CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

[2023279210] Bijlage 2ba raadsvoorstel - Bijlage 1 bij RO - Actualisatie natuurtoets Zonnepark Terheijden

Raad 14 december 2023, gemeente drimmelenBij agendapunt: Definitieve verklaring van geen bedenkingen voor het project ‘Zonnepark De Bergen’ in Terheijden12.122 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Natuurtoets Zonnepark Terheijden

projectnummer 0486176.100 definitief revisie 00 30 juni 2023

www.anteagroup.nl

Natuurtoets Zonnepark Terheijden projectnummer 0486176.100 definitief revisie 00 30 juni 2023

Auteurs T. Theloosen

Opdrachtgever Pondera Consult B.V. Postbus 919 6800 AX Arnhem

Gecontroleerd L. de Jong

Antea Group is aangesloten bij het Netwerk Groene Bureaus

datum 30 juni 2023

beschrijving

vrijgave

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

4

1.1 1.2 1.3

Aanleiding & planvoornemen Doel Leeswijzer

4 5 5

2.

Effectbeschrijving en -beoordeling

6

2.1 2.2 2.3 2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.3.4 2.3.5 2.3.6 2.3.7 2.3.8 2.3.9 2.3.10 2.4 2.5 2.6 2.7

Gebiedsbeschrijving: resultaat terreinbezoek Effectbepaling voornemen Soortbescherming Vogels Zoogdieren – vleermuizen Zoogdieren – overige zoogdieren Amfibieën Reptielen Vissen Insecten Kreeftachtigen en weekdieren Zaadplanten, varens en bladmossen Zorgplicht Natura 2000 NNN Overig provinciaal beleid Beschermde houtopstanden Wnb

6 7 7 7 10 11 12 13 13 14 14 14 14 15 16 18 18

3.

Conclusie & advies

19

3.1 3.1.1 3.2 3.2.1 3.2.2 3.2.3 3.3

Soortbescherming Zorgplicht Gebiedsbescherming Natura 2000 NNN Overig provinciaal beleid Beschermde houtopstanden Wnb

19 20 21 21 21 21 21

Literatuurlijst

22

Bijlage 1 Wettelijk kader

24

Bijlage 2 Methodiek natuurtoets

33

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

1.

Inleiding

1.1

Aanleiding & planvoornemen Traais Energie Collectief is voornemens om in de omgeving van Terheijden een zonnepark te realiseren. Het te realiseren zonnepark bevindt zich langs de N285 ten zuiden van Terheijden. De toegang naar het zonnepark bevindt zich tussen de adressen Bergen 24 en Bergen 26 (gemeente Drimmelen, Provincie Noord-Brabant). De ontwikkeling van een zonnepark is in de huidige bestemmingplannen niet toegestaan. Middels een omgevingsvergunning voor afwijken van het bestemmingsplan wordt beoogd het voornemen mogelijk te maken. Het zonnepark bestaat uit een veldopstelling van zonnepanelen met bijbehorende infrastructuur. Het huidige landgebruik van het plangebied is agrarisch en bestaat uit akkerland. Het zonnepark zal een bruto-oppervlakte van 15 hectare beslaan. Hiervan zal 9,5 hectare met zonnepanelen worden bedekt, de overige 5,5 hectare wordt gebruikt op het project in te passen in het landschap. Hierbij is ruimte voor groenpartijen, watergangen en een wandelpad. Het is momenteel onbekend wanneer de werkzaamheden zullen plaatsvinden. Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met beschermde planten- en diersoorten en met beschermde gebieden.

Er dient onderzocht te worden of het voornemen effect heeft op beschermde soorten, beschermde gebieden of beschermde houtopstanden (Wet natuurbescherming (Wnb), Natuurnetwerk Nederland (NNN) en overig (provinciaal) beleid). Ontwikkelingen mogen niet zonder meer plaatsvinden indien deze negatieve gevolgen hebben op beschermde natuurwaarden (soorten, gebieden en/of houtopstanden). Er is daarom inzicht gewenst in de aanwezige beschermde natuurwaarden en de mogelijke effecten die op deze beschermde natuurwaarden kunnen optreden door de ontwikkeling. Dit wordt verkend in deze natuurtoets. In figuur 1.1 is het plangebied afgebeeld.

Figuur 1.1. Globale ligging van het plangebied (rood omkaderd) ten opzichte van de omgeving. Bron: PDOK, kaart 2022.

blad 4 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

1.2

Doel Het doel van de natuurtoets is om een goed eerste beeld te krijgen van de (beschermde) natuurwaarden die in het plangebied en de (directe) omgeving aanwezig (kunnen) zijn. Dit gebeurt door het uitvoeren van een bureaustudie en oriënterend terreinbezoek. Op basis hiervan wordt getoetst of in het kader van de Wnb als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling negatieve effecten kunnen optreden. Daarnaast wordt ingegaan op de eventuele vervolgstappen die noodzakelijk zijn.

1.3

Leeswijzer De natuurtoets is als volgt opgebouwd: Hoofdstuk 1 beschrijft de aanleiding van de natuurtoets en voorgenomen ontwikkeling; Hoofdstuk 2 beschrijft het gebied en toetst de (in de omgeving) aanwezige beschermde soorten, beschermde gebieden en beschermde houtopstanden aan de natuurwetgeving en overige beleidskaders; Hoofdstuk 3 bevat de conclusies en advies over de te nemen vervolgstappen. In bijlage 1 wordt het wettelijk kader beschreven. In bijlage 2 wordt de methodiek van voorliggende natuurtoets beschreven.

blad 5 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

2.

Effectbeschrijving en -beoordeling In paragraaf 2.1 wordt allereerst een gebiedsbeschrijving van het plangebied gegeven. Vervolgens wordt in paragraaf 2.2 de effectbepaling van het plan gegeven. In paragraaf 2.3 t/m paragraaf 2.7 wordt respectievelijk ingegaan op de aanwezigheid van en toetsing aan de Wnb van beschermde soorten, Natura 2000-gebieden, NNN, overig provinciaal beleid van de provincie Noord-Brabant en beschermde houtopstanden. Indien blijkt dat een onderdeel van paragraaf 2.3 t/m paragraaf 2.7 niet relevant is voor voorliggend planvoornemen, vindt er geen toetsing van het voornemen aan de Wnb (of ander relevant beleidskader) van dat onderdeel plaats.

2.1

Gebiedsbeschrijving: resultaat terreinbezoek Op 2 juni 2023 is vanaf circa 12:15 uur een oriënterend terreinbezoek uitgevoerd door een deskundig ecoloog van Antea Group bij half bewolkt weer met een temperatuur van circa 14 °C. Tijdens het terreinbezoek is het plangebied te voet geïnspecteerd. Hierbij zijn het akkergebied, de randen van de akkers, omliggende bosschages, bomen en de watergangen nader bekeken. Het plangebied is ten tijde van het veldbezoek in gebruik als akkerland en wordt grotendeels begrensd door watergangen waarvan een rietvegetatie de randen bedekt. De watergangen staan in contact met de rivier de Mark middels een duiker. Aan de noordgrens zijn diverse gebouwen en boerderijen gesitueerd, alsook een bedrijventerrein. Rondom het bedrijventerrein tegen de plangrens aan staan verschillende bomen zoals gewone esdoorn, wilg en eik. De Westkant wordt begrensd door een brede sloot met vrij steile oevers, waarachter een bomenrij met abeel/populier een grens vormt tussen de N285. Aan de zuidgrens is een enkele bomenrij gesitueerd met eik, populier en wilg. In figuur 2.1 is een impressie gegeven van het plangebied.

Noordkant plangebied, op de achtergrond bomenrij langs N285.

Bosschage noordoostgrens nabij bedrijventerrein.

blad 6 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

Sloot aan de zuidoostgrens plangebied.

Bomenrij langs sloot op zuidgrens plangebied.

Figuur 2.1. Impressie van het plangebied.

2.2

Effectbepaling voornemen De volgende activiteiten vinden plaats als gevolg van het planvoornemen die een effect kunnen hebben op (het leefgebied van) (beschermde) soorten en beschermde gebieden: Er wordt mogelijk (tijdelijke) verlichting geplaatst; Er is sprake van geluidsverstoring/optische verstoring gedurende de werkzaamheden; Er vinden graafwerkzaamheden plaats.

2.3

Soortbescherming In de onderstaande paragrafen worden per soortgroep de resultaten van het bureauonderzoek en het oriënterend terreinbezoek beschreven. Op basis van het bureauonderzoek en het oriënterend terreinbezoek wordt ingegaan op de mogelijk effecten die als gevolg van het planvoornemen op mogelijk aanwezige beschermde soorten kunnen optreden. Indien negatieve effecten op beschermde soorten niet zijn uit te sluiten, wordt geadviseerd over de te nemen vervolgstappen.

2.3.1

Vogels Soorten met een jaarrond beschermd nest (categorie 1 t/m 4) In de onderstaande tabel zijn de waarnemingen van vogels met een jaarrond beschermd nest in de directe omgeving van het plangebied weergegeven. Tabel 2.1. Overzicht van waargenomen vogelsoorten met een jaarrond beschermd nest in de omgeving van het plangebied (met een straal van 1 km)(NDFF, 2018-2023). Soort Categorie Boomvalk 4 Buizerd 4 Gierzwaluw 2 Grote gele kwikstaart 3 Havik 4 Huismus 2 Kerkuil 3 Ooievaar 3 Ransuil 4 Roek 2 Slechtvalk 3 Sperwer 4 Steenuil 1 Wespendief 4 Zwarte wouw 4

blad 7 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

Zoals blijkt uit de bureaustudie is een aantal vogelsoorten waargenomen in de omgeving van het plangebied waarvan de broedplaatsen jaarrond beschermd zijn en waar bij verwijdering of aantasting van de vaste rust- en verblijfplaats, alsook bij wezenlijke aantasting van de functionele leefomgeving, altijd ontheffing moet worden aangevraagd. Dit zijn boombroedende soorten (zoals buizerd en ransuil), gebouwbroedende soorten (zoals huismus en gierzwaluw) en overige soorten (zoals grote gele kwikstaart en steenuil). Boombroedende soorten Tijdens het terreinbezoek zijn in (de directe omgeving van) het plangebied geen grote nesten in bomen aangetroffen die kunnen toebehoren aan boombroedende soorten met een jaarrond beschermd nest. Wel is door de periode waarin het veldbezoek heeft plaatsgevonden lastig te beoordelen of er aanwezige nesten worden gemist door het aanwezige bladerdek. De aanwezigheid van nestplaatsen van boombroedende soorten met een jaarrond beschermd nest kan in (de directe omgeving van) het plangebied niet worden uitgesloten. Het plangebied kan ook onderdeel uitmaken van de functionele leefomgeving van boombroedende vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten die in de wijde(re) omgeving broeden, zoals buizerd.

Voor deze en overige vogelsoorten met een jaarrond beschermd nest maakt het plangebied gezien de zeer beperkte (mogelijkheid aan) aanwezige voedselbronnen geen essentieel onderdeel uit van de functionele leefomgeving. Jaarrond beschermde nesten die potentieel aanwezig zijn in bomen blijven behouden. Echter kan verstoring van mogelijk aanwezige nesten door de werkzaamheden niet worden uitgesloten. Verstoring kan worden voorkomen door buiten het broedseizoen te werken. Hierdoor wordt verstoring voorkomen en zijn er geen overtredingen van de verbodsbepalingen uit de Wnb. Nader onderzoek is in dit geval niet vereist. Mocht er toch de noodzaak bestaan om in het broedseizoen te werken, dan is nader onderzoek naar jaarrond beschermde nesten vereist. Om de aanwezigheid van boombroedende soorten met een jaarrond beschermd nest in het plangebied uit te sluiten dient er een oriënterend veldbezoek te worden uitgevoerd in de periode voordat er blad aan de bomen zit. Optimale periode is hierbij van februari tot half april (BIJ12, 2017a). Vervolgstappen Indien er werkzaamheden plaatsvinden in het broedseizoen: Oriënterend veldbezoek in het begin van de winter om aanwezige potentieel jaarrond beschermde nesten in bomen uit te sluiten. Optimale periode is hierbij van februari tot half april. Gebouwbroedende soorten In het plangebied is geen bebouwing aanwezig, net buiten het plangebied wel.

De daken van deze bebouwing zijn bedekt met dakpannen. Dergelijke bebouwing is geschikt voor gebouwbroedende soorten, zoals de huismus en gierzwaluw, waardoor nestlocaties van de huismus en gierzwaluw in (de directe omgeving van) het plangebied niet kunnen worden uitgesloten. Tijdens het terreinbezoek zijn ook enkele huismussen waargenomen in de buurt van de bebouwing. Potentiële nestplaatsen van deze soorten blijven echter behouden. Het plangebied maakt ook geen onderdeel uit van de functionele leefomgeving door de zeer beperkte aanwezige voedselbronnen en schuilgelegenheid. Verstoring op jaarrond beschermde nesten van gebouwbroedende soorten worden uitgesloten door de huidige verstoring als gevolg van de aangrenzende wegen bij de bewoning en het agrarisch landgebruik. Effecten door het planvoornemen worden op basis hiervan uitgesloten. Overige soorten Geschikt broedbiotoop voor de grote gele kwikstaart (nabij stromend water of nissen onder bruggen), slechtvalk (hoge (flat)gebouwen), en steenuil (nestkasten (in bomen) in cultuurlandschap is in (de directe omgeving van) het plangebied niet aanwezig, waardoor jaarrond beschermde nestplaatsen van deze soorten kan worden uitgesloten.

blad 8 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

Soorten met een mogelijk jaarrond beschermd nest (categorie 5) In de onderstaande tabel zijn de waarnemingen van vogels met een mogelijk jaarrond beschermd nest in de directe omgeving van het plangebied weergegeven. Tabel 2.2. Overzicht van waargenomen vogelsoorten met een mogelijk jaarrond beschermd nest in de omgeving van het plangebied (met een straal van 1km) die in het NDFF door derden zijn ingevoerd (NDFF, 2018-2023). Soort Categorie Boerenzwaluw 5 Boomklever 5 Boomkruiper Bonte vliegenvanger Bosuil Gekraagde roodstaart Grauwe vliegenvanger Groene specht Grote bonte specht Huiszwaluw IJsvogel Kleine bonte specht Koolmees Oeverzwaluw Pimpelmees Tapuit Torenvalk Zwarte mees Zwarte roodstaart Zeearend

5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5

Tijdens het terreinbezoek zijn enkele categorie 5-soorten waargenomen (boerenzwaluw, koolmees, pimpelmees). Nesten van de categorie 5 vogelsoorten zijn alleen jaarrond beschermd als zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden dat rechtvaardigen. Dit laatste is op het plangebied niet van toepassing. Er zijn geen categorie 5 soorten te verwachten die zeldzaam zijn in de omgeving of onvoldoende nestgelegenheid hebben in de omgeving. Derhalve zijn er geen zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden die jaarronde bescherming rechtvaardigen. De categorie 5-soorten vallen daarmee onder de bescherming van algemene broedvogels. Algemene broedvogels Tijdens de terreinbezoeken zijn enkele algemene broedvogels waargenomen (merel, houtduif, wilde eend). De bosschages en overige vegetatie rondom het plangebied bieden nestgelegenheid aan deze algemene soorten. Alle in gebruik zijnde nesten van vogelsoorten in Nederland zijn beschermd onder de Wnb (artikel 3.1). Indien nesten aanwezig zijn, mogen deze tijdens de broedperiode (en wanneer deze in gebruik zijn) niet verwijderd of verstoord worden. Met de meeste broedvogels kan echter in het algemeen relatief eenvoudig rekening worden gehouden door werkzaamheden niet uit te voeren in het broedseizoen (circa maart tot en met juli1) en indien concrete broedgevallen aanwezig zijn.

Op deze wijze zijn geen belemmeringen vanuit de Wnb aan de orde. Indien het niet mogelijk is om buiten het broedseizoen om te werken dan dient het plangebied (waar de werkzaamheden plaatsvinden) vóór het broedseizoen ongeschikt gemaakt te worden voor (broed)vogels. Mocht dit niet mogelijk zijn dan dient vooraf aan de werkzaamheden het plangebied gecontroleerd te worden op de aanwezigheid van broedvogels door een deskundig ecoloog. Indien vastgesteld wordt dat sprake is van 1

Voor het broedseizoen wordt in het kader van de wet geen standaardperiode gehanteerd. Het broedseizoen is afhankelijk van klimatologische omstandigheden; dit houdt in dat het seizoen eerder dan wel later van start kan gaan en eerder dan wel later kan eindigen. Van belang is of er broedgevallen aanwezig zijn.

blad 9 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

actuele broedgevallen binnen het plangebied, kunnen locatiespecifieke maatregelen worden voorgesteld en/of wordt het plangebied niet vrijgegeven en dienen de werkzaamheden uitgesteld te worden totdat het nest niet meer in gebruik is. Vervolgstappen Werkzaamheden niet uitvoeren in het broedseizoen (circa maart tot en met juli). Indien dit niet mogelijk is: Plangebied vóór het broedseizoen ongeschikt maken voor (broed)vogels op plaatsen waar werkzaamheden plaats vinden. Indien niet mogelijk: Vooraf aan de werkzaamheden het plangebied controleren op de aanwezigheid van broedvogels door een deskundig ecoloog.

2.3.2

Zoogdieren – vleermuizen In de onderstaande tabel zijn de waarnemingen van vleermuizen in de directe omgeving van het plangebied weergegeven. Tabel 2.3 Overzicht van waargenomen vleermuizen in de omgeving van het plangebied (met een straal van 1 km) (NDFF, 2018-2023). Soort Beschermingsregime HR (artikel 3.5 Wnb) Gewone dwergvleermuis X Rosse vleermuis X Ruige dwergvleermuis X

Voor vleermuizen zijn drie functies van het leefgebied te onderscheiden die van groot belang zijn. Dit zijn verblijfplaatsen, vliegroutes en foerageergebied. Foerageergebieden en vliegroutes zijn alleen beschermd als deze van essentieel belang zijn voor het functioneren van de verblijfplaats, zogenaamde essentiële foerageergebieden en essentiële vliegroutes. Deze drie onderdelen (verblijfplaatsen, essentiële vliegroutes en essentieel foerageergebied) worden hieronder nader beschouwd. Verblijfplaatsen Vleermuizen kunnen hun verblijfplaats in gebouwen of bomen (of beide) hebben. Gebouwbewonende vleermuizen verblijven met name in spouwmuren, onder dakbetimmering, achter boeiborden of op zolders. Boombewonende vleermuizen verblijven in gaten, holen of scheuren van voornamelijk grote bomen. In het plangebied zijn geen bomen aanwezig met holtes of spleten, waardoor de aanwezigheid van verblijfplaatsen van boombewonende soorten (o.a. rosse vleermuis, gewone dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis,) kan worden uitgesloten. De woningen in het plangebied bevatten diverse openingen in de spouwmuur. Tevens is er ruimte aanwezig tussen de muur en de kant- en nokpannen. Deze openingen geven vleermuizen toegang tot de spouwmuur van de woningen en/of het dak waar ze naar toe weg kunnen kruipen.

Daarnaast zijn er schuren en andere gebouwstructuren aanwezig nabij het bedrijfsterrein die voor vleermuizen als verblijfplaats kunnen dienen. De aanwezigheid van verblijfplaatsen van gebouwbewonende soorten (o.a. gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, laatvlieger, gewone grootoorvleermuis) kan niet worden uitgesloten. Geen van deze plekken gaat verloren als gevolg van het planvoornemen, waardoor eventueel aanwezige verblijfplaatsen niet fysiek worden aangetast. Wel is het van belang om bij de uitvoering van de werkzaamheden rekening te houden met de uitstraling van verlichting op potentiële verblijfplaatsen en omliggende vegetatie. Om effecten op vleermuizen te voorkomen dient er in de periode maart tot en met oktober, enkel tussen een uur na zonsopkomst en een uur vóór zonsondergang te worden gewerkt. Zolang verlichting de potentiële verblijfplaatsen niet beïnvloedt, is er geen sprake van een overtreding van verbodsbepalingen uit de Wet natuurbescherming.

blad 10 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

Nader onderzoek is nodig indien dit niet noodzakelijk is. Dit nader onderzoek bestaat uit drie bezoeken van twee uur lang rond zonsopkomst en zonsondergang in de periode 15 mei tot en met 15 oktober. Hiervan dient één bezoek te worden uitgevoerd in de periode 15 mei tot en met 15 juli. Tussen de bezoeken zit tenminste 20 dagen (NGB, 2021). Vervolgstappen Tijdens werkzaamheden geen uitstraling van verlichting op potentiële verblijfplaatsen. Door in de periode maart tot en met oktober enkel te werken tussen een uur na zonsopkomst en een uur voor zonsondergang kunnen effecten worden voorkomen en is nader onderzoek niet nodig. Indien dit niet mogelijk is: nader onderzoek. Dit nader onderzoek bestaat uit drie bezoeken van twee uur lang rond zonsopkomst en zonsondergang in de periode 15 mei tot en met 15 oktober. Hiervan dient één bezoek te worden uitgevoerd in de periode 15 mei tot en met 15 juli. Tussen de bezoeken zit tenminste 20 dagen. Essentiële vliegroutes Vliegroutes van vleermuizen betreffen (vaak) lijnvormige elementen in het landschap die als verbinding tussen verblijfplaatsen en foerageergebied fungeren. In het plangebied zijn geen lijnvormige elementen aanwezig die kunnen dienen als (essentiële) vliegroute. De aanwezigheid van (essentiële) vliegroutes kan worden uitgesloten.

Essentieel foerageergebied Foerageergebied van vleermuizen betreft locaties waar vleermuizen hun voedsel verzamelen. Dit kunnen uiteenlopende gebieden zijn. In het plangebied is marginaal geschikt foerageergebied aanwezig voor vleermuizen, vanwege het zeer geringe oppervlak aan (en grotendeels afwezigheid van) opgaande beplanting. Daarbij is geen sprake van unieke beplanting en/of structuren die enkel in het plangebied aanwezig zijn. In de omgeving van het plangebied is vergelijkbaar alternatief foerageergebied aanwezig. De aanwezigheid van essentieel foerageergebied kan worden uitgesloten.

2.3.3

Zoogdieren – overige zoogdieren In de onderstaande tabel zijn de waarnemingen van overige soorten zoogdieren in de directe omgeving van het plangebied weergegeven. Tabel 2.4 Overzicht van waargenomen zoogdieren in de omgeving van het plangebied (met een straal van 1 km) (NDFF, 2018-2023). Soort HR (artikel 3.5 Wnb) Beschermingsregime Art. 3.10 Wnb Art. 3.10 Wnb Vrijgestelde zoogdieren Bever X Bosmuis X Bunzing Eekhoorn

X X

Egel Haas

X X X X X

Huisspitsmuis Konijn Ree Steenmarter

X

Veldmuis Vos Wezel

X X X

blad 11 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

Soort HR (artikel 3.5 Wnb)

Woelrat

Beschermingsregime Art. 3.10 Wnb

Art. 3.10 Wnb Vrijgestelde zoogdieren

X

Bever De bever leeft in het overgangsgebied van allerlei zoete wateren en land: moerassen, langs beken, rivieren, meren en kanalen. De aanwezigheid van goed bereikbare bomen en struiken op de oever is een vereiste. Tijdens het veldbezoek zijn geen burchten of sporen van de bever aangetroffen. Door het open karakter en de afwezigheid van verruigde oevers met struweel of bomen wordt aanwezigheid van de bever in het plangebied uitgesloten. Eekhoorn De eekhoorn komt voor in loofbos, naaldbos of gemengd bos. Tuinen, parken en houtwallen in de buurt van bos vormen ook geschikt biotoop en als het voedselaanbod voldoende is wordt bebouwd gebied ook niet geschuwd. Voorkeur voor habitat gaat uit naar ouder bos (naaldbomen ouder dan 20 jaar en loofbomen ouder dan 40-80 jaar) gezien daar een grotere hoeveelheid voedsel en nestgelegenheid is. In (de directe omgeving van) het plangebied is dit aanwezig. Echter blijft dit behouden volgens het planvoornemen, waardoor negatieve effecten worden uitgesloten Op basis van het terreinbezoek worden overige beschermde zoogdieren niet verwacht door het ontbreken van geschikt biotoop. Marters en kleine marterachtigen Rondom het plangebied is geschikt biotoop voor verblijfplaatsen (bebouwing, struwelen en bosschages) en essentieel leefgebied (foerageergebied in akkerranden, slootkanten, struwelen) voor de steenmarter, bunzing, wezel en hermelijn.

Dit blijft echter allemaal behouden en wordt mogelijk versterkt in de toekomst door het planvoornemen. Het plangebied zelf is ongeschikt als verblijfplaats of essentieel leefgebied door marginaal aanbod aan schuilplekken en voedselbronnen. Vrijgestelde soorten zoogdieren in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen Er is binnen het plangebied (marginaal geschikt) biotoop aanwezig voor de algemeen voorkomende (vrijgestelde) soorten als haas, ree, woelrat en veldmuis. Door de voorgenomen werkzaamheden kunnen negatieve effecten op deze soorten optreden. Binnen de provincie Noord-Brabant geldt een vrijstelling voor deze algemene soorten bij ruimtelijke ontwikkelingen. Wel is voor deze soorten de zorgplicht van toepassing. Dit houdt in de negatieve effecten zo veel als mogelijk dienen te worden voorkomen dan wel beperkt. In paragraaf 2.3.10 wordt nader ingegaan op maatregelen die in het kader van de zorgplicht genomen kunnen worden.

2.3.4

Amfibieën In de onderstaande tabel zijn de waarnemingen van amfibieën in de directe omgeving van het plangebied weergegeven. Tabel 2.5 Overzicht van waargenomen amfibieën in de omgeving van het plangebied (met een straal van 1 km) (NDFF, 20182023). Soort Beschermingsregime HR (artikel 3.5 Wnb) Art. 3.10 Wnb Art. 3.10 Wnb Vrijgestelde amfibieën Bruine kikker X Gewone pad X Kamsalamander X Kleine watersalamander X Poelkikker X

blad 12 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

Kamsalamander De kamsalamander komt uit de bureaustudie naar voren als mogelijk aanwezige soort. Kamsalamanders komen voor in oude kleinschalige cultuurlandschappen met geschikt voortplantingswater en landbiotoop. Deze elementen zijn (beperkt) aanwezig in het plangebied in de vorm van sloten en aanwezigheid kan niet worden uitgesloten. Echter blijft zowel het (potentiële) voortplantingswater als het landbiotoop (ruigtestroken langs watergangen) behouden en treden er door de werkzaamheden geen effecten op, doordat de werkzaamheden enkel plaatsvinden in het akkergebied op vijf meter afstand van de sloot. De huidige groenstrook bedraagt ongeveer één meter. Poelkikker De poelkikker leeft vooral in gebieden met zwak zure, oligotrofe, schone, stilstaande wateren in de landschapstypen bos, heide en hoogveen. Hij heeft een voorkeur voor onbeschaduwde wateren, maar de oeverzone moet goed begroeid zijn. De ondiepe sloten en slootranden bieden mogelijk biotoop voor de poelkikker. Deze blijven echter behouden waardoor effecten op de poelkikker worden uitgesloten. Er vinden enkel werkzaamheden plaatst in het akkergebied op vijf meter van de sloot, wat ongeschikt is om als functioneel leefgebied te dienen voor de poelkikker. Op basis van het terreinbezoek worden overige beschermde amfibieën niet verwacht door het ontbreken van geschikt biotoop.

Vrijgestelde amfibieën in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen Er is binnen het plangebied biotoop aanwezig voor de algemeen voorkomende (vrijgestelde) soorten als bruine kikker, gewone pad en kleine watersalamander door aanwezigheid van watergangen met begroeide oevers. Door de voorgenomen werkzaamheden vinden er geen aanpassingen plaats aan deze elementen. Binnen de provincie Noord-Brabant geldt een vrijstelling voor deze algemene soorten bij ruimtelijke ontwikkelingen. Wel is voor deze soorten de zorgplicht van toepassing. Dit houdt in de negatieve effecten zo veel als mogelijk dienen te worden voorkomen dan wel beperkt. In paragraaf 2.3.10 wordt nader ingegaan op maatregelen die in het kader van de zorgplicht genomen kunnen worden.

2.3.5

Reptielen Uit de bureaustudie komen geen (beschermde) reptielsoorten naar voren. Op basis van het terreinbezoek worden reptielen niet verwacht door het ontbreken van, geschikt biotoop, verspreidingsgegevens van reptielen in de wijde omgeving en het overwegend agrarisch karakter van het plangebied.

2.3.6

Vissen Uit de bureaustudie komen geen beschermde vissen naar voren in (de directe omgeving van) het plangebied. Op basis van een biotoopinschatting tijdens het terreinbezoek kan de grote modderkruiper mogelijk voorkomen in (de omgeving van) het plangebied. Grote modderkruiper De grote modderkruiper heeft een voorkeur voor verlandende wateren in laag dynamische overstromingsvlakten en moerasgebieden. In Nederland ligt een aanzienlijk deel van het leefgebied in de sloten van ingepolderde voormalige overstromingsvlakten. Door de verbinding van de sloten in het plangebied met de Mark, en het verspreidingsgebied van de grote modderkruiper, kan de soort niet worden uitgesloten. Effecten van het planvoornemen kunnen echter wel worden uitgesloten, alle sloten blijven behouden. Zodoende zijn geen vervolgstappen aan de orde ten aanzien van de grote modderkruiper. Op basis van het terreinbezoek worden overige beschermde vissen niet verwacht door het ontbreken van geschikt biotoop.

blad 13 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

2.3.7

Insecten In de onderstaande tabel zijn de waarnemingen van insecten in de directe omgeving van het plangebied weergegeven. Tabel 2.6 Overzicht van waargenomen insecten in de omgeving van het plangebied (met een straal van 1 km) (NDFF, 20182023). Soort Beschermingsregime HR (artikel 3.5 Art. 3.10 Wnb Art. 3.10 Wnb Wnb) Vrijgestelde insecten Grote weerschijnvlinder X

Grote weerschijnvlinder De grote weerschijnvlinder is een soort van oudere, vochtige loofbossen, wilgenbroekbossen of groepen samenhangende bosjes in beekdalen. Waardplant van de grote weerschijnvlinder is vooral boswilg en soms grauwe wilg. Op basis van afwezigheid van waardplanten op plaatsen waar werkzaamheden plaatsvinden, worden effecten uitgesloten. Op basis van het terreinbezoek worden overige beschermde insecten niet verwacht door het ontbreken van geschikt biotoop.

2.3.8

Kreeftachtigen en weekdieren Uit de bureaustudie komen geen beschermde kreeftachtigen of weekdieren naar voren en op basis van het terreinbezoek worden deze niet verwacht door het ontbreken van geschikt biotoop.

2.3.9

Zaadplanten, varens en bladmossen Uit de bureaustudie komen geen beschermde zaadplanten, varens en bladmossen naar voren en op basis van het terreinbezoek worden deze niet verwacht door het ontbreken van geschikte groeiplaatsen en het intensief agrarisch karakter van het plangebied.

2.3.10 Zorgplicht In het plangebied kunnen soorten als bruine kikker, gewone pad, kleine watersalamander, haas, ree, veldmuis en woelrat aanwezig zijn. Deze soorten zijn vrijgesteld van de ontheffingsplicht voor de Wnb in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen. Wel geldt voor deze soorten, net als alle overige in het wild levende dieren en planten, de zorgplicht (zie bijlage 1). Dit houdt in dat tijdens de werkzaamheden zo veel mogelijk negatieve effecten op aanwezige natuurwaarden dienen te worden voorkomen dan wel te worden beperkt. De initiatiefnemer/uitvoerder is verantwoordelijk voor een adequate naleving van de algemene zorgplicht tijdens de uitvoering van de werkzaamheden. Door het uitvoeren van een aantal zorgplicht gerelateerde maatregelen, wordt voldaan aan de zorgplicht en kan de gunstige staat van instandhouding van de betreffende soorten worden gegarandeerd. Maatregelen waaraan gedacht kan worden bij de invulling van de zorgplicht bij voorliggend planvoornemen zijn weergegeven in tabel 2.7.

blad 14 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

Tabel 2.7. Voorbeelden van zorgplicht gerelateerde maatregelen voor soorten. Soort(groep) Maatregel Grondgebonden zoogdieren (alle Voorafgaand aan de werkzaamheden de vegetatie in het plangebied kort soorten) maaien (indien er verruiging heeft plaatsgevonden).

Amfibieën

2.4

Bij het graven van sleuven ten behoeve van bekabeling, moet voorkomen worden dat dieren tijdens migratie in de sleuf kunnen vallen en er niet meer uit kunnen komen. Dit is bijvoorbeeld mogelijk door het plaatsen van rasters of geleidingsschermen. Werken in de richting van een vluchtmogelijkheid bij werkzaamheden nabij de watergangen.

Natura 2000 Het plangebied ligt niet in een Natura 2000-gebied. Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied is de Biesbosch en ligt op circa 8,5 kilometer afstand ten noorden van het plangebied (zie figuur 2.3). Dit gebied is aangewezen op basis van de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn. Binnen een straal van 15 km liggen nog drie andere Natura 2000-gebieden. Het betreft het Ulvenhoutse Bos, het Hollands diep en de Langstraat.

Figuur 2.3. Ligging Natura 2000-gebieden in de omgeving van het plangebied (rood omkaderd) Bron: PDOK, versie 2022.

Bij voorliggend planvoornemen is er enkel sprake van een realisatiefase. Effecten van de gebruiksfase als zonnepark zijn afwezig. Er is daardoor hoogstens sprake van tijdelijke effecten. De Natura 2000-gebieden liggen buiten het invloedsgebied van alle storingsfactoren, zoals bijvoorbeeld verdroging of geluid- en lichtverstoring, met uitzondering van verzuring en vermesting. Gezien de afstand tot stikstofgevoelige habitattypen in de Natura 2000-gebieden en de voorgenomen werkzaamheden zijn effecten als gevolg van vermesting en verzuring door stikstofdepositie tijdens de realisatiefase niet op voorhand uit te sluiten.

blad 15 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

De enige manier om inzicht te krijgen in de aard en omvang van het effect van stikstofdepositie, is het uitvoeren van een stikstofberekening met behulp van AERIUS Calculator. Deze stikstofberekening is uitgevoerd door de initiatiefnemer. Uit deze stikstofberekening komt dat er als gevolg van het voornemen geen verhoogde stikstofdepositie plaatsvindt op stikstofgevoelige habitattypen en/of leefgebieden van enig Natura-2000 gebied.

2.5

NNN Ligging NNN Het Noord-Brabantse deel van het NNN gaat onder de naam Natuur Netwerk Brabant en zal verder in dit stuk worden aangeduid als NNB. In het plangebied is geen NNB-gebied aanwezig, maar het plangebied grenst wel aan een NNB-gebied. Zie ook figuur 2.4. In de provincie Noord-Brabant is sprake van toetsing van mogelijke effecten op NNB als gevolg van externe werking. Als gevolg van het planvoornemen kan er sprake zijn van aantasting van de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNB-gebied middels externe werking. Om deze reden vindt er een toetsing plaats welke in kaart brengt of de wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied niet aangetast worden door het planvoornemen.

2 1

Figuur 2.4 Ligging NNB-gebieden in de omgeving van het plangebied (rode cirkel). 1: de Mark. 2: Markkanaal Bron: NNB, versie 2022.

Het dichtbij zijnde NNB-gebied ten opzichte van het plangebied is de rivier de Mark en het aansluitende Markkanaal. De Mark ligt op circa 100 meter afstand ten westen van het plangebied en is direct aangesloten op het plangebied middels een duiker onder de N285. Het Markkanaal is aangesloten op de Mark en ligt op ongeveer 80 meter ten zuiden van het plangebied. De Mark is aangewezen als natuurtype Beek en Bron (N03.01). Dit beheertype komt voor op zand- en lössgronden in Noord-, Oost- en Zuid-Nederland en in de duinen. Het beheertype Beek en Bron omvat bronnen en stromend water met een verloop van gemiddeld meer dan 10 cm per seconde. Vegetaties zijn erg variabel in bedekking, ook binnen één seizoen. Omringend water en zandbanken zonder deze soorten

blad 16 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

wordt ook tot het beheertype gerekend. De Mark behoort tot de laaglandbeken. Dit zijn langzaam stromende, vaak vrij brede beken, met een regelmatige waterafvoer. Beken en bronnen zijn van groot belang voor waterranonkels, fonteinkruiden en sterrekroossoorten, platwormen, waterkevers, libellen, waterjuffers en kokerjuffers, rivierkreeft en een groot aantal vissen: beekforel, beekprik, elrits, serpeling. kwabaal (benedenloop), rivierdonderpad, zeeprik, rivierprik, gestippelde alver en vlagzalm. De laaglandbeken met beekprik, zeeprik, gaffellibel, begroeiingen met drijvende waterweegbree, waterranonkels of teer vederkruid zijn in internationaal opzicht belangrijk. Uit waarnemingen van de afgelopen vijf jaar uit (de directe omgeving van) de Mark komen geen waarnemingen voor van vissoorten die karakteristiek zijn voor laaglandbeken. Enkel drijvend fonteinkruid is waargenomen in de buurt van de Mark. Wel zijn er veel soorten libellen en juffers in de buurt aanwezig. Het Markkanaal is aangewezen als Zoete Plas (N04.02). Dit is een algemeen natuurtype dat vooral in het lage deel van Nederland voorkomt. Het gaat om grote en kleine wateren met voedselrijk, vrij helder, (vrijwel) stilstaand water, waarin waterplanten groeien en verlanding vanaf de oever plaatsvindt.

Het kan gaan om meren, plassen, wielen, kolken en dobben, maar ook om relatief smalle, trek- of petgaten, vaarten, kanalen en afgekoppelde rivierarmen. Activiteiten Door het planvoornemen vinden er de volgende activiteiten plaats in het plangebied: -

Er wordt mogelijk (tijdelijke) verlichting geplaatst; Er is sprake van geluidsverstoring/optische verstoring gedurende de werkzaamheden; Er vinden graafwerkzaamheden plaats.

Effectanalyse en conclusie Door zowel de aanleg van het zonnepark als de gebruiksfase worden geen negatieve externe effecten verwacht. De dichtstbijzijnde NNB-gebieden, de Mark en het Markkanaal, worden gescheiden van het plangebied door de N285, agrarisch gebied en vegetatie in de vorm van hoge bomenrijen. Daarnaast vindt er scheepsvaart plaats op de waterwegen. Door de huidige aanwezige geluids- en zichtverstoring, is aanvullende verstoring door de realisatiefase van het planvoornemen verwaarloosbaar. Tijdens de gebruiksfase is er geen geluidsverstoring en treedt er mogelijk zelfs vermindering op doordat het grootste deel van het gebied niet meer in gebruik zal zijn als agrarisch gebied en er daardoor geen geluidsproducerende machines worden gebruikt. Effectief zal er echter zowel bij de Mark als het Markkanaal geen verandering van geluidsverstoring optreden door het huidige niveau van geluidsverstoring vanuit de N285 en scheepsvaart. Strikt genomen is de beoordeling van externe werking niet van toepassing op verspreiding van stoffen in lucht of water (Interim Omgevingsverordening, 2023, art. 3.16 lid 3). Op het gebied van vermesting en verzuring is er zodoende geen beoordeling van effecten op NNB aan de orde.

Volledigheidshalve wordt hierbij vermeld dat het plangebied van agrarisch gebied wordt omgevormd naar een zonnepark, waarbij bemesting van de huidige akkers zal stoppen. Dit heeft mogelijk zelfs een positief effect doordat de stroom van vermestende stoffen vanuit het agrarisch gebied niet meer wordt afgevoerd richting de Mark en het Markkanaal. Uit bovenstaande informatie wordt geconcludeerd dat de werkzaamheden in het planvoornemen geen negatieve externe effecten zal hebben op het NNB en er geen vervolgstappen noodzakelijk zijn.

blad 17 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

2.6

Overig provinciaal beleid In de provincie Noord-Brabant is er overige provinciaal beleid van kracht in de vorm van de groenblauwe mantel en rust- en foerageergebieden voor ganzen en smienten. Het plangebied valt niet binnen de grenzen van rusten foerageergebieden en vervolgstappen zijn voor dit onderdeel niet aan de orde. Het plangebied ligt wel in de groenblauwe mantel. Zie ook figuur 2.5. Conform de artikel 3.32 lid 1 van de Interim Omgevingsverordening Noord Brabant (2023) zijn er enkele voorwaarden van toepassing bij ontwikkelingen binnen de groenblauwe mantel. Een ontwikkeling kan (onder andere) worden toegestaan binnen de groenblauwe mantel als deze gepaard gaat met een positieve bijdrage aan de bescherming en ontwikkeling van de ecologische waarden en kenmerken en landschappelijke waarden. Onderdeel van het planvoornemen is om 5,5 hectare van de 16 hectare landschappelijk in te passen, waarbij structuren worden ontwikkeld. Zo wordt er ruimte tussen de panelen gehouden en wordt deze ruimte ecologisch benut door het in te zaaien met een gebiedseigen kruidenvegetatie. Ook wordt er een wandelpad aangelegd waarlangs inheemse vegetatie wordt aangeplant en is er ruimte voor een hoogstamboomgaard. Hiermee past het voornemen binnen dit beleidskader. Vervolgstappen ten aanzien van de groenblauwe mantel zijn niet aan de orde.

Figuur 2.5. Ligging groenblauwe mantel in de omgeving van het plangebied (rode cirkel). Bron: Interim Omgevingsverodening Noord-Brabant, 2023.

2.7

Beschermde houtopstanden Wnb Als gevolg van het planvoornemen worden er geen bomen gekapt. De aanwezige beschermde houtopstanden in de directe omgeving van het plangebied liggen buiten de invloedsfeer van de werkzaamheden. Effecten worden hierdoor uitgesloten.

blad 18 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

3.

Conclusie & advies In dit hoofdstuk is per onderdeel de conclusie en het advies gegeven dat voortkomt uit de uitgevoerde natuurtoets.

3.1

Soortbescherming Binnen het plangebied is geschikt biotoop aangetroffen voor beschermde soorten (Wnb) waarvoor geen algemene vrijstelling geldt. Het gaat om soorten uit de volgende soortgroepen: Jaarrond beschermde nesten, algemene broedvogels en vleermuizen. In tabel 3.1 zijn de conclusies ten aanzien van deze beschermde soorten opgenomen. De onderbouwing van de conclusies zijn beschreven in paragraaf 2.3 van voorliggende natuurtoets. Voor de overige soort(groep)en is beoordeeld dat vervolgstappen niet aan de orde zijn. Voor deze soorten en vrijgestelde soorten geldt wel de zorgplicht. Tabel 3.1 Overzicht conclusies en vervolgstappen soortbescherming. Soort(groep) Essentieel leefgebied in Nader (directe omgeving van) onderzoek plangebied? nodig? Vogels met een Ja, nestgelegenheid in de Nee, geen jaarrond beschermd nabijgelegen bebouwing verstoring nest (huismus, net buiten het plangebied gierzwaluw)

Maatregelen?

Nee

Vogels met een jaarrond beschermd nest (boombroedende soorten) Vogels (algemene broedvogels) Zoogdieren (diverse soorten vleermuizen) - verblijfplaatsen

Mogelijk potentieel aanwezige jaarrond beschermde nesten in bomen rond plangebied.

Mogelijk, zie tabel 3.2

Ja, zie tabel 3.3

Ja, nestgelegenheid in opgaande begroeiing Bebouwing rondom plangebied potentieel geschikt als verblijfplaats

N.v.t.

Ja, zie tabel 3.3 Ja, zie tabel 3.3

Vrijgestelde soorten

Zie tabel 3.4

Nee, mits de maatregelen uit tabel 3.3 worden opgevolgd. Indien deze maatregelen niet mogelijk zijn, is nader onderzoek noodzakelijk.

Ontheffing Wnb aan de orde? Nee, mits de maatregelen uit tabel 3.3 worden opgevolgd. Indien deze maatregelen niet mogelijk zijn, is nader onderzoek noodzakelijk. Nee, mits de maatregelen uit tabel 3.3 worden opgevolgd. Nee Nee, mits de maatregelen uit tabel 3.3 worden opgevolgd. Indien deze maatregelen niet mogelijk zijn, is nader onderzoek noodzakelijk.

In tabel 3.1 is aangegeven dat er mogelijk nader onderzoek nodig is naar de jaarrond beschermde nesten. De beschrijving van dit nader onderzoek wordt in tabel 3.2 uiteengezet.

blad 19 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

Tabel 3.2. Beschrijving nader onderzoek. Soort Onderzoeksmethode Vogels met een Indien er werkzaamheden plaatsvinden in het broedseizoen: jaarrond beschermd nest (boombroedende Oriënterend veldbezoek in het begin van de winter om aanwezige potentieel jaarrond soorten) beschermde nesten in bomen uit te sluiten. Zoogdieren (diverse Indien er verlichting wordt toegepast die uitstraalt op bebouwing en omliggende vegetatie In soorten vleermuizen) de periode maart tot en met oktober: Nader onderzoek. verblijfplaatsen Dit nader onderzoek bestaat uit drie bezoeken van twee uur lang rond zonsopkomst en zonsondergang in de periode 15 mei tot en met 15 oktober. Hiervan dient één bezoek te worden uitgevoerd in de periode 15 mei tot en met 15 juli. Tussen de bezoeken zit tenminste 20 dagen.

In tabel 3.3 is aangegeven dat een overtreding van de Wnb voor een aantal soorten op voorhand kan worden voorkomen door het treffen van maatregelen. Deze maatregelen zijn in tabel 3.3 uiteengezet. Door het nemen van deze maatregelen worden negatieve effecten voorkomen en zijn geen vervolgstappen noodzakelijk. Tabel 3.3. Beschrijving maatregelen om overtreding van de Wnb te voorkomen. Soort(groep) Maatregelen Algemene broedvogels Werken buiten het broedseizoen. Of werkterrein ongeschikt maken voorafgaand aan en vogels met een werkzaamheden als er tijdens broedseizoen gewerkt dient te worden inclusief jaarrond beschermd broedvogelcheck voor aanvang van de werkzaamheden. nest Vleermuizen Geen verlichting schijnen of uitstralen op bebouwing en omliggende vegetatie rondom plangebied. In de periode maart tot en met oktober, enkel tussen een uur na zonsopkomst en een uur vóór zonsondergang werken.

3.1.1

Zorgplicht Uit paragraaf 2.3.10 blijkt dat er in het plangebied soort(groep)en aanwezig (kunnen) zijn waarmee rekening dient te worden gehouden in het kader van de zorgplicht voor soorten. Maatregelen waaraan gedacht kan worden bij de invulling van de zorgplicht bij voorliggend planvoornemen zijn weergegeven in tabel 3.4. Tabel 3.4. Voorbeelden van zorgplicht gerelateerde maatregelen voor soorten. Soort(groep) Maatregel Grondgebonden zoogdieren (alle Voorafgaand aan de werkzaamheden de vegetatie in het plangebied kort soorten) maaien (indien er verruiging heeft plaatsgevonden).

Amfibieën

Bij het graven van sleuven ten behoeve van bekabeling, moet voorkomen worden dat dieren tijdens migratie in de sleuf kunnen vallen en er niet meer uit kunnen komen. Dit is bijvoorbeeld mogelijk door het plaatsen van rasters of geleidingsschermen. Werken in de richting van een vluchtmogelijkheid bij werkzaamheden nabij de watergangen.

blad 20 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

3.2

Gebiedsbescherming

3.2.1

Natura 2000 In tabel 3.5 zijn de conclusies ten aanzien van beschermde Natura 2000-gebieden opgenomen. De onderbouwing van de conclusie is beschreven in paragraaf 2.4 van voorliggende natuurtoets. Tabel 3.5. Conclusies Natura 2000-gebieden. Zijn er Natura 2000-gebieden aanwezig waarop effecten kunnen optreden? Treden er negatieve effecten op of zijn deze te verwachten? Zijn er vervolgstappen aan de orde? Wnb-vergunning of akkoord van de provincie noodzakelijk?

3.2.2

Natura 2000 Ja, de Biesbosch (op circa 8,5 kilometer afstand). Nee, AERIUS berekening reeds uitgevoerd. Nee Nee

NNN In tabel 3.6 zijn de conclusies ten aanzien van beschermde NNN-gebieden opgenomen. De onderbouwing van de conclusie is beschreven in paragraaf 2.5 van voorliggende natuurtoets. Tabel 3.6. Conclusies NNN-gebieden. Op welke afstand van het plangebied ligt het dichtstbijzijnde NNN-gebied? Is er sprake van toetsing van externe werking in de betreffende provincie? Is er sprake van aantasting van de wezenlijke kenmerken en waarden of is dit te verwachten? Zijn er vervolgstappen aan de orde? Afstemming met het bevoegd gezag aan de orde?

3.2.3

NNN Circa 80 meter. Ja Nee Nee Nog onbekend

Overig provinciaal beleid In de provincie Noord-Brabant is er overige provinciaal beleid van kracht in de vorm van de groenblauwe mantel en rust- en foerageergebieden voor ganzen en smienten. Het plangebied valt niet binnen de grenzen van rusten foerageergebieden en vervolgstappen zijn voor dit onderdeel niet aan de orde. Het plangebied ligt wel in de groenblauwe mantel. Conform de artikel 3.32 lid 1 van de Interim Omgevingsverordening Noord Brabant (2023) zijn er enkele voorwaarden van toepassing bij ontwikkelingen binnen de groenblauwe mantel. Een ontwikkeling kan (onder andere) worden toegestaan binnen de groenblauwe mantel als deze gepaard gaat met een positieve bijdrage aan de bescherming en ontwikkeling van de ecologische waarden en kenmerken en landschappelijke waarden. Onderdeel van het planvoornemen is om 5,5 hectare van de 16 hectare landschappelijk in te passen, waarbij structuren worden ontwikkeld. Zo wordt er ruimte tussen de panelen gehouden en wordt deze ruimte ecologisch benut door het in te zaaien met een gebiedseigen kruidenvegetatie. Ook wordt er een wandelpad aangelegd waarlangs inheemse vegetatie wordt aangeplant en is er ruimte voor een hoogstamboomgaard. Hiermee past het voornemen binnen dit beleidskader. Vervolgstappen ten aanzien van de groenblauwe mantel zijn niet aan de orde.

3.3

Beschermde houtopstanden Wnb Als gevolg van het planvoornemen worden er geen bomen gekapt. De aanwezige beschermde houtopstanden in de directe omgeving van het plangebied liggen buiten de invloedsfeer van de werkzaamheden. Effecten worden hierdoor uitgesloten.

blad 21 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

Literatuurlijst Bergers, P. & La Haye, M. 2000. Kleine zoogdieren betrouwbaarder en efficiënter inventariseren. De Levende Natuur 101(2):52-58. BIJ12, 2017a Kennisdocument Buizer (Buteo Buteo). Versie 1.0, juli 2017. BIJ12, 2017b. Kennisdocument das (Meles meles). Versie 1.0, juli 2017. BIJ12, 2017c. Kennisdocument gewone dwergvleermuis (Pipistrellus pipistrellus). Versie 1.0, juli 2017. BIJ12, 2017d. Kennisdocument gierzwaluw (Apus apus). Versie 1.0, juli 2017. BIJ12, 2022. Kennisdocument huismus (Passer domesticus). Versie 2.0, juni 2022. BIJ12, 2017g. Kennisdocument poelkikker (Rana lessonae). Versie 1.0, juli 2017. BIJ12, 2017i. Kennisdocument steenuil (Athene Noctua). Versie 1.0, juli 2017. BIJ12, 2021. Kennisdocument grote modderkruiper (Misgurnus fossilis). Versie 2.0, oktober 2021. Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, 2009. Aangepaste lijst jaarrond beschermde vogelnesten ontheffing Flora- en faunawet ruimtelijke ingreep. Augustus 2009. Netwerk Groene Bureaus (NGB), 2021. Vleermuisprotocol 2021. Overig NDFF Street Smart AERIUS-calculator, versie 2022. www.floron.nl www.ravon.nl www.verspreidingsatlas.nl www.vlinderstichting.nl www.zoogdiervereniging.nl

blad 22 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

Bijlage 1 Wettelijk kader

blad 23 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

Bijlage 1 Wettelijk kader In deze bijlage staat een beschrijving van de relevante wet- en regelgeving en het beleidskader. Het betreft de Wet natuurbescherming (Wnb). Naast bescherming vanuit de Wnb, zijn er ook gebieden die planologisch beschermd zijn. Het betreft het ‘Natuurnetwerk Nederland’ (hierna NNN). De bescherming van het NNN verloopt via het ruimtelijke ordeningsrecht (Barro, bestemmingsplannen). Wnb - Algemeen De Wnb is op 1 januari 2017 in werking getreden. De Wnb beschermt: • De Natura 2000-gebieden die aangewezen zijn in het kader van het Europees natuurbeleid (gebiedsbescherming) • De planten- en diersoorten (onderdeel soortbescherming) • Bos en houtopstanden (onderdeel houtopstanden). Veel verantwoordelijkheden en bevoegdheden liggen bij de provincies. Er zijn hierop wel uitzonderingen waarvoor het ministerie van LNV bevoegd gezag is. Dit betreft onder andere de aanleg en uitbreiding van hoofdwegen, landelijke spoorwegen, hoofdvaarwegen, primaire waterkeringen, militaire terreinen en oefengebieden, militaire luchthavens, Schiphol en overige burgerluchthavens, het landelijke gastransportnet, hoogspanningsverbindingen van tenminste 220 kV, activiteiten van buitenlandse mogendheden en activiteiten namens een lid van het Koninklijk Huis.

LNV is ook bevoegd gezag voor ruimtelijke ingrepen in de Exclusieve Economische Zone (EEZ) en voor Windenergie op zee (kavelbesluiten). Gemeenten hebben een loketfunctie. Het is mogelijk om een natuurvergunning ‘aan te haken’ bij de omgevingsvergunning, maar dit hoeft niet. De Wnb richt zicht op bescherming van gebieden, soorten en houtopstanden. Wnb - Soortbescherming In de Wnb is soortbescherming opgedeeld in drie categorieën. Voor elke categorie gelden verschillende verbodsbepalingen die zijn vermeld in artikel 3.1, 3.5 en 3.10 van de Wnb. Het gaat om de volgende drie categorieën: 1) soorten van de Vogelrichtlijn (artikel 3.1 e.v. Wnb); 2) soorten van de Habitatrichtlijn, Verdrag van Bern en Verdrag van Bonn (artikel 3.5 e.v. Wnb); 3) ‘andere soorten’(onderdeel A ‘fauna’ en onderdeel B ‘flora’) (artikel 3.10 e.v. Wnb).

blad 24 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

Soorten van de Vogelrichtlijn (artikel 3.1 e.v. Wnb) Het beschermingsregime voor soorten van de Vogelrichtlijn is vastgelegd in artikel 3.1 e.v. 1. 2. 3. 4. 5.

Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen. Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen. Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben. Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen. Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort.

Het is mogelijk om ontheffing aan te vragen voor de overtreding van de verbodsbepalingen. De ontheffing kan worden verleend indien voldaan wordt aan de volgende criteria: - Er is geen andere bevredigende oplossing (alternatievenafweging); - Aanwezigheid geldig wettelijk belang conform Vogelrichtlijn. Een geldig wettelijk belang voor deze categorie soorten is o.a. belang 1: ‘in het belang van de volksgezondheid of openbare veiligheid’ (dit is dus strenger dan voor soorten van de Habitatrichtlijn en de andere soorten); - Er is geen verslechtering van de staat van instandhouding van de desbetreffende soort. Soorten van de Habitatrichtlijn, Verdrag van Bern en/of Bonn (artikel 3.5 e.v. Wnb) Deze categorie bestaat uit Europees beschermde soorten. De verbodsbepalingen zijn vastgelegd in artikel 3.5 e.v.: 1.

2. 3. 4. 5.

Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren. Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen. Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen. Het is verboden planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.

Onder de Wnb is het mogelijk om voor streng beschermde soorten zoals opgenomen in artikel 3.5 bij ruimtelijke ontwikkelingen te werken volgens een door de Minister goedgekeurde gedragscode. Hierbij geldt een vrijstelling van de verbodsbepalingen uit artikel 3.5. Naast het werken volgens een goedgekeurde gedragscode kan voor soorten zoals opgenomen in artikel 3.5 van de Wnb bij overtreding van de verbodsbepalingen een ontheffing worden aangevraagd. De ontheffing kan worden verleend indien voldaan wordt aan de volgende criteria: - Er is geen andere bevredigende oplossing (alternatievenafweging); - Aanwezigheid geldig wettelijk belang conform Habitatrichtlijn. Een geldig wettelijk belang voor deze categorie soorten is o.a. belang 3: ‘in het belang van de volksgezondheid, de openbare veiligheid of andere dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard en met inbegrip van voor het milieu wezenlijke gunstige effecten’; - Er wordt geen afbreuk gedaan aan het streven de populaties van de betrokken soort in hun natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat van instandhouding te laten voortbestaan.

blad 25 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

Andere soorten (artikel 3.10 e.v. Wnb) De categorie ‘andere soorten’ bestaat uit soorten zoals opgenomen in bijlage A en B van de wettekst. Dit zijn nationaal beschermde soorten. De verbodsbepalingen zijn vastgelegd in artikel 3.10 e.v.. Het is verboden: a. in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel A, bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen; b. de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel a opzettelijk te beschadigen of te vernielen, of c. vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Voor deze soorten geldt een vrijstelling wanneer aantoonbaar gewerkt wordt volgens een door de Minister van LNV goedgekeurde gedragscode. Daarnaast geldt ook vrijstelling bij ruimtelijke projecten voor soorten die staan op besluit vrijgestelde soorten. Het hangt per provincie af welke soort is vrijgesteld van de verbodsbepalingen in artikel 3.10, ook de grond waarvoor een vrijstelling geldt kan ook variëren tussen provincies. Wel dient rekening te worden gehouden met de zorgplicht (artikel 1.11 Wnb). Deze zorgplicht is verder in deze bijlage nog toegelicht.

Indien de ‘andere soorten’ niet zijn vrijgesteld en daarmee het voornemen de gestelde verboden in artikel 3.10 overtreedt, dient een ontheffing aangevraagd te worden bij de provincie waarin het voornemen plaatsvindt. Naast het werken volgens een goedgekeurde gedragscode kan voor soorten uit de categorie ‘andere soorten’ van de Wnb bij overtreding van de verbodsbepalingen een ontheffing worden aangevraagd. De ontheffing kan worden verleend indien voldaan wordt aan de volgende criteria: - Er is geen andere bevredigende oplossing (alternatievenafweging); - Aanwezigheid geldig wettelijk belang. Een geldig wettelijk belang voor deze categorie soorten is o.a. belang h ‘in het algemeen belang’; - Er wordt geen afbreuk gedaan aan het streven de populaties van de betrokken soort in hun natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat van instandhouding te laten voortbestaan.

blad 26 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

Samenvatting gronden waarop een ontheffing verleend mag worden per categorie beschermde soorten (artikel 3.1, 3.5 en 3.10). Ontheffingsgronden Artikel 3.1 Artikel 3.5 Artikel 3.10 Soorten van de Vogelrichtlijn 1 2 3

Er bestaat geen andere bevredigende oplossing Leiden niet tot verslechtering van de staat van instandhouding volksgezondheid en openbare veiligheid veiligheid van luchtverkeer ter voorkoming van schade aan gewassen, vee, bossen, visserij ter bescherming van Flora en Fauna voor onderzoek, onderwijs, uitzetten en herinvoeren van soorten / teelt dwingende reden van groot openbaar belang, met inbegrip van sociale of economische aard en met inbegrip van voor milieuwezenlijke gunstige effecten ruimtelijke inrichting of ontwikkeling schade en overlast, ter beperking omvang populatie, ter bestrijding van lijden en ziekte, bestendig beheer en onderhoud (ook natuurbeheer), algemeen belang, bestendig gebruik

Andere soorten

Ja

Soorten van de Habitatrichtlijn, Bonn & Bern Ja

Ja

Ja

Ja

Ja Ja Ja

Ja Nee Ja

Ja Ja Ja

Ja Ja

Ja Ja

Ja Ja

Nee

Ja

Ja

Nee Nee

Nee Nee

Ja Ja

Ja

Zorgplicht Er dient te allen tijde rekening te worden gehouden met de zorgplicht zoals vastgelegd in artikel 1.11 van de Wnb. Deze zorgplicht houdt o.a. in dat als een activiteit wordt ondernomen waarvan kan worden vermoed dat deze nadelig kan zijn voor in het wild levende dieren en planten, deze activiteit niet plaats mag vinden. Ook moeten alle maatregelen worden genomen om nadelige gevolgen te voorkomen, te beperken of ongedaan te maken. Deze zorgplicht heeft betrekking op de gebieds- en op de soortbescherming. In het tekstkader hieronder staat het wetsartikel uitgeschreven. Artikel 1.11 1. Een ieder neemt voldoende zorg in acht voor Natura 2000-gebieden, bijzondere nationale natuurgebieden en voor in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. 2. De zorg, bedoeld in het eerste lid, houdt in elk geval in dat een ieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen kunnen worden veroorzaakt voor een Natura 2000-gebied, een bijzonder nationaal natuurgebied of voor in het wild levende dieren en planten: a) dergelijke handelingen achterwege laat, dan wel b) indien dat achterwege laten redelijkerwijs niet kan worden gevergd, de noodzakelijke maatregelen treft om die gevolgen te voorkomen, of c) voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of ongedaan maakt. 1.

Het eerste lid is niet van toepassing op handelen of nalaten in overeenstemming met het bij of krachtens deze wet of de Visserijwet 1963 bepaalde. Er dient bijvoorbeeld zo gewerkt te worden dat dieren kunnen ontsnappen en het kan nodig zijn om soorten te verplaatsen (bijvoorbeeld planten en amfibieën). Deze algemene zorgplicht geldt voor elke soort en elk individu in Nederland.

blad 27 van 35

datum 30 juni 2023 projectnummer 0486176.100 betreft Natuurtoets

Wnb - Gebiedsbescherming De gebiedsbescherming is vastgelegd in artikel 2.1 tot en met 2.11 van de Wnb. Hierin wordt de aanwijzing en bescherming van Natura 2000-gebieden geregeld. Hiermee zijn de verplichtingen uit de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn, voor zover die betrekking hebben op gebiedsbescherming, geïmplementeerd in het Nederlands recht. De begrenzing van de Natura 2000-gebieden en de instandhoudingdoelstellingen voor die gebieden zijn vastgelegd in de aanwijzingsbesluiten voor de betreffende gebieden. De instandhoudingdoelstellingen beschrijven voor de voor het gebied aangewezen habitattypen en soorten of een bepaalde ontwikkeling ervan gewenst is of dat het behoud ervan op het aanwezige niveau moet worden nagestreefd. Voor activiteiten of projecten die schadelijk kunnen zijn voor de beschermde natuur geldt een vergunningplicht. Deze vergunningen worden verleend door de provincies of door de Minister van LNV. Voortoets en Passende beoordeling De Wnb regelt de bescherming van Natura 2000-gebieden, ten aanzien van plannen en projecten en die mogelijke effecten hebben op de natuurlijke kenmerken van de gebieden, gelet op de instandhoudingsdoelen die in de Natura 2000-gebieden van kracht zijn. De Wnb maakt daarbij onderscheid in enerzijds plannen (plantoets) en anderzijds projecten (projecttoets).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=206a419c-59d9-4b60-8e43-3c0c008e23a6