CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

12 02 Bijlage Concept Jaarstukken 2022.pdf

Raad 8 juni 2023, gemeente drimmelenBij agendapunt: Jaarstukken 2022 en accountantsverslag30.141 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

1.5 Bestuursondersteuning Wat willen we bereiken? Juist, tijdig en volledig laten verlopen van ondersteunende processen Wat gaan we daarvoor doen? Opstellen handreiking schrijven beleid en verordeningen Omschrijving Ten behoeve van een grotere eenvormigheid en waarborging van de rechtmatigheid, mede met het oog op correcte publicatie en (digitale) toegankelijkheid, worden handleidingen opgesteld voor het opstellen van beleidsstukken en verordeningen. Kwaliteit

32

Dit wordt meegenomen bij de implementatie van de Wet Open Overheid en de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer en de vorming van clusters beleid. Dit loopt nog. Staatssteunrapportages Omschrijving Ten behoeve van de periodieke gemeentelijke rapportage van verstrekte (staats)steunmaatregelen aan het Rijk, zal de interne procedure hiervoor gestroomlijnd en gecoördineerd worden. Kwaliteit De procedure hiervoor is door het Management Team vastgesteld. Zodra het verzoek tot rapportage van het Ministerie van BZK is ontvangen, coördineert Juridische Zaken het opstellen van de rapportage. Wat heeft het gekost?

Tabel Prg.1-2 Realisatie

Prim. Begroting

na wijziging

Realisatie

2021

2022

2022

2022

Dienstverlening

459.589

433.040

480.458

468.302

Burger en politiek

637.450

685.886

748.289

712.298

Dorpsgericht werken

84.784

135.078

112.578

136.596

Openbare orde en veiligheid, crisisbeheersing

2.136.474

1.992.871

1.972.419

1.963.111

Bestuursondersteuning

1.810.262

1.753.623

1.846.554

2.209.194

Totaal lasten

5.128.558

5.000.498

5.160.297

5.489.500

Dienstverlening

309.419

290.891

348.391

329.923

Burger en politiek

0

0

0

0

Dorpsgericht werken

6

0

0

44 77.170

Openbare orde en veiligheid, crisisbeheersing

2.202

500

69.682

Bestuursondersteuning

427.274

11.750

11.750

13.901

Totaal baten

738.901

303.141

429.823

421.037

Saldo mutaties reserves

-114.256

-43.429

-20.929

-20.929

Saldo van baten en lasten

4.275.401

4.653.927

4.709.544

5.047.534

33

2. Openbare ruimte Inleiding De hoofddoelstelling van het programma is: Het op een effectieve en efficiënte manier de openbare ruimte schoon, heel, veilig en aantrekkelijk maken en houden. Hierbij betrekken we burgers en bedrijven en er is ruimte voor biodiversiteit in de aanpak en kwaliteitsniveaus en maatwerkafspraken. In het coalitieprogramma Een mooi en gezond Drimmelen maken we SAMEN ! staat: Het op een zo effectief en efficiënt mogelijke manier de openbare ruimte schoon, heel, veilig en aantrekkelijk maken en houden. Hierbij betrekken we burgers en bedrijven en er is ruimte voor diversiteit in aanpak, kwaliteitsniveau en maatwerkafspraken. We gaan de klanttevredenheid meten. In het coalitieprogramma 2018-2022 beschreven we: 

We doen het duurzaam;

We doen het met het oog op klimaat;

We doen het veilig: comfortabele en veilige fietsverbindingen;

We doen het samen met onze inwoners;

We doen het gezond;

We doen het om het recreatieve karakter te versterken;

Bij verkeer zetten we in op een combinatie van infrastructuur, gedrag en handhaving.

In het voorjaar kwam er een nieuw Coalitieakkoord. Hierin schonk de raad in dit programma vooral aandacht aan verkeer, biodiversiteit en klimaat. In het akkoord stonden geen specifieke afwijkingen voor 2022 voor Openbare Werken. De thema's bleven in deze begroting hetzelfde. Het programma is uitgewerkt in 4 thema’s. De hierboven benoemde programmadoelstelling is uitgewerkt in de volgende thema’s en daarbij behorende sub-doelstellingen: 1. Integraal en burgergericht werken 2. Wegen en verkeer 3. Groen en speelvoorzieningen 4. Water. Er is een duidelijke koppeling met paragraaf C. Onderhoud Kapitaalgoederen. In die paragraaf beschrijven we de maatregelen voor het in stand houden van wegen, riolering, groen, civiele kunstwerken en openbare verlichting.

34

2.1 Integraal en burgergericht werken Wat willen we bereiken? De inbreng bij planvorming Openbare Ruimte van belanghebbenden vergroten Wat gaan we daarvoor doen? Bij herinrichtingsprojecten inwoners op tijd informeren en betrekken Omschrijving De inwoners betrekken we op tijd bij het voorbereiden van grote werken in de openbare ruimte. Vaak voeren we een stakeholdersanalyse uit. We nodigen gericht uit voor informatieavonden. In 2021 deden we goede ervaringen op met digitale informatieavonden. We onderzoeken of we de digitale informatieavonden kunnen verbeteren en vaker inzetten. In onderstaande tabel geven we aan welke grote integrale werken we onder handen hebben in 2022. We geven aan welke disciplines onderdeel uitmaken van het project en welke communicatievorm we toepassen.

Kwaliteit Ook in 2022 participeerden veel bewoners bij werkzaamheden Openbare werken. Waar mogelijk namen we de opmerkingen van de bewoners mee. Een aantal projecten loopt achter op de planning. Zo loopt de voorbereiding en daarmee uitvoering Zeggelaan in Terheijden uit. We pakken daar behalve de fietsstroken ook de rijbaan aan. Burgerparticipatie en landelijke ontwikkelingen op het gebied van 30 km/h gebiedsontsluitingswegen vragen hier meer tijd. Verder nam het participeren van inwoners bij de Nachtegaalstraat in Made en Griendwerkerstraat in Lage Zwaluwe meer tijd in beslag dan verwacht. We verwerkten uiteraard een deel van de opmerkingen in het ontwerp.

35

Wat willen we bereiken? De openbare ruimte ontwikkelen en onderhouden we integraal. Vanaf 2020 werken we volgens het principe integraal werken. Wat gaan we daarvoor doen? Integraal werken Omschrijving We zetten door op het integraal werken. We stemmen onze beheergegevens af op basisregistraties. Hierdoor vereenvoudigen we de administratie van de beheergegevens. Kwaliteit Om integraal te werken te verbeteren, toetsten we of we met moderne aanbestedingsvormen meerjarige opdrachten kunnen uitzetten. Dit bleek een succes. Deze verwerkten we in de begroting van 2023. Ook het integraal werken bij kleinere projecten gaat ons steeds beter af. We verbeterden de kwaliteit van de beheergegevens. Wat willen we bereiken? Het overdragen van onderhoud aan inwoners Wat gaan we daarvoor doen? Het effectbestek groen gebruiken we om onderhoud samen met inwoners uit te voeren of over te dragen Omschrijving Bij het effectbestek groen dragen we niet het beheer van de openbare ruimte over. Het is de bedoeling dat de inwoners meer invloed hebben op de kwaliteit van hun leefomgeving. We staan ervoor open om in overleg met de aannemer het onderhoud over te dragen. Kwaliteit Midzuid bood ruim 25 verbetervoorstellen aan. In 2022 voerden we zo'n 20 van deze verbetervoorstellen uit. Zoals in de Omloop in Terheijden en de Patrijsstraat in Made waar we in overleg met de bewoners het groen verbeterden.

Daarnaast namen we een aantal verbeterverzoeken waaronder de Nachtegaalstraat in Made mee bij grotere (integrale) projecten. In Made maakten we afspraken over onderhoud groen met enkele bewoners.

36

Wat willen we bereiken? Verhogen van de kwaliteit van dienstverlening door het beter behandelen van klachten en meldingen Wat gaan we daarvoor doen? Monitoren voortgang meldingen Omschrijving In 2021 voerden we een evaluatie uit over het Meldpunt. De aanbevelingen werken we uit. Verder zetten we in op het verder digitaliseren van de afhandeling van de meldingen. Kwaliteit Sinds begin 2022 houden we ook een tevredenheidstoets na het afhandelen van de meldingen (bijna 6.000 uitvragen). De score en de respons gaf een regelmatig resultaat (3,7 uit 5 en 40% respons). In de brieven Voortgang Openbare werken namen we een overzicht van de meldingen op. Tot slot startten we een traject om de buitendienstmeldingen in het veld digitaal te ontvangen en te verwerken. Prestatie-indicator Prestatie-indicator Bewoners zijn tevreden over de afgeronde projecten

Werkelijk 2021

Begroot 2022

Werkelijk 2022

80%

70% of meer

67%

2.2 Wegen en verkeer Wat willen we bereiken? Bevorderen van een duurzaam veilige infrastructuur We werken aan een duurzaam veilige infrastructuur. De focus ligt op goede bereikbaarheid van onze kernen, een leefbare woonomgeving en veiligheid in het verkeer. We hebben veel aandacht voor kwetsbare verkeersdeelnemers zoals voetgangers, fietsers en mindervaliden. We spannen ons in om de negatieve klimaat- en gezondheidseffecten van mobiliteit sterk te verminderen. Dit is in lijn met de Visie Duurzame Mobiliteit van Regio West-Brabant. Gemeente Drimmelen zet in op het verminderen van mobiliteit (minder verplaatsen), veranderen van de mobiliteit (schoner verplaatsen) en het verduurzamen van de mobiliteit (zuiniger verplaatsen). Wat gaan we daarvoor doen? Activiteiten deelmobiliteit Omschrijving Vanuit de wens om mobiliteit te verduurzamen en meer opties aan te bieden, ondernemen we in 2022 diverse activiteiten op het gebied van deelmobiliteit. Zo staat een proef met (elektrische) deelauto’s op de planning. Ook bekijken we of we deelscooters en deelfietsen kunnen introduceren in onze gemeente. Voor

37

deelscooters zoeken we contact met GoSharing, een aanbieder van deelscooters die ook al in Oosterhout en Breda rijden. We trekken hierbij zoveel mogelijk regionaal op, zodat gebruikers veelal met dezelfde aanbieders te maken hebben. Dit vergroot het gebruiksgemak Kwaliteit We legden in 2022 de eerste contacten met OnzeAuto. We planden een interessepeiling in 2023. Dit om te kijken hoeveel animo er is voor deelauto's ofwel gedeelde mobiliteit. Actualiseren wegenlegger Omschrijving Op basis van de Wegenwet is elke gemeente in Nederland verplicht een wegenlegger te hebben. Onze legger dateert uit 2001 en is daarmee behoorlijk verouderd. Hierdoor ontstaan steeds vaker onduidelijkheden over de openbaarheid van wegen. Ook klopt de informatie over onderhoudsplichtige niet altijd meer (inmiddels zijn diverse wegen overgedragen van provincie naar gemeente). De geactualiseerde wegenlegger stellen we in 2022 vast. Kwaliteit De concept wegenlegger was eind 2022 gereed. Dit concept legden we voor aan buurgemeenten en andere beheerders van wegen binnen de gemeente Drimmelen. We overlegden met de provincie om het proces van goedkeuring uit te stippelen. Uitbreiden laadpaalinfrastructuur Omschrijving In het Klimaatakkoord zijn stevige afspraken gemaakt over zero emissie vervoer.

Dit vraagt om een dekkend, uniform en toekomstbestendig laadnetwerk: de laadinfra mag namelijk geen bottleneck vormen voor de snelle groei van elektrisch vervoer (Nationale Agenda Laadinfrastructuur). Alleen vraagvolgend handelen is daarom niet meer genoeg. Om die reden deden wij mee aan de provinciale aanbesteding laadinfrastructuur. Onderdeel van deze aanbesteding is een proactieve uitrol van laadpalen in de jaren 2021 en 2022. Kwaliteit De provincie organiseerde een aanbesteding om in Brabant het netwerk van laadpalen te versterken. Fase 2 (27 stuks in Drimmelen) is in uitvoering. Een gedeelte van de laadpalen is geplaatst. Verder verleenden we vergunningen voor 30 laadpalen (gedeelte hiervan komt/staat in nieuwbouwwijken).

38

Wat willen we bereiken? De gemeente Drimmelen sluit aan bij het provinciale verkeersveiligheidsbeleid om te streven naar nul verkeersdoden Het verkeersveiligheidsbeleid heeft drie pijlers: educatie, infrastructuur en handhaving Wat gaan we daarvoor doen? Nota verkeersmaatregelen Omschrijving Ieder jaar maken we een nota Verkeersmaatregelen. Deze volgt uit de analyse van verkeerstellingen en ongevalscijfers. Hiermee geven we uitvoering aan het landelijke Strategisch Plan Verkeersveiligheid door een risico gestuurde aanpak. Ook in 2022 maken we dit plan en voeren we het uit. Kwaliteit Een groot deel van de maatregelnota voerden we uit, denk hierbij aan de punaise in de Marktstraat, instraten van 30 op verschillende locaties en het plaatsen van een display. Verder realiseerden we een aantal op- en afritjes bij trottoirs (toegankelijkheid). Aan het einde van 20222 stonden er nog een paar zaken open (burgerparticipatie). Denk hierbij aan de snelheidsremmende maatregel Wagenstraat in Wagenberg en de peiling onder bewoners voor het afsluiten van de Esdoornlaan. Organiseren verkeerseducatie en voorlichting Omschrijving We voeren verschillende campagnes en trainingen uit waaronder Ebiketraining, de Brabants Verkeersveiligheid Label en fietsverlichtingsacties. We sluiten aan bij landelijke verkeerscampagnes, zoals 'De scholen zijn weer begonnen'.

Kwaliteit We voerden verschillende campagnes en trainingen uit waaronder E-biketraining, de Brabants Verkeersveiligheid Label en fietsverlichtingsacties. Daarnaast sloten we aan bij landelijke verkeerscampagnes, zoals 'De scholen zijn weer begonnen' Wat willen we bereiken? Een goede bereikbaarheid en zo weinig mogelijk overlast voor gemotoriseerd verkeer Infrastructuur richten we in volgens de principes van Duurzaam Veilig. Hiermee stemmen we vorm, functie en gebruik van onze wegen zo goed mogelijk op elkaar af.

39

Wat gaan we daarvoor doen? Aanpak verkeersoverlast door handhaving en communicatie Omschrijving Met de politie spraken we af om ieder kwartaal Rent a Cop in te zetten. Die inzet geldt niet alleen voor verkeer maar gebruikt de politie ook om bredere knelpunten aan te pakken, zoals drugsoverlast. De aanpak combineren we met de inzet van communicatie (waaronder de tekst-kar) en onze BOA’s. Onderdeel van deze aanpak zijn controles op vrachtverkeer en sluipverkeer. Regelmatig terugkerende controlelocaties zijn de Gaete in Lage Zwaluwe (overtredingen vrachtwagenverbod) en de Lageweg in Terheijden (overtredingen geslotenverklaring gemotoriseerd verkeer). Kwaliteit In 2022 hadden de BOA's een capaciteitsprobleem. Sinds oktober is er een nieuwe BOA in dienst. Desondanks is er een aantal handhavingsacties uitgevoerd. In 2022 zijn er aanzienlijk minder meldingen binnen gekomen met betrekking tot sluipverkeer. De tekst-kar zetten we onder andere bij de Zoutendijk, Lageweg en de Batterij meerdere malen in. Alternatief voor landbouwverkeer door Wagenberg en Terheijden zoeken Omschrijving De grootte van het probleem is in kaart gebracht, evenals mogelijke oplossingen. De onderhandelingen met de provincie over landbouwverkeer op de N285, dan wel op parallelwegen, vond in 2021 plaats. Met de provincie voeren we overleg over een proef met landbouwverkeer op de N285.

De proef valt dan samen met de omleidingsroute. Onderdeel van de proef is het monitoren van de doorstroming op de provinciale weg, zodat het effect van landbouwverkeer goed in beeld kan worden gebracht. Kwaliteit De provincie gaf aan dat zij niet mee wil werken aan landbouwverkeer op de N285. Zij vindt het te gevaarlijk. We trachten in samenwerking met andere gemeenten, die dezelfde knelpunten ervaren, de provincie alsnog te overtuigen. Tot eind 2022 veranderde de provincie haar standpunt niet. Parkeren Omschrijving We willen dat er vanaf 2022 niet meer geparkeerd wordt op het Dorpsplein in Terheijden. We leggen hiervoor in 2021 ter compensatie parkeervakken aan, in de Hofjesweg. Na realisatie kan het Dorpsplein parkeervrij worden gemaakt. Voor doelgroepen maken we een uitzondering. Kwaliteit

40

Op het Dorpsplein is parkeren verboden. We overlegden met het Antoniusabt over het het in en uitstappen van bewoners. Compenserende parkeerplaatsen realiseerden we in de Hofjesweg Verbeteren landbouwnetwerk Omschrijving Wij zijn een landelijke gemeente waar landbouwverkeer logischerwijs voorkomt. Dit verkeer vraagt meer ruimte dan andere verkeersdeelnemers. Menging met langzaam verkeer willen we tegengaan. Daarom benoemden we een landbouwnetwerk in het Beleidsplan Verkeer en Vervoer. Deze routes maken we aantrekkelijker en beter bruikbaar voor landbouwverkeer. Onderdeel van deze aanpak is de aanleg van o.a. passeerstroken. In 2022 brengen we passeerstroken aan op de Poolsedreef, Munnikenhof en Schuivenoordseweg. Kwaliteit In de Schuivenoordseweg voerden we klein onderhoud uit om de weg ook voor landbouwverkeer veilig te houden. In de Poolsedreef en de Munnikenhof namen we de passeerstroken mee tijdens het klein asfaltonderhoud. Voorbereiden alternatief tracé Zoutendijk Omschrijving In het najaar van 2021 is de gemeenteraad voorgesteld een heroverweging te maken voor de bypass Zoutendijk. Uit onderzoek is gebleken dat de kosten voor de bypass aanmerkelijk hoger uitvallen dan het beschikbare budget, dat de bypass nadelig is voor de natuur en dat de bypass naast positieve effecten ook nadelige effecten heeft op de verkeersintensiteit op een aantal wegen in Hooge en Lage Zwaluwe.

De vervolgacties in dit dossier zijn afhankelijk van de heroverweging die de raad maakt. Kwaliteit In 2022 werkten we hard om de implicaties en mogelijkheden voor de aanleg van de Bypass van de Zoutendijk uit te werken. Op het gebied van grondverwerving, natuurcompensatie onderhandelden we met grondeigenaren. Met twee eigenaren bereikten we een akkoord. Ook bij de andere eigenaren voelden we een positieve insteek. Met Prorail overlegden we over de onbewaakte spoorwegovergang. Eind 2022 bereikten we nog geen overeenstemming. We overlegden met de bewoners over de herinrichting van de Zoutendijk binnen de kom. De verwachting is gezien de hoge inflatie en grondverwerving dat het geraamde budget niet toereikend is. Hierover wordt de raad nader geïnformeerd in het raadsvoorstel dit voorjaar.

41

Wat willen we bereiken? Het openbaar vervoer zorgt voor een goede bereikbaarheid van de verschillende kernen We zetten in op het behoud van het openbaar vervoer en de deeltaxi. Wat willen we bereiken? Voldoende parkeerruimte voor fiets en/of auto op korte loopafstand van woningen, winkelgebieden, (maatschappelijke) voorzieningen (zoals sportverenigingen) en openbaar vervoer knooppunten De openbare parkeerplaatsen zijn goed vindbaar door goede bewegwijzering. Bij de winkelcentra, belangrijke maatschappelijke voorzieningen, horecavoorzieningen, toeristische attracties en recreatiegebieden bieden we mogelijkheden voor het opladen van auto’s en fietsen. De gemeente vervult hierin een faciliterende en stimulerende rol. Bij parkeren sluiten we geen doelgroepen uit: er zijn voldoende toegankelijke parkeergelegenheden voor minder valide mensen. Hierbij gaan we minimaal uit van de richtlijnen uit het ASVV: één algemene gehandicaptenparkeerplaats op 50 reguliere parkeerplaatsen en één algemene gehandicaptenparkeerplaats binnen een loopafstand van maximaal 100 meter van belangrijke voorzieningen. We bieden maatwerk als daar behoefte aan is. Wat gaan we daarvoor doen? Parkeeronderzoek havengebied Omschrijving In 2017 voerden we een parkeeronderzoek uit in het havengebied van Drimmelen.

Naar aanleiding daarvan troffen we diverse maatregelen, waaronder de aanleg van een nieuw parkeerterrein bij de Oude Haven in 2021. Het college besloot destijds om na uitbreiding van het aantal parkeerplaatsen het gebruik te monitoren. Dit kan door middel van een nieuw parkeeronderzoek. In 2022 voeren we een parkeerdrukmeting uit. Kwaliteit De werkzaamheden in de Oude Haven in Drimmelen waren nog niet klaar. We moesten de Biesboschweg (vanaf 'T Voske tot de Dorpsstraat) nog uitvoeren. Omdat we in de winter niet in de dijk mochten werken rondden we de werkzaamheden niet in 2022 af. Daardoor stelden we ook de parkeerdrukmeting uit. Uitvoering geven aan parkeeronderzoek Omschrijving In 2020 is een nachtelijke parkeerdrukmeting in de hele gemeente uitgevoerd. Op basis hiervan weten we in welke woongebieden er nog een te hoge parkeerdruk bestaat. We selecteren de gebieden met de ernstige parkeerproblemen. In die gebieden zoeken we naar een gerichte oplossing,

42

waaronder uitbreiding van parkeermogelijkheden. In 2021 stelde het college de meerjarenplanning vast. Afhankelijk van het beschikbare budget starten we met de uitvoering van deze meerjarenplanning. Kwaliteit We verstuurden bewonersbrieven in de wijken met een te hoge parkeerdruk. We vroegen bewoners om mee te denken. De reacties hierop zijn binnen. Eind 2022 hadden we de reacties nog niet verwerkt. Wat willen we bereiken? We willen speciale aandacht voor de doelgroep Langzaam verkeer (fietsers en voetgangers, minder validen). Door de mogelijkheden te bevorderen willen we minder gemotoriseerd verkeer binnen en tussen de kernen bereiken. Wat gaan we daarvoor doen? Fietsveilig maken van de Zeggelaan (Terheijden) Omschrijving De voorbereiding van dit werk vond in 2021 plaats. De uitvoering volgt in 2022. Kwaliteit Op basis van gesprekken met een aantal bewoners van de Zeggelaan werkten we twee varianten uit. Een onafhankelijk deskundig team van experts toetste deze varianten op het gebied van wegontwerp, verwacht gedrag en veiligheid. De uitkomst was dat een deel van de Zeggelaan niet optimaal ingericht kan worden als gebiedsontsluitingsweg 50 (GOW50). In de eerste helft van 2023 verwachten we dat de landelijke richtlijn voor de inrichting van gebiedsontsluitingswegen 30 (GOW30) gereed is. Mogelijk dat deze richtlijnen nieuwe opties bieden.

We wegen de ontwerpen (zowel GOW 50 als GOW30) tegen elkaar af en kiezen voor de beste optie. Netwerk prioritaire looproute (rode loperroute) Omschrijving In 2021 voerden we het grootste deel van de dorpsgewijze aanpak van de Goeiestoepkes uit. We sluiten de werkzaamheden in de andere kernen zoveel mogelijk aan op de aanleg van glasvezel. Hierdoor loopt het werk nog door in 2022. Kwaliteit De uitvoering van de Goeiestoepkesroute is in alle kernen gereed. We hebben wel een overschrijding van op de kosten door onder andere inflatie. Daarnaast hebben bewoners en de WWZ een aantal wensen ingediend die we overwegen te honoreren. De kosten waren eind 2022 nog niet in beeld. Bij de Najaarsnota gaven we aan dat we in één keer de overschrijdingen en wensen wilden 43

bijramen. Echter hadden we eind 2022 al een daadwerkelijke overschrijding. Vandaar dat we deze in de Jaarrekening verwerken. Transitie openbaar vervoer naar gedeelde mobiliteit Omschrijving De provincie Noord-Brabant herijkt haar concessie Openbaar vervoer. Een van de onderdelen die overwogen worden is een transitie naar gedeelde mobiliteit. Niet meer alleen de traditionele vormen van trein en bus, maar ook flexibeler vormen van vervoer. Allerlei vormen van deelmobiliteit maken hier onderdeel van uit. Belangrijk hierin zijn de overstappunten, de zogenaamde Hubs. In onze gemeente zijn vier Hubs benoemd, namelijk station Lage Zwaluwe, Kruispunt Wagenberg, halte gemeentehuis Made en op termijn de halte Zeggelaan / N285 nabij de carpoolplaats in Terheijden. De eerste stappen qua uitvoering van de haltes tot hubs verwachten we in 2022. Kwaliteit We zijn met de provincie in overleg om drie van de vier hubs binnen de gemeente uit te voeren. Daarna ronden wij onze werkzaamheden af. De provincie sprak zich voor het einde van het jaar nog niet uit over de hubs. We waren en blijven met de provincie in overleg om drie van de vier hubs binnen de gemeente uit te voeren. We bekeken per locatie welke wensen er zijn. Denk hierbij aan een watertappunt en fietskluisjes. De aanpassingen van de bushalte in Made zijn nog niet gereed.

We zijn afhankelijk van de uitvoering en besluitvorming door de provincie en Enexis. Zij verzorgen de elektrificering van de halte. Uitvoeren geven aan het fietsonderzoek Omschrijving In 2020 rondden we het onderzoek naar de hoofdfietsroutes in onze gemeente af. Hieruit is een meerjarig actieplan Fiets gekomen. In 2021 startten we met de voorbereiding en uitvoering, o.a. door de al geplande fietsroutes Zeggelaan en Drimmelenseweg. De uitvoering loopt door in 2022. De Crullaan rondden we in 2021 af. Kwaliteit In het coalitieakkoord kregen we extra middelen voor het verbeteren van de fietsinfrastructuur. We starten in 2023. De aannemer leverde de Crullaan in Made voor de zomer op. We zijn nu bezig met enkele kleinere aanpassingen om de veiligheid nog verder te verbeteren. De Drimmelenseweg/ Sluizeweg in Made voorzagen we van fietsstroken om de fietsveiligheid te vergroten. De uitvoering van de Zeggelaan in Terheijden start in 2023. 44

Prestatie-indicator Prestatie-indicator Onderhoudsniveau wegen Kwaliteit C (ingedikt)

Werkelijk 2021 Begroot 2022 Werkelijk 2022 96%

Onderhoudsniveau voetpaden en hoofdfietspaden Kwaliteit B Tevredenheid burgers over onderhoud Openbare Verlichting

8

90% of meer

96%

90% of meer

96%

7 of meer

7

2.3 Groen en speelvoorzieningen Wat willen we bereiken? Bescherming van de bomen om op langere termijn een leefbare omgeving te behouden. Wat willen we bereiken? Bij (her)inrichting van het openbaar groen streven we naar bruikbaarheid, aantrekkelijkheid, duurzaamheid en het verhogen van de biodiversiteit door groenblijvend en kleurrijk groen. Wat gaan we daarvoor doen? Boomplantdag en andere activiteiten Omschrijving In 2022 planten we samen met de kinderen weer bomen. Ook willen we samen met onder andere Kiemkracht en Madese Natuurvrienden de biodiversiteit vergroten. We zien dat het onderhoud aan het groen op zich voldoet aan de kwaliteitsnormen, maar dat open plekken of minder vitaal groen een minder positief totaal beeld geeft. Dat willen we verbeteren door stukken groen te vitaliseren door bodemverbetering en een lokatiegebonden keuze van plantmateriaal (geen droogtegevoelige planten op zandgrond). Bij reconstructies voeren bovengenoemde werkwijze al uit. Die aanpak breiden we uit. Hierbij betrekken we MidZuid. In het effectbestek is hiervoor ook een passage opgenomen. Kwaliteit In het voor- en najaar vierden we boomfeestdag. Aan de Kalkvliet verzorgden we een programma voor scholieren. In het najaar waren we bij de Lage Weide in Made voor het vergroenen van het schoolplein. De droge zomer had veel nadelige gevolgen voor het bomenbestand.

We besteedden veel aandacht aan het watergeven van vooral jong plantmateriaal. Helaas hadden ook oudere bomen last van de droogte. Bij de keuze van plantmateriaal houden we steeds meer rekening met klimaatbestendige beplanting. De werkzaamheden door MidZuid volgden we nauwgezet. We waren niet altijd tevreden over de kwaliteit die MidZuid leverde. We zijn samen bezig om de verbetering structureel in te zetten.

45

Keuze van geschikt plantmateriaal waaronder bomen Omschrijving We besteden extra aandacht aan het verbeteren van het biotoop van insecten. Hiervoor planten we insectenvriendelijke bomen en planten. Kwaliteit Bij steeds meer werken planten we een gevarieerd assortiment. Daarnaast herplantten we ook een aantal bomen zodat de soorten beter mixen. Dit is gunstig voor de insecten en biodiversiteit. Onderzoeken uitvoeren en het ontwerpen van de Ecologische Verbindingszone (EVZ) Mark Zwaluwse Haven Omschrijving De voorbereidingen startten we in 2019. De planning hangt sterk af van de grondverwerving. De projectleiding en coördinatie brachten we onder bij onze partner het waterschap Brabantse Delta. Door de tragere grondverwerving is de uitvoering vertraagd. In 2023 maken we na de grondverwerving het ontwerp, voeren we onderzoeken uit en doorlopen we de (vergunning)procedures. De uitvoering vindt plaats in 2024. Kwaliteit De grondverwerving (op basis van vrijwilligheid) door het waterschap Brabantse Delta verliep trager dan gehoopt. Voor delen van de EVZ waar voldoende gronden beschikbaar zijn, start het waterschap na de grondverwerving in 2023 met het ontwerp, met het uitvoeren van onderzoeken (o.a. bodem en natuurbeheer) en met (vergunning)procedures. De uitvoering vindt plaats na 2023.

Wat willen we bereiken? Door bewegen in de openbare ruimte aantrekkelijk te maken voor jong en oud de vitaliteit van de bewoners te vergroten Wat gaan we daarvoor doen? Inrichting openbare ruimte Omschrijving Bij de inrichting van de openbare ruimte wordt veel aandacht besteed aan de mogelijkheid om actief gebruik te maken van de openbare ruimte. Daarbij kan gedacht worden aan speelvoorzieningen voor kinderen en wandel- en fietspaden. In 2022 realiseren we een kunstgrastrapveld met kooiconstructie in Hooge Zwaluwe. Verder worden in 2022 diverse speeltoestellen en ondergronden vervangen. Het programma wordt opgesteld op basis van een veiligheidsinspectie.

46

Kwaliteit Voor de aanleg van het trapveld inclusief de kooiconstructie aan de Godwaldtstraat in Hooge Zwaluwe verleenden we een omgevingsvergunning. Er is een bezwaar tegen aangetekend. Helaas hielp mediation niet. De behandeling van het bezwaar vindt in maart 2023 plaats. Wat willen we bereiken? Het beschermen van de volksgezondheid door ongediertebestrijding Wat gaan we daarvoor doen? Bestrijden van de bruine rat Omschrijving De overlast door de bruine rat neemt toe. We houden ons aan het protocol dat we alleen de ratten bestrijden in de openbare ruimte. De inwoners bestrijden de ratten op eigen terrein. Kwaliteit In 2022 voerden we relatief weinig bestrijdingsacties uit (ca 20). We bleven erg alert, omdat de bestrijdingsmethoden steeds verder afnemen en de kans op uitbraken daarmee toe. Wat willen we bereiken? Het stimuleren van de voorzieningen voor honden in de openbare ruimte, daarmee de sociale cohesie verbeteren en overlast door honden beperken Wat gaan we daarvoor doen? Stimuleren en toezien op juist gebruik hondenvoorzieningen Omschrijving We beperken de overlast en stimuleren de hondenvoorzieningen. Dit doen we door onderhoud aan de voorzieningen te handhaven en “overtreders” aan te spreken. Kwaliteit We constateerden geen bijzonderheden bij het toepassen van het hondenbeleid.

Prestatie-indicator Prestatie-indicator Maandelijkse schouw openbaar groen voldoet aan afgesproken kwaliteitsniveau Tevredenheid burgers over onderhoud openbaar groen (Waar staat je gemeente)

Werkelijk 2021

Begroot 2022

Werkelijk 2022

94% 90% of meer

96%

6

6,5

6

47

2.4 Water Wat willen we bereiken? Afvalwater: Om de volksgezondheid te beschermen zamelen we afvalwater in en transporteren dit naar en een overnamepunt van het waterschap tegen de laagst maatschappelijke kosten Wat gaan we daarvoor doen? Afvalwater Omschrijving Lopende rioolvervangingsprojecten ronden we in 2022 af (Burgemeester Van Campenhoutstraat-Made, Nachtegaalstraat-Made, Griendwerkerstraat-Lage Zwaluwe). In 2022 starten we met de vervanging en voorbereiding van de riolering in de Molenstraat van Terheijden. De uitvoering is afhankelijk van het dijkverbeteringstraject en toestemming van het waterschap. Bij de voorbereiding van rioolwerkzaamheden wordt rekening gehouden met de maatregelen die nodig zijn op het gebied van klimaatadaptatie. Kwaliteit Lopende rioolvervangingsprojecten rondden we in 2022 af (Burgemeester Van Campenhoutstraat-Made). We gunden de werkzaamheden in de Nachtegaalstraat -Made en Griendwerkerstraat-Lage Zwaluwe. Door de vertraagde levering van bouwmaterialen startten de werkzaamheden niet in 2022. In 2022 startten we met de voorbereiding van de rioolmaatregelen in de Molenstraat van Terheijden. De uitvoering hiervan is afhankelijk van het dijkverbeteringstraject en toestemming van het waterschap. Verder startte de voorbereiding van rioolmaatregelen in: 

de Gijster (Made)

de Meidoornlaan / Hoefkensstraat (Made)

de Gomarusstraat (Wagenberg) en

in Made-Hoog (Kerkstraat, Stationsstraat, Plukmadestraat, Lucia Eijkenstraat, Wilgenstraat, Patronaatstraat, 3 retentie voorzieningen).

Made-Hoog pakken we integraal aan en overwegen de meerjaarse maatregelen onder te brengen in één opdracht. Hierdoor verandert de oorspronkelijke planning maar we verwachten hierdoor meer continuïteit en minder overlast voor bewoners. Bij de voorbereiding van rioolwerkzaamheden houden we rekening met klimaatadaptieve de maatregelen.

48

Wat willen we bereiken? Dijken en regionale keringen: In samenwerking met waterschap en andere aanliggende gemeenten voldoende veiligheid bieden aan de achterliggende gebieden Het waterschap heeft de wettelijke verplichting de dijken en keringen op de juiste hoogte en sterkte te houden. Omdat het achterliggende gebied tot de gemeente behoort, is de bijdrage vanuit de gemeente essentieel. Wat gaan we daarvoor doen? In samenwerking met het waterschap de vastgestelde voorkeursalternatieven uitvoeren. Omschrijving Op 19 december 2019 en 1 juli 2020 stelde het waterschap de voorkeursalternatieven voor de dijkverzwaringen vast. We blijven onze belangen inbrengen. We onderzoeken een koppeling met goed gebruik van de openbare ruimte. Afspraken over planning en uitvoering maken we in 2022. De uitvoering verwachten we in 2023. Kwaliteit Het bestuur van het waterschap stelde de voorkeursalternatieven vast. In het eerste kwartaal van 2022 overlegden we met het waterschap over de inrichting rondom de haven van Terheijden. We sloten een overeenkomst met het waterschap over de werkzaamheden. We voelden ons gesteund door de aangenomen motie van de raad over het behoud van de cultuurhistorische waarde van de haven. Ook bespraken we de aanpak van andere werkzaamheden.

Wat willen we bereiken? Educatie en voorlichting: Mensen bewust te maken van de afvalwaterketen Wat gaan we daarvoor doen? Bewustwording en educatie Omschrijving Om de bewustwording van klimaatverandering te bevorderen, ondernemen we verschillende acties. We communiceren en geven educatie via onderstaande acties: 

Tegel eruit, plant erin

Regentonnen

Week van het water

Intensiveren publicaties over riolering en water.

Kwaliteit

49

De Week van het Water vindt tegenwoordig twee keer per jaar plaats. In de voorjaarseditie besteedden we aandacht aan watertappunten. Gezien het zeer beperkte animo voor de geplande regentonnenactie en "Tegel eruit en Plantje erin" verviel onze deelname aan de najaarseditie. Klassen uitnodigen voor uitleg over de afvalwaterketen Omschrijving We nodigen verschillende klassen van de basisscholen uit. Ook de onderbouw van het voortgezet onderwijs krijgt een uitnodiging. Kwaliteit In 2022 nodigden we geen klassen uit vanwege corona. De belangstelling vanuit de scholen is er op dit moment ook niet meer. Door andere communicatieintensieve werkzaamheden (Vluchtelingen) was er vanuit ons cluster communicatie onvoldoende ondersteuning beschikbaar. Wat willen we bereiken? Grondwater: Het beperken van grondwateroverlast en -onderlast De gemeente is bij wet verplicht het grondwater van perceel eigenaren te ontvangen in het openbaar gebied. De gemeente kan wel regels stellen aan de manier waarop het water wordt aangeboden. Wat gaan we daarvoor doen? Het aanbrengen van overnamepunten grondwater voor inwoners bij wateroverlast. Omschrijving Nemen inwoners maatregelen om grondwater af te voeren dan zorgt de gemeente dat het grondwater afgevoerd kan worden. Bij droogte streven we naar maatwerk. Kwaliteit In één specifieke situatie leverden we maatwerk bij grondwaterschaarste.

Er zijn geen nieuwe gevallen bekend van grondwateroverlast of -onderlast. Infiltreren van regenwater Omschrijving Binnen klimaatadaptatie infiltreren we zoveel mogelijk hemelwater. Dit doen we door minder verharding, meer groen en infiltratieriolen aan te leggen. Kwaliteit

50

In het bestek voor de Nachtegaalstraat namen we een infiltratieriool op. In het nieuwe Water- en Rioleringsplan (WRP) schenken we veel aandacht aan bergen, infiltreren en afvoeren van hemelwater. Op en aantal andere plaatsen brachten we groene waterpasserende parkeerplaatsen aan. Verminderen aantal aangesloten vierkante meters verharding Omschrijving Bij de herinrichting van de openbare ruimte proberen we de verharding te verminderen. De verhardingen vervangen we door groen. De overgebleven verharding koppelen we af. De te nemen maatregelen zijn afhankelijk van de bodemgesteldheid (zand -≥ infiltratie, klei -≥ afvoeren naar oppervlaktewater). Kwaliteit In de Nachtegaalstraat in Made en de Griendwerkerstraat in Lage Zwaluwe koppelen we daken en verharding af. Hierdoor lozen we minder regenwater op het riool. Wat willen we bereiken? Hemelwater: Het beperken van wateroverlast Het klimaat verandert. Daarom rekenen we het rioolstelsel door met intensievere buien. Er is wateroverlast als inwoners en bedrijven schade krijgen aan hun eigendommen door neerslag. Water op straat is dus geen overlast, alleen lastig. Wat gaan we daarvoor doen? Aanleggen gescheiden stelsel met een capaciteit van minimaal bui 9 (bui komt gemiddeld eens per vijf jaar voor). Omschrijving Deze capaciteitsvergroting beperkt de wateroverlast. Intensievere buien kunnen nog steeds overlast veroorzaken.

We pasten de planning in 2020 aan. Bij investeringen gaan we verder in op de expliciete projecten. Kwaliteit Alle plannen toetsten we op bui 9. Kan de riolering deze bui niet verwerken dan brachten we een regenwaterriool aan. Het werk in de Van Campenhoutstraat en Boerenhoekstraat (Made) is gereed. De aannemer voert diverse herstelwerkzaamheden tijdens de onderhoudsfase uit. We gunden de rioleringswerkzaamheden in de Nachtegaalstraat (Made) en Griendwerkerstraat (Lage Zwaluwe). In deze straten brengen we een gescheiden rioolstelsel aan dat voldoet aan bui 9. In Paragraaf C. Kapitaalgoederen behandelen we nogmaals deze straten.

51

Wat willen we bereiken? Oppervlaktewater: Het watersysteem biedt voldoende veiligheid tegen hoogwater en is klimaatbestendig ingericht Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoeren van het baggerbeheerplan. Omschrijving We baggeren B-watergangen binnen stedelijk gebied. Dit werk voeren we verdeeld over enkele jaren uit. Kwaliteit In 2021 bereidden we baggerwerk voor in Lage Zwaluwe. Eind 2022 rondden we de werkzaamheden nagenoeg af. De Brandput is een van de watergangen waar we de bagger verwijderden. We verwachten dat de blauwalg hierdoor afneemt. Wat willen we bereiken? Samenwerking: Door samen te werken met drie gemeenten en twee waterschappen de kosten voor waterbeheer minder te laten stijgen De doelstelling minder meerkosten is bereikt. Wel zetten we de samenwerking voort. De thema’s die spelen richten zich steeds meer op de toekomst. Wat gaan we daarvoor doen? Actualiseren Water- en Rioleringsplan Omschrijving 2022 is het einde van de planperiode van het Water- en Rioleringsplan 20182022. In 2022 actualiseren we het plan. Hierbij bekijken we of we de koppeling met het omgevingsplan al kunnen maken. Tevens nemen we de Deltaplan ruimtelijke adaptatie (DPRA) mee. Het DPRA doen we gezamenlijk met andere gemeenten. Kwaliteit Bij het opstellen van het ontwerp WRP betrokken we diverse instanties. Uiteindelijk lukte het niet om het WRP in 2022 vast te stellen.

Dit gebeurt in het eerste kwartaal van 2023. Voortzetten van de regionale samenwerking klimaat Omschrijving Op regionaal niveau (Samenwerking in de waterketen) gelden een aantal uitgangspunten om klimaatadaptatie mogelijk te maken. Deze uitgangspunten namen we op in het Bestuursakkoord Water "Water met vuur" (ondertekend voorjaar 2011).

52

Sinds 2021 geven we invulling aan de uitwerking van het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie (DPRA 2018). Om in aanmerking te komen voor cofinanciering door het rijk en provincie stelt ons college een uitvoeringsprogramma DPRA vast. Kwaliteit We overlegden de afgelopen periode regelmatig met de samenwerkingspartners (We4Climate). Een resultaat van deze samenwerking is het uitvoeringsprogramma DPRA dat het college vaststelde. Wat heeft het gekost?

Tabel Prg.2-2 Realisatie

Prim. Begroting

na wijziging

Realisatie

2021

2022

2022

2022

Wegen en Verkeer

6.227.555

4.050.365

4.425.786

4.558.918

Groen en speelvoorzieningen

2.357.782

2.597.584

2.749.516

2.449.360

Water

2.395.480

2.147.279

2.201.085

2.249.249

10.980.816

8.795.228

9.376.387

9.257.527

2.480.714

95.909

455.826

465.578

113.429

119.179

119.139

113.592

Water

2.994.668

2.901.654

2.969.194

2.878.267

Totaal baten

5.588.810

3.116.742

3.544.159

3.457.436

Saldo mutaties reserves

1.155.097

-939.721

-1.158.493

-758.238

Saldo van baten en lasten

6.547.103

4.738.765

4.673.734

5.041.852

Totaal lasten

Wegen en Verkeer Groen en speelvoorzieningen

53

3. Ruimte, wonen en economie Inleiding Inleiding De hoofddoelstelling van het programma is: 

Het bevorderen van economische vitaliteit en werkgelegenheid in Drimmelen in een proactieve houding

Drimmelen recreatief op de kaart zetten en de kansen benutten van het Nationaal Park De Biesbosch

Drimmelen profileren als aantrekkelijke woongemeente

Zorgen voor de bouw van voldoende woningen in alle kernen en in alle prijsklassen. Hierbij is gasloos en energie neutraal bouwen het uitgangspunt. Waar mogelijk wordt levensloopbestendig gebouwd

Drimmelen energie neutraal in 2040.

In het coalitieprogramma Een mooi en gezond Drimmelen maken we SAMEN ! staat: Het bevorderen van de economische vitaliteit en werkgelegenheid in Drimmelen in een proactieve houding. Drimmelen recreatief op de kaart zetten en de kansen benutten van Nationaal Park De Biesbosch. We zorgen voor de bouw van voldoende woningen in alle kernen en in alle prijsklassen. Hierbij is gasloos en energie neutraal bouwen het uitgangspunt en waar mogelijk levensloopbestendig. Het programma is uitgewerkt in vijf thema’s. De programmadoelstellingen zijn uitgewerkt in de volgende thema’s en bijbehorende sub-doelstellingen: 1. Versterken vrijetijdseconomie 2. Versterken economische structuur 3. Wonen 4. Duurzaamheid 5. Leefomgeving. 3.1 Versterken vrijetijdseconomie Wat willen we bereiken? Drimmelen recreatief op de kaart zetten Drimmelen recreatief op de kaart zetten en de kansen benutten van Nationaal Park De Biesbosch. Wat gaan we daarvoor doen? Biesboschjaar 2021 Omschrijving In 2021 was het 600 jaar geleden dat de Sint-Elisabeths-vloed (19 november 1421) plaatsvond. In 2021 en 2022 worden diverse activiteiten georganiseerd om dit te herdenken. Het programma wordt opgesteld en uitgevoerd door actieve bewoners, bedrijven en organisaties. Omdat de herdenking van de Sint-

54

Elisabeths-vloed een regionale aangelegenheid is vindt er regionaal afstemming plaats over het programma. Kwaliteit Er is veel media-aandacht geweest voor het Biesboschjaar en er zijn veel activiteiten georganiseerd. 18-20 november 2022 heeft een officiële afsluiting van het jaar plaatsgevonden met een mooi afsluitingsprogramma. Nota Vrijetijdseconomie Omschrijving In juni 2021 is de nota Vrijetijdseconomie en het bijbehorende uitvoeringsplan vastgesteld door de gemeenteraad. De uitvoering doen we samen met de recreatieondernemers en belangenverenigingen. Als eerste zullen de onderwerpen ‘toeristisch profiel’ en ‘marketing en communicatie’ worden opgepakt. Kwaliteit De gemeenteraad stelde in juni 2021 de beleidsnota Vrijetijdseconomie vast. Bij de uitvoering werken we intensief samen met het toeristisch veld. Begin dit jaar zijn er afspraken gemaakt met de stichting Recreatief Drimmelen. De stichting is een belangrijke partner als het gaat om de uitvoering van de nota Vrijetijdseconomie. Zij werken met ons samen op het gebied van marketing en promotie, productontwikkeling en professionalisering van de vrijetijdssector. In de haven van Drimmelen is een VVV informatiecentrum geopend. In het informatiecentrum wordt recreatieve informatie gegeven over de gehele gemeente Drimmelen en de regio. De stichting Recreatief Drimmelen runt het informatiecentrum.

Deze stichting ontwikkelt en beheert ook de recreatieve website voor de gemeente. De gemeenteraad is met een raadsbrief geïnformeerd over dit onderwerp. Realisatie voetveer en verkenning toeristische mogelijkheden Hofmansplaat Omschrijving In 2020 is in overleg met Staatsbosbeheer een ambitieplan opgesteld voor de Hofmansplaat. Op basis van dit ambitieplan is in 2021 aan bureau Bloc opdracht gegeven om de haalbaarheid te onderzoeken van het in de vaart zetten van een pontje en de ontwikkeling van de Hofmansplaat. In 2021/2022 zal gestart worden met de uitvoering van fase 1. Deze eerste fase omvat in ieder geval een voetveer van Drimmelen naar de Hofmansplaat. Op de Hofmansplaat komen onder meer voetpaden en informatiepanelen. De plannen passen binnen het concept-zoneringsplan van de Biesbosch. Kwaliteit Nadat bureau Bloc in 2021 constateerde dat een echte veerverbinding naar de Hofmansplaat financieel niet haalbaar was, is overleg opgestart met

55

Staatsbosbeheer en de ondernemers over een alternatieve vaarverbinding die meer is gericht op excursies naar de Hofmansplaat. De inzet is om te komen tot een samenwerkingsverband van lokale ondernemers die een excursieaanbod organiseren. De Hofmansplaat zal geschikt worden gemaakt voor extensieve recreatie. Begin 2023 krijgt de samenwerking steeds verder vorm en de verwachting is dat voor de start van het toeristisch seizoen 2023 gestart is met de eerste nieuwe excursies naar de Hofmansplaat. Daarnaast is najaar 2022 een haalbaarheidsonderzoek gestart naar een driehoeksveer tussen de gemeentes Geertruidenberg - Altena - Drimmelen. Dit onderzoek wordt als gezamenlijke opdracht uitgevoerd. De gemeenteraad heeft over beide trajecten in november 2022 een raadsbrief ontvangen met de actuele stand van zaken. Samenwerking NLDelta Omschrijving De partners in NLDelta werkten in de afgelopen jaren toe naar de status van Nationaal Park nieuwe stijl. In 2021 is gebleken dat een breed draagvlak voor deze statusaanvraag nog ontbrak. Er worden gesprekken gevoerd over de reikwijdte en governance of organisatiestructuur. Voor onze gemeente zijn een duidelijke positionering van de Biesbosch, een compacte structuur en een duidelijke focus van NLDelta van groot belang.

In 2022 worden de gesprekken over NLDelta voortgezet en moet blijken of dit leidt tot een statusaanvraag voor een Nationaal Park nieuwe stijl. Kwaliteit De partners in NLDelta werkten in de afgelopen jaren toe naar de status van Nationaal Park nieuwe stijl. Voor onze gemeente zijn een duidelijke positionering van de Biesbosch, een compacte structuur en een duidelijke focus van NLDelta van groot belang. Het toewerken van NLDelta naar een Nationaal Park nieuwe stijl heeft in 2022 op een laag pitje gestaan. Het is nog niet zeker dat NLDelta een statusaanvraag voor Nationaal Park nieuwe stijl gaat indienen. Samenwerkingsvorm De Biesbosch Omschrijving In 2020 is een nieuwe samenwerkingsovereenkomst (SOK) vastgesteld voor de Biesbosch. In de SOK participeren Staatsbosbeheer en de drie Biesboschgemeenten. In de 2021 wordt de samenwerking verder inhoud gegeven. De nieuwe Biesboschvisie (+uitvoeringsplan) maakt onderdeel uit van de SOK. In 2021 zal een begin gemaakt worden met het uitvoeringsplan van de Biesboschvisie. Kwaliteit De gebiedsvisie 'Balanceren in de Biesbosch' is in juli 2022 besproken in de gemeenteraad, waarna een eerste opzet is gemaakt van het uitvoeringsplan van de gebiedsvisie. Najaar 2022 is de samenwerkingsovereenkomst geëvalueerd, 56

waarbij de deelnemers de wens hebben uitgesproken de samenwerking voort te zetten. Het uitvoeringsplan krijgt voor 2023 verder vorm, oa door inzet van partners uit de netwerksamenwerking. Wat willen we bereiken? Verbeteren toeristische infrastructuur en bereikbaarheid Wat gaan we daarvoor doen? Aanlegplaatsen en afmeervoorzieningen Biesbosch Omschrijving Op basis van het recreatief zoneringsplan wordt in 2021, in overleg met Staatsbosbeheer en de twee andere Biesbosch-gemeenten, in beeld gebracht hoe het staat met de kwaliteit van en de behoefte aan aanlegplaatsen en afmeervoorzieningen. Kwaliteit De kwaliteit van de aanlegplaatsen en afmeervoorzieningen in de Biesbosch is een aandachtspunt. In 2022 is een eerste aanzet gemaakt voor het uitvoeringsplan van de visie 'Balanceren in de Biesbosch'. Hierbij wordt in samenwerking met de netwerksamenwerking een eerste inventarisatie gemaakt van gewenste afmeerfaciliteiten en onderhoud, en een prioritering daarin. De maatregelen die worden uitgevoerd zijn afhankelijk van de gestelde prioriteiten en de beschikbare middelen. Herinrichting Ameroever kop buitenhaven Lage Zwaluwe Omschrijving In 2021 is er een plan ontwikkeld voor een groene en recreatieve inrichting van de kop van de buitenhaven Lage Zwaluwe. Het plan is opgesteld in samenwerking met betrokken ondernemers en inwoners van Lage Zwaluwe. In 2022 wordt het plan uitgevoerd.

Kwaliteit In 2021 ontwikkelden we een plan voor een groene en recreatieve inrichting van de kop van de buitenhaven Lage Zwaluwe. We deden dit samen met betrokken ondernemers en inwoners van Lage Zwaluwe. De uitvoering van het plan stagneert vanwege de overdracht van de erfpacht. Hierover loopt overleg. Naar verwachting wordt het plan in 2023 uitgevoerd. Onderdeel van het plan is een uitkijktoren. Herontwikkeling Kleine Schans / Zuidwaterlinie Omschrijving In 2021 is het plan voor de Kleine Schans bijgesteld op basis van het beschikbaar budget. Het plan wordt in 2022 uitgevoerd. Om meer bekendheid te

57

geven aan de Kleine Schans wordt samengewerkt binnen het project Zuiderwaterlinie. Kwaliteit Het plan voor de Kleine Schans is bijgesteld op basis van het het overleg met stakeholders. Het plan concentreert zich op de toegang tot de Schans. De toegang tot de Kleine Schans wordt voorzien van een watertrap. De raad is voor de zomer geïnformeerd over het plan. De uitvoering start medio 2023. Om meer bekendheid te geven aan de Kleine Schans werken we samen binnen het project Zuiderwaterlinie. Jachthaven Biesbosch Omschrijving Met de ontwikkelende partij, Jachthaven Biesbosch, loopt overleg over plangebied De Schakel. De inzet voor dit gebied heeft tot doel het havenhart recreatief te versterken. In 2022 zijn de plannen voor de Schakel vertaald in een ontwerpbestemmingsplan. Plannen om de Amerlandtong te ontwikkelen met recreatiewoningen zijn stopgezet. De focus vanuit Jachthaven Biesbosch ligt op plangebied De Schakel. Kwaliteit De jachthaven van Drimmelen wordt versterkt met een recreatief havenhart waar ruimte wordt geboden voor horeca, waaronder een hotel, detailhandel en andere voorzieningen die een bijdrage leveren aan toeristisch-recreatieve functie van dit gebied. Inmiddels heeft ook het informatiecentrum VVV Biesbosch hier een plaats gekregen.

Voor het centrumgebied De Schakel wordt een nieuw bestemmingsplan voorbereid, welke in het vierde kwartaal 2022 nog in procedure is gebracht. Het bestemmingsplan zal in het tweede kwartaal 2023 ter vaststelling aan de gemeenteraad worden aangeboden. De ontwikkeling van de Amerlandtong met recreatiewoningen is door initiatiefnemer vooralsnog op de lange baan geschoven. Ontwikkeling Degaterrein en omstreken Omschrijving Voor het Degaterrein in Lage Zwaluwe is een bestemmingsplan vastgesteld voor watergebonden bedrijvigheid. Als het gebied is ingevuld met bedrijven wordt het 'rondje om de haven' afgerond. Kwaliteit Het Degaterrein is in 2022 in zijn totaliteit woonrijp gemaakt. In het eerste kwartaal 2023 wordt de laatste uit te geven bedrijfskavel voor watergerelateerde bedrijvigheid (1055 m²) in de markt gezet. Mogelijke toekomstige wijzigingen in de keur van het Waterschap kunnen bouwbeperkingen op het perceel met zich meebrengen. 58

Toeristische infrastructuur Omschrijving In 2020 is een Toeristisch-recreatief Effect Onderzoek (TEO) uitgevoerd. De resultaten zijn verwerkt in de nota Vrijetijdseconomie. De inzet is om het aantal overnachtingsmogelijkheden verder te vergroten. Vanuit de gemeente stimuleren en faciliteren we initiatieven op dat gebied. Kwaliteit Het aantal overnachtingsmogelijkheden neemt in onze gemeente toe. Recent is in Drimmelen een Bed& Breakfast geopend. Ook in Drimmelen haven is een nieuw hotel gebouwd, welke voorjaar 2023 verder uitgebreid wordt. Samen met Recreatief Drimmelen wordt ook gewerkt aan de toeristische bewegwijzering, communicatiepanelen, en fiets-oplaadpunten. Verbetering jachthaven Terheijden Omschrijving In 2020 zijn er verbeteringen doorgevoerd in de haven van Terheijden. De plannen voor de dijkverzwaring zijn in voorbereiding. Na de dijkverzwaring zal de haven worden verkocht. Kwaliteit Het plan voor de dijkverzwaring (plan van het waterschap) heeft grote invloed op het beeld van de haven Terheijden: de bestaande dijken worden met ongeveer 1 meter opgehoogd en in verband met de waterveiligheid zullen de bomen op de waterkeringen worden verwijderd. De damwand wordt vervangen en er komt een muur op de kade van ongeveer 1 meter hoog. Eind maart 2023 worden de bezwaren tegen deze kade door de Provincie Noord Brabant behandeld.

Er vindt intensief overleg plaats met het waterschap en de provincie over de inrichting van het gebied. Daarbij gaat het om de kademuur, de compensatie van bomen en de ruimtelijke kwaliteit in zijn algemeenheid. Met Toeristisch Traaie zijn afspraken gemaakt om de cultuurhistorische waarde van de haven, de kleine schans en de molen meer beleefbaar te maken. De start van de dijkverzwaring vindt eind maart 2023 plaats. Het gebied rondom de haven in Terheijden pakt het waterschap begin oktober 2023 aan. Zij verwachten begin april 2024 de werkzaamheden daar af te ronden. Daarna kan de herinrichting van de omgeving worden uitgevoerd. Verbetering parkeren en openbare ruimte Oude Haven Drimmelen Omschrijving In 2021 wordt een uitvoeringsplan opgesteld voor de maatregelen die rond de Oude Haven moeten worden uitgevoerd: de Havenkade, de Biesboschweg en de wandelpromenade.

59

Kwaliteit De Wandelpromenade is inmiddels gereed. De herinrichting van de Biesboschweg is in uitvoering. Het betreft het laatste deel van de maatregelen rondom de Oude Haven. Omdat de Biesboschweg deels op een primaire waterkering van het waterschap ligt kan de uitvoering van dat deel pas na 1 april 2023 worden uitgevoerd. Verkenning nieuw Biesbosch bezoekerscentrum Drimmelen Omschrijving In 2021 is een verkenning opgestart naar de toekomst van het bezoekerscentrum in Drimmelen. De verkenning wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking met Staatsbosbeheer en andere betrokkenen. De verkenning wordt in 2022 afgerond. Kwaliteit De eerste maanden van 2022 is intensief overleg gevoerd tussen Staatsbosbeheer, de stichting Recreatief Drimmelen en de gemeente over de realisatie van een toeristisch informatiecentrum als vervanging van het Biesbosch bezoekerscentrum. Dat heeft geleid tot de opening van een toeristisch informatiecentrum (VVV) in De Sloep in Drimmelen. Het informatiecentrum richt zich niet alleen op de haven van Drimmelen en de Biesbosch, maar op de hele gemeente. Het informatiecentrum wordt gerund door de stichting Recreatief Drimmelen. In het centrum wordt intensief samengewerkt met Staatsbosbeheer. Excursies naar de Biesbosch zullen starten in het informatiecentrum. De gemeenteraad is met een raadsbrief geïnformeerd over deze ontwikkeling.

Zonering Biesbosch Omschrijving In 2021 is het concept-plan voor de recreatieve zonering van de Biesbosch toegelicht door Staatsbosbeer. Op aandringen van de gemeenteraad gaat Staatsbosbeheer het concept-zoneringsplan herzien en bespreken met de Biesboschgemeenten (Altena, Dordrecht en Drimmelen) en het Biesboschnetwerk (ondernemers, gebruikers en vrijwilligers uit het gebied). Het aangepaste zoneringsplan zal begin 2022 worden aangeboden aan de gemeenteraad. De gemeenteraad krijgt daarbij de gelegenheid om wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Kwaliteit Na een lange voorbereidingstijd is het recreatief zoneringsplan voor de Biesbosch op 10 februari 2022 behandeld door de gemeenteraad. Door de gemeenteraad zijn bij de behandeling van het recreatief zoneringsplan belangrijke wensen en bedenkingen kenbaar gemaakt, die als input dienen voor de uitwerking van de recreatieve zonering. De recreatieve zonering zal verwerkt worden in het beheersplan van de provincie. De wensen en bedenkingen van de gemeenteraad worden ook bij de ontwikkeling van het beheersplan betrokken. 60

Prestatie-indicator Prestatie-indicator

Werkelijk 2021

Begroot 2022

Werkelijk 2022

192

119

195

Inkomsten toeristenbelasting (x € 1.000)

3.2 Versterken economische structuur Wat willen we bereiken? Bevorderen vitaliteit en werkgelegenheid Het bevorderen van de economische vitaliteit en werkgelegenheid in Drimmelen (met een proactieve houding). Wat gaan we daarvoor doen? Arbeidsmigranten Omschrijving In 2020 is het beleid met betrekking tot arbeidsmigranten herzien. Op basis van het beleid worden er controles uitgevoerd op de naleving. Het nieuwe beleid maakt tijdelijke units in het buitengebied mogelijk, dit was eerder niet het geval. Deze moeten worden vergund, wat onder de normale werkzaamheden van vergunningverlening valt. Kwaliteit Initiatieven rond huisvesting van arbeidsmigranten bij bedrijven in het buitengebied worden getoetst aan het vastgestelde en in 2020 herziene beleid logies/arbeidsmigranten. Omdat er een tekort is aan betaalbare woningen wil de gemeenteraad geen (kamergewijze) verhuur meer van goedkope koopwoningen in de kernen. Sinds 1 januari 2022 bestaat de mogelijkheid tot opkoopbescherming onder een huisvestingsverordening. Opkoopbescherming heeft als doel om goedkope woningen beschikbaar te houden voor de koopwoningmarkt en te voorkomen dat ze (kamergewijs) verhuurd worden. In het coalitieakkoord is vastgelegd dat die opkoopbescherming er komt. In 2023 zal er een onderzoek naar de mogelijkheid van een opkoopbescherming komen.

Nota economie Omschrijving De Nota Economie heeft vertraging opgelopen vanwege het coronavirus. Begin 2021 wordt de nota ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. Doel van de nota is een samenhangende visie op de economische positie van de gemeente Drimmelen. Tevens geeft de Nota Economie inzicht in de toekomstige ruimtebehoefte van onze gemeente. De Nota Economie wordt in samenhang met de Omgevingsvisie als programma ontwikkeld en zal worden voorzien van een uitvoeringsagenda.

61

Het COVID-19 virus heeft veel impact voor ondernemers in onze gemeente. We investeren in korte lijnen en direct contact met ondernemers om goed te kunnen reageren op ontwikkelingen in diverse economische sectoren. Kwaliteit De Nota Economie is in juni 2021 vastgesteld door de gemeenteraad. In opdracht van de provincie is de behoefteraming bedrijventerrein NoordBrabant opgesteld. Uit de raming blijkt dat er een tekort aan bedrijventerreinen is in de regio West Brabant Oost, waartoe ook de gemeente Drimmelen behoort. Het onderschrijft de noodzaak om op zoek te gaan naar uitbreidingsmogelijkheden aan de Thijssenweg en de Brieltjenspolder. De voorbereidingen voor de verlenging van de Bedrijveninvesteringszone (BIZ) centrum Made voor 2023-2027 zijn gezamenlijk door de ondernemers en gemeente getroffen. In het najaar heeft de raad de verordening vastgesteld. De draagvlakmeting wordt in januari 2023 uitgevoerd. Als er voldoende steun is voor de nieuwe BIZ kan deze in 2023 in werking treden. In samenwerking met het bedrijvennetwerk Drimmelen (BND) en de BIZ is gekeken naar een gemeente breed ondernemersfonds. Om de besluitvorming over de BIZ niet in de weg te zitten is het onderzoek naar een gemeente breed ondernemersfonds aangehouden. Aan de Open Coffee bijeenkomsten is samen met de gemeenten Drimmelen en Geertruidenberg een nieuwe impuls gegeven.

Er is een jaarkalender met onderwerpen opgesteld voor 2023. In het nieuwe coalitieakkoord “Bouwen aan een duurzaam, sociaal en veilig Drimmelen” is de aanstelling van een bedrijfscontactfunctionaris opgenomen. Op 1 december 2022 is de bedrijfscontactfunctionaris begonnen. Realisatie Breedband in buitengebied Omschrijving Naar verwachting wordt het breedband-project in 2021 gerealiseerd. Kwaliteit Netwerkbeheerder DeltaFiber was eind 2022 bezig met de aanleg van de laatste huisaansluitingen in Made. Delta Fiber Netwerk sloot in 2022 een aantal nog ontbrekende gebieden zoals de haven van Drimmelen, het kassengebied en enkele industrieterreinen aan. In 2023 rondt de netwerkbeheerder de werkzaamheden af. Sociaal- cultureel dorpshart Made Omschrijving In het najaar van 2020 wordt de raad gevraagd een besluit te nemen over de verdere ontwikkeling van het sociaal-culturele dorpshart Made. Op basis van dat besluit worden de plannen verder uitgewerkt. De raad wordt regelmatig geïnformeerd over de voortgang.

62

Kwaliteit De verbouwing van de Bernarduskerk is eind augustus 2022, na lange en intensieve besprekingen en onderhandelingen met de andere stakeholders, van start gegaan. De (bouwkundige) oplevering en ingebruikname door de drie huurders Kibeo, Theek 5 en de Stichting SCC De Bernardus is in het 4e kwartaal van 2023 voorzien. Voorafgaand aan de start van de werkzaamheden zijn een groot aantal bomen verplant en deels gekapt. Eind 2022 heeft de gemeenteraad aan de Stichting SCC De Bernardus aanvullend krediet ter beschikbaar gesteld onder andere voor hoger uitvallende exploitatielasten en inrichtingskosten. Ook voor Theek 5 is een aanvullend krediet beschikbaar gesteld. Met betrekking de woningbouwontwikkeling in het Dorpshart zijn in 2022 twee vergunningsaanvragen ingediend. Eén aanvraag heeft betrekking op de bouw van 5 appartementen op het achterterrein van de Kloosterstraat 15-17. De andere aanvraag betrof de negen woningen aan de Patronaatstraat. Deze zogenaamde beneden-bovenwoningen worden, in plaats als sociale huurwoningen, als betaalbare koopwoningen gerealiseerd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=5582e586-2abf-4bbb-9341-aa4de1c63b35