CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

12 02 Bijlage Jaarstukken 2021 2022-06-09.pdf

Raad 7 juli 2022, gemeente drimmelenBij agendapunt: Jaarstukken 2021 en accountantsverslag31.152 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Kwaliteit In juni 2021 stelde de gemeenteraad de beleidsnota Vrijetijdseconomie vast. Bij de uitvoering werken we intensief samen met het toeristisch veld. We verkennen de mogelijkheid om een aantal taken neer te leggen bij ondernemersplatform Recreatief Drimmelen. Bijvoorbeeld zaken als marketing en communicatie, website (door)ontwikkelen en beheren en informatiecentrum exploiteren.

Marketing en communicatie Omschrijving In 2020 is gestart met het uitvoeren van maatregelen die leiden tot meer zichtbaarheid en vindbaarheid van Drimmelen voor toeristen. In 2021 wordt daar verder mee gegaan door het verbeteren van de online zichtbaarheid door middel van een nieuwe website, het verder uitbouwen van de Toeristische Informatie Punten (TIP's), het aanbrengen van plattegronden en het maken van fiets- en wandelroutes. Samen met bewoners, bedrijven en andere belangstellenden werken we aan een promotiefilm.

Kwaliteit De afgelopen jaren werd Drimmelen meer zichtbaar en vindbaar voor toeristen. Op dit moment onderzoeken we in nauw overleg met Recreatief Drimmelen de

62

Drìmme[en

mogelijkheid om de website te vernieuwen. Toeristische Informatie Punten (TIP's) zijn geëvalueerd. We denken over een toeristisch informatiebureau. De fiets- en wandelroutes gaan we verder ontwikkelen en inzichtelijk maken. Recreatief Drimmelen bracht een mooi toeristisch magazine uit, met een overzicht van het mooie aanbod in onze gemeente. Ook ZLTO ontwikkelt routes en zet zo streekproducten en agrarische karakter langdurig in de etalage.

Nota Vrijetijdseconomie Omschrijving In 2021 stellen we de nota Vrijetijdseconomie vast. Onderdeel van de nota is een realistisch uitvoeringsprogramma dat in 2021 van start zal gaan.

Kwaliteit De gemeenteraad stelde in juni 2021 de beleidsnota Vrijetijdseconomie vast. Bij de uitvoering werken we intensief samen met het toeristisch veld. We verkennen de mogelijkheid om taken uit het uitvoeringsplan neer te leggen bij Recreatief Drimmelen. Bijvoorbeeld marketing en communicatie, website (door)ontwikkelen en beheren en informatiecentrum beheren.

Realisatie voetveer en verkenning toeristische mogelijkheden Hofmansplaat Omschrijving In 2020 wordt in overleg met Staatsbosbeheer een plan opgesteld voor de Hofmansplaat. In 2021 zal in samenwerking met Staatsbosbeheer gestart worden met de eerste fase van het plan. De eerste fase omvat in ieder geval een voetveer van Drimmelen naar de Hofmansplaat en het op orde brengen van de bijbehorende infrastructuur (voetpaden, het aanbrengen van informatiepanelen). De plannen passen binnen het zoneringsplan van de Biesbosch.

Kwaliteit In 2020 maakten we samen met Staatsbosbeheer een ambitieplan voor Hofmansplaat. In 2021 kreeg bureau Bloc de opdracht om de haalbaarheid te onderzoeken van een pontje en ontwikkeling van Hofmansplaat. Eind 2021 was het onderzoek klaar. Een echte veerverbinding is financieel niet haalbaar. We kijken nu met Staatsbosbeheer en ondernemers naar een alternatieve veerverbinding, meer gericht op excursies naar Hofmansplaat. Met de gemeenten Altena en Geertruidenberg was er een 1e verkennend gesprek over mogelijke driehoeksverbinding (Drimmelen-Geertruidenberg-Hank) voor voetgangers en fietsers. Een aanwinst voor fietsen van een rondje Biesbosch.

Samenwerking NLDelta Omschrijving In 2020 is een nieuwe samenwerkingsvorm ontwikkeld voor NLDelta. In 2021 wordt de governance-structuur verder uitgewerkt. Een duidelijke positionering van de Biesbosch binnen NLDelta is voor de gemeente Drimmelen erg belangrijk.

Kwaliteit De partners in NLDelta werkten afgelopen jaren naar de status Nationaal Park nieuwe stijl. Afgelopen jaar bleek hiervoor nog geen breed draagvlak. We bespraken de reikwijdte en governance (bestuur). Belangrijk voor Drimmelen zijn duidelijke positionering van de Biesbosch, compacte structuur en duidelijke focus van NLDelta. 63

Drìmme[en

Samenwerkingsvorm De Biesbosch Omschrijving In 2020 is een nieuwe samenwerkingsovereenkomst (SOK) vastgesteld voor de Biesbosch. In de SOK participeren Staatsbosbeheer en de drie Biesboschgemeenten. In de 2021 wordt de samenwerking verder inhoud gegeven. De nieuwe Biesboschvisie ^uitvoeringsplan) maakt onderdeel uit van de SOK. In 2021 zal een begin gemaakt worden met het uitvoeringsplan van de Biesboschvisie.

Kwaliteit In 2020 is een nieuwe samenwerkingsovereenkomst (SOK) vastgesteld voor de Biesbosch. In de SOK zitten Staatsbosbeheer en de 3 Biesboschgemeenten. De SOK-partners stelden een Biesboschregisseur aan. De Biesboschregisseur bouwt aan een breed Biesboschnetwerk met alle partijen die zich betrokken voelen bij het gebied. Ondernemers, watersporters, andere gebruikers, vrijwilligers en natuurorganisaties sluiten zich aan. Een gebiedsvisie en uitvoeringsprogramma geven richting aan het Biesboschnetwerk. In het 2e kwartaal van 2022 gaat de Biesboschvisie naar de gemeenteraad.

Wat willen we bereiken? Verbeteren toeristische infrastructuur en bereikbaarheid

Wat gaan we daarvoor doen? Aanlegplaatsen en afmeervoorzieningen Biesbosch Omschrijving Op basis van het recreatief zoneringsplan wordt in 2021, in overleg met Staatsbosbeheer en de twee andere Biesbosch-gemeenten, in beeld gebracht hoe het staat met de kwaliteit van en de behoefte aan aanlegplaatsen en afmeervoorzieningen.

Kwaliteit Vaststellen van het recreatief zoneringsplan voor de Biesbosch duurde langer dan voorzien. Naar verwachting gebeurt dit medio 2022. Er komt een inventarisatie voor aanlegplaatsen en afmeervoorzieningen in de Biesbosch.

Herinrichting Ameroever kop buitenhaven Lage Zwaluwe Omschrijving Er wordt een plan ontwikkeld voor een groene en recreatieve inrichting van de kop van de buitenhaven Lage Zwaluwe. Samenwerking met betrokken ondernemers en de inwoners van Lage Zwaluwe is daarbij essentieel.

Kwaliteit In 2021 ontwikkelden we een plan voor groene recreatieve inrichting van de kop van de buitenhaven Lage Zwaluwe. We deden dit samen met betrokken ondernemers en inwoners. De uitvoering stagneert vanwege overdracht van de erfpacht. Naar verwachting is de uitvoering in 2022.

Herontwikkeling Kleine Schans / Zuidwaterlinie Omschrijving 64

Drìmme[en

In 2020 is begonnen met het opstellen van een plan voor de herontwikkeling van de Kleine Schans. In 2021 wordt dat voortgezet en wordt de eerste fase uitgevoerd. Om meer bekendheid te geven aan de Kleine Schans wordt samengewerkt binnen het project Zuiderwaterlinie.

Kwaliteit Het plan voor de Kleine Schans is bijgesteld naar het beschikbaar budget en concentreert zich op de toegang tot de Schans. Uitvoering gebeurt in 2022. Voor meer bekendheid van de Kleine Schans werken we samen in het project Zuiderwaterlinie.

Jachthaven Biesbosch Omschrijving Met de ontwikkelaar, Jachthaven Biesbosch, loopt overleg over De Schakel en De Amerlandtong. Die gesprekken hebben tot doel het havenhart recreatief te versterken en recreatiewoningen te realiseren. Naar verwachting worden de plannen concreet in 2021 en vertalen we deze in een bestemmingsplan.

Kwaliteit Met de ontwikkelaar Jachthaven Biesbosch is overleg over De Schakel en De Amerlandtong. Doel van de gesprekken is een recreatief sterk havenhart en recreatiewoningen. Naar verwachting komt er voor de Schakel in 2022 een bestemmingsplan.

Lange-afstands wandelpad Omschrijving Er wordt voortvarend gewerkt aan een lange-afstands wandelpad rondom de Biesbosch. In het Biesbosch-jaar 2021 is de wandeling gereed. Het lange-afstands wandelpad is van grote toegevoegde waarde voor het wandelnetwerk in Drimmelen. We verwachten dat het wandelpad veel bezoekers gaat trekken.

Kwaliteit Op 24 september 2021 was de officiële opening van het nieuwe lange-afstands wandelpad (LAW) Streekpad Biesbosch. Daarmee is het wandelpad gereed. De wandelroute is een groot succes.

Ontwikkeling Degaterrein en omstreken Omschrijving Voor het Degaterrein in Lage Zwaluwe is een bestemmingsplan vastgesteld voor watergebonden bedrijvigheid. Als het gebied is ingevuld met bedrijven wordt het 'rondje om de haven' afgerond.

Kwaliteit Het Degaterrein werd in 2019 bouwrijp en deels woonrijp gemaakt. In april 2020 kwamen de 2 resterende bedrijfskavels op het Degaterrein via een makelaar op de markt gezet voor watergerelateerde bedrijvigheid. Dit resulteerde in 2021 in verkoop van een bedrijfskavel van 500 m2. Er is nu nog 1 bedrijfskavel te koop (1.055 m2). Over verkoop van deze kavel lopen gesprekken. Het Degaterrein is volledig afgerond als de laatste bedrijfskavel bebouwd is.

65

Drìmme[en

Toeristische infrastructuur Omschrijving In 2020 is een Toeristisch-recreatief Effect Onderzoek (TEO) uitgevoerd. De resultaten betrekken we bij de nota Vrijetijdseconomie. De inzet zal zijn om het aantal overnachtingsmogelijkheden verder te vergroten.

Kwaliteit In 2021 is de nota Vrijetijdseconomie vastgesteld. Eén van de doelstellingen is meer overnachtingsmogelijkheden. Inmiddels zijn er initiatieven op dat gebied, zoals een hotel in Drimmelen.

Verbetering jachthaven Terheijden Omschrijving In 2020 zijn er verbeteringen doorgevoerd in de haven van Terheijden. De plannen voor de dijkverzwaring zijn in voorbereiding. Na de dijkverzwaring zal de haven worden verkocht.

Kwaliteit In 2020 verbeterden we de haven van Terheijden. Het plan voor dijkverzwaring (plan van het waterschap) heeft grote invloed op het beeld van de haven Terheijden: veel bomen moeten verdwijnen. De damwand wordt vervangen en er komt een muur op de kade van ongeveer 1 meter hoog. We spreken intensief met het waterschap over ruimtelijke kwaliteit, compensatie van bomen en kosten van de gevolgen van dijkverzwaring. Onze inzet is om overlast zoveel mogelijk te beperken. We verwachten dat het werk gebeurt in 2023.

Verbetering parkeren en openbare ruimte Oude Haven Drimmelen Omschrijving In 2021 wordt een uitvoeringsplan opgesteld voor de maatregelen die rond de Oude Haven moeten worden uitgevoerd: de Havenkade, de Biesboschweg en de wandelpromenade.

Kwaliteit De aanbesteding voor de aanleg van de Wandelpromenade was succesvol. Medio september 2021 begon het werk, wat in juni 2022 gereed is. De herinrichting van de Biesboschweg is in voorbereiding.

Verkenning nieuw Biesbosch bezoekerscentrum Drimmelen Omschrijving In nauwe samenwerking met Staatsbosbeheer en andere betrokkenen verkennen we de mogelijkheden voor een vernieuwingsslag van het bezoekerscentrum in Drimmelen.

Kwaliteit In 2021 verkenden we de mogelijkheden voor vernieuwing van het bezoekerscentrum in Drimmelen, samen met Staatsbosbeheer en andere betrokkenen. De gesprekken leidden tot een initiatief van Recreatief Drimmelen voor een informatiecentrum aan de haven in Drimmelen. Staatsbosbeheer maakt daar gebruik van. Begin 2022 komt hierover een besluit.

66

Drìmme[en

Zonering Biesbosch Omschrijving In 2020 is de recreatieve zoneringskaart vastgesteld. In 2021 zullen we de eerste ervaringen op doen met de zonering. Op basis van de zoneringskaart zal in overleg met Staatsbosbeheer en de twee andere Biesbosch-gemeenten in beeld worden gebracht welke maatregelen nodig zijn om de zonering te laten functioneren.

Kwaliteit In 2021 was er een toelichting van Staatsbosbeheer voor de gemeenteraad over het concept-plan voor de recreatieve zonering van de Biesbosch. Op aandringen van de gemeenteraad heeft Staatsbosbeheer het concept-zoneringsplan herzien. Het is besproken met de Biesboschgemeenten (Altena, Dordrecht en Drimmelen) en het Biesboschnetwerk (ondernemers, gebruikers en vrijwilligers uit het gebied). Het aangepaste plan ligt begin 2022 bij de gemeenteraad om haar wensen en bedenkingen bekend te maken.

Prestatie-indicator Prestatie-indicator

Werkelijk 2020

Begroot 2021

Werkelijk 2021

64

166

192

Inkomsten toeristenbelasting (x C 1.000)

3.2 Versterken economische structuur Wat willen we bereiken? Bevorderen vitaliteit en werkgelegenheid Het bevorderen van de economische vitaliteit en werkgelegenheid in Drimmelen (met een proactieve houding).

Wat gaan we daarvoor doen? Arbeidsmigranten Omschrijving In 2020 is het beleid met betrekking tot arbeidsmigranten herzien. Op basis van het beleid worden er controles uitgevoerd op de naleving. Het nieuwe beleid maakt tijdelijke units in het buitengebied mogelijk, dit was eerder niet het geval. Deze moeten worden vergund, wat onder de normale werkzaamheden van vergunningverlening valt.

Kwaliteit De gemeenteraad wil geen verhuur meer van kamers in goedkope woningen in de kernen. Deze zijn dan niet meer beschikbaar voor arbeidsmigranten. Om dit mogelijk te maken werken we aan een paraplubestemmingsplan, voor vaststelling in 2022.

Impuls detailhandel Omschrijving Met het BIZ (bedrijven investeringszone) centrum Made vindt regelmatig overleg plaats over de ontwikkelingen. De impuls detailhandel maakt onderdeel uit van de nota Economie. In werkgroepen wordt nagedacht over maatregelen.

Kwaliteit 67

Drìmme[en

De winkels waren regelmatig dicht door corona. In het najaar 2021 hield BIZ centrum Made allerlei acties. De gemeente, BND en BIZ promoten Koop Lokaal met speciaal ontworpen borden in alle dorpen. Stickers Maak het mee in Made voor de winkeliers brachten Koop Lokaal onder de aandacht. Ook in Terheijden was er een enthousiaste actie Koop Lokaal. In bijna alle leegstaande panden in de Marktstraat zitten nieuwe winkels/bedrijven. Het bestuur van de BIZ centrum Made overlegt regelmatig met de gemeente.

Nota economie Omschrijving De Nota Economie heeft vertraging opgelopen vanwege het coronavirus. Begin 2021 wordt de nota ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. Doel van de nota is een samenhangende visie op de economische positie van de gemeente Drimmelen. Tevens geeft de Nota Economie inzicht in de toekomstige ruimtebehoefte van onze gemeente. De Nota Economie wordt in samenhang met de Omgevingsvisie als programma ontwikkeld en zal worden voorzien van een uitvoeringsagenda. Het COVID-19 virus heeft veel impact voor ondernemers in onze gemeente. We investeren in korte lijnen en direct contact met ondernemers om goed te kunnen reageren op ontwikkelingen in diverse economische sectoren.

Kwaliteit De gemeenteraad stelde in juni 2021 de Nota Economie vast. Een economische visie en uitvoeringsprogramma voor de komende 5 jaar. Voor de acties uit het programma trekken gemeente, ondernemers, onderwijs en zorg samen op. Eén van de acties is uitgevoerd: een digitaal energieloket voor bedrijven. Verschillende andere acties zijn gestart.

Realisatie Breedband in buitengebied Omschrijving Naar verwachting wordt het breedband-project in 2021 gerealiseerd.

Kwaliteit Netwerkbeheerder DeltaFiber besloot in 2021 alle kernen en buitengebied te ontsluiten met glasvezel. Zij begonnen in 2021 in de hele gemeente behalve Made met grootschalige aanleg van glasvezel. De aanleg loopt door in 2022.

Sociaal- cultureel dorpshart Made Omschrijving In het najaar van 2020 wordt de raad gevraagd een besluit te nemen over de verdere ontwikkeling van het sociaal-culturele dorpshart Made. Op basis van dat besluit worden de plannen verder uitgewerkt. De raad wordt regelmatig geïnformeerd over de voortgang.

Kwaliteit Begin 2021 stemde de gemeenteraad in met het vlekkenplan voor de Bernarduskerk, het stedenbouwkundig plan voor het Sociaal Cultureel Dorpshart en het financiële kader (in eerste aanleg). De plannen zijn in 2021 verder uitgewerkt. De bestemmingsplanprocedure is opgestart. Bij de informatieronde op 9 september 2021 werd het voorlopig ontwerp Bernarduskerk uitgebreid gepresenteerd. Tijdens die vergadering werd het vraagstuk van de stijgende 68

Drìmme[en

bouwkosten en de financiering door BOEi gemeld. Op 16 december 2021 is het bestemmingsplan vastgesteld en een besluit genomen over de financiële gevolgen.

3.3 Wonen Wat willen we bereiken? Voldoende woningen bouwen in alle kernen en alle prijsklassen

Wat gaan we daarvoor doen? Opstellen dorpsplannen (energie neutrale dorpen) en Transitievisie Warmte Omschrijving In 2020 hebben we het plan van aanpak Energie neutrale Dorpen vastgesteld en zijn we gestart met de werkgroepen. Deze rapporteren in 2021 hun bevindingen aan de gemeente. Deze bevindingen zijn input voor de op te stellen Transitievisie Warmte (TVW), welke eind 2021 gereed moet zijn.

Kwaliteit In 2021 is de Transitievisie Warmte (TVW) afgerond. In 2022 volgt een besluit door de gemeenteraad. In de visie staat een planning voor het aardgasvrij maken van dorpen en buurten. Voor de korte termijnplanning staan er ook alternatieve bronnen in. Met de werkgroepen Energie Neutrale Dorpen (END) werkten we aan actieplannen per dorp. De acties zijn gepresenteerd aan de raad in 2021 en borgen we in 2022 met een raadsvoorstel. Een deel van de acties is in de TVW extra geborgd.

Realisatie van CPO en modulaire bouwen Omschrijving Ook in 2021 stimuleren en faciliteren we CPO-projecten en nieuwe manieren van bouwen zoals Tiny Houses.

Kwaliteit In het project E-veld zijn 5 kavels verkocht voor Tiny Houses. In Lage Zwaluwe loopt een CPO-project (collectief particulier opdrachtgeverschap). In het Programma Wonen is aandacht voor CPO, Tiny Houses en nieuwe woonvormen.

Realisatie van minimaal 100 nieuwbouwwoningen Omschrijving We streven naar de nieuwbouw van ongeveer 1.000 huur- en koopwoningen in de periode 2020-2030. De nadruk ligt daarbij op de periode tot 2025. Dat is gemiddeld 100 woningen per jaar. Om deze aantallen te kunnen halen worden meerdere plannen in procedure gebracht. Qua planvorming is er een overcapaciteit omdat ongeveer een derde van de plannen niet doorgaat. In 2021 wordt weer een woon- en energiebeurs georganiseerd.

Plannen in procedure Voor de grote plannen zoals het E-veld, de Zijlbergsestraat en de Leeuwerikstraat zijn de bestemmingsplannen in 2021 naar verwachting onherroepelijk. Het gaat om bijna 200 woningen. Ook zijn er nog plannen in voorbereiding die in het gunstigste geval eind 2021 onherroepelijk zijn. Het gaat 69

Drìmme[en

om de Verlengde Elsakker, Kloosterstraat, de Romboutstraat en de Zuideindsestraat. Samen goed voor circa 200 woningen en woonzorgappartementen. Daarmee is er een flinke toevoeging van harde plancapaciteit in 2021.

Nieuwbouw In 2021 verwachten we, onder andere op basis van verleende vergunningen, dat er 100 à 125 woningen worden opgeleverd. Deze worden gebouwd in verschillende (lopende) bouwprojecten in de verschillende dorpen. We informeren de raad over de voortgang door middel van raadsinformatiebrieven.

Programmering In 2021 wordt op basis van de woonvisie en de dan vastgestelde omgevingsvisie een actualisatie van de woningbouwprogrammering opgesteld. Met de woningbouwprogrammering zal per dorpskern actief gestuurd worden op de verdeling van woningen en de realisatie van projecten.

Kwaliteit In het coalitieakkoord staat dat we per jaar gemiddeld 100 woningen bouwen. Bij de vaststelling van de Omgevingsvisie had de gemeenteraad de ambitie om ook voor de regio woningen te bouwen. De ambitie is 1.500 woningen in de periode tot 2030, gemiddeld 150 woningen per jaar. De nadruk ligt op de periode tot 2026. In de Omgevingsvisie staan kansrijke locaties die we de komende periode verder verkennen. Voor een aantal locaties lopen er principeverzoeken of plannen van ontwikkelaars. Nieuwbouw In 2021 zijn 140 woningen gerealiseerd in verschillende projecten. Op basis van onder andere verleende vergunningen verwachten we dat er ongeveer 140 woningen worden opgeleverd in 2022. Afgeronde procedures De raad heeft in 2021 drie grotere en enkele kleinere bestemmingsplannen vastgesteld met daarin circa 150 woningen. De drie grotere plannen betreft het E-veld, het Sociaal Cultureel Dorpshart en de Romboutsstraat. Met de vastgestelde plannen is een gedifferentieerd aanbod beoogd. De plannen bevatten huur- en koopwoningen en grondgebonden woningen en appartementen. De totale harde plancapaciteit is ongeveer 475 woningen. Lopende procedures Op dit moment wordt gewerkt aan de grote plannen zoals de Verlengde Elsakker, de Kloosterhof en de Zuideindsestraat. De bestemmingsplannen voor deze locaties zijn in procedure gebracht.

Ook wordt gewerkt aan een aantal kleinere (particuliere) bouwplannen. Het gaat bij elkaar om bijna 200 woningen. In 2021 zijn ook stappen gezet in de uitwerking van woningbouw op onder andere de locaties Made Oost II, Vogelstraat en Nieuwstraat in Wagenberg, de Lageweg en Kalkvliet-Munnikenhof in Terheijden en de landtongen in Drimmelen. Voor Hooge Zwaluwe zijn stappen gezet om samen met het dorp te kijken naar mogelijke bouwlocaties. Eén van de aandachtpunten is het woonwagenkamp Plukmade. Er is behoefte aan uitbreiding van het aantal woonwagenstandplaatsen. Onderzocht wordt of uitbreiding mogelijk is binnen de financiële kaders van de gemeente en Woonvizier en de regelgeving van de Provincie.

70

Drìmme[en

Programmering In 2021 is een woningbehoefte onderzoek uitgevoerd. We hebben stappen gezet om te komen tot een Programma Wonen. Het programma Wonen is één van programma's in het kader van de nieuwe Omgevingswet. In het Programma Wonnen zal per dorpskern actief gestuurd worden op de verdeling van woningen en de realisatie van projecten in de komende jaren. Het Programma Wonen zal begin 2022 worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Organisatie De ambitie om gemiddeld 150 woningen per jaar te bouwen vraagt om versterking van de gehele keten van de woningbouwprogrammering. Van planjurist tot verkeersadviseur en bouwplantoetser. We hebben voldoende capaciteit nodig om de ambities waar te maken. In 2021 hadden we onvoldoende capaciteit om alle ruimtelijke plannen en verzoeken binnen de gewenste termijnen op te pakken. Nota Grondbeleid In samenhang met de actualisatie van de woningbouwprogrammering zal ook de nota Grondbeleid worden herzien.

Prestatie-indicator

Prestatie-indicator Aantal opgeleverde nieuwbouw woningen en appartementen

Werkelijk 2020

Begroot 2021

Werkelijk 2021

89

100

137

3.4 Duurzaamheid Wat willen we bereiken? Drimmelen energieneutraal in 2040 In 2018 is het werkveld van de Energietransitie enorm sterk in beweging gekomen. Om actief aan de slag te gaan met de raadsmotie 'dorpen in 2040 energieneutraal' en initiatieven van bewoners en bedrijven te ondersteunen, is bij de Kadernota 2020 extra ambtelijke capaciteit beschikbaar gesteld voor 2020 en 2021.

Wat gaan we daarvoor doen? Afvalscheiding Omschrijving Op basis van het adviesrapport "scenario's toekomstige afvalinzameling Drimmelen" opgesteld door bureau De Bries, wordt ingezet op het optimaliseren van onze huidige inzamelsystematiek. Daarnaast wordt in 2021 en 2022 onderzocht of een regionale huisvuilinzameling voor onze gemeente tot de mogelijkheden behoort.

Kwaliteit In 2018 (98 kilo) en 2019 (99 kilo) haalden wij de landelijke doelstelling van 2020 om maximaal 100 kg restafval per inwoner in te zamelen. In 2020 en 2021 net niet (2020: 106 kilo en 2021: 103 kilo). De hoofdreden is corona. Vanwege

71

Drìmme[en

de lockdown, thuis zijn en thuis werken, nam afval in die jaren toe op alle fronten. Dit is een landelijke trend. Voor 2025 geldt een landelijke doelstelling van maximaal 30 kilo restafval per inwoner. Dit bleek een zeer ambitieuze doelstelling voor alle gemeenten. Op basis van een externe rapportage over afvalinzameling en scenario's voor de toekomst, lijkt het niet verstandig om op korte termijn grote veranderingen door te voeren. We pakken het gefaseerd aan en wachten op landelijke ontwikkelingen met statiegeld voor blik, PMD en luierrecycling. We begonnen een communicatiecampagne om mensen te stimuleren tot betere afvalscheiding. Uitgangspunt blijft: de vervuiler betaalt tegen zo laag mogelijke kosten. Over inzameling van oud papier in de toekomst overleggen we met vrijwilligersorganisaties (scholen/verenigingen). We verkennen de markt over dit onderwerp, om nieuwe aanbesteding voor te bereiden.

Drimmelense Energie Agenda (DEA) Omschrijving Het Drimmelens Energie Akkoord is in 2020 afgerond en door diverse partijen ondertekend. Het college heeft de DEA ondersteund. In 2021 gaat het DEA verder in uitvoering.

Kwaliteit Het Drimmelens Energie Akkoord (DEA) is in 2020 afgerond en ondertekend door diverse partijen. Uitvoering van het DEA krijgt verder vorm via het Plan van aanpak Energieneutrale Dorpen. Onze acties voor besparen en isoleren sluiten goed aan bij deze ambities. Dat geldt ook voor onze opgave binnen de Regionale Energie Strategie (RES) West-Brabant: stimuleren (grootschalig) zon op dak.

Energie neutrale dorpen Omschrijving In 2020 zijn werkgroepen opgestart voor het realiseren van energie-neutrale dorpen. In 2021 werken de werkgroepen hun Plan van Aanpak verder uit. De werkgroepen worden ook in 2021 ondersteund met expertise op gebied van energietransitie en participatie door een onafhankelijk bureau (op kosten van de gemeenten / subsidie Gebiedsgerichte Aanpak).

Kwaliteit In 2020 en 2021 werkten 5 werkgroepen aan actieplannen voor energie-neutrale dorpen. De plannen zijn in juni 2021 gepresenteerd aan de gemeenteraad. De werkgroepen pakken acties op in 2021 en 2022. De werkgroepen krijgen ondersteuning van een bureau met expertise op gebied van energietransitie en participatie (op kosten van de gemeenten, subsidie Gebiedsgerichte Aanpak). Hun input zit in het project Transitievisie Warmte.

Energieloket Drimmelen Omschrijving Via het energieloket kunnen eigenaren van bestaande woningen informatie vinden over energiebesparingsmogelijkheden, een huisscan laten uitvoeren, een afspraak maken met een energieambassadeur en offertes aanvragen voor energiebesparingsmaatregelen. In 2021 zetten we de samenwerking met het Regionaal Energieloket naar verwachting voort.

Kwaliteit 72

Drìmme[en

Via het Regionaal Energieloket informeerden we inwoners over energie besparende maatregelen. In 2021 waren er cadeaubonnen voor eigenaars en inwoners voor energie besparende maatregelen. We gaven een webinar over collectieve inkoop bij isoleren van de woning (spouwmuren, vloerisolatie en isolatieglas). Via onze energieambassadeurs en het energieloket adviseerden we inwoners. We openden een zakelijk energieloket voor ondernemers. Zij vragen bij dit loket informatie over een duurzame onderneming.

Proeftuin aardgasvrije wijken Omschrijving De eerste aansluitingen op het warmtenet worden door het Traais Energie Collectief (TEC) gerealiseerd. We zetten de intensieve samenwerking met het TEC voort.

Kwaliteit In Terheijden is gestart met de aanleg van een warmtenet. Naar verwachting worden in 2022 de eerste woningen aangesloten. We denken hierbij ook aan diepe aardwarmte (geothermie). De planning en uitvoering van werk en aansluitingen hangen af van onzekerheden, zoals ontwikkeling van een zonnepark aan De Bergen en uitvoering van de Energiebrouwerij aan de Schansstraat. We verwachten de start van de bouw van de Energiebrouwerij begin 2022. De uitvoering van windmolen De Noord aan de A16 ligt op schema. Voorbereidend werk is aan de gang. Uiteindelijk zorgt energie uit wind, zon en warmte dat we alle panden in Terheijden duurzaam verwarmen.

Programma Duurzaamheid Omschrijving In 2019 zijn we gestart met de actualisatie van het beleidsplan Duurzaamheid. We hebben hierbij de stand van zaken in beeld gebracht. Via de participatierondes Toekomstvisie/Omgevingsvisie in het najaar van 2019 en de participatierondes Omgevingsvisie in mei 2020 haalden we de ambities/doelstellingen voor duurzaamheid op. Dit werken we nu uit in concrete maatregelen. Bij dit alles houden we ook rekening met bestaand beleid. Ambities, doelstellingen en maatregelen krijgen een plaats in het Programma Duurzaamheid. Door een programma op te stellen in plaats van een beleidsplan sluiten we aan bij de instrumenten van de Omgevingswet. Het Programma Duurzaamheid bieden we in het laatste kwartaal van 2020 ter vaststelling aan. Vanaf 2021 volgt de regie op de uitvoering van het programma, het leggen van verbindingen en communicatie. Jaarlijks vindt monitoring van de voortgang plaats.

Kwaliteit Maart 2021 stelde de gemeenteraad het Programma Duurzaamheid vast. Een programmateam begon met een plan van aanpak (mijlpalen en acties tot eind 2022, doorkijk tot en met 2025, programma-organisatie, koppelkansen uitvoering, risico's en maatregelen). Een communicatiestrategie is onderdeel van dit plan van aanpak. Daarin staat hoe we communiceren over het Programma Duurzaamheid en hoe we de samenleving van Drimmelen betrekken bij de uitvoering. Het plan van aanpak moet eind 1e kwartaal 2022 klaar zijn. Uitvoering van het Programma Duurzaamheid gaat intussen gewoon door. De komende jaren voeren we vooral bestaand beleid uit voor de 5 thema's

73

Drìmme[en

(energietransitie, duurzaam ondernemen en circulariteit, klimaatadaptatie, natuur en biodiversiteit en duurzame mobiliteit). Met de aanpak willen we zoveel mogelijk slim combineren en goed op elkaar afstemmen.

Regionale energiestrategie (RES) Omschrijving De concept RES is in 2020 vastgesteld. De definitieve RES bieden we medio 2021 aan. In het proces staan zorgvuldigheid en participatie centraal.

Kwaliteit In het Klimaatakkoord staat dat 30 Nederlandse energieregio's in 2021 een Regionale Energie Strategie (RES) vaststellen. In de RES staan afspraken over duurzame opwek van elektriciteit op land, duurzame verwarming van gebouwde omgeving en ontwikkeling van een regionale energie-infrastructuur. De gemeenteraad stelde in april de RES West-Brabant 1.0 vast. Onze opgave is 8 windmolens langs de A16, een zonnepark in Terheijden en grootschalig zon op dak bij bedrijven en instellingen. In de 2e helft van het jaar gaven we handen en voeten gegeven aan het uitvoeringsprogramma van de RES. Zorgelijk is de beperkte netcapaciteit bij netbeheerders Enexis en TenneT. De enorme toename van teruglevering (invoeding) en elektrificering (verbruik) belast het energienet teveel. Er is transportschaarste. Dit betekent dat nieuwe, grote projecten (aanvragen) voorlopig niet doorgaan. Bestaande afspraken over lopende projecten en kleine particuliere initiatieven (zonnepanelen op woningen, bedrijven met kleinverbruikaansluiting), worden door het volle net niet geraakt. Zij kunnen wel energie terug leveren. Op korte termijn is transportschaarste helaas realiteit. Op lange termijn bieden forse investeringen en slimme innovaties van netbeheerders uitkomst. Zo komen de duurzame ambities van de RES niet in gevaar.

In 2019 is een vergunning verleent voor de realisatie van een zonnepark in Terheijden. 4 andere vergunningen zijn geweigerd. In 2021 liep hierover een juridische procedure.

Transitievisie Warmte Omschrijving In 2021 stellen we de Transitievisie Warmte (TVW) vast. In de visie wordt opgenomen welke dorpen Z buurten wanneer aardgasvrij zullen worden. Voor de korte termijnplanning wordt ook opgenomen aan welke alternatieve bronnen gedacht wordt. Deze TVW kan een vervolg zijn op het Plan van Aanpak Energie neutrale Dorpen. In 2020 is een eerste start gemaakt met de TVW.

Kwaliteit De Transitievisie Warmte (TVW) is een opgave van het Rijk aan gemeenten en een afspraak uit het Klimaatakkoord. Dit visiedocument beschrijft hoe en wanneer woningen, bedrijven en instellingen in Drimmelen gefaseerd van het aardgas af gaan. Gebruik van aardgas voor verwarming en warm water zorgt in Nederland voor circa 60 procent van de CO2-uitstoot van gebouwen. Het concept van de TVW was in het 4e kwartaal van 2021 gereed, in nauwe samenwerking met inwoners en stakeholders. De kern van de TVW is een warmtestrategie met 6 concrete speerpunten. Daar gaan we in 2022 mee aan de slag. Ook weer

74

Drìmme[en

samen met de directe omgeving en belanghebbenden. In februari 2022 staat de TVW voor vaststelling op de agenda van de gemeenteraad.

Verduurzaming Amerwarmtenet Omschrijving In 2020 start waarschijnlijk een langdurige vergunningsprocedure voor het project geothermie ^aardwarmte) in het zoekgebied van de glastuinbouw Plukmade. De procedure rond de natuurvergunning heeft geleid tot vertraging van het proces rondom de biomassa installatie op Plukmade. Op basis van de besluitvorming bij de Provincie zal de ontwikkeling van de biomassa-installatie in 2021 worden voortgezet. Met de partners van de Samenwerkingsovereenkomst Verduurzaming Amerwarmtenet wordt eind 2020 een nieuwe overeenkomst opgesteld. Op basis van deze overeenkomst zetten we de samenwerking rond het Amerwarmtenet in 2021 voort.

Kwaliteit Het Ministerie van Economische zaken en Klimaat besloot positief over de meraanmeldnotitie voor het project geothermie (aardwarmte) in Glastuinbouwgebied Plukmade. Hierop volgt een aanvraag Omgevingsvergunning die EZK behandelt. Vanwege ontwikkelingen op energiegebied is het project een half jaar uitgesteld. En dus ook de aanvraag die we nu medio 2022 verwachten. Besluitvorming door de provincie over de Biomassa installatie is opgepakt en na uitspraken van de Raad van State weer uitgesteld. De partijen besloten om verder te gaan met samenwerken in het Programma Amernet tot 31 januari 2023, op basis van de oude overeenkomst. Steeds zoeken we aansluiting met bovenregionale samenwerking (stuurgroep Warmte) en uitvoeringsplannen Re(k)s Midden-en West-Brabant. De Glastuinders van Plukmade laten onderzoek doen naar warmtelevering en Co2 vanuit Moerdijk. In vervolg daarop kwam er een breder onderzoek naar de warmtelevering vanuit Moerdijk voor het gehele Amerwarmtenet. Onderzoek en besluitvorming lopen nog.

Verduurzaming bedrijven Omschrijving De hoofdlijnen en ambities van duurzaam ondernemen uit de sessies van de omgevingsvisie worden uitgewerkt in concrete acties/projecten. Dit komt in de nota's Economie en Vrijetijdseconomie aan bod. Diverse ondernemers in de gemeente zijn al druk bezig met duurzaamheid. Acties in 2021 zullen vooral gericht zijn in het delen van kennis en ervaring omtrent duurzaamheid.

Kwaliteit In de Economische Nota en de beleidsvisie vrijetijdseconomie staan concrete acties op het gebied van duurzaam ondernemen. De gemeenteraad stelde de nota's vast in juni 2021. Acties zijn vooral gericht op kennis en ervaring over duurzaamheid. Samen met Avans Hogeschool boden we de kosteloze duurzaamheidsscan voor ondernemers aan. Het digitale zakelijk energieloket inspireert tot energiebesparende maatregelen en meer gebruik van duurzame energie.

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Omschrijving

75

Drìmme[en

In 2021 werken we de aanbevelingen uit de QuickScan verduurzaming gemeentelijke gebouwen verder uit. In 2020 is gestart met de verduurzaming van het gemeentehuis, hierna zal er gestart gaan worden met de voorbereiding van de andere panden.

Kwaliteit De verduurzaming van het gemeentehuis is klaar. Vanwege corona lag de aanpak stil van andere gemeentelijke gebouwen. We verwachten in 2022 samen met beheerders duurzame stappen te maken. Waar het kan combineren we actuele dossiers altijd met duurzaamheid.

Windenergie Omschrijving De Raad van State heeft halverwege 2020 een tussenuitspraak gedaan en de Provincie opgedragen om binnen 6 maanden een aantal zaken te repareren. Bij een definitieve positieve uitspraak start in 2021 de voorbereiding van de bouw van de windmolens en werken we de lokale participatie verder uit.

Kwaliteit De Raad van State deed een einduitspraak over het provinciale inpassingsplan voor windmolens langs de A16. Het plan en de omgevingsvergunningen zijn onherroepelijk. De bouw van windmolens is begonnen en we werken verder aan lokale participatie.

3.5 Leefomgeving Wat willen we bereiken? Drimmelen profileren als een aantrekkelijke woongemeente met een vitaal buitengebied

Wat gaan we daarvoor doen? Inventarisatie VAB-locaties Omschrijving De Omgevingsvisie biedt de basis voor de herontwikkeling van VAB's. In 2021 zetten we actief in op gesprekken met (toekomstige) eigenaren van voormalige agrarische bedrijfslocaties. Doel van de gesprekken is te komen tot een passende nieuwe bestemming voor de VAB-locaties.

Kwaliteit Door bureau Beeckk is in 2021 een onderzoek uitgevoerd naar de VAB-locaties en ontwikkelmogelijkheden in onze gemeente. De inventarisatie en eerste aanzet voor een ontwikkelperspectief zijn afgerond. Het gehele onderzoek wordt in het eerste kwartaal van 2022 opgeleverd en geeft inzicht in de omvang van de problematiek en biedt bouwstenen voor mogelijke oplossingen. Op basis van deze bouwstenen worden in overleg met betrokken eigenaren locatiegerichte oplossingen ontwikkeld.

Omgevingswet Omschrijving

76

Drìmme[en

In 2020 is de daadwerkelijke invoering van de Omgevingswet in volle gang. Door de coronacrisis en uitstel van de Omgevingswet tot 1 januari 2022 loopt een deel van de invoering door in 2021. Hierdoor vindt vaststelling van de omgevingsvisie begin 2021 plaats. Omdat de invoering van de Omgevingswet complex is en er sprake was van een capaciteitsknelpunt, is besloten de Omgevingswet in te voeren volgens het principe 'basis op orde': voldoen aan de minimumeisen met een paar extra's. Dit betekent dat de invoering niet geheel volgens het onderscheidend ambitieniveau plaatsvindt. Dit heeft tot gevolg dat er geen omgevingsverordening meer wordt opgesteld. Het doornemen van de bruidsschat, gemeentelijke verordeningen en bestemmingsplannen vindt plaats in 2020/2021 (voorbereiding omgevingsplan). Het transitieplan om te komen tot een nieuw omgevingsplan wordt in 2021 opgesteld en vastgesteld. De nieuwe werkprocessen zijn eind 2020 klaar. In het laatste kwartaal van 2020 start ook het oefenen met de nieuwe werkprocessen. Dit loopt door in 2021, waarbij waar nodig de werkprocessen aangepast worden. Het experiment vergunningtafel Omgevingswet gemeente Drimmelen loopt ook door in 2021. In 2021 wordt ook de organisatie ingericht op het werken met de Omgevingswet. Het opleidingsplan in is concept klaar. In 2020 vindt nog de aanbesteding plaats. De opleidingen vinden in 2021 plaats.

Het nieuwe vergunningen- toezichts- en handhavingssysteem wordt op dit moment geïmplementeerd. Aansluiting op het Digitaal Stelsel Omgevingswet vindt in het laatste kwartaal van 2020 plaats. Het testen van alle systemen, samen met het DSO en de nieuwe werkprocessen, vindt in 2021 plaats. Het ontwikkelen van vragenbomen en een vergunningcheck (toepasbare regels) loopt ook nog door in 2021 (inclusief oefenen). De communicatiecampagnes richting onze inwoners en bedrijven vinden in 2021 plaats. Wel komt er in 2020 nog informatie over de Omgevingswet en de invoering hiervan op onze website te staan. Na de zomer van 2020 en in 2021 worden er nog bijeenkomsten georganiseerd voor het gemeentebestuur, de organisatie en onze stakeholders. In 2021 organiseren we ook voorlichtingsbijeenkomsten voor onze ondernemers, brancheorganisaties en dergelijke.

Kwaliteit De Omgevingswet werd uitgesteld tot 1 juli 2021. In februari 2022 werd bekend dat inwerkingtreding weer is uitgesteld. Werk dat voor 2021 gepland stond schoof vooruit in de tijd. In 2021 deden we wel het nodige rond de invoering. Op 18 november 2021 is de omgevingsvisie Drimmelen vastgesteld. Na de zomer is gestart met het transitieplan omgevingsplan (plan van aanpak voor tijdelijke omgevingsplan tot aan het omgevingsplan nieuwe stijl). Een adviesbureau ondersteunt ons hierbij. De regionale werkgroep leverde handboeken voor het wijzigen van een omgevingsplan en buitenplanse omgevingsplanactiviteiten. Drimmelen zit in deze werkgroep. In 2022 volgt vertaling naar eigen werkprocessen. De nieuwe werkprocessen voor vergunningverlening zijn klaar. We begonnen met nieuwe werkprocessen voor toezicht en handhaving. Vanaf januari 2022 doen we mee aan de werkplaats vergunningverlening, toezicht en handhaving van de VNG. Daarom hebben we in 2021 niet meer geoefend met nieuwe werkprocessen. Het is de bedoeling dat een initiatiefnemer zoveel mogelijk in gesprek gaat met de omgeving over zijn initiatief. Dit gebeurt voor indienen van een vergunningaanvraag. Soms kan de gemeenteraad dit verplichten. Op 16 december 2021 besloot de gemeenteraad om het gesprek met de omgeving te 77

Drìmme[en

verplichten voor alle buitenplanse omgevingsplanactiviteiten. Om initiatiefnemers hierbij te helpen, maakte we een handreiking. Het experiment vergunningtafel is vervangen door het regionale traject, met Drimmelen als trekker. We maakten formats en oefenden daarmee. Eind 2021 leverden we een voorstel over werken met de omgevingstafel (werken met subregio's, vaste frequentie, vaste formats en voorzitter/secretaris per subregio). Dit voorstel werken we in 2022 uit tot een definitieve aanpak. Ook in 2022 gaan we verder met oefenen. Voor de borging van het werken met de Omgevingswet in de gemeentelijke organisatie maakten we een ontwikkelplan. In 2022 bespreken we dit met betrokkenen. Daarna volgt aanpassing en uitvoering. De gemeente Drimmelen is aangesloten op de oefenomgeving van de landelijke voorziening van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). In 2021 deden we 2 ketentesten. Je test dan het DSO, plansoftware en vergunningensoftware. Hieruit kwamen punten naar voren, die wij moeten aanpakken en verbeterpunten voor het DSO. Onze vergunningensoftware is vanaf het laatste kwartaal in productie. Ontwikkelen van vragenbomen en vergunningcheck (toepasbare regels) stonden hierdoor op een lager pitje. In het 4e kwartaal van 2021 maakten we hiermee een begin. We wilden in 2021 ook een functionele test doen met het DSO, de nieuwe werkprocessen en de omgevingstafel.

We doen nu in plaats van een eigen test mee aan de regionale test (regio Midden- en West-Brabant) in 2022. De opleidingen voor basiskennis zijn voor de zomer 2021 uitgerold. Vanwege uitstel van de Omgevingswet zijn de vaardigheidstrainingen in 2022. Ook de verdiepingsopleidingen zijn in 2022, zo dicht mogelijk bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De communicatiestrategie met uitvoeringsplan voor de gemeentelijke organisatie en gemeentebestuur (intern) en voor inwoners en ondernemers (extern) is bijna klaar. In 2021 waren er verschillende raadsbijeenkomsten Omgevingswet. Ook stonden op intranet enkele vlogs, blogs en praktische informatie en is de website aangepast. Andere communicatie-activiteiten zijn in 2022 (bijeenkomsten intern, bewonerscampagne, bijeenkomsten voor bedrijvenverenigingen, brancheorganisaties, projectontwikkelaars). Oorzaak voor deze verschuiving is uitstel van de Omgevingswet. Op 16 december 2021 besloot de gemeenteraad over bindend adviesrecht. Instellen van een commissie Omgevingskwaliteit (adviescommissie) was aan de orde in de informatie- en opinieronde. Besluitvorming volgt in februari 2022. De uitvoering liep dus niet helemaal volgens de begroting 2021. Oorzaak is uitstel van de Omgevingswet tot 1 januari 2023. Hierdoor lopen activiteiten zoals opleidingen, oefenen/testen, transitieplan Omgevingsplan door in 2022.

Andere activiteiten, zoals de communicatiecampagnes en verdiepingsopleidingen, schuiven door naar 2022. De gevolgen van het uitstel van de invoering van de Omgevingswet zijn in beeld. Het college stemde ermee in en de informeerde de gemeenteraad. De invoering van de Omgevingswet verloopt nog volgens de nieuwe planning.

Sanering asbestdaken Omschrijving Doordat het wetsvoorstel voor verplichte sanering van asbestdaken is verworpen door de Eerste Kamer, zijn er onvoldoende kansen om succesvol sanering van asbestdaken te stimuleren. Daar wordt nu dan ook niet op ingezet. Er blijft 78

Drìmme[en

aandacht voor de landelijke ontwikkelingen op dit onderwerp en de verdere koers van de Minister in dit dossier.

Kwaliteit Door uitstel van het wetsvoorstel en onduidelijkheid over landelijke subsidiemogelijkheden (al dan niet in combinatie met verduurzaming) staat dit tijdelijk stil. Zodra meer zicht komt vanuit het Rijk hoe met dit onderwerp om te gaan en of er subsidieregelingen gaan komen, zetten we een effectieve stimuleringscampagne op. Gezien de huidige onduidelijkheid en andere prioriteiten in de samenleving, is dit niet het juiste moment om te investeren in een campagne.

Toezicht en handhaving Omschrijving In 2021 wordt het vernieuwde VTH beleid 2020-2024 door vertaald naar integrale uitvoeringsprogramma's voor VTH.

Kwaliteit Op 18 februari 2020 stelde het college het nieuwe VTH-beleidsplan 2020-2024 vast. Op 8 april 2020 is de gemeenteraad geïnformeerd met een raadsinformatiebrief over het nieuwe VTH-beleidsplan 2020-2024. Na vaststelling van het VTH-beleidsplan 2020-2024 begonnen we in september 2020 met opstellen van het vernieuwde integrale VTH uitvoeringsprogramma 2021. Dit is in januari 2021 vastgesteld door het college. Inmiddels is ook het uitvoeringsprogramma 2022 vastgesteld.

Wat heeft het gekost?

Tabel Prg.3-2

Versterken toerisme en recreatie Versterken economische structuur

Realisatie

Prim. Begroting

na wijziging

Realisatie

2020

2021

2021

2021

499.642

551.917

1.017.605

694.657

278.831

255.461

323.799

279.808

Ruimte

1.289.879

1.417.855

1.437.674

1.098.934

Wonen

4.038.586

3.265.281

5.574.630

4.716.147

Duurzaamheid

3.975.960

3.063.470

3.717.234

3.382.658

Leefomgeving

1.410.568

1.448.120

1.614.032

1.621.684

Totaal lasten

11.493.466

10.002.105

13.684.973

11.793.888

Versterken toerisme en recreatie

190.240

293.368

276.243

280.293

Versterken economische structuur

664.393

45.776

107.092

102.114

Ruimte

14.438

5.050

5.350

31.083

Wonen

3.647.151

3.120.986

6.110.963

5.142.178

Duurzaamheid

3.940.487

3.270.691

3.844.600

3.898.330

Leefomgeving

851.917

838.830

1.059.180

929.393

Totaal baten

9.308.626

7.574.701

11.403.429

10.383.391

Saldo mutaties reserves

-717.382

307.345

-1.538.701

-1.067.047

Saldo van baten en lasten

1.467.458

2.734.749\

742.843\

343.450

79

Drìmme[en

80

Drìmme[en

4. Sociaal domein Inleiding Sociaal domein Inleiding De hoofddoelstelling van het programma is: We hebben een inclusieve samenleving, waarbij iedereen ongeacht leeftijd, sociale klasse, afkomst of beperking, in de gemeente Drimmelen mee kan doen aan activiteiten op het gebied van onderwijs, werk, sport en ontmoeting, zorg en welzijn. Iedereen neemt hierbij zijn eigen verantwoordelijkheid en ondersteunt de mensen in zijn omgeving. Mensen die het niet redden met hulp van mensen uit hun omgeving of algemene voorzieningen, krijgen ondersteuning van de gemeente. In het coalitieprogramma Een mooi en gezond Drimmelen maken we SAMEN! staat:

Drimmelen is een gemeenschap waar mensen naar elkaar omkijken en waar we er samen voor zorgen dat iedereen mee kan doen aan alles wat een samenleving maakt. Om dat in de toekomst ook zo te houden, willen we stevig inzetten op preventie en innovatie binnen alle onderdelen. Sport en cultuur met sportieve en culturele evenementen zijn belangrijke dragers van een gezonde, gelukkige en vitale samenleving. We willen een relatie leggen met de ambities in het sociale domein. Onze buurthuizen dragen bij aan ontmoeten, meedoen en gezelligheid. Het stimuleren van sport, ontmoeten, cultuur en hiervoor ruimten faciliteren die zo optimaal mogelijk benut worden. De gemeente richt zich primair op breedtesport en faciliteert evenementen. Het programma is uitgewerkt in vijf thema's. De programmadoelstellingen zijn uitgewerkt in de volgende thema's en bijbehorende subdoelstellingen: 1. Opgroeien en opvoeden 2. Zorg voor kwetsbare burgers 3. Participatie door werk en maatschappelijke inzet 4. Sport en bewegen 5. Sociaal culturele accommodaties.

4.1 Opgroeien en opvoeden Wat willen we bereiken? Bevorderen gelijke onderwijskansen Het bevorderen van gelijke onderwijskansen voor alle jongeren, zodat zij minimaal een startkwalificatie ^ een havo-, vwo- of mbo-diploma vanaf niveau 2) behalen.

Wat gaan we daarvoor doen? Uitbreiden Integrale Kind Centra Omschrijving

81

Drìmme[en

In het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020-2023 staan de uitgangspunten voor de vorming van de Integrale Kind Centra (IKC) in de gemeente Drimmelen. Bij een Integraal Kind Centrum staat de ontwikkeling van kinderen centraal. Onderwijs en kinderopvang werken samen aan een doorgaande leerlijn. Op basis van de uitgangspunten kunnen het onderwijs en de kinderopvang in 2021 verder met het vormgeven van de IKC's in Drimmelen. Tevens starten we met de voorbereiding van nieuwbouw IKC De Stuifhoek in Made.

Kwaliteit Onderwijs en kinderopvang gingen in 2021 verder met vormgeven van de IKC's in Drimmelen. Na de zomer opende het Kindcentrum JIJ (voorheen De Windhoek) in Terheijden. Er is hard gewerkt aan nieuwbouw IKC De Stuifhoek in Made, wat in 2024 of 2025 open gaat. Er is een Programma van Eisen gemaakt en een stedenbouwkundig plan uitgewerkt. In 2022 werken we hieraan verder.

Verder terugdringen van schoolverzuim en -uitval in nauwe samenwerking met RBL (Regionaal Bureau Leren) Omschrijving We financieren het RBL voor de uitvoering van de leerplichttaken. Voor 2021 heeft het RBL hiervoor de volgende speerpunten vastgesteld:

*

Sluitend regionaal vangnet voor jongeren in een kwetsbare positie: RBL streeft ernaar dat in 2021 de dienstverlening voor arbeidstoeleiding voor minder zelfredzame jongeren in geheel West-Brabant is gerealiseerd en blijvend goed loopt.

*

Aanpak oud-Voortijdig schoolverlaters: RBL gaat borgen, dat (potentiële) voortijdige schoolverlaters adequaat gekoppeld worden aan een onderwijsof arbeidstraject.

*

Overstap binnen het onderwijs verbeteren (aansluiting PO en VO, aansluiting VO en MBO): afhankelijk van de evaluatie in 2020 kan in 2021 een vervolg gegeven worden aan dit speerpunt. De 16 West-Brabantse gemeenten en de zes samenwerkingsverbanden passend onderwijs hebben zich via het ^huiszitterspact' verbonden aan de ambitie dat in schooljaar 2019-2020 geen enkel kind langer dan drie maanden thuiszit zonder een passend aanbod van onderwijs en/of zorg. Deze ambitie blijft staan in 2021.

Kwaliteit In 2021 richtte het RBL zich vooral op: ^ Leerplichtige leerlingen zonder schoolinschrijving hadden de hoogste prioriteit. Het streven bleef ook tijdens corona dat alle jongeren tot 18 jaar op school zitten. Tenminste tot het moment van de behaalde startkwalificatie. ^ Samen met onze lokale partners deed de leerplichtambtenaar alles om absoluut verzuim op te lossen. De meest gebruikte vrijstelling blijft die op grond van artikel 5 onder c: onderwijs volgen op een school in het buitenland. ^ Het aantal VSV-ers (voortijdig schoolverlaters) daalde verder, vooral door effectieve inzet van leerplichtambtenaren en trajectbegeleiders van RBL, professionals scholen, gemeenten en zorgpartijen. Door de verslechterde arbeidsmarkt is voor jongerenwerk een onaantrekkelijk alternatief voor onderwijs. De daling van het aantal VSV-ers is positief , maar betekent helaas 82

Drìmme[en

niet dat corona geen negatieve gevolgen heeft voor VSV. ^ Aanpak oud-Voortijdig schoolverlaters: RBL borgde de koppeling van (potentiële) voortijdige schoolverlaters adequaat aan een onderwijs- of arbeidstraject. ^ De overstap binnen het onderwijs verbeterde: aansluiting PO en VO, aansluiting vO en MBO.

Vergroten bereik voor- en vroegschoolse educatie Omschrijving De gemeente ontvangt extra middelen van het Rijk voor voor- en vroegschoolse educatie (vve). We helpen kinderen met een taalachterstand in de kinderopvang en peuterwerk. Zo krijgen ze een betere start in het basisonderwijs. De gemeenteraad stelde begin 2020 een nieuw beleidsplan vast. Hierin verwerkten we de aanbevelingen van de Onderwijsinspectie en de veranderingen van het landelijke vve-beleid. Zo krijgen kinderen meer uren vve-begeleiding: 16 uur per week in plaats van de huidige 10 uur. Tevens geldt er een verplichte HBO-er voor de kinderopvangorganisaties die VVE aanbieden.

Kwaliteit ^ Alle organisaties die bij VVE betrokken zijn bleven in 2021 goed met elkaar in contact. Zo konden we nagaan wat er binnen de corona maatregelen mogelijk was op het gebied van VVE. Belangrijkste doel was dat alle kinderen gebruik bleven maken van een goed educatief aanbod. ^ Vanaf 1 mei 2021 nam Kibeo de locaties over van Eskadee. De organisaties besloten dit om goed in te spelen op strakkere kwaliteitseisen voor kinderopvang en IKC-ontwikkelingen in de gemeente Drimmelen. ^ Het overleg met de VVE-werkgroep verbeterde, vergeleken met voorgaande jaren. De deelnemers vertegenwoordigen hun achterban en hebben affiniteit met VVE. Dat is merkbaar aan de inbreng. Professionals van jeugdgezondheidszorg, onderwijs en opvang ervaren een positieve ontwikkeling in de samenwerking. In 2021 was extra inzet nodig voor goede communicatie en samenwerking. ^ Werken aan resultaatafspraken kreeg in 2021 veel aandacht, maar helaas zonder het gewenste resultaat. In 2022 gaan we daar mee verder, onder leiding van een extern bureau en samen met gemeente Geertruidenberg. ^ We willen de ontwikkelingsachterstanden van doelgroepkinderen verkleinen en verdere stagnatie (stilstand) voorkomen. Daarom was er in 2021 een VVEaanbod in de zomermaanden. Door deze Zomerschool is er in de zomervakantie geen langdurige onderbreking meer van het VVE-aanbod.

Er was minder stagnatie van de ontwikkeling van de kinderen. De mogelijke kans op terugval door corona en de zomervakantie nam sterk af. ^ Per 1 januari 2022 is inzet verplicht van een HBO-pedagogisch beleidsmedewerker binnen de VVE. In de aanloop naar 2022 schreef Kibeo in een beleidsplan hoe ze invulling willen geven aan deze nieuwe functie.

Wat willen we bereiken? Onderwijs faciliteren Het onderwijs in de gemeente in nauw overleg met het werkveld op een goede wijze faciliteren.

83

primmed

Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoeren Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2019-2022 Omschrijving De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor de onderwijshuisvesting binnen haar grenzen op het terrein van nieuwbouw, uitbreiding en vervanging. In 2020 startten we met de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) 2020-2023, nadat de gemeenteraad het plan voorjaar 2020 had vastgesteld. Belangrijkste actiepunten zijn de zaken voortvloeiend uit de Visie Made (nieuwbouw voor De Stuifhoek en daarna Den Duin), de verdere uitvoering van de Integrale Kindcentra (IKC's) en het verkennen van de mogelijkheden tot samenwerking tussen Openbaar en Bijzonder onderwijs in Terheijden, waarvoor de (nog op te stellen) Visie Terheijden de basis is.

Kwaliteit In 2021 pakten we een aantal zaken op uit het IHP 2020-2023: ^ De start van de van nieuwbouw van IKC De Stuifhoek. De voorbereidingen zijn getroffen (Samenwerkingsovereenkomst en Programma van Eisen) en het stedenbouwkundig plan is uitgewerkt. In 2022 krijgt dit een vervolg. ^ Het 1e concept van de Visie Terheijden is opgesteld en besproken met de partijen. Het is een visie op onderwijshuisvesting voor de toekomst voor 3 scholen in Terheijden.

Verbreding natuur- en cultuureducatie Omschrijving Natuur- en cultuureducatie is belangrijk binnen het onderwijs en een bezoek aan de Biesbosch hoort daarbij. Dit staat opgenomen in het coalitieakkoord. De meeste basisscholen in Drimmelen nemen deel aan het zogenaamde Schoolbootproject, waarbij iedere groep 6 een bezoek brengt aan de Biesbosch en een educatief programma volgt . In 2021 geven we verder uitvoering aan dit project. Daarnaast promoten we als gemeente zogenaamde groene schoolpleinen, zoals bij basisschool De Windhoek in Terheijden al is gerealiseerd.

Kwaliteit Door corona bezochten in 2021 de scholen helaas niet de Biesbosch. In 2022 is er weer een Schoolboot. Enkele scholen gebruikten het aanbod om bij te dragen in de kosten van vergroenen van de schoolpleinen. De uitvoering van Cultuureducatie voor de scholen is in 2021 opgepakt door Theek5 die hier een passend programma voor heeft samengesteld.

Wat willen we bereiken? Ouderen en kinderen helpen in het zelfstandig oplossen van problemen Ouderen en kinderen helpen in het zelfstandig oplossen van uiteenlopende problemen waardoor de instroom van jongeren in de geïndiceerde jeugdzorg zoveel mogelijk wordt beperkt.

Wat gaan we daarvoor doen? Beheersing kosten jeugdzorg Omschrijving 84

Drìmme[en

De gemeente Drimmelen maakt onderdeel uit van de samenwerkingsregio jeugdzorg West-Brabant Oost (WBO). Binnen deze regio maken we samen beleid en regelen we de inkoop van de specialistische jeugdzorg volgens de in 2020 door de gemeenteraad vastgestelde kaders. De vraag naar jeugdzorg blijft groot en de budgetten beperkt. Daarom startten we medio 2020 met de Taskforce jeugd in samenwerking met gemeente Geertruidenberg. We zijn immers gezamenlijk verantwoordelijk voor de toegang van jeugdzorg, het Centrum Jeugd en Gezin (CJG). De opdracht aan de Taskforce is om lokale beheersmaatregelen in te zetten, in aanvulling op de regionale beheersmaatregelen. Het doel is om kwalitatief goede jeugdzorg te blijven bieden aan jeugdigen in onze gemeenten die dat nodig hebben. Maar hierbij de groei van de kosten voor de niet vrij toegankelijke jeugdzorg te beperken. Naast de inzet van beheersmaatregelen wordt ook gewerkt aan een cultuuromslag.

Kwaliteit Ondanks alle lokale en regionale inspanningen stegen de jeugdzorgkosten aanzienlijk. Dat zien we in de meest recente jaarcijfers over 2021. Oorzaak is groei van het aantal jeugdigen met jeugdzorg en toename van duur en omvang van zorgtrajecten. De kostenstijging zit vooral in jeugdbescherming, landelijke transitiearrangementen (LTA-zorg) en ambulante zorg. Verwijzers verwijzen juist naar de eerste 2 zorgvormen. De gemeente heeft hier geen of nauwelijks invloed op. De kosten specialistische jeugdzorg (inclusief pgb's en Jeugdbeschermingsmaatregelen) hebben een sterk onzeker element. Eén jeugdige meer of minder in zorg maakt in uitzonderlijke casussen veel verschil. De invloed op verwijsgedrag van bepaalde verwijzers is beperkt, bijvoorbeeld rechters, medisch specialisten en gecertificeerde instellingen. Sinds begin 2020 is er een sterke toename in jeugdbeschermingsmaatregelen. Deze zorgvorm was juist voor 2020 meerdere jaren stabiel in omvang. De huidige cijfers van 2021 tonen een voorzichtige stagnatie van groei in aantal jeugdigen, maar helaas nog geen daling. De duur van zorgtrajecten neemt langzaam toe. We vermoeden dat die toename samenhangt met corona en nog enige tijd na-ijlt. Verwijzers geven deze maatregelen af. De gemeente heeft hier nauwelijks invloed op.

Over de zorgelijke ontwikkelingen bij Jeugdbescherming Brabant (JBB) kreeg de gemeenteraad verschillende raadsbrieven. Sinds eind 2020 is er een kleine stijging in het aantal jeugdigen met verblijfszorg. Dit in tegenstelling tot de voorzichtige daling in 2019. In 2021 lijkt de stijging te stabiliseren en niet verder door te zetten. Verblijfszorg is een dure vorm van zorg. Het beleid is: zo thuis als mogelijk. Kan een kind niet thuis wonen? Dan gaat de voorkeur naar (netwerk) pleegzorg of een gezinshuis. Gezinshuiszorg neem verder toe. Deze zorg is aanzienlijk goedkoper dan reguliere verblijfszorg, maar blijft duur. Ambulante zorg daalde in omvang in het 1e kwartaal 2021 en stijgt weer sterk vanaf het 2e kwartaal. Er is ook een toename in de duur van zorgtrajecten. Ook dit betekent een kostenverhoging. Een opvallende stijging in 2021 is er in de LTA-zorg (landelijke transitiearrangementen). Een toename van jeugdigen met zeer dure zorgproducten voor complexe zorg. De gemeente heeft hier geen invloed op. Deze zorg is landelijk georganiseerd en verwezen door medisch specialisten. Gemeente zijn hier niet bij betrokken, maar betalen wel de rekening. Ook kosten voor persoonsgebonden budgetten (pgb's) stijgen. Voornamelijk door meer verwijzingen in zorguren, niet de groei van het aantal jeugdigen met een pgb. Corona leidde voor veel gezinnen tot onrust en problemen. Een deel van de 85

Drìmme[en

toename in jeugdzorg lijkt hiermee samen te hangen. Dit is niet één op één aan te tonen. Ondanks stijgingen zien we in 2021 de 1e effecten van de Taskforce (zie raadsbrief Taskforce jeugdzorg). Dit project zorgt dat verschillende kosten niet verder oplopen (zie raadsbrief Taskforce jeugdzorg). Wat wel het geval was geweest zonder de Taskforce.

Dóórontwikkeling CJG Omschrijving Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Drimmelen-Geertruidenberg is per 2020 een Bedrijfsvoeringsorganisatie (BVO). Het CJG is hiermee als organisatie klaar voor de toekomst. Medewerkers zijn in dienst gekomen bij het CJG. Daarmee zijn gelijke omstandigheden gerealiseerd voor alle medewerkers. De organisatievorm is veranderd, maar de werkzaamheden van het CJG zijn gelijk gebleven. Er is sprake van continuïteit van hulp en ondersteuning met als uitgangspunt: één gezin, één plan, één regisseur. De BVO is nieuw en dit brengt nieuwe uitdagingen en kansen met zich mee voor de toekomst. In 2020 heeft de manager van het CJG afscheid genomen vanwege gezondheidsredenen. In 2020 is er vervanging ingezet. Naar verwachting start de nieuwe manager per eind 2020. Het CJG is eind 2019 verhuisd naar een nieuwe huisvesting: het voormalige politiebureau in Geertruidenberg. Naar verwachting gaat de opgerichte Taskforce (financiële) effecten bereiken. We werken aan de zichtbaarheid en bekendheid van het CJG door verbetering van de website en het versterken van de samenwerking tussen het CJG, huisartsen, consultatiebureaus en onderwijs.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=6d0d25e3-81d9-4518-903e-03badaf78e3d