11 04 Rapport eigenstandig en onafhankelijk mei 2023
Tekst van het document
● Weet raad wat hij wil als hij vraagt om een strategische griffier, past dat type griffier bij de raad? Blijven leren, reflecteren, trainen. d. Suggesties voor versterking naar aanleiding van de casus ● Misschien niet per se in instructie, maar wel elders (ná benoeming, dus niet alleen in vacaturetekst of profiel) opdracht aan griffier vastleggen. ● Korte lijnen tussen griffier en werkgeverscommissie – daarmee ook noodzaak om positie werkgeverscommissie te versterken. ● Kijken naar beloning griffier, soms juist in kleine gemeente extra kwaliteit nodig, gesprek over (on)wenselijkheid zzp’ers – verhouding tot salaris gemeentesecretaris. ● Landelijke zorg/steunstructuur ontwikkelen voor griffiers, niet alleen van intercollegiale advisering afhankelijk of relatief beperkte mogelijkheid landelijke vereniging. Breda a. Wat maakt deze casus interessant ● Vraagstuk wat de rol van een strategische griffie(r) is en hoeveel ruimte de griffie krijgt in een gepolitiseerd krachtenveld. b. Wat heeft de griffier zelf gedaan en wat was de rol van de andere lokale spelers ● Breda heeft een strategisch denkende en opererende griffie(r). Door beperkte capaciteit is de griffie veel van hun tijd kwijt aan de dagelijkse taken van het organiseren en faciliteren van het besluitvormingsproces. Dit komt ook mede door de keuze van het vergadermodel.
● De taakvelden vertegenwoordigen en adviseren van de griffie(r) staan onder druk door keuzes en kaders vanuit de raad. Wel wordt veel tijd gestopt in advisering over het proces/aanpak aan individuele raadsleden. ● De werkgeverscommissie geeft invulling aan het werkgeverschap van de griffie(r) namens de raad. Ze moeten ze zich verhouden tot de verschillende wensen/inbreng van de fracties, de wensen van de griffie en de belangen van het bestuursorgaan gemeenteraad. Ze hebben de keuze gemaakt om zelf kaders voor een griffieplan voor 4 jaar te formuleren. De griffier adviseert hen. ● De dualisering van het gemeentebestuur is doorvertaald naar de ambtelijke ondersteuning. Naast een inhoudelijke is er ook een fysieke afstand tussen de ambtelijke organisatie en het dagelijks bestuur en de griffie en de gemeenteraad. c. Wat kunnen we van deze griffier en lokale situatie leren ● De rol van de griffie(r) in een gepolitiseerd krachtenveld in de raad. Deze is meer gericht op procedures en de ruimte voor de politieke arena. De griffier pakt ook de rol van vertegenwoordiger van het bestuursorgaan. Hij doet een appel op raadsleden om oo k invulling te geven aan deze loyaliteit, die verder van hen afstaat dan de fractie of de coalitie. 42 De ruimte voor invulling van de adviserende rol van de griffie(r) is sterk afhankelijk van de context.
● De griffier opereert neutraal, maar is niet onafhankelijk. De griffie(r) is voor zijn werk afhankelijk van raad, driehoek en ambtelijke organisatie. Het is belangrijk om de rol van de griffier in zijn context en het krachtenveld te zien. De handelingsruimte van de griffier wordt met name bepaald door zijn persoonlijk gezag. In de wet staat alleen de taak dat de griffier de raad ‘terzijde staat’. ● De rol van de plaatsvervangend voorzitter van de gemeenteraad. In Breda neemt deze vaak de rol van voorzitter van de raad over van de burgemeester. ● De dualisering van de ambtelijke ondersteuning brengt ongewenste effecten met zich mee en is een zorgpunt. d. Suggesties voor versterking naar aanleiding van de casus ● Voor een meer eenduidige invulling van de taak van werkgever voor griffie(r) is een duidelijke instructie gewenst, waarin wordt ingegaan op de benodigde beschikbare tijd, kennis of HR - advies en hoe vorm te geven aan een politiek neutraal optreden als werkgever van professionals in een politieke omgeving. ● De taken van de griffie(r) voor en namens de raad vastleggen in de wet en/of soft law, waarmee de handelingsruimte ten opzichte van de raad minder afhankelijk is van het persoonlijk gezag.
● Onderbouwde uitspraken doen over de ideale/minimale omvang van de griffie in combinatie met keuzes die een raad maakt voor vergadermodel, rol in de regionale democratie, communicatie e.d. ● Rol plaatsvervangend voorzitter duiden ten opzichte van griffier, eventueel ook taken vastleggen. ● Keuze WNRA voor 1 ambtelijke organisatie, past één verordening voor de organisatie en dus geen losse meer voor griffie (107e GW)? Enschede a. Wat maakt deze casus interessant ● De rol van de griffie(r) wanneer de gemeenteraad wordt aangesproken in zijn juridische entiteit als bestuursorgaan, bijvoorbeeld bij rechtszaken tegen besluiten van de gemeenteraad bij de Raad van State. ● De rol van de griffier in de organisatie van het democratisch proces en de vertegenwoordiging van de gemeenteraad in regionale samenwerking. ● De wisselwerking tussen de rol van de griffier en de rol van de provincie en commissaris van de Koning bij de werving en het functioneren van de burgemeester. De rol van de griffier is formeel beperkt tot die van secretaris van de vertrouwenscommissie bij de werving en het jaarlijks klankbordgesprek met de burgemeester. In de praktijk is deze rol veel groter. b. Wat heeft de griffier zelf gedaan en wat was de rol van de andere lokale spelers ● Hij heeft een juridische adviseur binnen zijn griffie gehaald om de raad terzijde te staan.
Vaak wordt dit aan de ambtelijke organisatie gelaten of via ambtelijke bijstand tijdelijk een jurist ingezet. ● Er zijn inmiddels verschillende samenwerkingsvormen in de regio waar de griffier namens de gemeenteraad een rol heeft. De Twenteraad is opgeheven, waardoor gemeenteraden afhankelijker zijn geworden van de griffier om hun positie te geven. Lastig om het 43 gemeenschappelijk belang te organiseren. Er wordt regionaal geen geld en capaciteit hiervoor vrijgemaakt. ● De griffier is de linking pin voor de provincie voor wat betreft informatie en organisatie van zaken rondom het functioneren van de burgemeester. Er is echter weinig erkenning voor deze rol. c. Wat kunnen we van deze griffier leren ● Goed juridisch advies voor de gemeenteraad is deels intern georganiseerd, deels door extern advies. Rondom de financiële rol van de raad wordt de suggestie gedaan om de functie van controller formeel toe te voegen aan de ondersteuning van de gemeenteraad. ● De condities waarbinnen de raad zijn rol moet vervullen in de verschillende regionale samenwerkingsvormen is suboptimaal. De griffier probeert het gesprek te voeren over de politieke component, de transparantie en de benodigde randvoorwaarden voor democra tie op regionaal niveau. ● De griffier heeft in overleg met de raad ervoor gekozen om meer balans te brengen in de relatie met de commissaris van de Koning .
Hij spreekt hem direct en stuurt alleen de gecomprimeerde verslagen van de klankbordgesprekken met de burgemeester. d. Suggesties voor versterking naar aanleiding van de casus ● Het vraagstuk wie juridisch vertegenwoordiger is namens de gemeenteraad bij conflicten en hoe de voorbereiding van de inbreng verloopt. ● De versterking van ondersteuning van de gemeenteraad en de positie van de griffier in de verschillende regionale verbanden, mogelijk via aanvulling in de WGR om deel van het budget te oormerken voor versterking democratisch proces. ● De wederkerigheid van de relatie tussen commissaris van de Koning en griffier vastleggen rondom het werven en functioneren van de burgemeeste r – kan via soft law zoals handleidingen en instructies, maar mogelijk ook specifieker. Geertruidenberg a. Wat maakt deze casus interessant ● Rol van de griffier bij de invulling van de controlerende rol van de gemeenteraad bij een raadsonderzoek en een raadsenquête. ● Ontwikkeling van de functie van griffier, kijkend vanuit een griffier die inmiddels 20 jaar haar vak vorm en inhoud geeft vanuit een kleine sterk gepolitiseerde gemeente (22.000 inwoners). b. Wat heeft de griffier zelf gedaan en wat was de rol van de andere lokale spelers ● Er is de afgelopen jaren veel energie gaan zitten in het gesprek over de onderlinge moeizame relaties tussen politieke partijen en hun vertegenwoordigers.
Daar zijn ook meerdere experts voor geraadpleegd. De bestuurscultuur is sterk informeel en politiek gericht. ● De griffier is door haar lange staat van dienst een persoonlijkheid een baken voor de raad. Ze heeft geïn vesteerd en gewonnen op de belangrijke gezagsbronnen: deskundigheid, onafhankelijkheid en integriteit. Ze heeft haar positie namens de raad in kunnen nemen tijdens de onderzoeken. c. Wat kunnen we van deze griffier en lokale situatie leren? ● Wanneer de raadsleden een gezamenlijk onderzoek of een raad enquête gaat uitvoeren, gaan zij meer als instituut opereren. Dit geeft de griffier ook meer ruimte om als vertegenwoordiger 44 namens de raad op te treden, zoals bij het veiligstellen van onderzoek informatie in de organisatie of het de dagelijkse aansturing van het onderzoek. ● In de begroting van de gemeenteraad was op dat moment jaarlijks € 40.000 opgenomen voor onderzoek. Dit maakt dit soort onderzoeken en snel schakelen mogelijk. Daarnaast ligt er een convenant over de informatievoorziening aan de raad vanuit college en ambtelijke organisatie. ● De griffier geeft aan verschillende rollen te vervullen naast de praktische, tactische en strategische ondersteuning van raadsleden. Ze benoemt rollen als: opvoeder, psycholoog en intermediair. Dit kan alleen als je persoonlijk gezag en rol als griffier erkend en geaccepteerd wordt. d.
Suggesties voor versterking naar aanleiding van de casus ● Instructie waar duidelijk instaat dat de griffier namens de raad kan optreden bij onderzoeken, zowel om privaatrechtelijke handelingen te kunnen doen (inkoop van een bureau) als onderzoek handelingen (veiligstellen van de informatie). ● Erkennen van de griffier als neutrale, maar afhankelijke functionaris die eigenstandig moet kunnen opereren. Met daarbij de gezagsbronnen die nodig zijn om de combinatie van bekwaam (kennis en ervaring), betrouwbaar (integer en rolvast) en betrokken (verbinden en doen) waar te kunnen maken. ● Manier waarop het gezag van de griffier verder kan worden versterkt. Heerenveen a. Wat maakt deze casus interessant ● Er is een keuze gemaakt bij de komst van de huidige griffier om te zoeken naar een strategische griffier vanuit de wens om te investeren in de verbinding met de samenleving en de ambtelijke organisatie. ● De rol van de griffie(r) bij beoordeling en advisering over de kwaliteit van de raadsstukken. ● De rol van de griffie(r) bij inwonersparticipatie en G1000. b. Wat heeft de griffier zelf gedaan en wat was de rol van de andere lokale spelers ● De griffier is de discussie over de werkdruk gestart. Ze heeft gekozen om het gesprek te voeren over de focus, de taken en de rol van de griffie. In Heerenveen zijn ze scherp op rol en verantwoordelijkheid, ook binnen de driehoek.
● In de werkgeverscommissie zitten de fractievoorzitters met een duidelijke link naar het presidium. Dit wordt als waardevol gezien, zowel door de griffier als de werkgeverscommissie, dat het gesprek gevoerd kan worden met leden met gezag in de raad. ● De griffie krijgt de ruimte om met concept raadsvoorstellen mee te kijken, voordat deze naar het college gaan. Dit kost tijd, maar levert betere voorstellen op die meer gericht zijn op de rol van de gemeenteraad. ● Vanuit de G1000 over het centrumplan Heereveen is een monitorgroep van inwoners ontstaan die de raad adviseert over voortgang en voorstellen. De griffier ondersteunt het contact van deze groep met de raad. c. Wat kunnen we van deze griffier leren ● Ze hebben geleerd om een onderscheid te maken in participatie op de inhoud van het voorstel (collegetaak) en participatie op de belangen die de rollen van de raad raken. Dit onderscheid 45 helpt raadsleden in hun rol. De griffie ziet het als haar taak om ook de raad in de rol van volksvertegenwoordiger te ondersteunen. ● Griffie draagt bij aan ontwikkeling van een zelfbewuste raad en de daarbij horende ondersteuning. Ze heeft een goed bezette en stevige griffie voor de zowel de operationeel, tactische als strategische ondersteuning. Daarnaast is er een raadscommunicatieadviseur en gaan ze binnenkort een informatiespecialist aannemen.
● Samenwerking met hogeschool waardoor met studenten in de vorige bestuursperiode is gezorgd voor monitoring rondom participatie. I n deze periode loopt het onderzoek naar het samenspel en het belang van de raadsagenda en de meerjarenplanning. d. Suggesties voor versterking naar aanleiding van de casus ● Gesprek over ‘instructie voor de griffier’ (GW 107a) goed voeren, opnemen om deze elke 4 jaar in ieder geval te herzien en/of bij de komst van een nieuwe griffier. Geef lading aan de verantwoordelijkheid van de griffier, geeft hem een inhoudelijke grond om daarmee op met gezag te kunnen handelen. ● Het belang van een sterke werkgeverscommissie met leden met gezag en het nut van een overdrachtsdocument. ● Meerjarenplan op basis van de instructies griffier/ doorkijk op griffiejaarplan en budget voor de taken voor en namens de gemeenteraad. Schouwen-Duivenland a. Wat maakt deze casus interessant ● De griffier is per maart 2022 gestart als nieuwe griffier. Ze is geworven door de gemeenteraad met de inzichten van het nieuwe strategische profiel van griffier. ● De wijze waarop zij griffiepersoneel werven als kleine gemeente. b. Wat heeft de griffier zelf gedaan en wat was de rol van de andere lokale spelers ● De huidige griffier komt uit de ambtelijke organisatie. Ze heeft een half jaar de ruimte gekregen om in deze strategische functie te groeien.
Bij haar werving is uitgesproken dat er ruimte was om de griffie uit te breiden om zo tijd vrij te maken voor strategische ondersteuning en advisering. ● Het blijkt moeilijk te zijn om vacatures goed en langdurig in te vullen, pleidooi voor landelijke sturing. Een van de genoemde oorzaken die ze noemen is de dualisering van het ambtelijke apparaat, die tot gevolg heeft dat werken voor de raad als onzeker wordt gezien. c. Wat kunnen we van deze griffier en lokale situatie leren ● Ze hebben het uitgangspunt dat voor een goed democratisch proces, je moet zorgen dat alle raadsleden op een gelijke manier mee kunnen doen. Dat betekent dat je erkent dat advisering en ondersteuning per raadslid of fractie mag verschillen. Dit is een recht, dat niet afhankelijk zou moeten zijn van politieke ruimte in een gemeente om hiervoor menskracht en middelen beschikbaar te stellen. ● In een kleine gemeente worden mensen aangesproken in meerdere rollen. Doordat de griffier uit de organisatie komt is er een natuurlijke verbinding tussen de ondersteuning van het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur van de gemeente. ● De plaatsvervangend griffier is in de griffie organisatie geplaatst in plaats van onderdeel te laten zijn van de ambtelijke organisatie. Belangrijk is dat de scheiding in uren, verantwoordelijkheden en aansturing op dit niveau gemaakt wordt. 46 d.
Suggesties voor versterking naar aanleiding van de casus ● Het gelijkheidsbeginsel van raadsleden om deel te nemen aan het politieke proces. Dit maakt differentiatie in ondersteuning mogelijk en haalt mogelijk de politieke lading uit de discussie hoe fracties mogen worden ondersteund door de griffie. ● Wanneer de plaatsvervangend griffier uit de organisatie komt, moet hij onder dezelfde voorwaarden kunnen functioneren als de griffier. Belangrijk is dat de werkgeverscommissie ook een directe relatie heeft met deze persoon. ● Er is behoe fte aan meer informa tie over hoe je een griffie kan inrichten – functieschalen, adviseurs, medewerkers en taken met daarin mogelijkheden om te kiezen en te plussen. Utrecht a. Wat maakt deze casus interessant ● De eigenstandigheid van de invulling van de rol van de griffie en de omvang van de griffieorganisatie, tegelijk soms nog wel bevechten van de positie. ● Samenwerking van de griffier met de gemeentesecretaris en de ambtelijke organisatie. ● Ambtelijke bijstand voor de gemeenteraad goed geregeld en ook P&O ondersteuning voor de werkgeverscommissie. b. Wat heeft de griffier zelf gedaan en wat was de rol van de andere lokale spelers ● Uitbreiding van het budget van de griffie, variatie in rollen en functies binnen de griffie, met steun op de achtergrond vanuit de raad.
● Secretaris heeft voor griffier aansluiting bij managementoverleg georganiseerd. ● Raad heeft commissie personeelszorg raadsfunctionarissen die niet alleen over griffie maar ook over rekenkamer gaat, breder kijken naar ondersteuning van de raad, commitment oppositie en coalitie. ● Ondersteuning van de raad op aantal dossiers, bijvoorbeeld ook in P&C cyclus, verdere ontwikkeling commissiegriffiers naar bredere advisering. ● Instructie na aantal jaren weer eens opgepakt en daarmee ook op niveau fractievoorzitters gesprek kunnen voeren. c. Wat kunnen we van deze griffier en lokale situatie leren ● Kijken hoe je effectief kaderstellende/controlerende rol van raad kunt bevorderen, waar zit toegevoegde waarde griffie en waar loop je het risico dat je het werk van de ambtelijke organisatie over gaat doen. ● Belang van goede (werk)relatie secretaris en griffier en wederzijds begrip ● Griffie helpt raad om meer in balans te komen met college, ook helpen om te waken voor te veel enthousiasme of buiten eigen rol treden. ● Geen tijd en capaciteit om grotere rol te hebben bij raadsvoorstellen dan oplegnotitie, wel behoefte om met raad meer vooruit te plannen, te sturen met eigen agenda in plaats van sterke focus op wat uit college en organisatie komt. d.
Suggesties voor versterking naar aanleiding van de casus ● Inbedding van griffier in de ambtelijke organisatie in het kader van intervisie, maar ook om in P&O en andere faciliteiten makkelijker te regelen. ● Positie van griffier bij bewaken lange termijnagenda van de raad. 47 ● Actualiseren instructie benutten om met belangrijke politieke spelers in de raad gesprek over invulling en ontwikkeling griffie (kwaliteit en omvang) te voeren. Flevoland a. Wat maakt deze casus interessant ● Rol van de griffier in ondersteuning van de kaderstellende en controlerende rol van PS, ook waar institutionele verhouding PS-GS soms op gespannen voet staat met verhouding coalitie- oppositie. ● Aanlopen tegen de grenzen van de (politieke) speelruimte die je als griffier wordt gegund, bijvoorbeeld in relatie met commissaris van de Koning/college en ambtelijke organisatie. ● Mate van commitment vanuit de Staten om s trategische advisering door de griffie daadwerkelijk in praktijk te kunnen brengen. ● Betrokkenheid van griffie bij de doelen en wensen van individuele Statenleden en fracties. b. Wat heeft de griffier zelf gedaan en wat was de rol van de andere provinciale spelers ● Eigen visie ‘Politiek aan het roer’ opstellen, betrekken van werkgeverscommissie en Seniorenconvent bij doorontwikkeling rol griffie.
● Initiatief nemen voor versterking onderzoeksfunctie Staten, met ook mogelijkheid voor een minderheid om dit te entameren. ● Actief Statenleden en fracties ondersteunen in verzamelen van informatie en kaderstelling ten aanzien van voor hen relevante inhoudelijke dossiers, ook bij regionale en interprovinciale ontwikkelingen. c. Wat kunnen we van deze griffier en provinciale situatie leren ● Strategische advisering vraagt bewuste keuze van de Staten, die op enigerlei wijze formeel vastgelegd moet zijn en regelmatig bevestigd moet worden – om op terug te vallen als het spannend wordt met bijvoorbeeld college of organisatie. ● Er is een risico dat strategische advisering, wat in aantal gevallen maatwerk voor (een) fractie(s) is, door anderen gezien wordt als ‘partij kiezen’. ● Nadenken over de inrichting van de griffie (inclusief omvang) en het soort functies dat nodig is om bijv. PS te helpen bij de kaderstelling. ● Het voortouw nemen in visievorming om daarmee te ondersteunen en te sturen dat de Staten als geheel/collectief willen functioneren. d. Suggesties voor versterking naar aanleiding van de casus ● Vaststellen van strategische rol van de griffie(r) kan op verschillende manieren – eerst de inhoud, dan de vorm. ● Het kan een formeel instrument zijn: de ambtsinstructie, het Reglement van Orde PS of een verordening.
● Denkbaar is ook dat er meer commitment uitgedrukt wordt in een gezamenlijk ondertekend convenant of Provinciaal Statuut als het resultaat van een werkconferentie van de nieuwe Staten na de verkiezingen. ● Bij dat commitment nadrukkelijk ook de driehoek met commissaris van de Koning en provinciesecretaris om de spelregels voor werkwijze gezamenlijk te bekrachtigen. 48 Limburg a. Wat maakt deze casus interessant ● Rol van griffier in bestuurlijk onrustige omgeving met extraparlementair college van GS, met veel nieuwe Statenleden en andere stijl van politiek bedrijven. ● Perspectief van professionele ontwikkeling van zowel griffie als Staten (en wisselwerking daartussen). ● Ondersteuning van Staten in effectiever vergaderen en meer naar buiten gaan , verbinding met de samenleving zoeken en ontwikkelen kaderstelling, controle en vertegenwoordiging. b. Wat heeft de griffier zelf gedaan en wat was de rol van de andere provinciale spelers ● Sterkte-zwakte analyse van de Staten als basis voor nieuwe ontwikkeling van kaderstellende en controlerende rol PS. ● Instellen en adviseren van Statenwerkgroep Versterking Positie Provinciale Staten, met overdrachtsdocument voor nieuwe Staten – permanent invullen door commissie op basis van art. 82 Provinciewet.
● Uitbreiding formatie griffie en met name anders inrichten v an griffie met vaste kern van taken/zaken die sowieso moeten gebeuren en meer flexibele invulling eromheen gerichte op actuele trends en ontwikkelingen. ● Ondersteuning van proces om tot nieuwe vergaderstructuur te komen, met o.a. depolitiseren van selectie commissievoorzitters en afschaffen /omvormen van agendacommissie – vervolgens ook bewaken, monitoren van concrete uitwerking. c. Wat kunnen we van deze griffier en provinciale situatie leren ● Omgaan met wisselende meerderheden stelt andere eisen aan kwaliteit en organisatie van de ambtelijke ondersteuning door de Statengriffie, omdat dan snel gereageerd moet kunnen worden op onvoorziene en soms geheel nieuwe situaties. ● Ontwikkelen van concrete producten rondom vergaderstructuur, vergaderkalender, agendavorming en selectie voorzitters. ● Niet in grote visies, maar in overzichtelijke onderdelen werken, op basis van de eerder gemaakte sterkte-zwakte analyse. Strategie bepalen op basis van heldere ontwikkeldoelen. d. Suggesties voor versterking naar aanleiding van de casus ● Selectie commissievoorzitters op basis van functieprofiel met competenties in plaats van senioriteit/positie. ● Rol van commissaris van de Koning in versterking positie Staten, o.m. als lid van commissie Versterking Positie Provinciale Staten en intermediair PS en GS.
● Mogelijk maken van de rol van de griffier als coach/mentor van nieuwe Statenleden en strategische sparringpartner. 49 Bijlage II: Geïnterviewden per casus Gemeenten Bergen • Wilma Grooteman, raadslid, werkgeverscommissie • Janne Pijnenborg, griffier • Lars Voskuil, burgemeester Breda • Remco Beekers, raadslid, werkgeverscommissie • Sven Blanken, raadslid, werkgeverscommissie • Paul Piket, griffier Enschede • Rolf Jongedijk, griffier Geertruidenberg • Adriaan de Jongh, voormalig raadslid, enquêtecommissie • Karin Millenaar-Rammelaere, griffier Heerenveen • Lammy Roest-Jonkers, griffier Schouwen-Duiveland • Ellen Goossens, griffier • Robbert Lievense, raadslid, werkgeverscommissie Utrecht • Gabrielle Haanen, gemeentesecretaris • Merel van Hall, griffier • Maarten van Heuven, raadslid, commissie Personeelszorg Raadsfunctionarissen Provincies Flevoland • Renzo Kalk, senior Statenadviseur • Amanda Kost, griffier Limburg • Alexander Pregled, griffier • Wouter IJpelaar, Statenlid, commissie Versterking Positie Provinciale Staten Daarnaast is voor dit onderzoek gesproken met ruim twintig experts uit openbaar bestuur en wetenschap en vanuit de beroep svereniging, voor zowel het algemene beeld als nadere duiding op specifieke thema’s.
50 Bijlage III: Notitie werkgeverschap griffier Barend Barentsen (hoogleraar sociaal recht UL) en Geerten Boogaard (hoogleraar decentrale overheden UL) 1. Bij de introductie van het verplicht in te vullen decentrale griffiersambt, bij de dualisering in 2002 en 2003, bepaalden de Gemeentewet en de Provinciewet dat de volksvertegenwoordigingen bevoegd waren de griffier en de griffiemedewerkers te benoemen, te schorse n en te ontslaan. Dat waren immers de ambtenaren die de raden en Staten terzijde moesten staan en dus mocht het college over hen geen zeggenschap hebben. De Wet normalisatie rechtspositie ambtenaren (Wnra) scha fte de publiekrechtelijke aanstelling van ambtenaren af. De raden en Staten wijzen sindsdien aan wie het griffiersambt bekleedt (artikel 107 lid 1 Gemeentewet en artikel 104 lid 1 Provinciewet). De publiekrechtelijke taken en bevoegdheden die aan het ambt zijn gekoppeld, volgen deze aanwijzing: wie als griffier is aangewezen, kan de bevoegdheden uitoefenen. Naast de bevoegdheid iemand anders aan te wijzen, hebben de raden en de Staten nog andere publiekrechtelijke instrumenten om de uitoefening van het ambt te sturen.
De belangrijkste daarvan zijn de v erplichting om een ambtsinstructie voor de griffier vast te stellen en bevoegdheid om de organisatie van de griffie bij verordening te regelen (artikel 107a en artikel 107e lid 1 Gemeentewet en artikel 104a lid 2 en artikel 104e lid 1 Provinciewet). Ten sl otte bepalen de raden en de Staten natuurlijk altijd het budget voor de griffie. Ook na de Wnra is de inhoud van de functie nog krachtens publiekrecht geregeld. 2. Maar anders dan decentrale politieke ambtsdragers zoals wethouders, waarvan ook de rechtspositie exclusief publiekrechtelijk geregeld bleef, is de rechtspositie van de griffiers en de griffiemedewerkers per 1 januari 2020 wel genormaliseerd. De publiekrech telijke aanstelling is vervangen door een arbeidscontract naar civiel recht. Een dergelijk contract kan alleen met een natuurlijke persoon of een rechtspersoon worden gesloten. In het geval van de griffier en de griffiemedewerkers zijn dat het openbaar lic haam gemeente of provincie. Bevoegd om deze rechtspersonen in private verhoudingen te vertegenwoordigen zijn respectievelijk de burgemeester en de commissaris van de Koning (artikel 171 Gemeentewet en artikel 176 Provinciewet). Hun handtekeningen stonden a ltijd al onder het besluit van de raden en de Staten om een griffier aan te stellen en ze staan er nu nog steeds onder: maar nu namens de rechtspersoon.
De ‘werkgever’ in de zin van wederpartij van het arbeidscontract is dus de rechtspersoon gemeente of pr ovincie. In die zin hebben griffiers en griffiemedewerkers dezelfde werkgever als de andere ambtenaren. 3. Dat de burgemeester en de commissaris van de Koning bevoegd zijn hun rechtspersonen te vertegenwoordigen bij het aangaan van het arbeidscontract betek ent niet per se dat zij ook degenen zijn die als werkgever de dienstbevelen kunnen geven. De zeggenschap kan binnen de rechtspersoon bij een ander orgaan berusten dan het orgaan dat de rechtspersoon naar buiten toe vertegenwoordigt. In het geval van de amb tenaren van de gemeenten en de provincies is dat het geval. De zeggenschap over de medewerkers wordt gekoppeld geacht aan de bevoegdheid om intern te besluiten over privaatrechtelijke rechtshandelingen. Anders gezegd: het college besluit of iemand moet wor den ontslagen, de burgemeester en de commissaris van de Koning voeren slechts uit. Om die reden heeft niet de burgemeester of de 51 commissaris de zeggenschap over de ambtenaren, maar de colleges van B&W en GS. Zonder nadere bepaling zou dat bij de invoering van de Wnra ook zijn gaan gelden voor de griffier en de griffiemedewerkers. 4.
Bij de implementatie van de Wnra achtte de wetgever het in verband met het dualisme echter onwenselijk als de zeggenschap over de griffier en de griffiemedewerkers ook zou overgaan naar het college. Om die reden wordt voor de griffiers en de griffiemedewerkers apart bepaald dat niet het college maar de volksvertegenwoordiging besluit over het aangaan, wijzigen of beëindigen van de civiele arbeidsovereenkomst met de griffier of de griffiemedewerker (artikel 107 lid 2 Gemeentewet en 104 lid 2 Provinciewet). Denkbaar was overigens geweest dat de wetgever de gemeenteraad en de Staten de bevoegdheid had gegeven om – naast de burgemeester en de commissaris van de Koning - ook in civiele verhoudingen namens de rechtspersoon op te treden. Iets dergelijks geldt voor medewerkers van rechtbanken. Zij komen in dienst bij de rechtspersoon Staat maar de wetgever heeft het bestuur van een gerecht rechtstreeks bevoegd gemaakt hier namens die Staat op te treden (artikel 35a Wet op de rechterlijke organisatie). Daar zit om redenen van machtenscheiding verder niemand tussen. Een dergelijke regeling voor griffiers vond de wetgever echter een te grote inbreuk op het systeem en is bovendien minder nodig omdat de burgemeester en de commissaris van de Koning sowieso onder de politieke controle van de volksvertegenwoordiging vallen. 5.
Wetstechnisch was het overigens beter geweest als artikel 160 lid 1 sub e Gemeentewet (“Het college is in ieder geval bevoegd: tot privaatrechtelijke rechtshandelingen van de gemeente te besluiten”) expliciet uitzondering had bevat, zoals destijds onder d wel het geval was (“Het college is in ieder geval bevoegd: d. ambtenaren, niet zijnde de griffier en de op de griffie werkzame ambtenaren, te benoemen, te schorsen en te ontslaan”). Met de gewone conflictregels valt deze omissie evenwel op te lossen. Voor de Provinciewet geldt hetzelfde. 6. Hoewel de aanwijzing in de functie van griffier van rechtswege eindigt bij ontbinding van het civiele contract, is het omgekeerd niet verplicht om iemand als griffier aan te wijzen die ook in dienst is of komt. Ook buiten dienstbetrekking kan iemand als griffier worden aangewezen. Opmerkelijk genoeg besluit in zo’n geval niet de volksvertegenwoordiging maar het college over het aangaan van de benodigde overeenkomsten met zo iemand. Alleen de voorbereidingsbesluiten die te maken hebben met het aannemen van griffiers en griffiepersoneel zijn immers aan de raden de Staten gegeven. Datzelfde geldt voor alle andere ‘gewone’ rechtshandelingen die te maken hebben met het functioneren van de griffie, zoals detacheringsovereenkomsten. Ook die vallen terug op de algemene bevoegdheid van de colleges van B&W en GS.
Als de wetgever dit had willen voorkomen, zou meer in brede zin moeten worden bepaald dat de volksvertegenwoordiging en niet het college besluit over het verrichten van recht shandelingen die de griffie aangaan. In de praktijk is het natuurlijk wel mogelijk om de collegebevoegdheden die met het griffiewerk te maken hebben aan de griffier te mandateren. Maar gemandateerde bevoegdheden kunnen natuurlijk weer worden ingetrokken. 7. Ondanks hun civiele contract zijn griffiers en griffiemedewerkers nog steeds wel ambtenaren. Niet meer omdat zij krachtens publiekrecht zijn aangesteld, maar omdat de Ambtenarenwet 2017 de publiekrechtelijke rechtspersonen zoals de gemeenten en provincies verbijzondert tot ‘overheidswerkgevers’ en hun werknemers als ambtenaren. De Ambtenarenwet 2017 verbindt een aantal bijzondere rechten en verplichtingen aan de relatie tussen de ambtenaren 52 van een overheidswerkgever, zoals geheimhouding of beperking van de grondrechten. Ook via die route is er dus nog wel degelijk publiekrechtelijke invloed op de arbeidsrelatie van de griffier. De vraag is alleen welk orgaan van de rechtspersoon in dit geval als ‘overheidswerkgever’ geldt. 8. Volgens de Memorie van Toelichting bij de implementatie van de Wnra ligt de zeggenschap over de griffier en de griffiemedewerkers in de huidige constellatie nog steeds bij de volksvertegenwoordiging.
Het toekennen van de bevoegdheid tot het nemen van deze voorbereidende besluiten brengt met zich dat de raad exclusief en met uitsluiting van het college, de zeggenschap heeft over de griffier en de ambtenaren van de griffie. Deze bevoegdheid strekt zich uit tot al hetgeen het werkgeverschap met zich brengt, zoals beloningsbeleid maar ook het opleggen van sancties. Dit geldt ook voor de uit de Ambtenarenwet 2017 voortvloeiende bevoegdheden, rechten en verplichtingen van de overheidswerkgever. Deze liggen in de civielrechtelijke sfeer en worden toebedeeld aan de rechtspersoon. Indien binnen die rechtspersoon verschillende organen zijn te onderscheiden die ieder hun eigen taken en bevoegdheden hebben, ligt het voor de hand dat het orgaan, dat binnen de rechtspersoon zeggenschap heeft over (een deel van) het personeel, de bevoegdheden, verplichtin gen en rechten uitoefent die de Ambtenarenwet 2017 aan de overheidswerkgever toebedeelt. (Kamerstukken II 2018/19, 35 073, nr. 3) 9. Raden en Staten oefenen jegens de griffiers en alle medewerkers van de griffie dus alle bevoegdheden, rechten en plichten uit die het civiele recht en de Ambtenarenwet 2017 aan het werkgeverschap verbindt. Dat is een omvangrijke klus die in de praktijk vaak wordt gedelegeerd aan een bestuurscommissie.
De zeggenschap ten aanzien van het personeel van de griffie wordt daarbij vaak nog verder gemandateerd aan de griffier of (deels) aan functionarissen bij de afdeling P&O. Alleen met de griffier zelf voert de werkgeverscommissie dan de functioneringsgesprekken; de ziekmeldingen van de medewerkers worden door de griffier namens de raad of Staten afgehandeld. 10. Na de dualisering werd aangenomen dat de publiekrechtelijk afgezonderde griffie ook voldoende zelfstandig was om een eigen onderneming te zijn in de zin van de Wet op de ondernemingsraden (Wor). Na de Wnra kan de vraag worden opgeworpen of dat nog altijd zo is, nu iedereen bij de gemeente en de provincie een contract heeft met dezelfde ‘ondernemer’: de rechtspersoon gemeente of provincie. Bepalend is echter niet de juridische situatie maar de zelfstandigheid waarmee het organisat orisch verband naar buiten toe optreedt. Veel griffies zullen evenwel de grens van de voor een OR -verplichting van 50 (of voor gemeenten krachtens artikel 13.2 CAO: 35) personen niet halen en los daarvan is bepalend de vraag op welke wijze de doelen van de Wor het beste worden gediend. Artikel 3 WOR bepaalt dat een rechtspersoon die meerdere ondernemingen in stand houdt voor die ondernemingen een gemeenschappelijke (brede) OR kan instellen.
Met name wanneer griffie en de rest van de gemeentelijke of provinc iale organisatie feitelijk veel gemeenschappelijke belangen hebben en een zekere organisatorische verwevenheid vertonen, ligt dat in de rede. Denkbaar is dat de griffiemedewerkers hun eigen belangen bij de dagelijkse gang van zaken beter kunnen behartigen binnen één brede ondernemingsraad met verwante belangen dan in één kleine met specifieke belangen. 11. Maar de zeggenschap die de raden en de Staten als werkgever uitoefenen over de griffier en het griffiepersoneel, maakt hen dan weer geen bestuurder in de zin van de Wor. Bestuurders 53 zijn in algemene zin weliswaar degenen die ‘rechtstreeks de hoogste zeggenschap uitoefenen bij de leiding van de arbeid’, maar de wet zondert expliciet de politieke gezagsdragers van de provincies en de gemeenten juist uit van die rol (artikel 46d). Niet de werkgeverscommissie maar de griffier is dus de bestuurder van de griffie in de zin van de Wet op de ondernemingsraden. Daarmee heeft de wetgever het primaat van de politiek niet willen doorbreken. Een ondernemingsraad heeft bijvoorbeeld niet over de band van de Wor opeens medezeggenschap bij de vaststelling van de ambtsinstructie voor de griffier. 12. De werkingssfeer van de CAO Gemeenten is gerelateerd aan de vraag met wie een arbeidscontract is gesloten.
Wat dat betreft zijn de griffier en de griffiemedewerkers dus weer wel gelijkgetrokken met andere werknemers van de gemeente. Het zijn de rechtspersonen gezamenlijk in VNG of IPO-verband en de individuele rechtspersonen in het lokaal overleg die over de algemene arbeidsvoorwaarden van onderhandelen. Daarbij wordt dan wel bepaald dat de volksvertegenwoordiging bevoegd blijft over de toepassing van de CAO voor de griffier en de griffiemedewerkers (zie bijvoorbeeld artikel 1.11 CAO gemeenten). In de praktijk is het dan dus aan de rade n en de Staten om voor de griffiers en het griffiepersoneel het personeelshandboek de cao en het de uitkomsten van het lokaal overleg van toepassing te verklaren op de griffie. Overigens kan de toepasselijkheid van de CAO en de lokale regelingen ook worden bereikt met een incorporatiebeding in het arbeidscontact. 13. Onderhandelingen over – bijvoorbeeld – de bijzondere werktijden van het griffiepersoneel lopen dus in eerste instantie mee met de algemene onderhandelingen tussen de bonden de rechtspersonen als contractspartij. De primaire vertegenwoordiging daarvan verloopt via de colleges van B&W en GS.
De raden en de Staten kunnen de belangen van hun eigen ondersteuners meegeven aan hun colleges om die te betrekken bij de onderhandelingen, zij kunnen eisen dat ze ook als een vertegenwoordiger van de rechtspersoon aan tafel komen bij het lokaal overleg of kunnen uiteindelijk – krachtens de cao – altijd zelf een afwijkende regeling voor hun eigen griffie vaststellen. Maar nu de griffiers geen eigen vakbond hebben is de collectieve behartiging van de bijzondere belangen van griffiers en griffiemedewerkers niet verzekerd. Hun positie wordt vooral uitgezonderd in de algemene regels en verder overgelaten aan de wijze waarop de raden en Staten hun rol als werkgever invullen. 14. Samenvattend: griffiers hebben vele bazen. Ze sluiten, net als de andere ambtenaren, hun arbeidscontract met de rechtspersoon. De wederpartij van hun arbeidscontract is dus de gemeente of de provincie. Anders dan hun collega’s die niet bij de griffie werken treden niet de colleges van B&W als werkgever op, maar de raden en de Staten. Omdat zij de interne voorbereidingsbesluiten voor het aangaan, wijzigen en beëindigen van het contract nemen, worden zij door de wetgever geacht de zeggenschap van een (overheids)werkgever uitoefenen. Binnen de ene rechtspersonen waarmee iedereen een contract heeft treden dus twee organen als werkgever op.
54 Bijlage IV: Het strategisch profiel De normering van het ambt van griffier vindt, zoals we in 4.3 hebben laten zien, onder meer plaats via het strategische profiel. De strategische griffier doet meer dan de andere griffiersprofielen aan faciliteren, vertegenwoordigen en adviseren van de volksvertegenwoordiging. Dat betekent concreet dat hij vaker de volksvertegenwoordiging adviseert over formele procedures, over de inhoudelijke kwaliteit van vergaderstukken en over politieke strategie om voorstellen geaccepteerd te krijgen. Dit is het profiel dat nadrukkelijk wordt uitgedragen door de Vereniging van Griffiers en inmiddels ook door de Nederlandse Vereniging van Raadsleden. De strategische griffier is het soort griffier dat elke volksvertegenwoordiging zich zou wensen. Op basis van recent verschenen vacatures voor griffiers is bovendien zichtbaar dat dit strategische profiel steeds meer de norm is geworden. Naast het letterlijk benoemen van het belang van strategische advisering, zit dit in gevraagde kwaliteiten en kenmerken als de versterking van de rol van de raad als collectief en van individuele raadsleden (inclu sief het “prikkelen” en “uitdagen”) collectief, visie op de lange termijn, toekomstige ontwikkelingen, bewaken van de kwaliteit van de besluitvorming en adviseren van raadsleden over de inzet van politiek - bestuurlijke instrumenten.
Maashorst Beverwijk Richting de raad en de -veelal nieuwe- raadsleden draag je zorg voor uitstekende ondersteuning en voor gevraagd en ongevraagd (strategisch) advies. Je daagt de individuele leden van de raad en de raad als collectief uit nog beter invulling te geven aan hun rol. Je weet de raad te prikkelen en draagt nieuwe ideeën aan. Je zet je in om de raad daadwerkelijk te laten sturen, onder meer door stroomlijning van het BOB-vergadermodel en door de verdere ontwikkeling van de lange termijn agenda. Je investeert in je relatie met raadsleden, bijvoorbeeld door je na de vergadering onder hen te begeven. Je zorgt richting de raad en zijn organen voor uitstekende ondersteuning en (strategische) advisering. Je bent communicatief, benaderbaar en laagdrempelig. Je hebt oog en oor voor de wensen en ideeën van zowel de nieuwe als de langer zittende raadsleden. Je daagt de individuele leden van de raad en de raad als collectief uit nog beter invulling te geven aan hun rol. Je weet de raad te prikkelen en draagt nieuwe ideeën aan. Je bent zelfbewust en rolvast. Je bent overtuigend en kunt met weerstand omgaan. Periodiek evalueer je eerder gemaakte keuzes. Je koestert wat goed is en grijpt kansen als dat verbetering oplevert. Ommen Zaanstad De raad heeft een griffier nodig die de uitdagingen van de toekomst doorziet en de raad hierin kan inspireren en adviseren.
Als nieuwe griffier ben jij de uitgelezen persoon die de raad van Ommen ondersteunt in deze ontwikkeling. Je hebt een heldere visie op de verdere professionalisering van de raad en weet op basis hiervan een strategie uit te zetten zonder kilometers voor de troepen uit te lopen. Zo heb je ideeën over de doorontwikkeling van de lange Je past bij Zaanstad: je bent een stevige, nieuwsgierige en standvastige aanpakker. Je begrijpt de ambities en ontwikkelopgaven van de stad en de regio en je voelt haarfijn aan hoe de griffie de raadsleden optimaal faciliteert in de rol die zij in deze ontwikkeling hebben. Richting de raad en zijn organen draag je zorg voor uitstekende ondersteuning en gepaste, overtuigende en effectieve (strategische) advisering. Je draagt bij aan een veilige 55 termijn agenda, de informatievoorziening en de positionering van de raad. omgeving waarin individuele leden van de raad en de raad als collectief uitgedaagd worden om een nog betere invulling te geven aan hun rol, die past bij de stad die Zaanstad wil zijn. Hattem Edam-Volendam Jouw belangrijkste taken als griffier ● Je adviseert de raad zowel juridisch, operationeel, tactisch als strategisch. ● Je bent sparringpartner van de voorzitter van de raad en die van beide raadscommissies. ● Je bent het eerste aanspreekpunt voor alle raads- en commissieleden.
● Je bevordert en bewaakt de (juridische) kwaliteit van lokale politiek-bestuurlijke besluitvormingsprocessen en initieert verbetervoorstellen. ● Je ondersteunt de raad, raads- en commissieleden in de breedste zin, als invulling van de lokale democratie. ● Je werkt intensief samen in de driehoek burgemeester, gemeentesecretaris en griffier. ● Je treedt op als vertegenwoordiger en ambassadeur van de raad. ● Je geeft leiding aan de griffie. Wat ga je doen? ● Doorontwikkeling van de professionalisering van het raadswerk met elk gremium in zijn rol, waarbij integriteit een kernwoord is. ● Daarnaast ben je vanzelfsprekend de eerste (strategisch) adviseur van de gemeenteraad en vervul je een centrale en verbindende rol binnen een politiek en bestuurlijk krachtenveld. ● Je adviseert en ondersteunt de raad bij communicatie met inwoners en je participeert in netwerken binnen en buiten de gemeente. ● Regionale ontwikkelingen zijn voor jou een belangrijk werkterrein. ● Je zorgt voor de juiste uitvoering van de bestuurlijke (besluitvormings-) procedures, zowel voorafgaand, tijdens als na de vergaderingen. ● Je adviseert de raadsleden over hun bestuurlijke mogelijkheden en werkwijzen en geeft feedback. ● Op basis van gelijkwaardigheid voer je overleg met de burgemeester en de gemeentesecretaris in het driehoeksoverleg, in het belang van de gemeente én van de raad.
● Je geeft op een coachende en inspirerende manier leiding aan de collega’s binnen het griffieteam. Haaksbergen Voorst Je bent een stevige griffier met visie, die strategisch, creatief en innovatief kan denken en opereren. Een betrokken griffier, die de ambities en ontwikkelopgaven van Haaksbergen en de regio begrijpt en haarfijn aanvoelt hoe de griffie Als griffier ben je de strategische adviseur van de gemeenteraad in brede zin en stuur je complexe politieke en bestuurlijke processen aan. Je weet de individuele leden van de raad en de raad als collectief uit te dagen om een nog betere 56 de raadsleden optimaal faciliteert. Richting de raad en zijn organen zorg je voor uitstekende ondersteuning en (strategische) advisering. Je hebt een scherp oog voor verbetering van de informatievoorziening van het college/de ambtelijke organisatie richting de raad. Je stimuleert het werken met een lange termijn agenda. Je daagt de individuele leden van de raad en de raad als collectief uit nog beter invulling te geven aan hun rol. Je weet de raad te prikkelen en je draagt nieuwe ideeën aan. Je bent integer, onpartijdig en strikt onafhankelijk. invulling te geven aan hun rol. Je werkt resultaatgericht aan een toekomstbestendigheid van de griffie, met een scherp oog voor efficiency van werkprocessen en de samenwerking met de griffie en de collega’s van de ambtelijke organisatie.
Je biedt de helpende hand bij de uitoefening van taken en rechten en de inzet van politiek-bestuurlijke instrumenten zoals moties, amendementen, initiatiefvoorstellen en interpellaties. Met de burgemeester en de gemeentesecretaris vorm je de driehoek tussen bestuur en ambtelijke organisatie. Daarnaast geef je leiding aan de griffie. Dinkelland Winterswijk Je bent een stevige griffier die het in gang gezette vernieuwingsproces enthousiast voortzet. Het is voor jou vanzelfsprekend dat de basis op orde is en dat alle griffiewerkzaamheden soepel blijven verlopen. Je hebt visie, je denkt en opereert strategisch en gestructureerd. Je bent betrokken en benaderbaar, staat open voor vragen van (nieuwe) raadsleden en staat hen met raad en daad terzijde. Je voelt haarfijn aan hoe je onze raadsleden optimaal in positie brengt. Je daagt de individuele leden van de raad en de raad als collectief uit nog beter invulling te geven aan hun rol, waardoor zij écht aan het stuur staan. Je weet onze raad te prikkelen en draagt nieuwe ideeën aan. Daarnaast speel je een constructieve rol in de positieve ontwikkeling van de raadscultuur. Je bent een griffier die vertrouwen wekt, die integer en strikt onafhankelijk is en door de voorzitter en elk raadslid als zijn of haar griffier gezien wordt.
Je bent een stevige griffier voor wie het vanzelfsprekend is dat de basis op orde is en dat alle griffiewerkzaamheden soepel blijven verlopen. Je hebt visie, je denkt en opereert strategisch en gestructureerd. Je bent betrokken en benaderbaar, staat open voor vragen van (nieuwe) raadsleden en staat hen met raad en daad terzijde. Je voelt haarfijn aan hoe je onze raadsleden optimaal in positie brengt. Je daagt de individuele leden van de raad en de raad als collectief uit nog beter invulling te geven aan hun rol, waardoor zij écht aan het stuur staan. Je weet onze raad te prikkelen en draagt nieuwe ideeën aan. Je bent een griffier die vertrouwen wekt, die integer en strikt onafhankelijk is en door de voorzitter en elk raadslid als zijn of haar griffier gezien wordt.
Bijlage V: Overzicht soft law Laatste | Gemeente Overzicht soft law griffiers | wijziging | wet | Bron Modelverordeningen VNG: Modelbesluit instellen werkgeverscommissie | Indirect, en verordening | 2013 | GW83 | VNG-ledenbrieven, 2013 Model Instructie voor de griffier | 2019 | GW107a | VNG-ledenbrieven, 2019 Model Ambtelijke bijstand en fractieondersteuning | 2019 | GW33 | VNG-ledenbrieven, 2019 Model reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de gemeenteraad | 2022 | GW16 | VNG-ledenbrieven, 2022 Modelverordening op de raadscommissies | 2022 | GW82 | VNG-ledenbrieven, 2022 Modellen vanuit verenigingen: De rechtspositie griffie(r) in het Model benoemingsbesluit griffier | 2009 | decentrale bestuur, VvG 2009 De rechtspositie griffie(r) in het Modelbesluit functiebeschrijving griffier | 2009 | decentrale bestuur, VvG 2009 De rechtspositie griffie(r) in het Model organisatieverordening griffie | 2009 | GW107e | decentrale bestuur, VvG 2009 De rechtspositie griffie(r) in het Model mandaat besluit griffiepersoneel | 2009 | decentrale bestuur, VvG 2009 De rechtspositie griffie(r) in het Model dienstverleningsovereenkomst P&O | 2009 | decentrale bestuur, VvG 2009 De rechtspositie van de griffier, anno Model instellingsbesluit werkgeverscommissie | 2018 | 2018, VvG en NvvR 2018 De rechtspositie van de griffier, anno Model delegatiebesluit werkgeverscommissie |
2018 | 2018, VvG en NvvR 2018 Model volmachtsbesluit burgemeester voor | Website VvG griffier | 2019 Model aanwijzingsbesluit voor de griffier, | In publicatie 2009 model opgenomen, plaatsvervangend griffier | maar deze is niet meer actueel. Model functiebeschrijvingen Griffie: Generiek profiel functie Griffie | 2021 | Website VvG, dossier rechtspositie Functieprofielen raadsadviseur/plv. griffier, commissiegriffier/plv. griffier, communicatieadviseur griffie, griffiemedewerker en officemanager griffie 57