CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

19 03 Bijlage Regels BP Verlengde Elsakker.pdf

Raad 12 mei 2022, gemeente drimmelenBij agendapunt: Vaststelling bestemmingplan Verlengde Elsakker28.136 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

De slimme toepassing van publieke en private data over de weg, het voertuig en de mens geeft inzicht en mogelijkheid tot sturing. Smart Data en Smart Mobility gaan daarom hand in hand.

1

SPI’s, safety performance indicators, zijn indicatoren die invloed hebben het ontstaan van ongevallen of letsel. Voorbeelden zijn alcohol, snelheid en kwaliteit van de weg- of fietsinfrastructuur.

Blad 9 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

Zelfrijdende (deel)auto. De verwachting is dat rond 2025 de technologie gereed is voor een zelfrijdend voertuig in niet al te complexe verkeerssituaties, zoals snelwegen en hoofdaders van steden. Daarnaast zal rond 2025 de technologie nog een aanzienlijke kostenpost zijn, bovenop de kosten van de auto zelf. Tegelijkertijd met de zelfrijdende auto zullen ook de zelfrijdende taxi en de zelfrijdende busjes beschikbaar zijn. Het gebruik van zelfrijdende voertuigen zal van snelwegen en belangrijke verkeersaders langzaam verschuiven naar complexere verkeerssituaties in stedelijke omgeving (> 2025).

Naar verwachting komt Smart Mobility op korte termijn met name tot uiting in de cyclus van data verzamelen, data verwerken, data delen en beleid bijsturen. Om dit mogelijk te maken moeten de verschillende partijen (overheid en niet-overheid) verdergaand samenwerken. Maatschappelijke trends In Nederland wonen nu ruim 17 miljoen mensen. Dit aantal groeit, terwijl er minder baby’s worden geboren in Nederland. Reden voor de toename is het groeiend aantal immigranten. Naar verwachting zal het aantal baby’s dat de komende jaren wordt geboren weer licht gaan stijgen, maar steeds meer jonge vrouwen zullen het moederschap uitstellen. De grootste groei is in Amsterdam en in VINEX-wijken, terwijl bij een kwart van de gemeenten in Nederland het inwonersaantal daalt. In gemeente Drimmelen is het inwonersaantal in 2017 licht gestegen ten opzichte van 2016. Het aantal huishoudens stijgt. In 2016 waren er ruim 7,7 miljoen huishoudens in Nederland, ten opzichte van ruim 7,6 miljoen in 2015. Per 1 januari 2016 bestond 38% van de huishoudens in Nederland uit 1 persoon en 33% uit 2 personen, voor beide categorieën geldt dat dit een toename is ten opzichte van 2015. Het aandeel ouderen in Nederland stijgt ook. De verwachting is dat tot 2036 deze groep percentueel gezien behoorlijk zal toenemen. Internetwinkelen is de afgelopen jaren sterk toegenomen.

In Nederland doet ruim 70% van de mensen minimaal 1x per jaar een online aankoop. In 2015 leverden de pakketvervoerders 208 miljoen pakketten binnen Nederland af, een stijging van 11,3% ten opzichte van 2014. Het grensoverschrijdende pakketvervoer van en naar Nederland groeide in 2015 zelfs met 12,7% ten opzicht van 2014, tot 92 miljoen pakketten. Duurzaamheid Duurzaamheid wordt een steeds belangrijk begrip in onze samenleving. Op gebied van verkeer en vervoer zien we dat de voertuigen verduurzamen (autoproducenten stappen de komende jaren over op de ontwikkeling van enkel hybride of elektrisch vervoer), de infrastructuur steeds duurzamer wordt (circulaire materiaalgebruik, gebruik duurzame materialen, led-verlichting) en ook de gebruiker steeds bewuster is van zijn omgeving (bijvoorbeeld reizen met een (elektrische) fiets in plaats van met de auto). Steeds meer gemeenten zetten in op duurzaamheid en faciliteren duurzame ontwikkelingen.

Blad 10 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

Relevantie voor de gemeente Drimmelen x x x x x

2.2

Woon-werk verplaatsingsafstanden nemen toe. Vaak gebeurt dit met de auto maar ook het gebruik van (elektrische) fietsen neemt sterk toe. Verkeersveiligheidsbeleid wordt meer risico gestuurd. Belangrijke doelgroepen zijn senioren, fietsers en bestuurders van scootmobielen. Smart Mobility kan op innovatieve wijze een bijdrage leveren aan de bereikbaarheid door goed geïnformeerde reizigers zodat zij slimme keuzes kunnen maken. Hiervoor kunnen privaat/publieke samenwerkingen worden gestimuleerd. Het aantal huishoudens stijgt en ook het aandeel internetaankopen neemt toe. Hierdoor zal pakketbezorging sterk gaan toenemen. Duurzaamheid wordt steeds belangrijker. Denk hierbij aan voertuigontwikkelingen (elektrische auto’s, speed pedelecs), infrastructurele ontwikkelingen (circulair materiaalgebruik, led-verlichting) en de gebruikers (bewustere mobiliteitskeuzes, meer fietsgebruik)

Beleid Rijk, provincie en regio Rijk De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) is de nadere uitwerking van voorheen de Nota Ruimte en Nota Mobiliteit en is door de minister vastgesteld op 13 maart 2012. De SVIR kent als uitgangspunt dat mobiliteit een noodzakelijke voorwaarde is voor economische en sociale ontwikkeling. Een betrouwbare bereikbaarheid van deur tot deur wordt essentieel geacht. Dat betekent concreet dat de rijksoverheid de groei van mobiliteit, waarbij de gebruiker centraal staat, geen beperkingen wil opleggen de bereikbaarheid wil verbeteren. Dat binnen de wettelijke kaders en in balans met een goede veiligheid en goede kwaliteit van de leefomgeving. De ambitie van de rijksoverheid is om in 2040 te beschikken over optimale ketenmobiliteit door een goede verbinding van de verschillende mobiliteitsnetwerken via multimodale knooppunten (voor personen en goederen) en door een goede afstemming van infrastructuur en ruimtelijke ontwikkeling. Dit moet op een duurzame manier gebeuren. Het rijk richt zich niet alleen op capaciteitsvergroting maar ook op beïnvloeding van de vraag naar mobiliteit. Voor het verbeteren van de bereikbaarheid zet het Rijk in op een beleidsmix van slim investeren, innoveren en in stand houden. Met slim investeren worden knelpunten aangepakt waar de meeste economische waarde kan worden gegenereerd.

Innovatie wordt ingezet om het mobiliteitssysteem beter te benutten. In stand houden van de netwerken door goed beheer en onderhoud is het fundament voor het robuuste en samenhangende netwerk. Om een leefbare omgeving te waarborgen, om te gaan met de afname van fossiele brandstoffen en CO2- reductie te bereiken is een verdere transitie naar duurzame mobiliteit nodig.

Blad 11 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

Eén van de projecten voor het verbeteren van de bereikbaarheid is het MIRT2 A27 HoutenHooipolder. Naast onderzoek naar de mogelijkheden voor capaciteitsvergroting van de A27 tussen Houten en Hooipolder wordt ook het Knooppunt Hooipolder gedeeltelijk aangepast. De aanpassingen moeten leiden tot een betere doorstroming op het hoofdwegennet, een beperking van sluipverkeer op het onderliggend wegennet en een robuuster en veiliger wegennet. Op gebied van verkeersveiligheid heeft het Rijk als doelstelling maximaal 500 verkeersdoden en maximaal 10.600 ernstig verkeersgewonden in 2020. Dit moet behaald worden door een gezamenlijke aanpak van marktpartijen, maatschappelijke partners, kennisinstituten en overheden onder regie van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (I&M). Het Ministerie van I&M zal medio 2018 een nieuw strategisch plan verkeerverkeersveiligheid publiceren. Relevantie voor de gemeente Drimmelen x x x x

Streven naar optimale ketenmobiliteit. Instandhouden van netwerken door goed beheer en onderhoud. Transitie naar duurzame mobiliteit. Gezamenlijke aanpak voor een verbetering van de verkeersveiligheid.

Provincie In het Provinciaal Verkeers- en Vervoersplan (PVVP) 2006-2020 beschrijft de provincie Noord-Brabant dat ze de burger betrouwbare reistijd van deur tot deur wil bieden. De reiziger staat centraal. Een goede bereikbaarheid van de Brabantse steden en bedrijventerreinen is van groot belang voor een vitale economie. Bij duurzaamheid hoort ook een goede bereikbaarheid van het platteland. Binnen duurzame bereikbaarheid wordt een balans gezocht met ecologische en sociale waarden. De regionale samenwerking geldt als ruggengraat voor het regionale beleid. Een gezamenlijke aanpak van Provincie, Rijk, gemeenten, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties is nodig. Driekwart van de autoverplaatsingen vindt plaats binnen een afstand van dertig kilometer. Dit is op regionale schaal en daarmee essentieel om met alle overheidslagen samen aan mobiliteit te werken. Relevante doelen en ambities in het PVVP zijn: x Een beter vestigingsklimaat door betrouwbare bereikbaarheid van economische centra. x Goed functionerende infrastructuurnetwerken die ook goed verknoopt zijn. x Ruimte houden voor nieuwe infrastructuur. x Gegarandeerde en betere sociale bereikbaarheid met keuzemogelijkheden voor de reiziger. x Verbetering kwaliteit leefomgeving en sociale veiligheid. x Garanties voor de bereikbaarheid in het landelijk gebied.

x In het ruimtelijk beleid voorkomen van mobiliteitsproblemen die negatieve gevolgen hebben voor de leefbaarheid in de toekomst. 2

MIRT staat voor Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport. In het MIRT zijn ruimtelijke en infrastructurele projecten opgenomen waar het Rijk direct financieel bij is betrokken.

Blad 12 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

x

Bescherming en ontwikkeling van natuur en landschap bij inpassing van nieuwe infrastructuur. Vermindering van uitstoot en van het energie- en grondstoffengebruik door verkeer.

x

Daarnaast heeft provincie Noord-Brabant de visie “Fiets in de Versnelling” opgesteld. Binnen deze visie wordt fietsen gestimuleerd door drie centrale actielijnen: x comfort en gemak verhogen door het fietsnetwerk te vergroten en fietsparkeervoorzieningen te realiseren. x Verleiden automobilisten door de aanleg van snelfietsroutes en fiets-stimuleringsprojecten. x Elkaar versterken door kennisdeling met verschillende fietspartners en beleidsterreinen. Communicatie en promotie is daarin ook zeer belangrijk. In het Beleidsplan Verkeersveiligheid 2016 – 2020 heeft de Provincie nul verkeersdoden als ambitie gesteld. Dit kan worden beïnvloed door: 1. Verkeerseducatie, voorlichting en bewustwordingscampagnes om weggebruikers goed uit te rusten om zich veilig in het verkeer te bewegen en ze bewust te maken van de eigen rol in het verkeer. 2. De aanpak van fysieke knelpunten en de realisatie van een zo veilig mogelijke infrastructuur en de toepassing van techniek om verkeersveiligheid te verbeteren. 3. Handhaving bij overtreding van de verkeersregels (door de politie). Een duurzaam verkeersveiligheidsbeleid is het meest gebaat bij een integrale aanpak die bestaat uit maatregelen vanuit deze drie pijlers. Dit zorgt voor onderlinge versterking van de effecten van de maatregelen. Daarnaast staat jaarlijks een specifiek accent centraal.

In het beleidsplan is gekozen voor de accenten op: alertheid (2016), clean in het verkeer (2017), snelheid (2018) en zichtbaarheid (2019). De uitvoering van het beleid ligt bij de regio’s en hun gemeenten. De regio’s maken jaarlijks een Regionaal Uitvoeringsprogramma waarin de projecten staan opgenomen die worden uitgevoerd. Er is ook ruimte voor regionaal en lokaal maatwerk. Relevantie voor de gemeente Drimmelen x x x x x

Gezamenlijk streven naar goede bereikbaarheid van steden, bedrijventerreinen en platteland. Leefbaarheid is een belangrijk aspect voor ruimtelijke plannen. Stimuleren van minder uitstoot. Fietsgebruik stimuleren door goede infrastructuur, fietsparkeervoorzieningen en communicatie en promotie. Streven naar nul verkeersoden door educatie/voorlichting, veilige fysieke infrastructuur, toepassing techniek en handhaving.

Regio De Strategische Agenda (2012-2020) van de Regio West-Brabant (RWB) is vertaald naar onder andere de regiovisie Duurzame Mobiliteit. Deze visie geeft richting aan de inzet van de Regio West-Brabant op het gebied van duurzame mobiliteit.

Blad 13 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

Klimaatverandering en olieschaarste vormen een wereldvraagstuk dat uitsluitend opgelost kan worden als iedereen daar zijn steentje aan bijdraagt. Omdat de Regio West-Brabant een Biobased Economy nastreeft kan dit tevens innovaties en werkgelegenheid in deze regio bevorderen. Vermindering van brandstofverbruik leidt tot lagere bedrijfskosten en verlaging van het autogebruik tot een betere bereikbaarheid (tijdwinst voor het economisch verkeer). De RWB spant zich in om de negatieve klimaat- en gezondheidseffecten (people) van mobiliteit sterk te verminderen. Dit doet ze door: x RWB wil bevorderen dat consumenten zich meer bewust zijn van de mogelijkheden en voordelen van schone personenauto’s en RWB wil tevens de mogelijkheden voor het gebruik van duurzame energie bevorderen en vergroten. x In navolging van de landelijke aanpak op het gebied van mobiliteitsmanagement en Beter Benutten wil RWB zich gebiedsgewijs (grote werkgelegenheidsconcentraties) inzetten in samenwerking met de werkgevers om het autogebruik te verminderen. x RWB wil bevorderen dat ondernemers zich meer bewust zijn van de mogelijkheden en voordelen van schone vrachtauto’s en RWB wil tevens de mogelijkheden voor het gebruik van duurzame energie bevorderen en vergroten. x De gemeenten die deel uitmaken van RWB hanteren duurzame mobiliteit als richtinggevend voor hun ruimtelijke ontwikkelingen.

Uitgangspunt is het (regionaal) afstemmen van functies en het verkeerssysteem zodanig dat de verplaatsingsafstanden kunnen afnemen en de kans op het gebruik van de fiets en het openbaar vervoer toeneemt evenals multimodaal goederenvervoer. Relevantie voor de gemeente Drimmelen x

2.3

De RWB stimuleert duurzaam gebruik van mobiliteit in de vorm van bewustwording, mobiliteitsmanagement, schone voertuigen en bij ruimtelijke ontwikkelingen.

Beleid gemeente Drimmelen Verschillende afdelingen binnen de gemeente Drimmelen hebben eigen beleid geformuleerd dat raakvlakken heeft met de mobiliteit. In deze paragraaf worden de belangrijkste onderdelen uit deze beleidsplannen behandeld. Beleidsplan Duurzaamheid 2013 - 2017 De effecten van het beleid dat de gemeente nu en in de toekomst voert, moeten positief merkbaar zijn voor de huidige generatie, maar ook voor de volgende generatie. Zowel op materieel als immaterieel gebied. De gemeente kijkt nadrukkelijk naar de effecten van het beleid op de toekomst en de omgeving. Daarbij neemt ze de algemene definitie van duurzaamheid van de gemeente Drimmelen in acht. De gemeente zet zich in om duurzaamheid bij al haar beleid en handelingen expliciet aandacht te geven én telkens te vergroten. Zij doet dit in de rollen van initiator, stimulator, facilitator en regisseur. x Auto-infrastructuur ondergeschikt aan duurzaam vervoer. x Goed fietsinfrastructuur. x OV promotie. x Duurzame auto’s voor gemeente en ondernemers. x Personen en goederenvervoer over water.

Blad 14 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

Visie verkeersstructuur Hooge en Lage Zwaluwe Het streven is dat verkeer dat geen bestemming heeft in Hooge Zwaluwe of Lage Zwaluwe niet van de smalle erftoegangswegen van deze kernen gebruik maakt. De routes waarover het verkeer ontsloten wordt, liggen aan de randen van de kernen. Hier is de overlast voor bewoners minimaal. Er wordt zo veel mogelijk gebruik van de bestaande wegen om nieuwe doorsnijdingen in het landschap te voorkomen en de noodzakelijke kosten zo laag mogelijk te houden. Waar dit niet mogelijk is, wordt nieuwe infrastructuur aangelegd. Visienota Samen aan zet! De gemeente zet zich onder meer in voor een vergrote toegankelijkheid van de publieke ruimten, van wegen, paden en gebouwen, van informatie, en de mogelijkheid keuzes te maken. Het streven is dat ook mensen met beperkingen volwaardig kunnen meedoen. Hiermee sluiten we aan bij het per 1 januari 2017 ook in Nederland van kracht geworden “VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap”. De gemeente “zorgt dat” inwoners zo veel mogelijk elkaar ondersteunen op zo een wijze dat inwoners in hun eigen omgeving mee kunnen doen. Met onder meer Dorpsgericht werken speelt de gemeente in op initiatieven uit de dorpskernen en waardeert en stimuleert actieve deelname van inwoners.

Structuurvisie 2033 De gemeente Drimmelen bestaat uit 6 kernen in een typisch land- en tuinbouwgebied, met veel natuur en recreatie. Het is de voortuin van het Nationaal Park de Biesbosch in West-Brabant. De kernen liggen verspreid en hebben ieder hun eigen kenmerken en dynamiek. De vervoersas Rotterdam-Breda-Antwerpen (A16 en spoor) ligt aan de westgrens van de gemeente. De gemeente wordt doorsneden door de A59. Het is een mooie plattelandsgemeente waarin recreatie en de agrarische sector belangrijke pijlers zijn. Gemeente Drimmelen staat positief tegenover initiatieven die hieraan invulling geven. Op gebied van verkeer en infrastructuur zijn de volgende ambities uitgesproken: x Met name de leefbaarheid in de kleine kernen als gevolg van doorgaand verkeer door deze kernen, parkeerdruk en beperkte openbaarvervoersmogelijkheden zijn zaken die wij willen verbeteren. x Openbaar vervoer is een provinciale aangelegenheid. We gaan de veiligheid voor wandelaars en fietsers vergroten door de aanleg van vrijliggende paden waar mogelijk en verbreding van bestaande paden. x Er wordt een onderzoek ingesteld naar de overlast die wordt ondervonden van het doorgaand verkeer in Hooge Zwaluwe en Lage Zwaluwe (zie ook de beschrijving ‘Visie verkeersstructuur Hooge en Lage Zwaluwe).

x Bereikbaarheid Biesbosch door verbetering van het vervoer in de zomer, zowel naar de havens als vervoer over water (zoals het pontje Lage Zwaluwe). x Behouden en versterken van het recreatief netwerk van fiets-, wandel- en ruiterpaden x Ontsluiten door langzaam verkeersroutes te koppelen aan historische structuren In de Structuurvisie 2033 wordt geconstateerd dat de doorgaande route via de Batterij en Dorpsstraat in de kern Drimmelen ten koste gaat van de leefbaarheid. Om de leefbaarheid te verbeteren moet worden onderzocht of éénrichtingsverkeer of het realiseren van een bypass en het aanbrengen van een ‘knip’ voor gemotoriseerd verkeer in de Batterij haalbaar is.

Blad 15 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

Beleids- en beheerplan wegen 2015-2019 In het beleids- en beheerplan wegen 2015-2019 staat beschreven dat de ingedikte asfaltkwaliteit ten tijde van het opstellen van het plan, uitkwam op niveau C met de aantekening dat een bepaald deel van de wegen achterstallig onderhoud heeft (niveau D). De elementverharding en betonverharding is op niveau B en is van goede kwaliteit. Met name de onderdelen op niveau D moeten worden aangepakt. Dit biedt kansen om werk met werk te maken. Tabel 2.1: kwaliteit verhardingen Drimmelen 2017 Kwaliteit  Verhardingstype  Asfaltverhardingen Elementenverhardingen

A+ Zeer goed 30,5% 54,9%

A Goed 58,5% 37,2%

B Matig 7,0% 0,8%

C Slecht 0,2% 0,2%

D Zeer slecht 3,8% 6,9%

90% B A

Binnen het beheer van wegen hanteert de gemeente voor het borgen van het veilig en doelmatig gebruik van de weg een preventieve gladheidbestrijdingsbeleid. In het Gladheidsbestrijdingsplan 2015 – 2017 wordt aangegeven dat de strooiprioriteiten in het strooibeleid zijn bepaald op basis van een analyse van de gladheidsrisico’s afgezet tegen het materieel dat de gemeente ter beschikking heeft: 1. De hoogste prioriteiten liggen bij verbindingsroutes tussen de kernen, gebiedsontsluitingswegen door deze kernen zelf, doorgaande fietspaden (en als zodanig gebruikte parallelwegen) en busroutes. 2. De tweede prioriteit ligt bij wegen in het buitengebied waar bedrijven afhankelijk zijn van aan-en afvoer en wegen binnen de bebouwde kom waaraan scholen bejaardencentra, bejaardenwoningen, winkels, bedrijven, brandweerkazerne, e.d. gelegen zijn. 3. De laagste prioriteit ligt bij de 30 km wegen binnen de bebouwde kom, woonerven, woonstraten, hofjes, e.d.. Hier wordt gestrooid als de weersomstandigheden daarom vragen. Woonvisie gemeente Drimmelen 2017-2021 In de woonvisie is naast de koers van de gemeentelijke woningmarkt ook de bevolkingsontwikkeling en –prognose opgenomen. Het blijkt dat de gebruikelijke bevolkingsopbouw met een brede jongere onderkant en een smalle bovenzijde ook in onze gemeente niet meer geldt.

Dit is vergelijkbaar met andere kleinere gemeenten waar ontgroening en vergrijzing actueel zijn. Het aantal inwoners in onze gemeente blijft redelijk stabiel met een ontgroening aan de onderkant en een vergrijzing aan de bovenzijde (+0,6% in 2020 en -0,4% in 2030). Het gemiddeld aantal personen in een woning is de laatste jaren gedaald en zet naar verwachting door. Door de afname van de gemiddelde woningbezetting oftewel een toename van het aantal huishoudens, is er een behoefte om het aantal woningen te blijven uitbreiden. Beleidsplan openbare verlichting 2015-2019 Gemeente Drimmelen streeft naar een duurzaam areaal van openbare verlichting. Dit is nodig om van een veilige omgeving voor de burger te kunnen bieden voor de lange termijn, tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten. De visie van verlichting plaatsen is ‘niet verlichten tenzij’ en ‘sober en doelmatig’. Dit bereiken we door een evenwicht tussen: x Een veilige woon- en leefomgeving door een adequaat verlichtingsniveau. x Kosteneffectiviteit. x Duurzaamheid. x Ruimte voor innovatie.

Blad 16 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

Om Drimmelen doelmatig en duurzaam te verlichten gaan we verder met: x Het toepassen van energiezuinige lichtbronnen en slim energiemanagement. x Het vervangen van oranje licht naar wit licht in de woongebieden (uitfaseren SOXlichtbronnen). x Het vergroten van gelijkmatigheid van de openbare verlichting door het uitfaseren van avondbranders en standaardisatie van materialen en kleurgebruik. In het beleid is als doel gesteld een waardering van de burger van meer dan 7.0 op het gebied van openbare verlichting. Het onderwerp biodiversiteit (veelheid van variatie aan flora en fauna) is direct gekoppeld aan lichtvervuiling en donkertebescherming. Biodiversiteit is belangrijk voor het evenwicht in de natuur. Kunstlicht (openbare verlichting) kan een bedreiging zijn voor sommige soorten. Het donkere nachtelijk leven is voor het in stand houden van soorten en ecosystemen belangrijk. Zowel nachtdieren als dagdieren hebben een donkere nacht nodig. De belangen van de flora en fauna zijn mede een reden om het buitengebied zo min mogelijk te verlichten. Als beleidsuitgangspunt voor openbare verlichting in het buitengebied hanteert de gemeente Drimmelen om alleen verlichting te plaatsen bij gevaarlijke kruispunten.

Integraal groenbeleidsplan 2017 – 2026 Met het groenbeleid wilt de gemeente Drimmelen de bestaande groenstructuur behouden en versterken om zo de leefomgeving in de gemeente Drimmelen te verbeteren. Dit betekent onder andere dat voor boomstructuren, boomvlakken en individuele bomen/ boomgroepen die zijn opgenomen op de Openbare waardevolle bomenkaart, een kapverbod geldt. Alleen bij hoge uitzondering (onveiligheid, schade of ziekte) kan hiervan worden afgeweken. (Hoofd)bomenstructuren zijn vaak gekoppeld aan belangrijke cultuurhistorische wegen of ontsluitingswegen. Ze zorgen voor samenhang, herkenbaarheid en continuïteit en ondersteunen de andere structuren (stedenbouw, verkeer, water/ecologie). Verder kunnen groenstructuren worden gerealiseerd om wegen bijvoorbeeld fysiek te accentueren of brede wegen optisch te versmallen. Groen kan hierbij invloed hebben op het verkeersgedrag. De Groene ambities verschillen per situatie en wordt daarom als de mogelijkheid zich voordoet, nader bekeken. Beleidsplan vrijetijdseconomie 2014-2018 Gemeente Drimmelen wil zich sterker profileren (beter positioneren, verstevigen imago) met als doel meer tevredenheid bewoners, meer bezoekers en meer bedrijvigheid.

Het doel is het realiseren van groei van bestedingen in de vrijetijdssector, ontwikkelen en op de markt brengen van verbeterde en nieuwe producten en vernieuwen van de samenwerkingsstructuur en aansturing vrijetijdssector. Gemeente Drimmelen stimuleert en faciliteert het inrichten en beheer openbare ruimte en veiligheid. Grootste ontwikkelkansen zijn voorzieningen langs fiets- en wandelroutes en vaarroute Mark, ondersteuning veerverbindingen De Biesbosch en planontwikkeling entree Drimmelen.

Blad 17 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

Centrumplan Made 2016-2025 Met het “Centrumplan Made” wil gemeente Drimmelen de versterking van de attractiviteit en de economische vitaliteit van het centrum van Made. De ambities zijn om de bereikbaarheid van parkeerplaatsen te verbeteren (met name Valkenbergplein) en een betere inrichting van verblijfsruimte met gemengde verkeersstromen te realiseren. Visie Dorpsgericht werken in Drimmelen 2012 Burgerparticipatie is en blijft belangrijk in de gemeente Drimmelen. Dorpsgericht werken in de gemeente Drimmelen is de manier van werken, waarbij bewoners, gemeente, woningstichtingen, politie, jongerenwerk en andere instanties en verenigingen nauw samenwerken om de leefbaarheid, veiligheid en sociale betrokkenheid in de dorpen te versterken. Via Dorpsgericht worden bewoners en bewonersgroepen actief betrokken bij beslissingen die de gemeente wilt nemen. De bewonersgroepen weten wat er leeft in de dorpen. Door deze manier van werken komt de verantwoordelijkheid en deskundigheid van bewoners tot zijn recht door gebruik te maken van kennis en inzet van bewoners en gezamenlijk te zoeken naar structurele oplossingen. Naast meedenken doen bewoners ook actief mee (dingen zelf oppakken). Zo is het streven dat bewoners meer betrokken en zelfredzaam worden in de eigen woonomgeving.

Coalitieprogramma 2014 - 2018 In het Coalitieprogramma wordt gesteld dat het onderhoudsniveau van wegen moet worden verbeterd en dat belangrijke wegen in de kernen moeten worden opgeknapt. Bij het (her)inrichten van verkeersruimten wordt waar mogelijk de filosofie van gedeelde ruimten gehanteerd voor plaatsen waar dit de kwaliteit van de omgeving kan verbeteren. Voetgangers en fietsers krijgen extra aandacht. Het hoofddoel van het verkeer en vervoer in het coalitieprogramma is het bevorderen van een duurzaam veilige infrastructuur met voldoende aandacht voor leefbaarheid en bereikbaarheid. Daarbij is het beleid gericht op een goede bereikbaarheid van alle kernen, een leefbare woonomgeving en veiligheid in het verkeer en in het bijzonder de langzame verkeersdeelnemer. Op basis van het coalitieakkoord is onderzoek gedaan naar de ontlasting van dorpskernen Hooge en Lage Zwaluwe, Wagenberg en Terheijden en is het Centrumplan Made opgesteld. Verder wordt gewerkt aan het verbeteren van de veiligheid en het verlichten van fietspaden en is er aandacht voor goede fietspaden in het buitengebied. Relevantie voor beleidsplan Verkeer en Vervoer x x x x x

Gemeente Drimmelen is initiator, stimulator, facilitator en regisseur op gebied van duurzaamheid, zowel gericht op voertuig, gebruiker én infrastructuur. De verkeersstructuur richt zich op het ontlasten van de kernen en doorgaand verkeer erom te leiden. Toegankelijkheid van de openbare ruimte voor alle bewoners wordt gestimuleerd. Het wegbeheer is in grote lijnen op voldoende niveau. Nieuwe beheersprojecten bieden de mogelijkheid om werk met werk te combineren. Landbouw- en logistiekverkeer ondervindt doorstromingshinder binnen de gemeente Drimmelen.

Blad 18 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

x x x x x

Het streven is meer vrijliggende fietspaden te realiseren en meer ruimte te scheppen voor de fietser. Vanuit duurzaamheid, bereikbaarheid en gezondheid is dit een belangrijke groep verkeersdeelnemers. Uitbreiding van infrastructuur mag niet ten koste gaan van bestaande waardevolle groenstructuren en groen kan mogelijk invloed hebben op het gedrag in het verkeer. Toerisme is een economisch belangrijke pijler voor gemeente Drimmelen. De gemeente stimuleert en faciliteert hiervoor de inrichting en beheer van openbare ruimte en veiligheid. Meer parkeervoorzieningen en betere inrichting van verblijfsgebieden in Made . Verbeteren van de veiligheid van fietspaden en goede fietspaden in het buitengebied.

Blad 19 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

3

Goed verplaatsen in Drimmelen: duurzaam en toegankelijk De gemeente Drimmelen is een gemeente die bestaat uit zes kernen in een typisch land- en tuinbouwgebied, met veel natuur en recreatie (blauwgroene gemeente) in westelijk NoordBrabant. Het is een mooie plattelandsgemeente waarin recreatie en de agrarische sector belangrijke pijlers zijn. Het is goed wonen, goed ondernemen en goed recreëren. In samenhang hiermee is het goed verplaatsen in de gemeente Drimmelen, met een perspectief voor duurzaamheid en toegankelijkheid. Het hoofddoel van het verkeer en vervoer in de gemeente Drimmelen is het bevorderen van een duurzaam veilig verkeerssysteem met voldoende aandacht voor leefbaarheid en bereikbaarheid. Hierbij is het beleid gericht op een goede bereikbaarheid van alle kernen, een leefbare woonomgeving en veiligheid in het verkeer. Dit laatste geldt in het bijzonder de langzame verkeersdeelnemer (voetganger en fiets). Dit bereiken we enerzijds door een juiste inrichting van onze fysieke omgeving en door met gedragsbeïnvloeding te sturen op de eigen verantwoordelijkheid van de weggebruiker: mensen hebben zelf invloed op het verkeers(veilig)gedrag, van zichzelf en anderen. Het verkeer en vervoer draagt bij aan een sterkere profilering van de gemeente met als doel meer tevredenheid onder bewoners, meer bezoekers en meer bedrijvigheid.

Ook stelt het zoveel mogelijk mensen, met of zonder beperking, in staat deel te nemen aan het verkeer door de toegankelijkheid van wegen en paden te vergroten en de mogelijkheid te bieden keuzes te maken in hun verplaatsing. Keuzes in het beleid worden waar mogelijk vanuit duurzaamheid genomen waarbij we streven naar het vergroten hiervan. In hoofdlijnen omvat het hele verkeerskundige domein van de gemeente Drimmelen de volgende thema’s: 1. Duurzame mobiliteit. 2. Langzaam verkeer. 3. Openbaar vervoer en toegankelijkheid. 4. Bereikbaarheid gemotoriseerd verkeer. 5. Verkeersveiligheid. 6. Parkeren. In de volgende hoofdstukken zijn voor elk van deze thema’s doelen geformuleerd, wordt aangegeven waar we op dit moment staan en welke opgaven we zien. Afweging belangen In de uitvoering van het verkeers- en vervoerbeleid is sprake van verschillende invalshoeken. Zo worden eisen gesteld aan het verkeer vanuit economie of recreatie, waarin bereikbaarheid voorop staat. Tevens spelen hier belangen die samenhangen met de leefbaarheid of parkeren. Dit vraagt in projecten een voortdurende afweging van belangen. De uitdaging hierbij zit in een optimale inrichting van de openbare ruimte.

Blad 20 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

3.1

Evaluatie beleidsplan verkeer en vervoer 2006 Het BVV uit 2006 kent een opbouw die uitgaat van zes thema’s (bouwstenen) die de belangrijkste aspecten van het domein verkeer en vervoer binnen de gemeente Drimmelen beschrijven. Per thema is aangegeven wat hieronder wordt verstaan en welke kernpunten voor het te voeren beleid gehanteerd worden. In structuur en hoofdlijnen is het gebruik van de verschillende thema’s een werkbare opzet die navolging krijgt in het nieuwe BVV. In hoofdlijnen zijn de beleidskeuzen uit het BVV 2006 nog actueel maar behoeft deze op onderdelen aanvullingen en/of een accentverschuiving. De realisatie van een aantal acties is achtergebleven door het ontbreken van voldoende financiële middelen en de borging hiervan. Financiering van projecten gebeurt veel met behulp van regionale en provinciale subsidies. Hoewel in Drimmelen veel aandacht is voor (recreatief) fietsverkeer blijft de kwaliteit van de fietsroutes en de stimulering van het fietsgebruik achter. Zo is budget beschikbaar voor het onderhoud van fietsvoorzieningen en bijvoorbeeld voor verbreding niet. Successen zijn onder andere het realiseren van een oversteek naar de Biesbosch en de introductie van themaroutes om het recreatief fietsverkeer te stimuleren. De inrichting van de wegen is, met uitzondering van de gebiedsontsluitingswegen binnen bebouwde kom, grotendeels op orde.

Aan de hand van de wegcategorisering is in een uitvoeringsplan inzichtelijk gemaakt wat de herkenbaarheidskenmerken zijn van wegen binnen de gemeente en wat nodig is om tot deze inrichting te komen. In de afgelopen jaren is hard gewerkt aan het beter toegankelijk maken van de haltes voor openbaar vervoer (bus). Dit is nagenoeg afgerond. Verder is een actieve houding ingenomen om het kwaliteitsniveau van het openbaar vervoer zoveel mogelijk te handhaven. Initiatieven voor een extra buurtbus zijn omgezet naar een pilot die is verlengd tot 2019. De verkeersveiligheid is een belangrijk en enigszins een wat onderbelicht thema. Mede door de beschikbaarheid van beperkte (financiële) middelen. Kleine knelpunten zijn zoveel mogelijk opgelost binnen de beschikbare budgetten. Voor het oplossen van grotere knelpunten is aangesloten bij groot onderhoud programma’s. Verkeersveiligheid op het aspect verkeerseducatie richt zich vooral op het schoolgaande verkeer. De gemeente heeft vooral een coördinerende rol waarbij aangesloten wordt bij regionale campagnes. In de tabel op de volgende pagina is een overzicht opgenomen van de resultaten van de verschillende beleidskeuzes, acties en maatregelen uit het beleidsplan verkeer en vervoer 2006.

Blad 21 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

Tabel 3.1: Evaluatie uitvoeringsplannen en acties BVV Drimmelen 2006 Actie Beleidskeuzes Fietsnetwerk Drimmelen Beleidsuitgangspunten verkeersaders en verblijfsgebieden Categorisering weg Parkeernormering Samenspraak op maat Eisen haltevoorzieningen Buurtbus Openbaar vervoer Terugdringen verkeersoden en –gewonden Permanente verkeerseducatie

Vaststellen primaire en secundaire routes fietsnetwerk Vaststellen Beleidsuitgangspunten verkeersaders en verblijfsgebieden Vaststellen bijgestelde categorisering van wegen Vaststellen parkeernormering en beleid toepassing Invulling participatie en communicatie projecten Vaststellen (bevestigen) eisen haltevoorzieningen Niet nemen verdere initiatieven buurtbus Instemmen ambities toekomst OV en deeltaxi Aansluiten landelijke richtlijnen Instemmen uitvoer gedragsmaatregelenpakket

Uitgevoerd Uitgevoerd

Overlegstructuren Actieve samenwerking GGA partners Zitting GGA-overleg OV Organiseren gemeentelijk klankbordgroep OV Continueren overlegstructuur verkeersveiligheid

-

Uitgevoerd Uitgevoerd Niet gerealiseerd3 Niet gerealiseerd4

Uitvoeringsplannen Actieplan fietsvoorzieningen utilitair Thematische routes recreatief fietsverkeer Fietsoversteek Biesbosch Fietsoversteek Amertak Voetgangersknooppuntensysteem Uitvoeringsplan EHK Halteactieplan Afdeling Drimmelen 3VO Jaarlijkse campagnekalender Verkeersveiligheid Coördinatie projecten gedragsbeïnvloeding

Maatregelpakket en mjup5 2 - 5 nieuwe thematische routes Haalbaarheidsstudie mogelijkheden Verkenning oplossingsmogelijkheden Lobbyactiviteit verkenning knooppuntensysteem Uitvoeringsplan consequenties categorisering, mjup4 Uitvoeringsplan verbeteren toegankelijkheid haltes Lobbyactiviteit opzetten lokale 3VO-afdeling Drimmelen Opzetten programma planmatige aanpak Lobbyactiviteit coördinatie uitvoer maatregelen

Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd6 Uitgevoerd Uitgevoerd

1 2 3 4 5 6

Realisatie

Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd1 Uitgevoerd Wel uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Niet gerealiseerd2

Uitgevoerd in het kader van projectmatig werken. Door afweging in kerntaken, niet gerealiseerd. Opgave continueren in nieuwe beleid en uitvoeringsagenda. Opgave wordt niet gecontinueerd. Opgave continueren in nieuwe beleid en uitvoeringsagenda. Meerjarenuitvoeringsprogramma. Vanwege het ontbreken van vrijwilligers geen lokale afdeling gerealiseerd.

Blad 22 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

4

Duurzame mobiliteit

Duurzame mobiliteit betekent voor ons met name het borgen van een goede bereikbaarheid, keuze vrijheid in het zich verplaatsen, het slim en efficiënt verplaatsen en het zorgen van een gezondere leefomgeving (schonere lucht en minder geluidshinder). Duurzame mobiliteit is veelal gekoppeld aan of onder te brengen bij andere thema’s. Ambitie In lijn met de Visie Duurzame Mobiliteit van de Regio West-Brabant spannen we ons in om de negatieve klimaat- en gezondheidseffecten van mobiliteit sterk te verminderen. We hechten een grote waarde aan de kwaliteit van onze leefomgeving, nu en in de toekomst. Als gemeente doen we dit door in te zetten op het verminderen van mobiliteit (minder verplaatsen), veranderen van de mobiliteit (schoner verplaatsen) en het verduurzamen van de mobiliteit (zuiniger verplaatsen). We willen het niet-noodzakelijk autogebruik beperken en het gebruik van langzaam verkeer en het gebruik van het openbaar vervoer bevorderen. Zo wordt fietsen aantrekkelijker gemaakt, wordt duurzaam vervoer door werknemers gestimuleerd en zetten we waar mogelijk thuiswerken in. Verder zetten we in op een transitie naar schonere brandstoffen en zuinige voertuigen. De fiets is een duurzaam vervoersmiddel. Een specifiek aandachtspunt hierbij is de elektrische fiets.

Door de hogere snelheid en de grotere actieradius is de elektrische fiets een serieus alternatief voor afstanden die normaal gesproken met de auto worden afgelegd. We stimuleren het gebruik van de elektrische fiets door te voorzien in goede directe verbindingen voor de fiets, zodat vaker voor de fiets wordt gekozen (zie ook hoofdstuk 5). Naast de elektrische fiets is ook de elektrische auto een duurzaam vervoersmiddel. Om het elektrisch rijden te stimuleren is een goede laadinfrastructuur van belang. De vraag hiernaar wordt steeds groter. De voorwaarden waaronder de gemeente meewerkt aan het plaatsen van een laadpaal zijn vastgesteld door middel van beleidsregels. Het beleid voor laadinfrastructuur zetten we voort en in het geval van nieuwbouwplannen (ontwikkelingen met meer dan 15 woningen) stellen we de eis dat minimaal 1 laadpaal in de openbare ruimte wordt gerealiseerd. Het openbaar vervoer is al duurzaam vanwege het efficiënt en effectief aanbieden van vervoer voor een grotere groep reizigers. Duurzaamheid komt ook terug in de emissies van de gebruikte voertuigen. Binnen de vervoersconcessie van het openbaar vervoer van de provincie Brabant wordt stapsgewijs toegewerkt naar zero-emissie (emissieloos) van het openbaar vervoer in 2025. Verder zien we kansen om de uitstoot per reiziger verminderen door lijnvoering beter aan te sluiten op de vraag (zie ook hoofdstuk 6).

Blad 23 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

Een andere ontwikkeling waar wij kansen zien voor duurzaam vervoer is het delen van burgers van hun auto met anderen. Hierbij wordt een auto van een particulier tegen een vergoeding door meerdere mensen gebruikt. Dit autodelen kan particulier gebeuren of via een organisatie. Een voorbeeld van de deelauto is MyWheels of Buurauto. Als gemeente hebben we voor onze eigen organisatie een voortrekkersrol en geven we waar mogelijk het goede voorbeeld. We staan open voor duurzame initiatieven van andere partijen die bijdragen aan de doelstellingen op het gebied van duurzame mobiliteit. Hierbij hebben wij de rollen van initiator, stimulator, facilitator en regisseur. Huidige situatie Duurzame mobiliteit komt terug in veel aspecten van ons verkeer en vervoer. Zo streven we met het wegennet en wegcategorisering er naar om de hoofdstromen van het verkeer te geleiden over wegen die hier ook geschikt voor zijn en die leiden tot een zo direct mogelijke route. Met nieuwe infrastructuur kijken we hoe we dit kunnen optimaliseren. Infrastructuur voor de auto is ondergeschikt aan duurzaam vervoer. In de benchmarktool Duurzaamheidsscore mobiliteit van het Kennisplatform CROW scoort onze gemeente als gemiddeld (4,4) ten opzichte van de gemeenten in Nederland. Hierbij zijn indicatoren op het gebied van duurzame doelen en een duurzaam mobiliteitssysteem beoordeeld en vergeleken met anderen gemeenten.

In de ontwikkeling is de gemeente Drimmelen licht gestegen in de score ten opzicht van 2015 (+0,4 punt). Als gemeente werken we aan de transitie naar duurzame mobiliteit. In de periode tot 2030 vervangen we het eigen wagenpark door schonere en zuinigere voertuigen zoals elektrische voertuigen. Daarbij is de fiets een van de schoonste vormen van vervoer. We stimuleren het fietsgebruik door een aantrekkelijk en veilig fietsnetwerk (zie hoofdstuk 5). Het gebruik van de elektrische fiets wordt hierbij steeds groter en steeds vaker een concurrent voor de auto op de middellange afstanden. Om dit gebruik van elektrisch vervoer te stimuleren ontbreekt het nog aan voldoende oplaad-voorzieningen voor auto en fiets in de kernen en bij recreatieve voorzieningen (zie hoofdstuk 8). Op gebied van nieuwe technologieën zoals slimme verkeerslichten die bijdragen aan de duurzaamheid zijn we als gemeente Drimmelen volgend. Een belangrijke opgave ligt er voor het versterken van openbaar vervoer dat voor iedereen toegankelijk en aantrekkelijk is (hoofdstuk 6). Het reguliere openbaar vervoer is onvoldoende in staat om een aantrekkelijk alternatief zijn voor alle doelgroepen. Nieuwe vormen van duurzaam (vraagafhankelijk) openbaar vervoer moeten deze ruimte opvullen. Met de aanbesteding van de concessie in 2014 is ook een weg ingezet naar schoner en duurzamer openbaar vervoer.

De huidige bussen voldoen aan de emissie-eisen volgens de Euro VI norm. De Provincie Noord-Brabant werkt toe naar een zero-emissie. Concreet betekent dit dat in West-Brabant vanaf 2019 de bestaande bussen geleidelijk aan worden vervangen door schonere bussen. In 2025 rijden er alleen nog bussen rond die geen schadelijke stoffen uitstoten.

Blad 24 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

Binnen onze gemeente zijn via subsidieprogramma’s van de rijksoverheid vijf laadpalen voor auto’s gerealiseerd. We krijgen steeds meer verzoeken voor het plaatsen van laadpalen, vooral bij winkelcentra en recreatiegebieden. Als gemeente vervullen wij een faciliterende rol om elektrisch rijden te stimuleren. Wij bieden professionele aanbieders en/of exploitanten van laadinfrastructuur de mogelijkheid om oplaadvoorzieningen in de openbare ruimte te realiseren. De gemeente plaatst zelf geen oplaadvoorzieningen en wordt ook geen beheerder of exploitant van laadvoorzieningen. Voor het plaatsen en het beheer van laadinfrastructuur heeft de gemeente een overeenkomst met Allego. In de Beleidsregel oplaadinfrastructuur elektrische voertuigen hebben wij duidelijkheid gegeven over de criteria en voorwaarden waaronder de gemeente Drimmelen medewerking verleent aan het plaatsen van oplaadinfrastructuur in de openbare ruimte en het aanwijzen van parkeerplaatsen voor het opladen van elektrische voertuigen. Het aanvragen van een oplaadpunt gaat thans via https://openbaarladen.nl/drimmelen. Evenals laadpunten voor auto’s zijn oplaadplaatsen voor fietsen geen taak voor de gemeente. Wij zien deze vraag vooral ontstaan bij winkelgebieden, toeristische en reactieve fietsers.

Wij stimuleren ondernemers en de toeristische/recreatieve bestemmingen, voorzieningen voor het opladen van fietsen te realiseren. Opgave Op het gebied van duurzame mobiliteit ligt de nadruk enerzijds op het optimaliseren en stimuleren van bestaande duurzame vervoersvormen. Daarnaast moet de gemeente zelf een voortrekkersrol nemen en het goede voorbeeld geven. Concrete acties sluiten aan bij het duurzaamheidsplan van de gemeente. Concrete acties zijn op het gebied van duurzame mobiliteit zijn: x Onderzoeken op welke manier het water binnen de gemeente Drimmelen kan worden benut voor vervoer van personen en goederen. x Mits voldoende aanmeldingen, organiseren wij elk jaar een elektrische fietsdag. Hiermee laten wij mensen kennis maken met de elektrische fiets en stimuleren wij het fietsgebruik. x Stimuleren de uitbreiding van het netwerk van laadpalen. Nieuwe initiatieven (aanvragen) worden via de markt gerealiseerd en sluiten aan bij de beleidsregels voor laadinfrastructuur van de gemeente. Bij woningbouwontwikkeling met meer dan 15 woningen leggen we in de ontwikkelovereenkomst vast dat minimaal 1 laadpaal (met twee aansluitingen) in de openbare ruimte wordt gerealiseerd. x Uitvoeren van een proef met elektrische deelauto’s.

Blad 25 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

5

Langzaam verkeer

Voor een gemeente als Drimmelen met kernen in een groen blauwe omgeving is de fiets (samen met de auto) een belangrijk vervoersmiddel. Het fietsnetwerk heeft een belangrijke functie als verbinding tussen de kernen onderling en als verbinding met de stedelijke periferie van bijvoorbeeld Breda en Oosterhout. Het fietsnetwerk sluit dan ook aan op allerlei bestemmingen in de regio. In dit (utilitaire) fietsnetwerk is speciale aandacht voor school-thuis routes. Verder kenmerkt de gemeente Drimmelen zich met een aantrekkelijk buitengebied door het gevarieerde landschap. Dit maakt het een mooi gebied om in te wandelen en fietsen. Recreatieve routes maken dan ook deel uit van het fietsnetwerk van de gemeente. Ambitie Fiets We vinden de fiets één van de belangrijkste vervoermiddelen in onze gemeente. Wanneer een afweging gemaakt moet worden tussen de positie van verkeersdeelnemers (uitgezonderd bij wegen met een stroom- en ontsluitingsfunctie) is het fietsverkeer belangrijker dan het gemotoriseerd verkeer. Denk bijvoorbeeld aan bredere fietsstroken, eenrichtingsverkeer auto, meer ruimte voor fietsparkeren en ruimte voor korte en directere routes voor de fiets. Om het buitengebied aantrekkelijker te maken, versterken we het regionale recreatief netwerk van fiets- en wandelroutes.

De fietsinfrastructuur (netwerk en kwaliteit fiets- en wandelpaden binnen en buiten de bebouwde kom) is zodanig dat de fietsrecreatie toeneemt. In het versterken van het netwerk van fietsroutes en het stimuleren van het fietsgebruik kijken we het versterken van de utilitaire routes en onderzoeken we ook de mogelijkheden voor snelfietsroutes: directe verbindingen van en naar of op weg naar belangrijke woon- / werkgebieden of scholen. Verder stimuleert het fietsnetwerk en de kwaliteit van de infrastructuur dat kinderen (al dan niet onder begeleiding) te voet of met de fiets naar school gaan (goede en veilige school-thuisroute voor fiets en voetganger). Veiligheid is hierbij een belangrijk aandachtspunt. Het netwerk van ‘veilige honken’ van woningen of bedrijven waar kinderen onderweg terecht kunnen voor hulp wanneer er iets aan de hand is, maakt hier onderdeel van uit. Dit netwerk willen we minimaal behouden en bij voorkeur uitbreiden. Om het fietsgebruik te stimuleren en de veiligheid voor fietsers (en wandelaars) te vergroten, leggen we waar mogelijk vrijliggende paden aan of verbreden we bestaande paden. Waar dit past binnen het beleid van openbare verlichting zijn fietspaden goed verlicht. Ook zijn fietspaden voorzien van goede bebording en bewegwijzering.

Bij het (her)inrichten van het fietsnetwerk sluiten we aan bij de kwaliteitseisen voor primaire, secundaire en recreatieve fietsroutes. Technische ontwikkelingen van de fiets gaan de laatste jaren razendsnel: met de opkomst van de elektrische fiets, speed pedelec is het bereik van de fiets voor een steeds grotere groep gebruikers enorm toegenomen. De gezondheidseffecten van fietsen zijn daarbij evident. Ook de fietsinfrastructuur maakt een technische ontwikkeling door: fietspaden van zonnepanelen, led fietspaden zijn al in de praktijk gerealiseerd. Als gemeente volgen we deze ontwikkelingen en kijken we op welke manier dit de beleving en gebruiksmogelijkheden voor het fietsen verhogen Blad 26 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

Om de mobiliteitskeuze duurzaam te veranderen, wordt rekening gehouden met de behoeftes van nieuwe mobiliteitsvormen zoals de elektrische fiets en de speed pedelec. Hierbij volgen we de discussie over de positie van deze voertuigen op de weg of fietspad. Voetganger Voetgangers maken waar mogelijk gebruik van eigen wandelpaden die aansluiten bij de historische en landschappelijke structuren. Wanneer deze ontbreken, maken zij gebruik van de (ruimte naast) fietspaden. Binnen de bebouwde kom, waar dit binnen de beschikbare ruimte mogelijk/realistisch is, kan de voetganger in elke straat ten minste beschikken over één voetpad minimaal 1,20 meter (en waar mogelijk 1,50 meter) breed. Toegankelijkheid Voor mensen met een beperking (lichamelijk of verstandelijk) is het niet altijd gemakkelijk om te wandelen, te rolstoelen of scootmobieleren. Vanuit een inclusieve samenleving willen we dat iedereen in Drimmelen kan blijven deelnemen in het verkeer, ondanks mogelijke beperkingen. Via een netwerk van toegankelijke paden zijn de belangrijkste (maatschappelijke) voorzieningen, zorgcentra, winkels en toeritische attracties toegankelijk voor mensen met een beperking. Huidige situatie Binnen de gemeente beschikken we over een goed (utilitair en recreatief) fietsnetwerk.

Hierbij maken we onderscheid naar een primaire en secundair fietsnetwerk met bijbehorende kwaliteitseisen en een recreatief fietsnetwerk. In de praktijk is het onderscheid tussen een utilitaire fietsnetwerk en een recreatieve netwerk voor de gebruiker niet altijd duidelijk en zijn de kwaliteitseisen voor beide netwerken veelal gelijk. Het netwerk van primaire en secundaire routes sluit aan bij het regionale plan voor het fietsnetwerk (Regionaal Fietsnetwerk GGA Breda). Het recreatieve netwerk is gedeeltelijk gelijk aan het primaire of secundaire netwerk en gekoppeld aan het succesvolle knooppuntensysteem. Voor de recreatieve fietser zijn thema-routes beschikbaar en is een oversteekmogelijkheid van en naar de Biesbosch mogelijk.

Afbeelding 5.1: Kaartbeeld fietsnetwerk primaire routes Bladen 27secundaire van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

Afbeelding 5.2: Kaartbeeld fietsnetwerk recreatieve routes

Naast een netwerk voor fietsers is sinds het BVV 2006 een netwerk met wandelroutes en een wandelknooppuntensysteem ontwikkeld. De wandelfolders kennen daarbij geen vaste routes, waardoor wandelaars zelf de route kunnen uitstippelen.

Afbeelding 5.3: kaartbeeld wandelroutes gemeente Drimmelen (bron: www.visistbrabant.nl) Blad 28 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

Ondanks het goede fietsnetwerk wordt op dit moment de veiligheid voor wandelaars en fietsers als een probleempunt ervaren. Sommige fietspaden in onze gemeente zijn niet voldoende breed. Met de toename van het (fiets)verkeer, het gebruik van fietspaden door wandelaars en de opkomst van elektrische fietsen nemen snelheidsverschillen toe en de mogelijkheid om elkaar veilig en ongehinderd te passeren af. In het Regionaal Fietsnetwerk GGA Breda zijn eisen geformuleerd voor het regionale en recreatieve fietsnetwerk. In het plan staan kaders voor de gezamenlijke aanpak voor verbetering van de fietsroutes en de bijbehorende kwaliteit. De belangrijkste en meest voorkomende knelpunten hebben betrekking op verharding, maatvoering en verlichting. De kwaliteitseisen uit het Regionaal Fietsnetwerk GGA Breda gelden als streefbeeld voor de utilitaire fietsroutes in de gemeente Drimmelen. Tabel 5.1: kwaliteitseisen regionale GGA-fietsnetwerk binnen de bebouwde kom Hoofdeis Comfort

Criteria Verharding Kleur verharding Maatvoering

Verlichting Veiligheid

Voorrangsregeling

Samenhang Directheid

Compleetheid Omrijdfactor Wachttijd Obstakelvrije zone

Minimaal Tegels Fietspad in één richting: 1,75 m. Fietspad in twee richtingen: 3,00 m. Fietsstrook: 1,50 m. Solitair: 3,00 m. -

Optimaal Asfalt of cementbeton Rood Fietspad in één richting: ≥ 2,50 m. Fietspad in twee richtingen: ≥ 3,50 m. Fietsstrook: ≥ 2,00 m. Solitair: ≥ 3,50 m. Solitaire fietspaden Belangrijke oversteeklocaties Bij rotondes: fietser in voorrang Bij verkeerslichten: fiets conflictvrij Aanleggen ontbrekende schakels Maximaal 1,2 Maximaal 45 sec bij verkeerslichten Incidentele obstakels: min. 0,30 m. Gesloten obstakels: min. 0,60 m.

Tabel 5.2: kwaliteitseisen regionale GGA-fietsnetwerk buiten de bebouwde kom Hoofdeis Comfort

Criteria Verharding Kleur verharding Maatvoering

Verlichting

Veiligheid

Samenhang Directheid

Voorrangsregeling Kruispuntoplossing Compleetheid Omrijdfactor Wachttijd Obstakelvrije zone

Minimaal Tegels Fietspad in één richting: 1,75 m. Fietspad in twee richtingen: 3,00 m. Fietsstrook: 1,50 m. Solitair: 3,00 m. 1,4* -

Optimaal Asfalt of cementbeton Rood Fietspad in één richting: ≥ 2,50 m. Fietspad in twee richtingen: ≥ 3,50 m. Fietsstrook: ≥ 2,00 m. Solitair: ≥ 3,50 m. Solitaire fietspaden Tweerichtingenfietspaden Belangrijke oversteeklocaties Bij rotondes: fietser in voorrang Bij verkeerslichten: fiets conflictvrij Bij stroomwegen ongelijkvloers Aanleggen ontbrekende schakels 1,2* Maximaal 100 sec bij verkeerslichten Incidentele obstakels: min. 0,30 m. Gesloten obstakels: min. 0,60 m.

* de omrijdfactor is in regionaal verband vastgesteld als onderdeel van het ambitieniveau voor nieuwe ontwikkelingen. Bij de uitwerking van de wenslijnen tot routes en de toetsing is voor buiten de bebouwde kom 1,4 gehanteerd.

Blad 29 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

Inwoners van gemeente Drimmelen die veel gebruik maken van een elektrische fietsers of bromfietsers ervaren de fietspaden als oncomfortabel. Ook is behoefte aan meer en betere fietspaden en veilige oversteekplaatsen. Verder verdient de positie van de kinderen in het verkeer meer aandacht. De toegankelijkheid van wegen en paden voor alle voetgangers vinden wij erg belangrijk. Ongeacht leeftijd of beperking. In de planvorming van ruimtelijke projecten en projecten op het gebied van verkeer en vervoer is op dit moment onvoldoende aandacht voor mensen met beperkingen of die slecht ter been zijn. Zo zien we een toename van persoonlijk letsel of schade aan vervoersmiddelen als gevolg van ontbrekende, slecht onderhouden of onvoldoende toegankelijke bestrating op voetpaden. Vanuit beheer en onderhoud ligt er een grote rol om te zorgen dat de kwaliteit van infrastructuur op orde is. Om iedereen volwaardig (ongehinderd, zonder obstakels) te kunnen laten deelnemen in het verkeer, betekent dat we al tijdens de planvorming bij herbestrating, reconstructie en nieuwbouw nadenken over de toegankelijkheid voor voetgangers binnen de bebouwde kom. Hiervoor vormen de richtlijnen van het Bouw Advies Toegankelijkheid (Voetpaden voor iedereen) en bijvoorbeeld de ASVV3 en de Richtlijn integrale toegankelijkheid openbare ruimte van het kennisplatform CROW, een basis.

Dit betekent onder andere ook dat we bij het plaatsen van nieuwe verkeersborden, bebording toepassen die ook voor kleurenblinden leesbaar zijn.

Opgave De opgaven voor het langzaam verkeer richten zich tot en met 2028 op het aantrekkelijker maken van de fiets. Een aantrekkelijker ‘product’ fiets bestaat uit een compleet fietsnetwerk (comfortabel, direct, goed bewegwijzerd en een hoge belevingswaarde) en een veilig fietsnetwerk. Maatregelen om het fietsen aantrekkelijker te maken zijn gericht om meer mensen op de fiets krijgen voor bijvoorbeeld het woon-werk verkeer, van en naar scholen en als voor- en natransport voor het openbaar vervoer. Een aantrekkelijk fietsnetwerk draagt ook bij aan de verduurzaming van het vervoer in onze gemeente en biedt voordelen voor het toerisme en recreatie in de gemeente Drimmelen. Concreet betekent dit: x De realisatie van ontbrekende schakels in het fiets- en voetpadennetwerk. We onderzoeken de wenselijkheid, noodzaak en haalbaarheid om een nieuwe (vrijliggende) fietsinfrastructuur en voetpaden te realiseren. x Wij geven extra aandacht aan een verkeersveilige schoolomgeving. Daartoe brengen we de school-thuisroutes voor fiets en voetgangers in beeld. Dit doen wij in samenwerking met de verschillende scholen in onze gemeente. x Onderzoek naar de kwaliteitsverbetering van fiets- en voetpaden (comfort, verharding, onderhoud, veiligheid, verlichting en geleiding).

In aanvulling op de bestaande knelpuntenanalyse van het Regionaal Fietsnetwerk GGA en de resultaten en de bewonersenquête wordt in beeld worden gebracht waar de kwaliteit van de fietsroutes (primair, secundair en recreatief) in Drimmelen niet voldoet.

3

Een door het CROW uitgebracht boek met aanbevelingen voor (de inrichting van) verkeersvoorzieningen binnen de bebouwde kom.

Blad 30 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

x x x x

In samenwerking met onder andere de Stichting WWZ en Dorpsgericht Werken opstellen van een netwerk van prioritaire paden waarmee de toegankelijkheid voor mensen met een beperking (lichamelijk of verstandelijk) kan worden gewaarborgd. In projecten op het gebied van verkeer en vervoer wordt toegankelijkheid als ontwerprichtlijn opgenomen. Tevens moet worden onderzocht op welke manier toegankelijkheid een integraal onderdeel wordt in de planvorming van dergelijke projecten. Uitbreiden van het netwerk van veilige honken in de gemeente Drimmelen. Tevens dient de zichtbaarheid en communicatie rondom veilige honken een impuls te krijgen. Hierin heeft de gemeente een coördinerende rol. Voortzetten van de dorpsschouwen.

Blad 31 van 55

Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Concept projectnummer 0416547.00 15 maart 2018 revisie 07 Gemeente Drimmelen

6

Openbaar Vervoer en toegankelijkheid

De gemeente Drimmelen hecht grote waarde aan de aanwezigheid van goed openbaar vervoer in de verschillende kernen. De afgelopen periode heeft de gemeente ingezet op het behouden van de bestaande kwaliteit van het openbaar vervoer (OV). Uitgezonderd de hoofdas Made – Terheijden – Breda blijft het behoud van goed openbaar vervoer (reguliere dienstregeling en buurtbus) in de gemeente Drimmelen een zorgpunt. Het OV heeft hierbij niet alleen een vervoerfunctie maar ook een sociale functie voor inwoners van onze gemeente die geen beschikking hebben over een auto of door beperkingen niet in staat zijn tot autogebruik. Voor hen moet vervoer beschikbaar zijn, opdat hun mobiliteit (en de keuzes daarin) gewaarborgd blijft en we voorkomen dat inwoners geïsoleerd raken. Ambitie Voor een goed en aantrekkelijk OV binnen de gemeente Drimmelen zetten we in op het behoud van het bestaande basisnet van (reguliere) OV-lijnen en frequentie. We zijn van mening dat de huidige routes minimaal gehandhaafd moeten blijven. Hierbij gaan we minimaal uit van het basisvoorzieningenniveau dat de provincie Noord-Brabant hanteert. Daarbij wordt ingezet op de integratie van doelgroepenvervoer zoals het leerlingenvervoer in het reguliere openbaar vervoer. Het aantal haltes en de locaties hiervan stellen we afhankelijk van de vraag: haltes die goed gebruikt worden, versterken we in kwaliteit en dienstverlening.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=bce3825f-8fa5-4b8a-9f12-89454becd7e0