CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

14 02 Bijlage Jaarstukken 2020 Drimmelen def gewaarmerkt.pdf

Raad 1 juli 2021, gemeente drimmelenBij agendapunt: Definitieve jaarstukken 2020 en accountantsverslag27.135 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

65

Kwaliteit Er is in 2020 een plan ontwikkeld voor de inrichting van de kop van de buitenhaven van Lage Zwaluwe. Bij de planvorming is samen gewerkt met de ondernemers, vertegenwoordigers uit Lage Zwaluwe en basisschool De Grienden. De kop van de haven wordt een aantrekkelijk groen/recreatief gebied. De uitvoering zal plaatsvinden in 2021. Herontwikkeling Kleine Schans / Zuidwaterlinie In 2019 ontwikkelden we in nauw overleg met inwoners en andere betrokkenen een herontwikkelingsplan. In dit plan sluiten we aan op het historisch verhaal van de Zuiderwaterlinie. We starten in 2020 met de uitvoering van het herontwikkelingsplan voor de Kleine Schans. Kwaliteit In 2020 is het plan voor de Kleine Schans in Terheijden verder uitgewerkt. Gebleken is dat het niet mogelijk is om het gehele plan uit te voeren binnen de beschikbare middelen. Het plan wordt daarom aangepast en in 2021 uitgevoerd. Met de uitvoering van het plan wordt het gebied aantrekkelijk gemaakt voor inwoners en recreanten en geschikt gemaakt voor lokale evenementen. De rijke geschiedenis van de Kleine Schans komt tot uitdrukking in de plannen. Jachthaven Biesbosch Twee bestemmingsplannen komen richting de raad: De Schakel en De Amerlandtong. Hiermee wordt de ontwikkeling van recreatieve voorzieningen in het havenhart mogelijk en kunnen recreatiewoningen langs de Amer worden gebouwd.

Kwaliteit Met de initiatiefnemer Jachthaven Biesbosch zijn de plannen voor invulling van het gebied De Schakel verder uitgewerkt . Naar verwachting leggen we het bestemmingsplan in 2021 aan de gemeenteraad voor. Lange-afstands wandelpad Een nieuw lange afstandswandelpad rondom de Biesbosch ontwikkelen we in samenwerking met alle betrokken partijen. Kwaliteit In samenwerking met betrokken partijen is in 2020 gewerkt aan de ontwikkeling van een lange afstandswandelpad rondom de Biesbosch. Het is de initiatiefnemer gelukt om enthousiasme te organiseren voor dit plan. Het wordt het 25e afstandswandelpad van Nederland. Het wandelpad zal in het Biesboschjaar geopend worden. De verwachting is dat het wandelpad toegankelijk voor gebruik zal zijn in het najaar van 2021. Ontwikkeling Degaterrein en omstreken In 2019 zetten we het resterende perceel van het Degaterrein in de markt voor watergerelateerde bedrijvigheid. Na realisatie hiervan ronden we het ‘rondje om de haven’ af.

66

Kwaliteit Het Degaterrein is in 2019 bouwrijp en deels woonrijp gemaakt. In april 2020 zijn de twee resterende bedrijfskavels op het Degaterrein via een makelaar in de markt gezet voor watergerelateerde bedrijvigheid. Het gebied wordt volledig woonrijp gemaakt op het moment dat de laatste twee bedrijfskavels zijn bebouwd. Over de verkoop van het resterende deel lopen gespreken. Realisatie Beverpad De raad krijgt een voorstel aangeboden voor het tracédeel van Drimmelen. Kwaliteit De gemeenteraad heeft in maart 2020 het voorstel voor het verlengen van het Beverpad richting de kern Drimmelen goedgekeurd. Dit deel is aangelegd en in juli 2020 opgeleverd. De verlening van het Beverpad is een groot succes. Het pad wordt veel gebruikt door wandelaars en fietsers van binnen en buiten onze gemeente. Het onderzoek naar het tracé voor het Beverpad richting de kern Lage Zwaluwe is vrijwel afgerond en komt in het voorjaar 2021 naar de gemeenteraad. Toeristische infrastructuur We voeren een nulmeting uit van de toeristische infrastructuur in de openbare ruimte als basis voor een verbeterplan. Kwaliteit Als onderdeel van het wegbeheer is ook de toeristische infrastructuur in 2020 geïnventariseerd. In 2020 is gewerkt aan het doortrekken van het Beverpad.

Verbetering jachthaven Terheijden De verkoop van de haven is uitgesteld tot uiterlijk 2023 in verband met de ontwikkelingen rondom de dijkverzwaring. In 2020 verbeteren we de inrichting van de jachthaven Terheijden.

67

Kwaliteit In 2020 is overleg gevoerd met het waterschap over de verhoging van de dijken. De uitvoering hiervan zal waarschijnlijk plaatsvinden in 2022 of 2023. Voor de gemeente heeft dit gevolgen voor de inrichting van het gebied en de bijkomende kosten. In mei-juni 2020 zijn nieuwe stalen palen aangebracht in de haven van Terheijden. Het was niet verantwoord om hiermee te wachten tot de dijkverzwaring. De stalen palen worden tijdens de dijkverzwaringswerken tijdelijk worden verwijderd. Tot slot zijn er poorten met sloten aangebracht en is er gesnoeid. De veerpont van Terheijden wordt vervangen door een nieuwe, elektrische pont. Verbetering parkeren en openbare ruimte Oude Haven Drimmelen De openbare ruimte rondom de Oude Haven pakken we aan met aandacht voor het verbeteren van de parkeermogelijkheden. We starten met de aanleg van het parkeerterrein en de herontwikkeling van het parkje in het dorp Drimmelen. In de jaren 2021-2023 pakken we de Havenkade en de Biesboschweg aan, inclusief een wandelpromenade rondom de Oude Haven. Kwaliteit Het parkeerterrein is aangelegd in 2020. De voorbereiding voor het Parkje en de Wandelpromenade zijn in volle gang. Naar verwachting wordt het Parkje aangelegd in het voorjaar 2021 en wordt de Wandelpromenade medio 2021 gerealiseerd.

Verkenning nieuw Biesbosch bezoekerscentrum Drimmelen In nauwe samenwerking met Staatsbosbeheer en andere betrokkenen verkennen we de mogelijkheden voor een vernieuwingsslag van het bezoekerscentrum in Drimmelen. Kwaliteit Met Staatsbosbeheer zijn gesprekken gevoerd over de toekomst van het Biesbosch bezoekerscentrum. Zonder extra inspanningen van de gemeente Drimmelen is de toekomst van het bezoekerscentrum onzeker. In het kader van de nota Vrijetijdseconomie zal de gemeenteraad worden gevraagd zich uit te spreken over de toekomst van het bezoekerscentrum. De nota Vrijetijdseconomie zal in het voorjaar van 2021 worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Zonering Biesbosch In 2019 stelde Staatsbosbeheer een nieuwe recreatieve zoneringkaart voor de Biesbosch op. Deze kaart stellen we in 2020 met alle Biesboschpartners vast. De nieuwe zonering heeft onder andere gevolgen voor het op termijn elektrificeren van vaartuigen in de Biesbosch en voorzieningen hiervoor in het gebied.

68

Kwaliteit Op initiatief van Staatsbosbeheer wordt gewerkt aan de recreatieve zonering van de Biesbosch. De raad is hierover in maart 2020 geïnformeerd. In het voorjaar van 2021 zal de raad in de gelegenheid worden gesteld om wensen en bedenkingen kenbaar te maken met betrekking tot de zonering. Prestatie-indicator Prestatie-indicator

Werkelijk 2019

Begroot 2020

Werkelijk 2020

112

115

29

Inkomsten toeristen-belasting (x € 1.000)

3.2 Versterken economische structuur Wat wilden we bereiken? Bevorderen vitaliteit en werkgelegenheid Het bevorderen van de economische vitaliteit en werkgelegenheid in Drimmelen (met een proactieve houding). Wat zouden we daarvoor doen en wat hebben we bereikt? Arbeidsmigranten De verwachting is dat de behoefte aan huisvesting voor arbeidsmigranten de komende jaren toeneemt. Om extra huisvesting van arbeidsmigranten mogelijk te maken, wordt mogelijk in 2020 het beleid aangepast. De periodieke handhavingsacties zetten we voort. Kwaliteit Het (herziene) beleid is op 25 juni 2020 vastgesteld door de Raad. Het daarbij aangenomen amendement wordt uitgewerkt. Het amendement is vertaald als: het onderzoeken van de mogelijkheid om goedkope woningen niet meer in te zetten voor kamergewijze verhuur (voor alle doelgroepen, niet specifiek voor (tijdelijke) arbeidsmigranten). Het uitgangspunt voor een eventuele regeling is, dat deze uitvoerbaar (handhaafbaar) moet zijn en het beoogde doel moet realiseren. De Raad heeft hierover een informatiebrief ontvangen. De (niet urgente) controles op huisvesting/inschrijvingen BRP zijn vooralsnog uitgesteld en worden weer opgepakt als de coronacrisis enigszins is ingedamd. Impuls detailhandel We zien dat het winkelbestand onder druk staat en verkennen de mogelijkheden om de positie van onze winkeliers te versterken en zo de leefbaarheid te behouden.

Hierbij bouwen we voort op de Detailhandelsvisie en het Centrumplan Made.

69

Kwaliteit Met het bestuur en leden van BIZ vindt regelmatig overleg plaats over het centrum van Made. Een groot deel van de detailhandel heeft negatieve gevolgen van het coronavirus ondervonden. De BIZ aanslagen zijn, in overleg met de BIZ, na de zomer verstuurd en de meeste geplande evenementen zijn vanaf april geannuleerd. De werkzaamheden voor het Molenplein en de Marktstraat zijn reeds afgerond. Verdere acties voor het centrum van Made nemen we mee in de nota Economie die in het voorjaar aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Nota economie We leggen de nota Economie en het bijbehorende uitvoeringsprogramma voor aan de raad. Doel van de nota is een samenhangende visie op de economische positie van de gemeente Drimmelen. Daarnaast geeft de nota inzicht in de toekomstige ruimtebehoefte van onze bedrijven. Kwaliteit Na de zomerperiode is gestart met het verzamelen van input voor de nota Economie en het daarbij behorende uitvoeringsprogramma. Aangezien fysieke bijeenkomsten door het coronavirus niet waren toegestaan, hebben we op verschillende andere manieren de ondernemers en stakeholders bij de totstandkoming van de nota Economie betrekken. Doel van de nota is een samenhangende visie op de economische positie van de gemeente Drimmelen. Tevens geeft de nota inzicht in de toekomstige ruimtebehoefte van onze bedrijven. De nota wordt in april 2021 voorgelegd aan de raad.

Realisatie Breedband in buitengebied Op 4 juli 2018 is de Samenwerkingsovereenkomst (SOK) getekend. Deze overeenkomst tussen de gemeente en Glasvezel Buitenaf bevat afspraken over de aanleg van glasvezel in het buitengebied van de gemeente Drimmelen. In juli 2019 gaf Glasvezel Buitenaf aan de gemeente Drimmelen waarschijnlijk solo uit te gaan rollen. Eind 2019 start naar verwachting de vraagbundeling en bij voldoende deelname start de aanleg in 2020. Kwaliteit De uitvoering van het breedbandnetwerk in het buitengebied gaat beginnen. Ook de kleinere kernen worden ontsloten. Voor de grotere kernen (m.u.v. Made welke mogelijk later volgt) zijn vraagbundelingen opgestart. We verwachten dat Delta Fiber Netwerk het hele jaar, en mogelijk nog een stuk van 2022, nodig heeft om de werkzaamheden af te ronden. Sociaal- cultureel dorpshart Made Uitgaande van positieve besluitvorming over de financiële haalbaarheid van het totaalplan voor het sociaal-cultureel dorpshart in 2019, starten we in 2020 de planologische procedure op.

70

Kwaliteit Op 18 juni 2020 is het sociaal cultureel dorpshart opiniërend besproken in de gemeenteraad. Op basis daarvan is het plan verder uitgewerkt en doorontwikkeld. Met name de financiële paragraaf en de risicoparagraaf zijn verder uitgewerkt. Op 11 september 2020 heeft er een raadsexcursie plaatsgevonden naar de Petruskerk in Vught. De gemeenteraad heeft inspiratie op kunnen doen en de stichting BOEi heeft een toelichting gegeven. De verdere planuitwerking heeft geresulteerd in een raadsvoorstel dat begin 2021 door uw raad is behandeld. 3.3 Wonen Wat wilden we bereiken? Voldoende woningen bouwen in alle kernen en alle prijsklassen Wat zouden we daarvoor doen en wat hebben we bereikt? Duurzaamheid bebouwde omgeving In 2020 en 2021 stellen we wijkgerichte warmtetransitie plannen op. In deze plannen staat de aanpak hoe de bestaande woningen binnen onze gemeente van het gas af gaan: door welk alternatief dit vervangen wordt en wanneer. In deze warmtetransitie nemen we de mogelijkheden voor energiebesparing mee. Kwaliteit De gemeente Drimmelen heeft de ambitie uitgesproken om in 2040 minimaal CO2-neutraal te zijn. Dat is 10 jaar eerder dan de landelijke doelstelling uit het Klimaatakkoord. We onderzoeken en ervaren gaandeweg of dit realistisch is en in hoeverre energieneutraal daarin past.

Een belangrijk onderdeel van een CO2neutrale gemeente is het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. Hieronder vallen zowel woningen als gebouwen. Het Rijk heeft de gemeenten een ambitieuze deadline gesteld; eind 2021 dienen zij een Transitievisie Warmte (afgekort TVW) vast te stellen, dat beschrijft hoe we overgaan naar een aardgasvrije gemeente. Voorafgaand aan de ontwikkeling van deze visie heeft het college een zogenoemde startnotitie TVW vastgesteld. Dit document beschrijft het proces om eind 2021 tot een geaccepteerde en gedragen visie te komen. En wat dat concreet betekent qua 'mensen, moeite en middelen'. Hoewel de startnotitie als het officiële startschot van de TVW kan worden gezien, betekent dit niet dat we nu pas zijn gestart. Al in 2019 zijn we met onze inwoners in gesprek gegaan over de energietransitie. Dit doen we op Drimmelense wijze met het project Energieneutrale Dorpen (afgekort END). Vijf werkgroepen stellen per dorp een actieplan op, waarin staat beschreven of en hoe hun dorp energieneutraal kan worden. Deze plannen worden halverwege 2021 aan de gemeente voorgelegd en vormen waardevolle input voor de ontwikkeling van de TVW. Met betrekking tot Terheijden werken we ook in dit kader samen met het Traais Energie Collectief (TEC).

Realisatie van CPO en modulaire bouwen We faciliteren initiatieven voor collectief opdrachtgeverschap (CPO) en nieuwe manieren van wonen zoals Tiny Houses.

71

Kwaliteit In het nieuwbouwproject E-veld Terheijden is ruimte opgenomen voor 5 tiny houses. Op deze manier gaan we ervaring opdoen met deze woonvorm. Uit een eerste verkenning is gebleken dat er voldoende behoefte is aan dit woningtype. In Lage Zwaluwe zal ruimte worden gereserveerd voor een CPO-project. De eerste contacten zijn daarvoor gelegd in 2020. Overigens zijn projectontwikkelaars over het algemeen niet erg geïnteresseerd in het

aanbieden van CPO. Daarom is het vinden van een locatie vaak een struikelblok en kiezen we er nu voor om op gemeentegrond een CPOproject te realiseren. De initiatiefgroep van de natuur-inclusieve CPO-Ecowijk heeft nog geen geschikte locatie gevonden. De locatie Drimmelen-dorp is niet haalbaar gebleken.

Realisatie van minimaal 400 nieuwbouwwoningen We streven in de periode 2019–2022 naar minimaal 400 nieuwe huur- en koopwoningen verdeeld over alle kernen. Deze woningen zijn gasloos, energieneutraal en zoveel mogelijk levensloopbestendig. Met de actualisatie van het woningbouwprogramma (Woningbouwprogramma 2019-2024, Woningbouw in de versnelling) zijn de lopende en nieuwe projecten opnieuw in beeld gebracht en is per kern bepaald waarop moet worden ingezet. In 2020 voert Fakton het onderzoek naar woonbehoeften uit. De planvorming van onder meer de volgende projecten (eigen grondbedrijf projecten en faciliterende grondbedrijf projecten) zal in 2020 worden opgestart en/of worden voortgezet: Ganshoek fase 2 Lage Zwaluwe, Romboutsstraat Made, Zijlbergsestraat Made, Zilverschoon-Geraniumstraat Made, Leeuwerikstraat Made, Zandstraat Made, Verlengde Elsakker Wagenberg en E-veld Terheijden. Daarnaast zal in 2020 (nadere) uitvoering van onder meer de volgende projecten plaatsvinden: Margrietstraat Hooge Zwaluwe, Olmhof Lage Zwaluwe, Repel /Vlashoek Lage Zwaluwe, Kastanjelaan Made, Zuideindsestraat 1 in Made, MadeOost, Kerkstraat ong. Wagenberg, Schansstraat Terheijden en verschillende Ruimte voor Ruimte woningen. Vanuit het Rijk komen er waarschijnlijk twee stimuleringsregelingen voor gemeenten en woningcorporaties om een impuls te geven aan nieuwbouw. We volgen dit nauwgezet.

Strategische voorbereidingen voor bestemmingsplannen die een invulling geven aan de woningbehoefte starten we tijdig op. Recente ontwikkelingen rondom de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) vormen mogelijk een risico voor de uitvoering. We faciliteren en stimuleren de transformatie van leegkomende bebouwing en vrije locaties. We ronden in het voorjaar de aanvulling op de Structuurvisie af om uitbreiding van de woningbouwlocaties mogelijk te maken.

72

We voeren op subregionaal niveau een onderzoek uit naar de woningmarkt en behoefte in de regio Breda en ontwikkelen in samenwerking met Woonvizier een visie op de verdere ontwikkeling van Lage Zwaluwe-West. We zetten in op de ontwikkeling van onze eigen gronden. Door jaarlijkse prestatieafspraken bewaken wij het aantal sociale huurwoningen, de woonlasten en de verduurzaming van de huurwoningen. We continueren de starters-, blijvers- en duurzaamheidslening. Periodiek informeren we de raad per raadsbrief over de voortgang van specifieke woningbouwprojecten. In vervolg op het succes in 2018 organiseren we in 2020 opnieuw de Woonbeurs.

73

Kwaliteit We streven in de periode 2019–2022 naar minimaal 400 nieuwe huur- en koopwoningen verdeeld over alle kernen. Deze woningen zijn gasloos, energieneutraal en zoveel mogelijk levensloopbestendig. Met de actualisatie van het woningbouwprogramma (Woningbouwprogramma 2019-2024, Woningbouw in de versnelling) zijn de lopende en nieuwe projecten opnieuw in beeld gebracht en is per kern bepaald waarop moet worden ingezet. In 2020 gingen we uit van een regionaal gezamenlijk onderzoek naar de woningbehoefte (door Fakton). Dit is echter niet doorgegaan omdat veel gemeenten hun eigen onderzoek hebben laten uitvoeren. Daarom zal in 2021 ook door ons als gemeente een eigen woningbehoefteonderzoek worden uitgevoerd. We voeren dit onderzoek uit in nauwe samenwerking met Woonvizier. De planvorming van onder meer de volgende projecten (eigen grondbedrijf projecten en faciliterende grondbedrijf projecten) is in 2020 opgestart en/of voortgezet: Ganshoek fase 2 Lage Zwaluwe, Romboutsstraat Made, Zijlbergsestraat Made, Zilverschoon-Geraniumstraat Made, Leeuwerikstraat Made, Zandstraat Made, Verlengde Elsakker Wagenberg en E-veld Terheijden. Daarnaast heeft in 2020 (nadere) uitvoering van onder meer de volgende projecten plaatsvinden: Margrietstraat Hooge Zwaluwe, Olmhof Lage Zwaluwe, Repel /Vlashoek Lage Zwaluwe, Kastanjelaan Made, Zuideindsestraat 1 in Made, Made-Oost, Kerkstraat ong.

Wagenberg, Schansstraat Terheijden en verschillende Ruimte voor Ruimte woningen. In 2020 zijn 7 (waarvan 3 grote) bestemmingsplannen vastgesteld voor woningbouw. De bestemmingsplannen zijn onherroepelijk. Dit heeft geleid voor 196 woningen aan harde plancapaciteit. Vanuit het Rijk is een stimuleringsregeling voor gemeenten en woningcorporaties om een impuls te geven aan nieuwbouw gekomen. Deze regeling geldt voor de eerste tranche tranche alleen voor grote woningbouwprojecten (minimaal 500 woningen). Daarom is dat voor onze gemeente niet van toepassing. Bij de volgende tranche zullen enkele eisen aangepast worden. Wellicht dat dit wel interessant is voor onze gemeente. We trekken hiervoor regionaal op vanaf het najaar van 2020 (regio Breda e.o. en Verstedelijkingsregio Breda-Tilburg). De geplande Woon- en energiebeurs in 2020 is niet doorgegaan vanwege Corona. We hebben bij de deelnemers geïnventariseerd of zij een online-beurs interessant vonden voor deelname. Meer dan de helft zag dit niet zitten. Daarom is deze beurs uitgesteld voor onbepaalde tijd: tot Corona het weer toelaat om een fysieke woon- en energiebeurs gehouden kan worden in het gemeentehuis. Prestatie-indicator Prestatie-indicator Aantal opgeleverde nieuwbouw woningen en appartementen

Werkelijk 2019

Begroot 2020

Werkelijk 2020

47

100

89

74

3.4 Duurzaamheid Wat wilden we bereiken? Drimmelen energieneutraal in 2040 In 2018 is het werkveld van de Energietransitie enorm sterk in beweging gekomen. Om actief aan de slag te gaan met de raadsmotie “dorpen in 2040 energieneutraal’ en initiatieven van bewoners en bedrijven te ondersteunen, is bij de Kadernota 2020 extra ambtelijke capaciteit beschikbaar gesteld voor 2020 en 2021. Wat zouden we daarvoor doen en wat hebben we bereikt? Afvalscheiding Ook in 2020 streven we naar maximaal 100 kg restafval per inwoner. Deze doelstelling haalden we al in 2018 en proberen we vast te houden in 2019 en 2020, mede gezien de gewijzigde tarieven voor de afvalinzameling in 2019. In 2020 zetten we de eerste stappen om te komen tot een visie op de landelijke doelstelling maximaal 30 kg restafval per inwoner per jaar in 2025. Uitgangspunt blijft dat de vervuiler betaalt tegen zo laag mogelijke kosten. In 2020 volgen we de ontwikkelingen in het land op het gebied van gescheiden luierinzameling. Kwaliteit Net als in 2018 (98 kg) en 2019 (99 kg) verwachtten we ook in 2020 maximaal 100 kg restafval per inwoner in te zamelen en daarmee te voldoen aan de landelijke doelstelling. Helaas zijn we voor 2020 uitgekomen op 106 kg restafval per inwoner. De hoofdreden hiervan is Covid-19. Vanwege de lockdown en het vele thuis zijn en thuis werken, is het afval op alle fronten toegenomen.

Dit is een landelijke trend. In 2021 zetten we de eerste stappen om te komen tot een visie op de landelijke doelstelling om maximaal 30 kg restafval per inwoner in te zamelen in 2025. Uitgangspunt blijft dat de vervuiler betaalt tegen zo laag mogelijke kosten. In 2021 blijven we uiteraard de landelijke ontwikkelingen volgen op het gebied van luiers. Om te komen tot de doelstelling van 2025, maximaal 30 kg restafval per inwoner per jaar, zal het afvalscheidingsgedrag van onze inwoners nog verder moeten verbeteren. Nu is het bij voorbeeld nog zo, dat ongeveer 30% GFT-afval zich bij het restafval bevindt. Maar ook papier en kunststoffen nemen een aanzienlijk % bij het restafval in. Daarnaast stellen we ons de vraag of onze huidige inzamelsystematiek er op ingericht is om de doelstelling van 2025 te kunnen halen. Dit speelt overigens ook op landelijk niveau. We ontvangen hierover een advies van een extern bureau.

Beleidsplan duurzaamheid In 2019 zijn we gestart met de actualisatie van het beleidsplan Duurzaamheid. We hebben hierbij de stand van zaken in beeld gebracht. Via de participatieronde Omgevingsvisie/Toekomstvisie haalden we in het najaar van 2019 de hoofdlijnen 75

voor duurzaamheid op. Daarna werken we dit uit in concrete acties. In 2020 verankeren we dit in het nieuwe beleidsplan Duurzaamheid 2020-2024. Kwaliteit Tijdens de participatierondes voor de toekomstvisie en omgevingsvisie haalden we input op voor het nieuwe duurzaamheidsbeleid. Dit nieuwe duurzaamheidsbeleid wordt een programma in de geest van de Omgevingswet: Programma Duurzaamheid. Door corona vonden de participatierondes voor de omgevingsvisie pas in mei plaats. Daarna stelden we een concept-programma Duurzaamheid op. Het concept-programma Duurzaamheid legden we voor aan onze belangrijkste stakeholders en aan enkele vakdeskundigen binnen de gemeentelijke organisatie. Met de input van hen stelden we uiteindelijk het Ontwerp Programma Duurzaamheid op. Het Ontwerp Programma lag vanaf 11 december gedurende zes weken ter inzage. Iedereen kan tijdens deze termijn zienswijzen indienen. De nieuwe Omgevingswet en uitvoeringsregelingen van deze wet geven aan dat een programma ter inzage gelegd moet worden. Het gevolg is dat het Programma Duurzaamheid niet meer in 2020 is vastgesteld. Het is nu de bedoeling dat de raad het Programma Duurzaamheid in maart 2021 vaststelt. Drimmelense Energie Agenda (DEA) In het voorjaar leggen we de DEA aan de raad voor.

Het doel van de DEA is om voor de gehele gemeente concrete projecten te realiseren waar steeds meer inwoners, verenigingen, bedrijven en ook de gemeente aan mee (kunnen) gaan doen. Kwaliteit Het Drimmelens Energie Akkoord (DEA) is afgerond en wordt geïntegreerd in het project 'plan van aanpak energieneutrale dorpen'. Binnen de samenwerking van EnergieA16 is een OP-zuid subsidie (Europese subsidie) verkregen. Het Operationeel Programma EFRO 2014-2020 Zuid-Nederland (OPZuid) is een Europees subsidieprogramma voor de provincies Zeeland, Limburg en NoordBrabant. De speerpunten zijn innovatiebevordering en de overgang naar een koolstofarme economie. Het programma is met name gericht op het innovatieve MKB en het versterken van de samenwerking tussen bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden. Deze subsidie kan worden ingezet voor procesen onderzoekskosten voor de uitwerking van de twee in het DEA benoemde sporen: 1. Besparen door woningisolatie en zonnepanelen op individuele daken. 2. Zonnepanelen op collectieve daken. Er is een plan van aanpak voor uitwerking van de twee sporen, inclusief begroting, in voorbereiding. De inzet van middelen uit de windmolens langs de A16 werken we uit in een (her)investeringskader. Proeftuin aardgasvrije wijken De eerste aansluitingen op het warmtenet worden door het Traais Energie Collectief (TEC) gerealiseerd.

We zetten de intensieve samenwerking met het TEC voort.

76

Kwaliteit Het Traais Energie Collectief (TEC) en de gemeente Drimmelen werken intensief samen om het dorp Terheijden energieneutraal te maken. TEC richt zich daarbij op vier pijlers: warmte, wind, zon en energiebesparing. Het eerste deel van het warmteproject - een warmtenet van een kilometer in het centrum van het dorp is inmiddels opgeleverd. Ondertussen wordt ook hard gewerkt aan de realisatie van windmolen De Noord aan de A16 en zonnepark De Bergen in Terheijden. De energie uit wind en zon zorgt er straks voor dat het systeem van TEC maar liefst 500 woningen kan verwarmen. Op het eerste deel van het warmtenet kunnen 125 woningen worden aangesloten en inmiddels is begonnen met de aanleg van een nieuw traject. De energiebron die hiervoor wordt gebruikt is water uit rivier de Mark, dat wordt opgeslagen en opgewarmd. Voor de verwarming van de overige 2.000 woningen in Terheijden wordt op termijn gebruik gemaakt van geothermie (aardwarmte). Door de coronapandemie was het lastig om inwoners goed te informeren over aansluiting op het warmtenet, maar de verwachting is dat dit vanaf de zomer soepeler verloopt. Als naast inwoners ook de woningcorporatie en beheerders van publieke gebouwen willen aansluiten op het warmtenet, dan is er al een groot deel van deze duurzame 'businesscase' gerealiseerd. Het Puzzelbad is inmiddels aangesloten op het warmtenet.

Regionaal Energieloket Via het energieloket kunnen eigenaren van bestaande woningen informatie vinden over energiebesparingsmogelijkheden, een huisscan laten uitvoeren, een afspraak maken met een energieambassadeur en offertes aanvragen voor energiebesparingsmaatregelen. Inmiddels zijn vier energieambassadeurs geworven en zien we dat onze inwoners het loket steeds beter weten te vinden en er gebruik van maken. In 2020 bereiden we de verlenging van het contract voor deze dienstverlening voor om deze ontwikkeling voort te zetten.

77

Kwaliteit Ondanks coronacrisis hebben we veel mensen bereikt voor diverse verduurzamingsacties via ons Regionaal Energieloket en onze energieambassadeurs. In 2020 hebben de energieambassadeurs 60 huisbezoeken afgelegd en deze inwoners voorzien van een advies om hun woningen te verduurzamen (met grote en kleine tips). Via het Regionaal Energieloket zijn er diverse (digitale) huisscans uitgevoerd. Ook zijn er 3 webinars gehouden: over energiebesparende maatregelen in het algemeen en over de aankoop van zonnepanelen en muur- en dakisolatie in het bijzonder. De avonden zijn goed bezocht en hebben ook geleid tot aanschaf van zonnepanelen en isolatie via onze collectieve aankoopacties. Los van deze acties hebben we waardebonnen ter beschikking gesteld voor kleine energiebesparende aankopen (LED-lampen, radiatorfolie, deurdranger, enz.). De ervaring leert dat mensen naast de waarde van de waardebon vaak nog extra zaken aanschaffen die goed zijn voor het terugdringen van energieverbruik. Er zijn door al deze acties in 2020 ruim 1300 unieke adressen (koopwoningen) bereikt met een vermoedde besparing van 306 ton CO2 per jaar. Het contract met het Regionaal Energieloket is ook voor 2021 voortgezet. Regionale energiestrategie (RES) Halverwege 2020 leggen we de concept-RES voor aan de raad ter besluitvorming. De definitieve RES bieden we in 2021 aan.

In het proces staan zorgvuldigheid en participatie centraal. Kwaliteit In het Klimaatakkoord is opgenomen dat 30 Nederlandse energieregio’s in 2021 een Regionale Energie Strategie (RES) opstellen. Het doel van de RES WestBrabant is aangeven op welke manier de regio invulling geeft aan de energietransitie tot 2030. In de RES staan afspraken over duurzame opwek van elektriciteit op land, verwarming van de gebouwde omgeving en ontwikkeling van een regionale energie-infrastructuur. Vorig jaar hebben de 16 West-Brabantse gemeenteraden de concept-RES vastgesteld. Voor Drimmelen bestaat de opgave tot 2030 uit de 8 windmolens langs de A16, het zonnepark aan de Bergen in Terheijden en heel veel grootschalig zon op dak. Daarnaast zetten we ook vol in op zon op particuliere daken. In het voorjaar van 2021 wordt de definitieve RES voorgelegd aan de gemeenteraad. Zodra alle gemeenten akkoord zijn wordt de RES West-Brabant in juni voorgelegd aan het Rijk. Meer informatie over de definitieve RES, en wat dat betekent voor de gemeente Drimmelen, staat op energieregiowb.nl. Verduurzaming Amerwarmtenet In 2020 start de vergunningsprocedure voor het project van de geothermie (=aardwarmte) in het zoekgebied van de glastuinbouw Plukmade. In 2020 wordt naar verwachting de biomassa-installatie in Plukmade gerealiseerd.

Beide bronnen leveren op termijn warmte aan het Amerwarmtenet en dus ook aan onze tuinders. De samenwerkingsovereenkomst met betrokken partijen (o.a. de gemeenten

78

Breda, Tilburg, Drimmelen, Oosterhout, Ennatuurlijk, Enexis, provincie NoordBrabant) houden we opnieuw tegen het licht en wordt mogelijk geactualiseerd. Kwaliteit In 2020 is de procedure voor het project Geothermie Plukmade gestart. Het realiseren van de Biomassa installatie voor de tuinders hangt nog steeds op een vergunning vanuit de Provincie in het kader van de Wet Natuurbescherming (stikstof). In 2020 is in het najaar een nieuwe aanvraag (inclusief extern salderen) ingediend bij de Provincie. We wachten op een reactie van de Provincie. Met de betrokken partijen zijn we in gesprek voor een nieuwe samenwerkingsovereenkomst Verduurzaming Amernet in 2021. Dit wordt gekoppeld aan de Regionale Energie strategie (RES).

Verduurzaming bedrijven De duurzaamheidsscan die is toegepast voor de glastuinbouw in Plukmade gebruiken we als voorbeeld voor andere sectoren van onze bedrijven. We verkennen hiervoor samen met Bedrijvennetwerk Drimmelen (BND) de mogelijkheden. We dagen onze bedrijven op het gebied van duurzaamheid uit, bijvoorbeeld met de Groene Pluim. Kwaliteit In 2020 zijn de hoofdlijnen en ambities van duurzaam ondernemen uit de sessies van de omgevingsvisie gekomen. Deze sessies zijn vanwege het coronavirus naar het tweede kwartaal verplaatst. De uitwerking hiervan in concrete acties/projecten komt in de nota's Economie en Vrijetijdseconomie aan bod. Met BND is de Groene Pluim reeds besproken en BND geeft de voorkeur aan een combi-bijeenkomst in een minder formeel jasje. Diverse ondernemers in de gemeente zijn al druk bezig met duurzaamheid, maar zij willen zich niet aanmelden voor een formele "wedstrijd". Het delen van kennis en ervaring over duurzaamheid spreekt meer aan. Bij de glastuinbouwbedrijven in Plukmade is een duurzaamheidsscan uitgevoerd. De energiewerkgroep Tuinbouw Plukmade gebruikt de gegevens om verder te zoeken naar concrete duurzaamheidsmogelijkheden zoals bijvoorbeeld het project geothermie en een mogelijke warmteleiding vanaf Moerdijk. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed We starten met de uitvoering van het verbeterplan om het gemeentehuis te verduurzamen.

In 2019 zijn voor de andere gemeentelijke panden quickscans opgesteld voor verduurzaming, in 2020 starten we met de uitvoering van de verduurzamingsmaatregelen.

79

Kwaliteit Er is een quickscan uitgevoerd op de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen. Vanwege capaciteitsgebrek is er nog geen opvolging gegeven aan de quickscan. Op dit moment zij we bezig met het realiseren van de verduurzaming van het gemeentehuis. Fase 1 is afgerond aanpassen energiecentrale, fase 2 is afgerond aanbrengen zonnepanelen en fase 3 zit in de aanbestedingsfase. Windenergie Eind 2019/begin 2020 verwachten we de uitspraak van de Raad van State over het provinciale inpassingsplan voor de windmolens langs de A16. Bij een positieve uitspraak start de voorbereiding van de bouw van de windmolens en werken we de lokale participatie verder uit. Kwaliteit Door de Raad van State is een einduitspraak gedaan over het provinciale inpassingsplan voor de windmolens langs de A16. Het inpassingsplan en de omgevingsvergunningen voor de windmolens langs de A16 zijn onherroepelijk. De voorbereiding van de bouw van de windmolens is gestart en we werken de lokale participatie verder uit. 3.5 Leefomgeving Wat wilden we bereiken? Drimmelen profileren als een aantrekkelijke woongemeente met een vitaal buitengebied Wat zouden we daarvoor doen en wat hebben we bereikt? Inventarisatie VAB-locaties Om verpaupering en wildgroei van bedrijfsactiviteiten te voorkomen, is het noodzakelijk om beleid te ontwikkelen voor de Vrijgekomen Agrarische Bebouwing (VAB).

In 2020 brengen we de VAB-locaties in beeld. We stellen op basis hiervan een uitvoeringsplan op, wat we in 2020 en 2021 willen uitvoeren. Kwaliteit Kansrijke mogelijkheden om vab's te benutten worden aan de raad voorgelegd. Voorbeelden hiervan zijn de Streeplandsedijk en de Dahliastraat. In regionaal verband wordt gewerkt aan een kader wat we op Drimmelense leest willen vertalen. Hierover is gesproken met de ZLTO en de makelaardij. Op basis hier van is een eerst richting bepaald in de omgevingsvisie die we als kapstok willen benutten. In 2021 wordt e.e.a verder uitgewerkt. Omgevingswet In 2020 is de daadwerkelijke invoering van de Omgevingswet in volle gang. In het voorjaar vindt de tweede participatieronde plaats. De hoofdlijnennotitie wordt dan gebiedsgericht en eventueel themagericht uitgewerkt. Dit leidt tot de Omgevingsvisie die we in 2020 ter besluitvorming aanbieden. Eind 2020 is de Omgevingsverordening voor Drimmelen klaar. Dit is een

80

beleidsarme samenvoeging/integratie van alle gemeentelijke verordeningen over de fysieke leefomgeving. In 2020 voeren we ook een check uit van de bestemmingsplannen en de zogenaamde bruidsschat van het Rijk. In het voorjaar van 2020 zijn de nieuwe werkprocessen gereed, die voldoen aan de Omgevingswet en het vastgestelde onderscheidende ambitieniveau. In 2020 oefenen we hiermee, net als met de handreiking participatie voor initiatiefnemers. We trainen de ambtelijke organisatie en het gemeentebestuur in de nieuwe werkprocessen. Halverwege 2020 is de gemeente aangesloten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en hebben we een systeem voor de vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) dat aangesloten is op het DSO. In 2020 is ook het opleidingsplan voor de gemeentelijke organisatie gereed en komt er een communicatiecampagne naar onze inwoners en bedrijven om hen te informeren over de Omgevingswet en de gevolgen hiervan.

81

Kwaliteit Door de coronacrisis en uitstel van de Omgevingswet tot 2022 loopt de invoering van de Omgevingswet door in 2021. De tweede participatieronde voor de omgevingsvisie startte vanwege de coronacrisis in mei 2020 in plaats van in het voorjaar. Daarnaast is de raad op een andere wijze meegenomen dan oorspronkelijk de bedoeling was. Tot slot kostte een zorgvuldige verwerking van alle input veel tijd. Het gevolg is dat de ontwerp omgevingsvisie niet in december 2020, maar in januari 2021 ter inzage wordt gelegd. De vaststelling van de omgevingsvisie schuift daarmee door naar juni 2021. Omdat de invoering van de Omgevingswet complex is en er sprake is van een capaciteitsknelpunt is besloten de Omgevingswet in te voeren volgens het principe 'basis op orde': voldoen aan de minimumeisen met een paar extra's. Dit betekent dat de invoering niet geheel volgens het onderscheidend ambitieniveau plaatsvindt. Dit betekent ook dat er geen omgevingsverordening wordt opgesteld. Het doornemen van de gemeentelijke verordeningen, de bruidsschat en de bestemmingsplannen vindt plaats in 2020/2021 (voorbereiding omgevingsplan). Het transitieplan om te komen tot een nieuw omgevingsplan wordt in 2021 opgesteld. De nieuwe werkprocessen ronden we in het eerste kwartaal van 2021 af in plaats van in het vierde kwartaal van 2020.

Oorzaak hiervoor is dat we de nieuwe werkprocessen met een programma willen modelleren naar zoveel mogelijk generieke processen. Vanaf het tweede kwartaal gaan we de nieuwe werkprocessen testen. Het experiment vergunningtafel Omgevingswet gemeente Drimmelen loopt ook nog door in 2021. Inmiddels is er eind 2020 ook een regionale werkgroep (Midden- en West-Brabant) gestart, die probeert tot uniforme samenwerkingsafspraken te komen. Het opleidingsplan is klaar. Door uitstel van de Omgevingswet starten de opleidingen later: deze vinden vanaf medio 2021 plaats. Het nieuwe vergunningen-, toezicht- en handhavingssysteem (VTH- systeem) wordt op dit moment geïmplementeerd. De gemeente is in het laatste kwartaal van 2020 aangesloten op de testomgeving van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). In 2021 zal er veel getest worden met het DSO, de nieuwe plansoftware en het nieuwe VTH-systeem. Het ontwikkelen van vragenbomen en een vergunningcheck (toepasbare regels) vindt nog wel volgens planning plaats, maar veel werkzaamheden vinden plaats in 2021. Ook dit wordt in de loop van 2021 getest en doorontwikkeld. Door uitstel van de Omgevingswet vinden de communicatiecampagnes richting onze inwoners en bedrijven pas in 2021 plaats. De informatie over de Omgevingswet op onze website is aangepast en er zijn folders ontwikkeld.

Ook heeft er in november nog een digitale week van de Omgevingswet plaatsgevonden voor de gemeentelijke organisatie. In september en december vonden er bijeenkomsten plaats voor de raad. In december is er een raadsbrief naar de gemeenteraad gegaan met de stand van zaken rond de invoering van de Omgevingswet. We liggen op schema, maar er moet nog veel gebeuren in 2021. De voorbereidingen vinden vooral nog in het eerste kwartaal van 2021 plaats. Daarna volgen vooral het oefenen, testen, opleiden en doorontwikkelen en het nemen van richtinggevende besluiten door de gemeenteraad. Ook in 2021 zal er veel aandacht besteed worden aan

82

informeren en bewustwording. Niet alleen de gemeentelijke organisatie en het gemeentebestuur, maar ook onze inwoners en bedrijven. Het uitstel van de Omgevingswet en het capaciteitsknelpunt binnen de organisatie zorgen voor hogere invoeringskosten (incidentele kosten) dan opgenomen in de begroting 2020. Door het (tijdelijk) bijstellen van de ambitie naar 'Basis op Orde' en de financiële middelen die bij de voorjaarsnota beschikbaar zijn gesteld, is dit knelpunt opgelost. Het tijdig invoeren van de Omgevingswet volgens de minimumeisen met een paar extra's (Basis op Orde) is nu haalbaar. Sanering asbestdaken In 2019 heeft de Eerste Kamer het wetvoorstel verworpen. Voor de sanering van de asbestdaken verwachten we op termijn een nieuw wetsvoorstel. We starten daarom in 2020 met gepast tempo met het stimuleren van de sanering van asbestdaken; in eerste instantie richten we ons op de kleinere daken. We ontwikkelen een communicatiecampagne en ondersteunen inwoners die gezamenlijk willen saneren. Hierbij geven we ook nadrukkelijk aandacht voor kansen op het gebied van duurzaamheid en de energietransitie. Kwaliteit In verband met het uitstel van het wetsvoorstel en onduidelijkheid over de landelijke subsidiemogelijkheden (al dan niet in combinatie met verduurzaming) hebben we dit tijdelijk 'on hold' gezet.

Zodra er meer zicht komt vanuit het Rijk hoe met dit onderwerp om te gaan en of er subsidieregelingen gaan komen, kunnen we een effectieve stimuleringscampagne opzetten. Gezien de huidige onduidelijkheid daarover en andere prioriteiten in de samenleving, lijkt het nu niet het juiste moment om te investeren in een dergelijke campagne. Toezicht en handhaving In 2019 is de nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) voorbereid. Na besluitvorming door het college bieden we deze ter informatie aan de raad aan. Kwaliteit Op 18 februari 2020 heeft het college het nieuwe VTH-beleidsplan 2020 - 2024 vastgesteld. Op 8 april 2020 is de gemeenteraad door middel van een raadsinformatiebrief geïnformeerd over het nieuwe VTH-beleidsplan 2020 - 2024. Na vaststelling van het VTH-beleidsplan 2020 - 2024 is in september 2020 begonnen met het opstellen van het vernieuwde integrale VTH uitvoeringsprogramma 2021. Het VTH uitvoeringsprogramma 2021 is in januari 2021 vastgesteld door het college.

83

Wat heeft het gekost? Tabel Prg.3-2 Realisatie

Prim. Begroting

na wijziging

Realisatie

2019

2020

2020

2020

Versterken toerisme en recreatie

569.659

495.068

912.910

499.642

Versterken economische structuur

230.415

202.917

286.226

278.831

Ruimte

699.944

1.472.658

1.694.821

1.289.879

Wonen

2.233.085

5.328.006

4.359.486

4.038.586

Duurzaamheid

2.994.967

3.012.071

3.703.735

3.983.520

Leefomgeving

1.345.138

1.402.852

1.470.971

1.403.008

Totaal lasten

8.073.208

11.913.572

12.428.149

11.493.466

Versterken toerisme en recreatie

311.962

306.601

175.976

190.240

Versterken economische structuur

69.656

60.024

374.725

664.393

Ruimte

17.751

5.000

5.000

14.438

Wonen

2.060.880

5.396.715

3.493.756

3.647.151

Duurzaamheid

3.029.248

3.409.284

3.623.573

3.940.487

Leefomgeving

1.025.743

739.482

836.482

851.917

Totaal baten

6.515.240

9.917.106

8.509.512

9.308.626

Saldo mutaties reserves

-918.905

-294.688

-2.017.500

-717.382

Saldo van baten en lasten

639.063

1.701.778

1.901.137

1.467.458

84

4. Sociaal domein Inleiding Inleiding De hoofddoelstelling van het programma is: We hebben een inclusieve samenleving, waarbij iedereen, ongeacht leeftijd, sociale klasse, afkomst of beperking, in de gemeente Drimmelen mee kan doen aan activiteiten op het gebied van onderwijs, werk, sport en ontmoeting, zorg en welzijn. Iedereen neemt hierbij zijn eigen verantwoordelijkheid en ondersteunt de mensen in zijn omgeving. Mensen die het niet redden met hulp van mensen uit hun omgeving of algemene voorzieningen, krijgen ondersteuning van de gemeente. In het coalitieprogramma Een mooi en gezond Drimmelen maken we SAMEN ! staat: Drimmelen is een gemeenschap waar mensen naar elkaar omkijken en waar we er samen voor zorgen dat iedereen mee kan doen aan alles wat een samenleving maakt. Om dat in de toekomst ook zo te houden, willen we stevig inzetten op preventie en innovatie binnen alle onderdelen. Sport en cultuur met sportieve en culturele evenementen zijn belangrijke dragers van een gezonde, gelukkige en vitale samenleving. We willen een relatie leggen met de ambities in het sociale domein. Onze buurthuizen dragen bij aan ontmoeten, meedoen en gezelligheid. Het stimuleren van sport, ontmoeten, cultuur en hiervoor ruimten faciliteren die zo optimaal mogelijk benut worden. De gemeente richt zich primair op breedtesport en faciliteert evenementen.

Het programma is uitgewerkt in vijf thema’s. De doelstellingen zijn uitgewerkt in de volgende thema’s en bijbehorende subdoelstellingen: 1. Opgroeien en opvoeden 2. Zorg voor kwetsbare burgers 3. Participatie door werk en maatschappelijke inzet 4. Sport en bewegen 5. Sociaal culturele accommodaties. 4.1 Opgroeien en opvoeden Wat wilden we bereiken? Bevorderen gelijke onderwijskansen Het bevorderen van gelijke onderwijskansen voor alle jongeren, zodat zij minimaal een startkwalificatie (= een havo-, vwo- of mbo-diploma vanaf niveau 2) behalen. Wat zouden we daarvoor doen en wat hebben we bereikt? Uitbreiden Integrale Kind Centra In het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2019-2022 staan de uitgangspunten voor de vorming van de Integrale Kind Centra (IKC) in de gemeente Drimmelen. Bij een Integraal Kind Centrum staat de ontwikkeling van kinderen centraal. Onderwijs en kinderopvang werken samen aan een doorgaande leerlijn. Op basis van de uitgangspunten kunnen het onderwijs en de kinderopvang in 2020 verder

85

met het vormgeven van de IKC’s in Drimmelen. De gemeente zorgt voor de nodige ondersteuning.

86

Kwaliteit In het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020-2023 staan de uitgangspunten voor de vorming van de Integrale Kind Centra (IKC) in de gemeente Drimmelen. Bij een Integraal Kind Centrum staat de ontwikkeling van kinderen centraal en werken onderwijs en kinderopvang samen aan een doorgaande leerlijn. Op basis van de uitgangspunten in het IHP kunnen onderwijs en kinderopvang verder met het vormgeven van de IKC’s in Drimmelen. De gemeente zorgt voor de nodige ondersteuning. Medio 2020 zijn we begonnen we met de voorbereidingen om te komen tot een nieuw IKC De Stuifhoek in Made. In Drimmelen zijn we een aantal jaar geleden gestart met 4 pilot IKC’s. Per 2021 maken de volgende aantallen kinderen gebruik van de opvang: IKC De Stuifhoek Made: - KDV 41 (kinderdagverblijf) - BSO 40 (buitenschoolse opvang) - PSG 30 (peuterspeelgroep) IKC De Schittering Hooge Zwaluwe: - KDV 31 - BSO 29 - PSG 9 IKC De Zeggewijzer Terheijden: - KDV N.v.t. - BSO 51 - PSG 21 IKC De Windhoek Terheijden: - KDV 78 - BSO 20 - PSG 8

87

Verder terugdringen van schoolverzuim en -uitval in nauwe samenwerking met RBL (Regionaal Bureau Leerplicht) Voor 2020 heeft het RBL hiervoor de volgende speerpunten vastgesteld: • Sluitend regionaal vangnet voor jongeren in een kwetsbare positie; • Aanpak oud-Voortijdig schoolverlaters;

• Overstap binnen het onderwijs verbeteren (aansluiting PO en VO, aansluiting VO en MBO).

88

Kwaliteit De scholen hebben zich tijdens de lockdown enorm ingezet om de leerlingen onderwijs (op afstand) te kunnen blijven bieden. Daarnaast boden de scholen ook noodopvang voor kinderen van ouders in cruciale beroepen en voor kwetsbare kinderen. Leerlingen waar zorgen over waren of die uit beeld dreigden te raken, zijn door de scholen bij het Regionaal Bureau Leren (RBL) gemeld. Onderwijs en RBL werkten samen om contact te houden met deze leerlingen en ze te stimuleren onderwijs te blijven volgen. Hierdoor heeft het RBL de jongeren in deze regio goed in beeld kunnen houden. Wanneer een leerling niet op school verscheen, werd waar nodig een deurbezoek afgelegd door de leerplichtambtenaar of een ketenpartner afhankelijk van de situatie. De rol van de leerplichtambtenaar was in de periode voor de zomervakantie 2020 met name gericht op zorg en het maken van verbinding. Er mocht en kon niet worden gehandhaafd. In de tweede lockdown, vanaf december 2020, kon er wél gehandhaafd worden. Het RBL heeft tijdens de coronacrisis/lockdownperiodes geleerd als een volwaardig partner van het onderwijs te opereren en zal dit in de toekomst blijvend zo oppakken. Vergroten bereik voor- en vroegschoolse educatie De gemeente ontvangt extra middelen van het Rijk voor voor- en vroegschoolse educatie (vve). We helpen kinderen met een taalachterstand in de kinderopvang en peuterwerk.

Zo krijgen ze een betere start in het basisonderwijs. In 2019 stelden we een nieuw beleidsplan op. Hierin verwerkten we de aanbevelingen van de Onderwijsinspectie en de veranderingen van het landelijke vve-beleid. Zo krijgen kinderen meer uren vve-begeleiding: 16 uur per week in plaats van de huidige 10 uur.

89

Kwaliteit Voor alle peuters binnen de kinderopvang en peutergroepen stopte helaas het educatieve aanbod vanwege de coronacrisis voorjaar 2020. Voor de doelgroep peuters stopte het uitgebreide Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) aanbod. De VVE coördinator hield gedurende de sluitingsweken contact met de kinderopvang en met medewerkers Jeugdgezondheidszorg. De pedagogisch coaches van de kinderopvang verzorgden samen met de pedagogisch medewerkers een aanbod voor alle kinderen thuis en nog een extra aanbod voor de VVE peuter. Hierbij werd rekening gehouden met de behoefte en de mogelijkheden van de ouders. Kibeo heeft voor drie VVE peuters noodopvang aangevraagd om te voorkomen dat de taalontwikkeling een te grote achterstand zou laten zien. Naast aandacht voor het educatieve aanbod was er afstemming over de draagkracht van ouders. Op het moment dat de kinderen weer naar de opvang mochten, waren er twee gezinnen die hun VVE peuter thuis lieten vanwege angst op besmetting. De kinderopvang heeft deze ouders persoonlijk benaderd om het belang van VVE ondersteuning aan te geven. Ouders hebben hierna de peuter weer naar de opvang gebracht. In de tweede lockdown, vanaf december 2020, is de druk op de noodopvang wel toegenomen, maar de kinderopvang kon het aan. Er was voldoende aandacht voor de VVE-kinderen, die bijna allemaal naar de opvang kwamen.

Onderwijs faciliteren Het onderwijs in de gemeente in nauw overleg met het werkveld op een goede wijze faciliteren. Wat zouden we daarvoor doen en wat hebben we bereikt? Uitvoeren Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2019-2022 De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor de onderwijshuisvesting binnen haar grenzen op het terrein van nieuwbouw, uitbreiding en vervanging. In 2020 starten we met de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) 2019-2022. Het plan ligt eind 2019 ter besluitvorming voor aan de gemeenteraad. Belangrijkste actiepunten voor de periode vanaf 2020 zijn de zaken voortvloeiend uit de Visie Made, de verdere uitvoering van de Integrale Kindcentra (IKC’s) en het verkennen van de mogelijkheden tot samenwerking tussen Openbaar en Bijzonder onderwijs in Terheijden.

90

Kwaliteit De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor de onderwijshuisvesting binnen haar grenzen op het terrein van nieuwbouw, uitbreiding en vervanging. In 2020 startten we met de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) 2020-2023, zoals begin 2020 door de gemeenteraad werd vastgesteld. Belangrijkste actiepunten voor de periode vanaf 2020 zijn de zaken voortvloeiend uit de Visie Made (nieuwbouw voor IKC De Stuifhoek in Made), de verdere uitvoering van de Integrale Kindcentra (IKC’s) en het verkennen van de mogelijkheden tot samenwerking tussen Openbaar en Bijzonder onderwijs in Terheijden. Met de start van het project nieuwbouw IKC de Stuifhoek is medio 2020 een aanvang gemaakt. Als gevolg van de coronacrisis en ventilatie in binnenruimten werd luchtkwaliteit en verbetering hiervan in schoolgebouwen weer actueel. We hebben de mogelijkheden voor verbetering met de schoolbesturen besproken en in beeld gebracht. Verbreding natuur- en cultuureducatie Natuur- en cultuureducatie is belangrijk binnen het onderwijs en een bezoek aan de Biesbosch hoort daarbij. Dit staat opgenomen in het coalitieakkoord. De meeste basisscholen in Drimmelen startten in 2019 met het zogenaamde Schoolbootproject. Iedere groep 6 brengt een bezoek aan de Biesbosch en krijgt een educatief programma. In 2020 krijgt dit project een vervolg.

Daarnaast stimuleren we als gemeente zogenaamde groene schoolpleinen, zoals bij basisschool De Windhoek in 2019 is gerealiseerd. Kwaliteit Natuur- en cultuureducatie is belangrijk binnen het onderwijs en een bezoek aan de Biesbosch hoort daarbij. Als gemeente dragen wij 50% bij aan de bezoeken van de groepen 6 aan de Biesbosch. Afgelopen schooljaar heeft vanwege corona geen enkele basisschool gebruik gemaakt van dit aanbod. De bezoeken vinden met name in het voorjaar plaats. Voor het schooljaar 2020-2021 hebben we wederom hetzelfde aanbod aan alle PO-scholen gedaan. Afhankelijk van de corona-ontwikkelingen gaan scholen wel of niet een bezoek brengen aan de Biesbosch. Ouderen en kinderen helpen in het zelfstandig oplossen van problemen Ouderen en kinderen helpen in het zelfstandig oplossen van uiteenlopende problemen waardoor de instroom van jongeren in de geïndiceerde jeugdzorg zoveel mogelijk wordt beperkt. Wat zouden we daarvoor doen en wat hebben we bereikt? Beheersing kosten jeugdzorg De gemeente Drimmelen maakt onderdeel uit van de samenwerkingsregio jeugdzorg West-Brabant Oost (WBO). Binnen deze regio maken we samen beleid en regelen we de inkoop van de specialistische jeugdzorg. De vraag naar jeugdzorg blijft groot en de budgetten beperkt. Daarom blijft het ook voor 2020 een uitdaging om kwalitatief goede jeugdzorg vorm te geven. We stelden in 2018

91

maatregelen op om de kosten te beheersen. Deze maatregelen maken in 2020 onderdeel uit van de reguliere aanpak. In 2020 verwachten we een eerste effect te zien van de pilot in Drimmelen-Geertruidenberg met een praktijkondersteuner jeugdhulp bij een huisarts. De praktijkondersteuner biedt ondersteuning aan kinderen/jeugdigen en verwijst door naar het CJG. Specialistische hulp wordt ingezet als het nodig is. Het nieuwe beleidskader jeugdhulp voor de regio WBO geeft vanaf 2020 richting aan de uitvoering van jeugdhulp. Naast de beheersmaatregelen die in de regio worden genomen, onderzoekt het ministerie tevens of de extra gelden (landelijk € 300 miljoen, Drimmelen € 311.000) die de gemeenten nu tot en met 2021 extra ontvangen, structureel kunnen worden.

92

Kwaliteit We zien de afgelopen jaren een flinke toename van zowel het aantal jeugdigen, dat een bepaalde vorm van jeugdzorg ontvangt, als van de kosten voor jeugdzorg. Daarom zijn we gestart met een Taskforce, samen met Geertruidenberg. Naast eerder ingezette beheersmaatregelen en de pilot POH gaan we de beheersmaatregelen uitbreiden en inzetten op een cultuuromslag. In het eerste halfjaar van 2020 was het aantal jeugdigen met jeugdzorg stabiel en bleven ook de kosten binnen begroting. Echter in het tweede half jaar zien we het aantal jeugdigen weer toenemen. We zien gedurende 2020 vooral een toename op het aantal beschikkingen jeugdbescherming. Dit is juist een product met al enkele jaren stabiele aantallen. Vermoed wordt dat de coronacrisis hier zeker invloed op had. Ook groeide de vraag naar ambulante begeleiding en ambulante behandeling van psychische problematiek. In het laatste kwartaal zien we ook een grote toename van het aantal trajecten van intensieve thuisbehandeling. Dit zijn zeer intensieve trajecten voor jeugdigen in crisis of die in crisis dreigen te raken, met als doel uithuisplaatsing voorkomen. Op basis van de cijfers van het vierde kwartaal 2020 kunnen we de kosten jeugdzorg 2020 voor Zorg In Natura (ZIN) binnen de begroting opvangen. De definitieve eindafrekening voor 2020 volgt nog. De kosten voor Persoons Gebonden Budget (PGB) overschrijden we in 2020.

De oorzaak van de overschrijding ligt niet in de toename van het aantal jeugdigen met PGB, maar in een toename van het afgegeven PGB-budget per jeugdige. Enerzijds hangt dit samen met een aantal specifieke casussen waar veel zorginzet nodig is geweest. Daarnaast heeft voor een (klein) aantal jeugdigen de invloed van Corona een budgetverhogend effect gehad. Naar aanleiding van meerdere materiële- en kwaliteitscontroles bij jeugdzorgaanbieders zijn in 2020 uitbetaalde declaraties teruggevorderd. Tevens heeft een uitgevoerde woonplaatscontrole voor zowel 2019 als 2020 gezorgd voor vorderingen bij andere gemeenten. In 2020 zijn alle voorbereidingen getroffen voor de overdracht van de administratie jeugdhulp WBO van Zorglokaal naar de gemeente Breda. De overdracht is per 2021 naar tevredenheid en volgens planning verlopen. Dit levert een structurele besparing op, maar vergde wel een incidentele bijdrage voor de implementatie. Financiële verwerking vindt in 2021 plaats. Voor de uitvoering van de jeugdzorg binnen ons CJG is een JeugdAdviesTeam (JAT) nodig. Het JAT kan door onze jeugdprofessionals van het CJG voor advies benaderd worden als hij/zij ondersteuning nodig heeft bij het inschakelen van de juiste (specialistische) zorg voor een jeugdige. Dit team is diverse jaren ingehuurd via de gemeente Breda.

Het plan was om deze adviseurs vanaf medio 2020 in dienst te nemen bij de gemeente Breda met als doel een verbetering van de dienstverlening. Het afsluiten van de overeenkomst heeft meer tijd gevraagd dan voorzien en zal in 2021 plaatsvinden. De afwikkeling van het dossier Juzt verliep in 2020 voorspoedig. In 2020 vond de gecontroleerde zorgoverdracht plaats van Juzt naar andere zorgaanbieders. Deze overdracht is soepel verlopen, waarbij de zorg ononderbroken is voortgezet. In alle situaties was sprake van een "zachte landing". Voor de financiële afwikkeling

93

van Jutzt is een bedrag in de begroting opgenomen, de kosten worden gedekt uit de reserves. Doorontwikkeling CJG Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Drimmelen-Geertruidenberg wordt per 2020 een Bedrijfsvoeringsorganisatie (BVO). Zo is het CJG als organisatie klaar voor de toekomst. Medewerkers komen in dienst bij het CJG. Daarmee streven we gelijke omstandigheden voor alle medewerkers na. De organisatievorm verandert, maar de werkzaamheden van het CJG blijven gelijk. Er is sprake van continuïteit van hulp en ondersteuning met als uitgangspunt: één gezin, één plan, één regisseur. De BVO is nieuw en dit brengt nieuwe uitdagingen en kansen met zich mee voor 2020. Het CJG verhuist eind 2019 naar een nieuwe huisvesting: het voormalige politiebureau in Geertruidenberg. We werken aan de zichtbaarheid en bekendheid van het CJG en intensiveren de samenwerking tussen het CJG, huisartsen, consultatiebureaus en onderwijs. Kwaliteit Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Drimmelen-Geertruidenberg werd per 2020 een Bedrijfsvoeringsorganisatie (BVO) en verhuisde naar een nieuwe locatie. Medewerkers zijn in dienst gekomen bij het CJG. Daarmee zijn gelijke omstandigheden gerealiseerd voor alle medewerkers. De organisatievorm is veranderd, maar de werkzaamheden van het CJG zijn gelijk gebleven.

Er was sprake van continuïteit van hulp en ondersteuning met als uitgangspunt: één gezin, één plan, één regisseur. Veel zaken waren bij de start geregeld, toch had het CJG in 2020 te maken met de nodige aanloopproblemen. Zo moesten verschillende zaken nog ingeregeld worden en had het CJG te maken met een wachtlijst door onderbezetting. Ook was in eerste instantie tijdelijke en later definitieve vervanging van de manager nodig. Zomer 2020 is de nieuwe manager van het CJG gestart. Corona had niet alleen impact op de medewerkers van het CJG, maar ook op de cliënten en de uitvoering van de zorg. Ondanks dat is de goede dienstverlening aan de cliënten gecontinueerd en zijn nieuwe vormen van groepsgerichte ondersteuning ontstaan zoals "coronapraat".

Uitvoering jeugd- en jongerenbeleid We voeren de beleidsnota Jeugd- en jongerenbeleid 2018-2021 uit en geven in 2020 extra aandacht aan participatie door jongeren. Jeugdigen en jongeren in onze gemeente moeten zich kunnen ontplooien en mee kunnen doen in de samenleving. Zo groeien ze op tot zelfstandige volwassenen die hun steentje bijdragen aan de maatschappij. We vinden het daarom belangrijk jongeren te betrekken bij ontwikkelingen in de gemeente. Het is aan het onderwijs om participatie structureel te borgen in het lesprogramma. Voor de basisscholen bieden wij het programma “Democracity” aan. Samen met het Dongemond College Made organiseren we in 2020 de jongeren gemeenteraadsdag.

94

Kwaliteit We voerden de beleidsnota Jeugd- en jongerenbeleid 2018-2021 uit en gaven extra aandacht aan participatie door jongeren. We vinden het belangrijk jongeren te betrekken bij ontwikkelingen in de gemeente. Zo hebben we begin 2020 voor leerlingen van de basisscholen "Democracity" en voor jongeren van het Dongemondcollege "de gemeenteraadsdag" georganiseerd. Dit jaar hebben de jongeren input geleverd voor het nieuwe Sportakkoord van de gemeente Drimmelen. De concrete ideeën van de jongeren zijn verwerkt in het akkoord. Het beschikbare uitvoeringsbudget van de gemeenteraadsdag voor jongeren is door corona niet ingezet. In 2020 hebben we het aanbod voor jeugd- en jongerenactiviteiten uitgebreid vanwege corona. Ook besteedden we extra aandacht aan het thema eenzaamheid onder jongeren op initiatief van onze jongerenwerker en een POH bij de huisarts. Eind 2020 reikten we voor de eerste keer het jeugdlintje uit, een onderscheiding voor kinderen en jongeren tot 18 jaar die een bijzondere prestatie leveren of zich belangeloos inzetten voor de samenleving. Hiermee gaven we uitvoering aan een motie van de gemeenteraad. Uitvoering Veilig Thuis Samen met 18 gemeenten in West-Brabant zorgen we sinds 2015 voor de organisatie van Veilig Thuis West-Brabant. Per 2019 zijn de samenwerkingsafspraken vastgelegd in een gemeenschappelijke regeling.

Veilig Thuis doet dienst als centraal meldpunt voor alle vormen van huiselijk geweld en kinder- en ouderenmishandeling. Ook zorgt Veilig Thuis voor een gezamenlijke aanpak van deze vormen van geweld en mishandeling. Samen met Veilig Thuis en gemeenten in West-Brabant blijven we ons in 2020 inzetten voor het aanpakken van huiselijk geweld en kinder- en ouderenmishandelingen. Zo voeren wij het actieplan ‘Geweld hoort Nergens Thuis’ in 2020 uit.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=81c294fd-febe-4236-9324-6b450e1348dd