10 02 Bijlage Toelichting + bijlagen.pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan De Schakel Jachthaven Drimmelen
Colofon In opdracht van: The Yacht Haven Group Contactpersoon: R. Ilmer Nieuwe Jachthaven 20 4924 BA Drimmelen - NL
Contactpersoon: S. Elings Zwanenburgseweg 6a 5473 KT Heeswijk-Dinther 0413 - 320777 Info@elings.nl Kvk. 50063006 In samenwerking met
Contactpersoon: A. van Dooren Burgemeester Verdijkplein 1 5835 AR Beugen 085 043 1949 Info@reland.nl Kvk. 63631997
Status: Vastgesteld 11 mei 2023
Inhoud Colofon ............................................................................................................................. 3
Inleiding ......................................................................................... 3 1.
1.1
Aanleiding en doel............................................................................................................ 3
1.2 Plangebied ........................................................................................................................ 4 1.3 Leeswijzer ......................................................................................................................... 6
Opgave ........................................................................................... 7 2.
2.1 Inleiding ............................................................................................................................ 7 2.2 Beschrijving Drimmelen en omgeving ............................................................................. 7 2.3 Samenhang en doelen ..................................................................................................... 8 2.4 Bestemmingsplan............................................................................................................. 9
Visie en ontwerp ........................................................................... 13 3.
3.1 Inleiding ...........................................................................................................................13 3.2 Begrenzing plangebied ...................................................................................................13 3.3 Ruimtelijke waarden .......................................................................................................13 3.4 Functioneel en bebouwing .............................................................................................15 3.5 Programmatische aspecten ........................................................................................... 18 3.6 Overige (bepalende) aspecten ...................................................................................... 22 3.7 Integraal ontwerp en dynamiek .................................................................................... 23
Juridische dynamiek .................................................................... 28 4.
4.1 Inleiding .......................................................................................................................... 28 4.2 Effecten zijn bepalend voor toelating functies ............................................................. 28 4.3 Meten is weten............................................................................................................... 30 4.4 Verantwoordelijkheid en controle ................................................................................. 30
Beleidskader ................................................................................ 32 5.
5.1 Inleiding .......................................................................................................................... 32 5.2 Rijksbeleid....................................................................................................................... 32 5.3 Provinciaal beleid ........................................................................................................... 37 5.4 Gemeentelijk beleid ....................................................................................................... 47
Uitvoeringsaspecten .................................................................... 51 6.
6.1 Inleiding ...........................................................................................................................51
6.2 Milieueffectrapportage .................................................................................................. 51 6.3 Bodem ............................................................................................................................ 52 6.4 Bedrijven en milieuzonering .......................................................................................... 54 6.5 Geluid.............................................................................................................................. 55 6.6 Luchtkwaliteit ................................................................................................................ 55 6.7 Stikstofdepositie ............................................................................................................ 57 6.8 Water .............................................................................................................................. 58 6.9 Geur ................................................................................................................................ 59 6.10 Externe veiligheid .......................................................................................................... 60
Waarden ....................................................................................... 61 7.
7.1 Inleiding ...........................................................................................................................61 7.2 Flora- en fauna ................................................................................................................61 7.3 Archeologie .................................................................................................................... 64 7.4 Landschap, stedenbouw en cultuurhistorie ................................................................. 65
Wijze van bestemmen ................................................................. 69 8.
8.1 Inleiding .......................................................................................................................... 69 8.2 Plansystematiek ............................................................................................................. 69 8.3 Bestemmingen ................................................................................................................ 71
Haalbaarheid ................................................................................73 9.
9.1 Inleiding .......................................................................................................................... 73 9.2 Economische haalbaarheid ............................................................................................ 73 9.3 Maatschappelijke haalbaarheid..................................................................................... 73 9.4 Inspraak .......................................................................................................................... 73 9.5 Gewijzigde onderdelen .................................................................................................. 74 9.6 Zienswijzen ..................................................................................................................... 74 9.7 Gewijzigde onderdelen .................................................................................................. 74
Seperate Bijlagen: Bijlage 1: verkeers- en parkeeronderzoek Bijlage 2: kwaliteitshandboek Bijlage 3: onderbouwing ladder voor duurzame verstedelijking Bijlage 4: aanmeldnotitie vormvrije m.e.r. beoordeling
Bijlage 5: verkennend bodemonderzoek Bijlage 6: onderzoeki bedrijven- en milieuzonering Bijlage 7: onderzoek wegverkeerslawaai Bijlage 8: luchtkwaliteitsonderzoek Bijlage 9: stikstofdepositieonderzoek Bijlage 10: watertoets Bijlage 11: quicksan externe veiligheid Bijlage 12: quickscan flora en fauna en voortoets Natura2000 Bijlage 13: inspraaknotitie Bijlage 14: nota van zienswijze
1. 1.1
Inleiding
Aanleiding en doel
Aan de rand van het dorp Drimmelen ligt de grootste binnenjachthaven van Nederland. Deze ‘haven’, genaamd Jachthaven Biesbosch, is in 2013 door de Yacht Havens Group van de gemeente Drimmelen overgenomen. Jachthaven Biesbosch is een haven waar, net als bij andere havens, een natuurlijke soort van dynamiek heerst. Er is volop bedrijvigheid, recreatie, detailhandel, horeca en allerlei ondersteunende diensten. Samenhang is echter beperkt: veel ondernemers die eenzelfde doel nastreven, maar ieder op zijn eigen manier. Er zijn ook grote lege stukken grond waarvan het gebruik nog niet duidelijk is. The Yacht Havens Group heeft de handschoen opgepakt om meer samenhang te bereiken in het gebied en de haven verder te ontwikkelen en zo van de jachthaven een nog groter succes te maken. Met de gemeente is overleg geweest over investeringen in het gebied die leiden tot een meerwaarde in en van de jachthaven. Het grotere doel is dat Jachthaven Biesbosch zich de komende jaren zal ontwikkelen tot een bruisende jachthaven. Deze afspraken zijn uitgekristalliseerd en uiteindelijk door ELINGS in een 1e ontwerpschets vormgegeven. De ontwerpschets van ELINGS is de basis en het uitgangspunt om de transformatie geleidelijk en stapsgewijs te laten plaatsvinden.
Een aantal elementen zijn zelfs al uitgevoerd, denk bijvoorbeeld aan het nieuwe jachthavenkantoor op de Hans Horrevoetskade met rondom een mooi verblijfsgebied voor ligplaatshouders en passanten. Om het grotere doel te bereiken is het jachthavengebied opgedeeld. Per gebied is, redenerend vanuit de ontwerpschets, bekeken welke impulsen en investeringen noodzakelijk zijn om te groeien naar een bruisende jachthaven. Eén van die deelgebieden is ‘De Schakel’. ‘De Schakel’ vormt de verbinding tussen de kern Drimmelen, de oude haven en de (nieuwe) jachthaven. De Schakel vormt de entree voor bezoekers van Jachthaven Biesbosch en/of om van daaruit de Biesbosch te gaan bezoeken. De plek is nu vooral een aankomst en een vertrekplek; een plek waar weinig te beleven is en die vooral als parkeerplaats wordt gezien. In principe zou dit de plek moeten zijn waar de beleving van de mensen begint en eindigt. Een plek die interessant is en blijft door de kwaliteiten die ze heeft en de diversiteit die er heerst. De mensen die deze plek bezoeken komen niet specifiek voor deze plek, maar meestal voor een bezoek aan de Biesbosch of voor watersportactiviteiten. Het doel is dan ook niet direct om mensen te verleiden om naar het gebied te komen, maar het creëren van een plek waar mensen langer willen verblijven, met structuur, een herkenbare opzet en met plekken om te verpozen.
Naast de noodzakelijke en reeds aanwezige functies van een haven, moet er ruimte zijn voor het toevoegen, verbreden en uitwisselen van functies. Functies die niet alleen bijdragen aan een langer verblijf per dag, maar ook aan het verlengen van het seizoen, of er zelfs voor te zorgen dat de haven niet meer gebonden is aan het vakantieseizoen. Het is daarom geen doel van dit bestemmingsplan om losstaande, vaste functies juridisch vast te leggen, maar juist om in juridisch opzicht ruimte te creëren en zo de gewenste en noodzakelijke dynamiek te faciliteren voor ‘De Schakel’. Omdat het huidige bestemmingsplan die ruimte niet biedt, is een nieuw juridisch kader noodzakelijk. Op deze wijze zal er een gebied ontstaan met een herkenbare identiteit, fungerend als schakel tussen de oude haven, de kern Drimmelen en Jachthaven Biesbosch. Door kleine ingrepen worden impulsen gegeven aan het gebied en wordt
3
diversiteit bereikt. Flexibiliteit in de planvorming is noodzakelijk om te kunnen reageren op de wensen en behoeften vanuit de markt. De ontwerpschets van ELINGS vormt de leidraad voor de ontwikkelingen in het gebied, welke juridisch is uitgewerkt in dit bestemmingsplan. Op 17 maart 2015 heeft het College van burgemeester en wethouders van de gemeente Drimmelen de principebereidheid uitgesproken om medewerking te verlenen aan de voorgenomen ontwikkeling van Jachthaven Biesbosch. Op 2 mei 2019 heeft het voorontwerpbestemmingsplan ‘De Schakel’ ter inzage gelegen voor een periode van 6 weken. Tijdens deze periode hadden belanghebbenden de mogelijkheid om een reactie in te dienen op het voorontwerpbestemmingsplan. Op basis van o.a. de inspraakreacties uit deze procedure is het bestemmingsplan aangepast tot onderliggend ontwerpbestemmingsplan.
1.2
Plangebied
Het plangebied ligt ten oosten van de kern Drimmelen, grenzend aan de oude haven van Drimmelen. In figuur 1.1 is de ligging van het plangebied globaal op een luchtfoto aangegeven. Het plangebied omvat de percelen die kadastraal bekend staan als Gemeente Made en Drimmelen, sectie T, nummers:
4
1793
2693 (Gedeeltelijk)
1806
2694
1815
2696
2387 (Gedeeltelijk)
2697
2451
2698
2674 (Gedeeltelijk)
2699
2678 (Gedeeltelijk)
2701
2679 (Gedeeltelijk)
2702
2680
2703
2681
2704
2682
2706 (Gedeeltelijk)
2683
2831
2684
2832
2685
2848
2686
2870 (Gedeeltelijk)
2688
2881 (Gedeeltelijk)
2691 (Gedeeltelijk)
2965
Figuur 1.1 Plangebied (indicatief weergegeven)
5
1.3
Leeswijzer
Na deze inleiding volgt in hoofdstuk 2 een uitgebreide beschrijving van de casus. Belangrijk daarbij is het doel van dit plan, het doorlopen proces en de doorwerking van dit plan na vaststelling. In hoofdstuk 3 is een toelichting gegeven op de inrichtingsuitgangspunten en op de ontwerpschets van de inrichting voor het plangebied. Hoofdstuk 4 sluit in principe deel 1 van het bestemmingsplan (de planopzet) af. Daarin is beschreven hoe de planopzet specifiek is vertaald in de juridische regeling en hoe dat verschilt ten opzichte van de huidige bestemmingsplanregeling. In hoofdstuk 5 is het beleid beschreven dat relevant is in de ruimtelijke ordening van Nederland. In dat hoofdstuk is aangegeven hoe het plan zich verhoudt ten opzichte van het Rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid. In hoofdstuk 6 is aangegeven op welke manier rekening is gehouden met de relevante milieutechnische aspecten. Naast de milieutechnische aspecten is het ook van belang dat is gekeken naar de effecten van het plan op de aanwezige waarden. In hoofdstuk 7 is daar een verantwoording voor opgenomen. De juridische toelichting is in hoofdstuk 8 opgenomen en in hoofdstuk 9 is ingegaan op de economische en maatschappelijke haalbaarheid van het plan en het proces.
6
2. 2.1
Opgave
Inleiding
In dit hoofdstuk is een omschrijving van Drimmelen en haar omgeving opgenomen. Vervolgens is ingezoomd op het plangebied ‘De Schakel’ en zijn de feitelijke functies en kwaliteiten van ‘De Schakel’ beschreven. Vervolgens is beschreven wat de betekenis van het plangebied voor haar omgeving is. Vervolgens is ingegaan op de ruimtelijke en functionele behoefte die er ligt en hoe die opgepakt is in dit plan. Daarna is beschreven hoe het huidige juridische kader eruitziet en hoe de casus zich verhoudt tot dit kader.
2.2
Beschrijving Drimmelen en omgeving
Drimmelen en omgeving Jachthaven Biesbosch is tegen de kern Drimmelen gelegen en wordt (via het water) ontsloten door de Amer. Over land is Drimmelen ontsloten via de Sluizeweg die weer aansluit op de Rijksweg A59. De Amer is een rivier van circa 12 kilometer lang en mondt vanuit de Bergsche Maas uit in het Hollands Diep. De Amer vormt tevens de zuidelijke grens van Nationaal Park de Biesbosch. Iets verder stroomopwaarts ligt een energiecentrale die naar de Amer is genoemd (de Amercentrale in Geertruidenberg). De omgeving van Drimmelen bestaat uit een afwisselend landschap. Een groot gedeelte daarvan, zeker ten westen/noordwesten van de kern Drimmelen bestaat uit kleigebied (polders) met kreken. Richting het zuiden bevinden zich de zandgronden, waar op de overgang veel lintbebouwing aanwezig is. Deze lintbebouwing is ook terug te vinden in de kern Drimmelen. Een klein dorp dat voor een groot gedeelte een beschermd dorpsgezicht heeft. De Herengracht is daar het bekendste voorbeeld van, een klein straatje dat loodrecht op het de oude haven staat. Deze gracht is opgebouwd uit een lintbebouwing bestaande uit 18e en 19e eeuwse huizen.
Biesbosch De Amer scheidt Drimmelen van Nationaal Park de Biesbosch. De Biesbosch ligt voor het grootste deel binnen de gemeentegrenzen van de gemeente Drimmelen. Drimmelen is dan ook dé toegangspoort tot de Biesbosch. Het Nationaal Park de Biesbosch is een zeer waterrijk natuur- en recreatiegebied met zoetwatergetijden, kreken en wilgenvloedbossen. Het gebied bestaat uit een aantal beboste riviereilanden en zand- en slikplaten en ligt in de provincies Noord-Brabant en Zuid-Holland. Vanuit Drimmelen worden er veel tochten richting de Biesbosch georganiseerd en gemaakt.
Havens Drimmelen beschikt over een oude haven en een nieuwe haven. Drimmelen en omgeving hebben zich historisch gezien ontwikkeld vanuit de oude haven, die vroeger ook een visserijfunctie had en nog steeds veel botenwerven en verwante bedrijven huisvest. Later is daar de nieuwe haven bijgekomen. Een haven met 1.400 ligplaatsen en daarmee de grootste binnenhaven van Nederland. Het totale havengebied (oude en nieuwe haven) beschikt over twaalf horecazaken, diverse botenverhuurders, botenhellingen, -kranen, een rondvaartbedrijf met jaarlijks 150.000 – 200.000 passagiers, een Informatiecentrum vvv Biesbosch Drimmelen en vele andere functies.
7
Onder deze laatste categorie vallen ook diverse, deels grootschalige botenwerven gericht op onderhoud, reparatie en winterstalling van boten. Deze bedrijfsmatige activiteiten vinden vooral in het oostelijk deel van het havengebied plaats. Naast al deze functies is er ruime parkeergelegenheid in en rond de haven (betaald en onbetaald).
Samenhang De kern Drimmelen en de beide havens (oude en nieuwe) worden verbonden door een middengebied dat daarom ‘De Schakel’ wordt genoemd. De kern Drimmelen heeft een duidelijke en cultuurhistorisch, waardevolle structuur en uitstraling. Er is een duidelijke samenhang tussen de opbouw van de kern in stedenbouwkundig opzicht en in functionele zin. In de oude haven wordt deze samenhang al wat minder sterk, maar is die nog zeker aanwezig. Richting de nieuwe haven ontbreekt de samenhang en zijn meer “eilandjes” aanwezig waarop iedere ondernemer, vereniging of eigenaar zijn activiteiten onafhankelijk van elkaar uitvoert. Er bestaat in het jachthavengebied momenteel geen duidelijke zonering naar functietypen, doelgroepen en bezoekgedrag. Bovendien is de bebouwings- en infrastructuur momenteel rommelig en is de inrichtingskwaliteit (zeer) matig. Dit belemmert het verblijven en de (verdere) recreatieve ontwikkeling van het gebied.
2.3
Samenhang en doelen
De eigenaar van een groot deel van de nieuwe Jachthaven, het Engelse Yacht Havens Group, is met de aankoop van haar deel de verplichting aangegaan om te investeren in het jachthavengebied. De prioriteit ligt daarbij in eerste instantie op het momenteel ruimtelijk en functioneel wat onsamenhangend gebied ‘De Schakel’, maar wel bezien vanuit de context van het gehele havengebied. Binnen het gebied ‘De Schakel’ bestaan diverse initiatieven voor nieuwbouw en de ambitie is gericht op transformatie tot een aantrekkelijk ‘havenhart’ met veel verschillende functies en een hoge verblijfskwaliteit. Tot dusverre zijn er telkens losse initiatieven en plannen gemaakt en ingediend om een aantal zaken alvast te regelen, die noodzakelijk zijn voor het functioneren van een haven. Denk daarbij aan de situering van opslagmaterieel en -materiaal voor de haven met daaraan gekoppeld een onderhouds- en werkplaats ter ondersteuning van de haven. Misschien niet de meest aantrekkelijke functie om het gebied te laten renderen, maar wel noodzakelijk om ondersteuning te bieden en ervoor te zorgen dat de haven haar kwaliteit en service- en dienstverlening kan behouden en uitbouwen. Daarnaast is er nog een aantal plannen om dit gebied verder te ontwikkelen. Voorafgaand aan deze ideeën en plannen, is door ELINGS een integrale ruimtelijke ontwerpschets opgesteld.
Met die ontwerpschets als leidraad moet het gebied ‘De Schakel’ zich transformeren naar een echt havenhart waar mensen graag verblijven. ‘De Schakel’ is nu slechts een functionele entree van het havengebied, maar moet het havenhart gaan vormen waar de oude kern, de oude haven en de nieuwe jachthaven worden verbonden. Een plek die interessant is en blijft door de kwaliteiten die ze heeft en door de diversiteit die er heerst. De mensen die deze plek bezoeken komen niet specifiek voor deze plek, maar meestal voor een bezoek aan de Biesbosch of voor watersportactiviteiten. Het doel is dan ook niet direct om mensen te verleiden om naar het gebied te komen, maar het creëren van een plek waar mensen langer willen verblijven. De initiatiefnemer, Jachthaven Biesbosch, streeft de volgende impulsen na: •
8
Entree naar nieuwe haven versterken;
• • • • • • • • • •
Nastreven van hoge ruimtelijke kwaliteit; Verbeteren en vereenvoudigen verkeersstructuur; Duidelijke en herkenbare routes voor fietsers en wandelaars; Versterken ruimtelijke en functionele relatie tussen oude en nieuwe haven; Flexibiliteit en diversiteit van economische activiteiten; Doorzicht op haven en water; Beleving van water voor wandelaars door wandelpaden naar en langs de oevers; Vergroten verblijfsduur in en om haven voor alle leeftijden en doelgroepen; Schakel tussen dorp en beide havens; Een havenhart met voorzieningen dat werkt als ‘focal point’ en bezoekers het gebied in trekt.
Het karakter van dit havengebied is dat het bestaat uit verschillende functies die elkaar in functionele zin versterken of aanvullen. Dat karakter wil de initiatiefnemer bewaren en versterken, maar niet zonder de gewenste kwaliteiten van het gebied uit het oog te verliezen. Die kwaliteiten hebben betrekking op verkeersstromen (routing), op doorzichten, op uitstraling en, uiteindelijk, op samenhang in kleur, vorm en materiaalgebruik. Kortom er is in dit geval noodzaak tot een totaalconcept waarin de gewenste kwaliteit leidend is, maar er ook ruimte moet zijn en blijven voor dynamiek.
2.4
Bestemmingsplan
Voor het grootste gedeelte van de jachthaven is nu Bestemmingsplan Kern Drimmelen (vastgesteld 20 juni 2013) geldend. Vanuit dit bestemmingsplan liggen de volgende bestemmingen over Jachthaven Biesbosch: • • • • • • • •
Enkelbestemming Water met functieaanduiding jachthaven, Enkelbestemming Water met functieaanduiding verkooppunt motorbrandstoffen zonder lpg, Enkelbestemming Overig - Havengebied, Enkelbestemming Overig - Havengebied met functieaanduiding opslag, Enkelbestemming Verkeer - Verblijfsgebied met functieaanduiding parkeerterrein, Dubbelbestemming Waterstaat - Waterkering, Dubbelbestemming Waarde- Ecologie, Gebiedsaanduiding milieuzone - ecologische verbindingszone.
Voor een klein deel van Jachthaven Biesbosch (toen nog niet zo geheten) is in 1999 een bestemmingsplan vastgesteld (WRCD-oost). Voor dit bestemmingsplan is in 2004 een uitwerking gemaakt. Het bestemmingsplan voor dit gedeelte van Drimmelen moet nog geactualiseerd worden, deze procedure is nog niet gestart. In figuur 2.1 is een uitsnede van het bestemmingsplan Kern Drimmelen weergegeven. In figuur 2.2 een uitsnede van bestemmingsplan ‘WRCD-oost’. In het bestemmingsplan ‘WRCD-oost’ heeft het plangebied de bestemmingen: • •
Havendoeleinden centrale voorzieningen, recreatieve voorzieningen toegestaan; Havenkade.
Volgens dat bestemmingsplan is in de huidige situatie reeds een variatie aan functies mogelijk (Havengerelateerde functies; overkoepelend begrip voor alle kade- en havengebonden bedrijven, alsmede de aan de haven ten dienste staande bedrijven). Sommige functies (bijvoorbeeld opslag en horeca) zijn specifiek aangeduid. Tenslotte zijn in dit bestemmingsplan voor de plekken waar bebouwing mag worden opgericht aparte bouwvlakken met maatvoeringseisen op de verbeelding vastgelegd.
9
Analyse en afweging In principe is in de huidige situatie, vanuit beide bestemmingsplannen sprake van een brede bestemming, maar worden de bouw- en gebruiksmogelijkheden begrensd door bouwvlakken en aanduidingen. In het plangebied is maar een aantal bouwvlakken aanwezig. Daar waar sprake is van bestaande bebouwing is een bouwvlak opgenomen. De bouwvlakken zijn ook nog eens “op de gevel” begrensd, oftewel er is niet veel ruimte voor bebouwing buiten de bestaande bebouwing om. Hierdoor is het niet mogelijk om het gewenste doel te bereiken (langer verblijf). Het bestemmingsplan stuurt op dit moment niet op kwaliteiten en biedt geen mogelijkheden voor dynamiek (zelfsturing). Een nieuw bestemmingsplan is daarom noodzakelijk. Ook de gemeente Drimmelen onderschrijft in haar beleid (structuurvisie Drimmelen 2033 en Omgevingsvisie) de potentie van ‘de nieuwe’ haven door het uiten van een duidelijke (ruimtelijke) visie voor het gehele havengebied. Met onderliggend bestemmingsplan wordt op een eigen wijze invulling gegeven aan de (ruimtelijk en functionele) wensen zoals die verwoord zijn door de gemeente in de structuurvisie Drimmelen 2033 en Omgevingsvisie. Met dit bestemmingsplan worden de (ruimtelijke) impulsen nagestreefd zoals die op pagina 8 en 9 zijn vernoemd.
10
Figuur 2.1 Uitsnede verbeelding bestemmingsplan Kern Drimmelen, in oranje de contour (indicatief) van bestemmingsplan de Schakel.
11
Figuur 2.2 Uitsnede bestemmingsplan WRCD-oost, in oranje de contour (indicatief) van bestemmingsplan de Schakel.
12
3. 3.1
Visie en ontwerp
Inleiding
Het uitgangspunt voor dit bestemmingsplan is het creëren van een dynamisch havenhart. Vanuit de opgave (hoofdstuk 2) is de huidige situatie van de jachthaven Biesbosch tegen het licht gehouden en is voor het plangebied een visie en ruimtelijke ontwerpschets opgesteld. In dit hoofdstuk is beschreven hoe de verschillende elementen (ruimtelijk, functioneel en programmatisch) zich tot elkaar verhouden en elkaar versterken in de visie en de ontwerpschets van het havenhart ‘De Schakel’. Een havenhart met een diversiteit aan functies gebaseerd op het behoud en de versterking van kwaliteiten en waarden. Omdat kwaliteit als uitgangspunt geldt, zijn deze leidend in het verhaal en wordt er in dit hoofdstuk ook mee afgetrapt (aanwezige en potentiële kwaliteiten). Vervolgens wordt ingegaan op de functies die een plek kunnen krijgen in dit gebied en de programmatische aspecten die daaruit volgen. Afgesloten wordt met een integraal ontwerp en de bijbehorende/ gewenste dynamiek.
3.2
Begrenzing plangebied
Het plangebied ligt centraal in het havengebied van Drimmelen en vormt de overgang tussen de oude haven, de nieuwe haven, het dorp en de entree van de havens. Het is met recht de schakel van Drimmelen. Het plangebied wordt aan de noordzijde begrensd door het wegvak de nieuwe Jachthaven, aan de oostzijde door de twee havenbekkens en een stukje landtong (tot de camperplaatsen). De zuidzijde en de westzijde worden begrensd door de bestaande dijk en in het noordwesten door de bestaande parkeerplaats. In figuur 1.1 is het plangebied op luchtfoto weergegeven.
3.3
Ruimtelijke waarden
Beschrijving huidige situatie plangebied Het plangebied wordt nu gekenmerkt door een groenstructuur bestaande uit stroken met bloemrijk gras en enkele bomen. Centraal in het plangebied staan een aantal grote volwassen platanen (pa) en een aantal solitaire essen (Fe). De platanen zijn van waarde door omvang en herkenning. Een aantal bestaande essen en platanen zijn ziek of zelfs dood. Om de structuur te behouden is extra zorg en aandacht nodig. Aan en op het plein ten noorden van bar-café BovenWater staan enkele zeer slechte bomen die op termijn vervangen moeten worden.
13
Figuur 3.1 Bestaande groene waarden in het gebied
14
Figuur 3.2 Bestaande blauwe waarden in het gebied
Landschappelijke uitgangspunten inrichtingsplan Het huidige groen, of eigenlijk het gebrek daaraan, biedt de mogelijkheid om in het ontwerp een robuuste groenstructuur van bomen toe te voegen. Water vormt de potentie van het ontwerp voor ‘De Schakel’. Zicht op de havenbekkens is van groot belang voor de beleving van de haven en van de ruimte. Deze behouden, toevoegen of versterken.
3.4
Functioneel en bebouwing
Beschrijving huidige situatie haven en sfeer haven Het plangebied en de directe omgeving kent verschillende voorzieningen, vrijwel alle voorzieningen zijn gerelateerd aan de havenfunctie van het gebied. Aan de noordzijde van ‘De Schakel’ en bij het toekomstig havenhart bevinden zich enkele horecagelegenheden en een kleine supermarkt. Daarnaast bestaan de voorzieningen uit bootverhuurders en bootmakelaars. Deze zijn voornamelijk aan de rand van het plan gesitueerd. Deze hebben echter invloed op de gebruikers en de potentie van de nieuw te ontwikkelen functies.
15
De twee havenbekkens grenzend aan het plangebied kennen verschillende doelgroepen. Het noordelijke deel is vooral in gebruik voor (jaarrond) ligplaatsen van de Jachthaven Biesbosch. In de zuidelijke bekken bevindt zich een passantenhaven en de ligplaatsen voor de BiesboschSloepenverhuur en de botenmakelaar Sterkenburg. Deze trekken een gemengd en constant wisselend publiek. Tenslotte zijn er twee ruimtes gereserveerd die gebruikt kunnen worden bij de organisatie van evenementen (beachvolleybal, productdemontraties, vlaggetjesdag, optredens, braderieën etc.) het gaat om het eerdergenoemde pleintje ten noorden van Boven-Water en het nog te maken havenhart ten zuiden van het huidige café ‘Boeien’. Het is echter niet het doel van de initiatiefnemer om een evenemententerrein te creëren of om de mogelijkheid te scheppen op structurele basis evenementen te laten plaatsvinden. De initiatiefnemer wil slechts ruimte faciliteren waar ondernemers of gebruikers op incidentele basis een evenement kunnen organiseren. Hiervoor dienen zij een afzonderlijke vergunningsaanvraag in te dienen. Bij deze vergunningsaanvraag dient specifieke aandacht te worden geschonken aan geluid, verkeer en veiligheid.
Figuur 3.3 Voorzieningen huidige situatie (situatie 2017)
Functionele uitgangspunten inrichtingsplan Er bestaat in het jachthavengebied momenteel geen duidelijke zonering naar functietypen, doelgroepen en bezoekgedrag. Bovendien is de bebouwings- en infrastructuur momenteel rommelig en is de inrichtingskwaliteit (zeer) matig. Dit belemmert de (verdere) recreatieve ontwikkeling van het gebied. Ondanks de onmiskenbare dynamiek in de (leisure)markt krijgt de doorontwikkeling van de jachthaven daardoor in praktijk onvoldoende kracht en samenhang.
16
Tabel 1: Ruimtelijke-functionele ontwikkelingskansen publieksfuncties Drimmelen Dynamiek Benodigde Afhankelijkheid Aansluiting NL fysieke van andere op thema algemeen ruimte functies nautisch Kenmerken plangebied n.v.t. ••• •• ••• Kenmerken en vestigingseisen naar branche Horeca-Restaurants, fastservice ••• •• •• ••• Horeca – café, koffiezaak, etc. ••• • ••• ••• Horeca – Grootschalig (bijv. •• ••• • ••• partycentrum) Leisure – Vermaak (bijv. •• • • •• speelconcept) Leisure – Sport (bijv. fitnes, squash) •• ••• • • Leisure – Welness (zelfstandig) •• ••• • • Leisure – evenementenruimte ••• ••• •• •• binnen/buiten Retail – kleine supermarkt / ••• •• ••• •• gemakswinkel Leisure – verblijfsrecreatie / hotel ••• •• •• •• Leisure - vakantieappartementen ••• ••• •• •••
Indicatie marktruimte n.v.t.
Perspectief vestiging in plangebied n.v.t.
••• •• • ••• • • ••• •• •• •••
Beoordeling aspecten naar branche • Lage behoefte/score •• gemiddelde behoefte/score ••• hoge behoefte/score
Voor het plangebied zijn de ruimtelijk-functionele potenties geanalyseerd (zie tabel 1) voor de mogelijke nieuwe functies. Dit op basis van de actuele dynamiek en trends (landelijk, regionaal), de benodigde fysieke ruimte, de afhankelijkheid van andere functies, de aansluiting op het thema Nautisch (watersport) alsmede op basis van een ruwe indicatie van de marktruimte. De vermelde functies zijn geselecteerd op basis van hun mogelijke geschiktheid voor het plangebied (zie analyse uitgewerkt in bijlage 2; toetsing programma aan ladder voor duurzame verstedelijking). Uiteraard telt niet elk aspect even zwaar, maar de beoordeling maakt wel duidelijk dat t.a.v. recreatieve publieksfuncties de (verdere) ontwikkelingskansen voor het jachthavengebied van Drimmelen vooral liggen in de sfeer van: ➢ ➢ ➢ ➢
Horeca (vooral restaurants, fastservice, etc.) Kleine supermarkt/ gemakswinkel Ruimte(n) voor evenementen Vakantieappartementen
Belangrijke voorwaarden bij de ontwikkeling van sterke, levensvatbare publieksfuncties in het Schakelgebied zijn in algemene zin: ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢
Massa (kritische omvang programma) Kwaliteit (in relatie tot prijs, maar altijd gastgericht) Onderscheid (t.o.v. andere recreatiebestemmingen) Ruimtelijke kwaliteit en uitstraling (belevingswaarde) Variatie met samenhang (tussen voorzieningen) Planologische ruimte en flexibiliteit (t.b.v. noodzakelijke dynamiek en innovatie)
Ambitie en visie De hoofdlijnen van de toekomstvisie zijn als volgt: ➢
Langere verblijfsduur bezoekers (minimaal een dagdeel)
17
➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢
Nieuwe doelgroepen Meer beeldbepalende trekker(s) leisure en horeca Intensivering evenementenprogramma Meer overnachtingsmogelijkheden Kwaliteitsverbetering en betere uitstraling bestaande bedrijven Hogere inrichtingskwaliteit Schakelgebied, minder hinder van autoverkeer Meer kwaliteit en uitstraling bebouwing Representatieve ontvangst en informatieverschaffing bezoekers Overzichtelijke parkeerstructuur nabij entree, zonder zoekverkeer in recreatieve zone Attractieve looproute(s) Schakelgebied/Landtong – Oude Haven - Dorp Inkadering Drimmelen in (boven)regionale toeristische routestructuren Intensivering toeristische promotie jachthavengebied als recreatiebestemming
Doelgroepen: ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢
‘Pure’ watersporters, met eigen boot Huurders kleine boten (geen vaarbewijs) Huurders grote boten (met vaarbewijs) Passagiers rondvaarten Bezoekers met brede recreatiebehoefte (jong en oud) Horecabezoekers Lokale inwoners
3.5
Programmatische aspecten
Beschrijving huidige situatie verkeer en parkeren In de huidige situatie speelt verkeer een belangrijke rol. Uit gemeentelijke verkeerstellingen1 blijkt dat er gemiddeld 1.600 motovoertuigbewegingen per etmaal plaatsvinden, wat neer komt op 584.000 motorvoertuigbewegingen per jaar (heen en terug). Uit deze verkeerstellingen blijk dat het plangebied en haar directe omgeving op jaarbasis worden bezocht door circa 250.000 300.000 mensen. Ruim de helft daarvan (circa 150.000) gaat naar rondvaartbedrijf ‘De Zilvermeeuw’ in de oude haven. Ze doorkruisen hierbij ‘De Schakel’. Een belangrijk programmatisch deel van het te ontwikkelen gebied bestaat dan ook uit ordenen van rijwegen en parkeerplaatsen, met daarnaast de wens tot een netwerk voor langzaam verkeer. Inzicht in de opzet van deze twee stromen biedt kansen en mogelijkheden voor de uitwerking van de Schakel. Zo kan er bijvoorbeeld een duidelijkere verkeersstructuur gemaakt worden voor autoen busverkeer, en kan meer ruimte worden gecreëerd voor verblijfsgebied en voetgangerszones langs het water. Om inzicht te krijgen in de verschillende typen verkeersstructuren, zijn twee kaarten gemaakt. Eén met de verschillende typen gemotoriseerd verkeer en één met de langzaamverkeersroutes. Daarnaast zijn ook, door middel van inventarisatie in het kader van het verkeers- en parkeeronderzoek, de huidige parkeermogelijkheden in beeld gebracht.
1 April 2017
18
Gemotoriseerd verkeer In de huidige situatie domineert de verkeersstructuur het gebied. Deze kan naar intensiteit onderverdeeld worden in een hoofdstructuur, nevenstructuur en wegen voor bestemmingsverkeer en parkeren. Vanaf de rotonde (entree jachthaven) kan men naar het oosten en noorden om het havenbekken. De ontsluiting richting het noorden bestaat uit een hoofdrijbaan met eenrichtingsverkeer. Het autoverkeer wordt direct langs het havenbekken geleid met weinig ruimte voor langzaamverkeer of verblijfsplekken. Deze eenrichtingsweg loopt tot aan het hart van ‘De Schakel’. Hier komen verschillende wegen samen, met ieder een eigen functie en inrichting. De verkeersstructuur is onduidelijk – eenduidigheid en oriëntatie ontbreekt – waardoor gebruik gemaakt wordt van extra bebording.
Langzaamverkeer De huidige structuur voor voetgangers wordt gedomineerd door smalle trottoirs naast de rijwegen die gebruikt worden door auto’s, bussen, vrachtwagens, motoren en fietsers. Door de vele doorkruisingen van wegen is de structuur versnipperd waardoor eenheid en oriëntatie ontbreekt. De uitstraling door het gebruik van betonklinkers en -tegels (mede door de kwaliteit) is sober en armoedig. Daarnaast is er sprake van achterstallig onderhoud. In figuur 3.4 is de huidige verkeerssituatie geanalyseerd en weergegeven.
Figuur 3.4 Huidige situatie gemotoriseerd verkeer (situatie 2018)
19
Figuur 3.5 Huidige situatie langzaam verkeer (2018)
Parkeren (situatie 2018) Een groot deel van het landgedeelte van de jachthaven is in gebruik voor parkeren. Het betreft 644 plaatsen bedoeld voor vrij parkeren. Een gedeelte hiervan is gereguleerd met parkeerautomaten. In figuur 3.6 is de huidige parkeercapaciteit verbeeld. De parkeerplaatsen het dichtst bij de ligplaatsen, op het eigen terrein van Jachthaven Biesbosch, zijn gereguleerd, waarbij gebruik wordt gemaakt van slagbomen en parkeerkaarten (306 plaatsen). De vrije parkeerplaatsen zijn bestemd voor bezoekers, recreanten en kantoormedewerkers. Dit zijn er 644 bij aanvang van de planvorming.
Programmatische uitgangspunten inrichtingsplan Een nieuwe heldere verkeersstructuur dient als ruggengraat van het gebied: een duidelijke en herkenbare routing voor gemotoriseerd verkeer, met doelgericht parkeren ten behoeve van de nieuwe en de oude haven. Daarbij is er voor doorgaande fietsers een duidelijke route. En beweegt het lokale langzaamverkeer zich op eigen wijze door het gebied en vindt aansluiting bij regionale netwerk van fiets- en wandelpaden. In Drimmelen zijn enkele fietsknooppunten (nummer 97 en 98) gelegen. Daarop wordt aangesloten, waardoor het onderdeel is van het netwerk van landelijke, provinciale en regionale fietsroutes.
20
Figuur 3.6 Bestaand parkeren (2018)
Verkeerscijfers en -berekeningen Om te kunnen blijven sturen op een goede infrastructuur en op de parkeervoorzieningen, is het belangrijk om inzichtelijk te krijgen wat de effecten zijn van de ontwikkeling op de infrastructuur en parkeervoorzieningen van de voorgenomen plannen. Daarnaast zijn de effecten van verkeer (akoestiek, luchtkwaliteit, stikstofdepositie e.d.) belangrijk om te kunnen beoordelen of sprake is van een goede ruimtelijke ordening. In bijlage 1 is het verkeersonderzoek opgenomen. Daaruit blijkt dat de bestaande ontsluitingswegen van Drimmelen het extra verkeer (985 motorvoertuigen per etmaal) dat door dit plan wordt aangetrokken, vlot en veilig kan verwerken zonder nadelige gevolgen voor de afwikkeling en doorstroming. De infrastructuur in Drimmelen biedt nu en in de toekomst voldoende capaciteit. Na realisatie van het plan bestaat nog voldoende capaciteit { TC "" }om het verkeer goed af te wikkelen. Bij incidentele topdrukke dagen in de zomer zullen verkeersregelaars2 de tijdelijke extra toestroom van verkeer in goede banen leiden, zoals dat in de huidige situatie ook gebeurt. Het functionele programma leidt tot een parkeerbehoefte van 139 parkeerplaatsen. In het plangebied is ruimte voor 180 parkeerplekken, waarbij 36 bestaande parkeerplekken zijn inbegrepen.
Geconcludeerd wordt dat het plan voorziet in ruim voldoende parkeercapaciteit ten opzichte van het functionele programma (zie bijlage 1). Omdat op dit moment sprake is van een referentieprogramma (het bestemmingsplan biedt veel flexibiliteit) is in de regels een voorwaardelijke verplichting opgenomen voor nieuwe functies ten aanzien van het parkeren. Dat betekent dat pas een omgevingsvergunning ten aanzien van bouwen kan worden verleend, wanneer aangetoond is dat de nieuwe ontwikkeling voorziet in de eigen parkeerbehoefte.
2
Deze worden ingezet door de jachthaven
21
3.6
Overige (bepalende) aspecten
Middels een Klic-melding is een weergave van de ondergrondse infrastructuur in het gebied verkregen. De ondergrondse infrastructuur is in de jaren 90 uitgedacht en aangelegd met een ander doel dan het huidige gebruik. Deze sluit niet aan bij de wensen van Jachthaven Biesbosch. Aanpassingen in dit netwerk zijn mogelijk, maar brengen kosten met zich mee. Deze kosten zijn voor rekening van de initiatiefnemer. In overleg met de nutsbedrijven is gekozen voor een duurzame oplossing. Alle overbodige kabels worden weggehaald en de overblijvende en nieuwe worden gebundeld in een nieuw kabeltracé. Dat kabeltracé is afgestemd op de gewenste nieuwe ruimtelijke situatie. In afbeelding 3.7 is het nieuwe kabeltracé weergegeven.
Figuur 3.7 Kabels, leidingen en riolering in kabeltracé
22
3.7
Integraal ontwerp en dynamiek
De entree wordt gemarkeerd door nieuwe bebouwing. De wegenstructuur ter plaatse van de entree wordt versimpeld waardoor een heldere hoofdverkeersstructuur het gemotoriseerde verkeer door het gebied leidt. Door de bundeling van wegen wordt het bebouwde deel ten oosten van de hoofdinfrastructuur, met daarin het havenhart, een aangename plek om te verblijven in combinatie met faciliteiten voor langzaam verkeer. Speciale plekken voor de flanerende bezoeker zorgen voor een totale havenbeleving. De groenstructuur sluit aan bij de hoofdopzet van de infrastructuur: de hoofdwegen voor gemotoriseerd verkeer worden begeleid door een eenduidige robuuste laanstructuur. Een verfijnde groenstructuur met struiken hagen en gras, omkadert de pleinen die bereikbaar zijn voor het langzaamverkeer. In de parkachtige omgeving worden - door middel van het toevoegen van massa (bebouwing) - aangename ruimtes gemaakt die dienen als verblijfsplekken of als parkeerplekken. De nieuwe bebouwing vormt op die manier ruimten, en is ondersteunend aan de beleving van de haven en de continue openbare ruimte.
Met de ontwikkeling van ‘De Schakel’ sluit Jachthaven Biesbosch aan op de gemeentelijke Structuurvisie (Drimmelen 2033) en omgevingsvisie voor het gebied, namelijk het versterken van de entree naar de nieuwe haven, vergroten van de diversiteit en het nastreven van hoge ruimtelijke kwaliteit waarbij het zicht op water en haven belangrijke onderdelen zijn. De specifieke opgave voor ‘De Schakel’ is vertaald in een ontwerpschets. Deze ontwerpschets is een impressie van hoe het gebied zich kan ontwikkelen. Het is een verbeelding van de meest recente ideeën/huidige invulling. De hoofdlijnen liggen vast, de invulling is flexibel. Het is geen statisch eindbeeld maar een dynamische ontwikkeling met mogelijkheid tot aanpassingen in de tijd gebaseerd op ontwikkelvisie en marktbehoeften. In figuur 3.8 is de ruimtelijke structuur en zijn de onderlinge verbanden weergegeven die van belang zijn bij de verdere vorming van het gebied. In figuur 3.9 is het referentieprogramma binnen deze nieuwe ruimtelijke structuur opgenomen en tenslotte is in figuur 3.10 de nieuwe infrastructurele situatie weergegeven. Het referentieprogramma en de ontwerpschets zijn niet statisch, maar dynamisch. Het is en blijft een ontwikkelconcept, met belang voor kwaliteit. In de ontwerpschets, zie figuur 3.9, is daar een mogelijke, gewenste voorstelling van gegeven, geen eindbeeld.
23
Figuur 3.8 nieuwe ruimtelijke structuur en relaties op basis van samenvoeging van elementen
De structuur van ’De Schakel’ bestaat uit: • •
• •
•
24
Doorlopende parkachtige omgeving met gras, bomen en verbindende langzaam verkeersroutes. Heldere verkeersstructuur als ruggengraat van het gebied: duidelijk herkenbare routing voor gemotoriseerd verkeer, doelgericht parkeren ten behoeve van de nieuwe en de oude jachthaven, langzaam verkeer beweegt zich op eigen wijze door het gebied en vindt aansluiting bij regionale netwerk van fiets- en wandelpaden. Hoofdwegen begeleid door laanbomen, rekening houdend met kabels en leidingen. Doorzichten verleiden bezoekers en zorgen voor havenbeleving in een parkachtige omgeving. Havenbeleving wordt vergroot door de bereikbaarheid van het waterfront voor de bezoekers; dat wordt een verblijfsgebied. De bebouwing is gesitueerd in een doorlopende groene ruimte. Door eenheid in uitstraling (modulair bouwsysteem) en een vast stramien, ontstaat een rustig beeld. Waarbij door dat stramien ook toekomstige wensen nog ingepast kunnen worden.
•
Functioneel is de bebouwing gegroepeerd: recreatieve functies nabij de rotonde, horeca en diensten rondom het nieuwe havenhart en utilitair nabij de overgang naar de oude haven. De functies zijn verplicht om de parkeerbehoefte op eigen terrein op te lossen.
De verschillende bovengenoemde facetten zijn nader verbeeld in 2 themakaarten. (Figuur 3.9 ontwerpschets en 3.10 verkeerstructuur). Het ontwikkelen van deze locatie is maatwerk. De details van de bebouwing en van de openbare ruimte zullen van situatie tot situatie opnieuw worden uitgedacht, in het groter geheel geplaatst en gedetailleerd worden. Dit bestemmingsplan en het kwaliteitshandboek van de initiatiefnemer zijn daarbij leidend.
Aandachtspunten De zichtlijnen in figuur 3.8 zijn niet 1 op 1 doorvertaald in het juridische gedeelte van dit bestemmingsplan. Voor sommige is besloten om de hoofdcontouren te volgen en voor die plekken geen bouwmogelijkheden op te nemen, de andere zijn dynamisch en zijn geborgd in het kwaliteitshandboek (zie bijlage 2). Achterliggende gedachte is dat bezoekers, relatie blijven ervaren met het water. Je moet dus vanuit een auto of bus tussen de gebouwen door de haven zien. De langzaam verkeersstructuur is juridisch geborgd op de verbeelding behorende bij dit bestemmingsplan. Deze route kan tevens gebruikt worden voor de hulpdiensten tijdens calamiteiten.
25
Figuur 3.9 Ontwerpschets stand van zaken november 2020
26
Figuur 3.10 Nieuwe situatie infrastructuur
27
4. 4.1
Juridische dynamiek
Inleiding
De volgende begrippen zijn belangrijk bij het bereiken en vasthouden van het doel (het creëren van een plek waar mensen (langer) willen verblijven): 1. 2. 3.
Samenhang en kwaliteit; Diversiteit en variatie; Ruimte voor dynamiek en innovatie
Samenhang en kwaliteit in uitstraling van het totale gebied, maar ook van de onderlinge gebouwen, functies, straatmeubilair, speeltoestellen, prullenbak etc. Diversiteit en variatie in functies en faciliteiten. Ruimte voor dynamiek en voor innovatie door de diverse ondernemers en voor het concept als geheel. ’De Schakel’ dient dan ook een samenhangend en verbindend deel te vormen voor de dagrecreant (mensen die een bootje willen huren), de dagpassant (bezoekers van de Zilvermeeuw), de ligplaatsenhouder (vaste gast), de varende passant (tijdelijke ligplaatsen), niet varende passant (volgers van recreatieve wandel- en fietsroutes), de verblijfsrecreant (langer verblijf), overige bezoekers van de haven en de bewoners van de kern Drimmelen. Om het concept te laten werken en het doel te bereiken zijn twee zaken belangrijk: 1. 2.
Kwaliteiten zijn vooropgesteld bij de keuzes en inrichting van het gebied; Negatieve effecten moeten voorkomen worden.
Het is een must om diversiteit in het gebied te krijgen. De eigenaar is daar voor een groot deel verantwoordelijk voor, hij kan faciliteren in mogelijkheden voor nieuwe functies. Te allen tijde met kwaliteitsbewaking als uitgangspunt. Als de (collectieve) kwaliteit niet gewaarborgd wordt, ontbreekt de samenhang en blijven erop zichzelf staande eilandjes in de haven. In principe hebben we het hier over een concept-ontwikkeling (totaalconcept met vele ingrediënten) dat zichzelf steeds blijft doorontwikkelen, in plaats van over een vaststaand programma.
4.2
Effecten zijn bepalend voor toelating functies
Uiteraard is het van belang om de effecten aan de conceptontwikkeling in beeld te krijgen en te toetsen aan bestaande wet- en regelgeving in het kader van de bestemmingsplanprocedure. Echter is sprake van blijvende dynamiek, waardoor functies komen en functies gaan. Voor het plangebied van ‘De Schakel’ hebben de volgende reeds bestaande functies3 een toegevoegde waarde:
3 Sommige daarvan zijn reeds aanwezig.
28
• • • • • • • • • • • •
Brede recreatiefunctie, voor alle doelgroepen Botenverhuur Rondvaarten Recreatie met een nautisch tintje Moderne horeca met terras Dagelijkse boodschappen Zakelijke dienstverlening watersportgericht Verblijfsrecreatie Gebiedsinformatie Biesbosch Zeilschool Kleine supermarkt/gemakswinkel Jachtmakelaars, overige dienstverlening watersport
Kansrijke nieuwe (extra) voorzieningen, gerangschikt naar branche (vetgedrukt: bijzonder kansrijk c.q. mogelijke trekkersfunctie): • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Representatief entreegebouw met informatie jachthaven, botenverhuur, Biesbosch en regio Verblijfsvriendelijk ontmoetings- en evenementenplein Klein buitenpodium/muziektent Kleine vijver voor modelboten etc. Klein ‘spartelbad’ voor kinderen Buitenfitness Permanent strand voor beach-sporten, beach/lounge-terras EscapeBoot Fietsverhuur ZIP-Wire Watersportwinkel Moderne combinatie viswinkel/horeca, opvallende vormgeving Moderne fastservice-zaak (algemeen assortiment) Overige fastservice horeca: broodjeszaak, koffieformule, IJssalon, etc. Pannenkoekenrestaurant Biergarten Vakantie appartementen met onderlinge schakelmogelijkheid tot kleine groepsaccommodatie (bijvoorbeeld modulaire bouw) Modernisering huidige bezoekerscentrum en Bed & Breakfast (eventueel i.c.m. kleinschalige hotelaccommodatie) Centrale fietsenstalling
Deze functies hebben op verschillende manieren een effect op de omgeving. Met name verkeer en parkeren is een effect dat direct zichtbaar en beleefbaar is. Om die reden is de infrastructuur een van de belangrijke uitgangspunten geweest voor de integrale opgave van het gebied. Verkeer heeft niet alleen een effect in de ruimte, maar ook op geluid, fijnstof en stikstofdepositie. Verkeer is daardoor een belangrijk afwegingspunt voor het toestaan van nieuwe functies. Voor het totale concept is daarom een verkeersberekening gemaakt en op basis daarvan is bekeken of en welke effecten er ontstaan (zie hoofdstuk 6). Daarnaast is, uiteraard, ook onderzoek gedaan naar de parkeerbehoefte. Deze speelt een belangrijke rol bij de verdere ontwikkeling en totstandkoming/ werking van het concept. Ook de plek van parkeren speelt een belangrijke rol bij het concept. In bijlage 1 is een uitgebreid verkeer- en parkeeronderzoek opgenomen. De bebouwing “an sich” (uitstraling, licht, geluid (bijv. terras)) en de openbare ruimte (inclusief groen) is een belangrijk aspect en voor een groot deel cruciaal in het succes van het concept. De
29
flexibiliteit komt ten goede aan een gunstig investeringsklimaat voor ondernemers. De plek van de bebouwing wordt geborgd door het opnemen van bouwvlakken in de verbeelding. Ten aanzien van de beeldkwaliteit heeft de initiatiefnemer een kwaliteitshandboek (zie bijlage 2) opgesteld. De initiatiefnemer maakt met de (nieuwe) gebruikers afspraken over het toevoegen van bebouwing op basis van dit kwaliteitshandboek.
4.3
Meten is weten
Zoals in voorgaande paragraaf is beschreven zijn de totale (milieu)effecten van het concept in hoofdstuk 6 in beeld gebracht. Daaruit is gebleken dat er geen negatieve effecten zijn te verwachten. Er zijn echter vier aspecten die van belang zijn bij de uitwerking van dit plan (de praktijk), namelijk: 1. 2. 3. 4.
Parkeren; Milieukundige randvoorwaarden; Omgevingskwaliteit bouwen Omgevingskwaliteit groen
Parkeren Voor elke nieuwe functie geldt een voorwaardelijke verplichting ten aanzien van de parkeerbehoefte die de nieuwe functie genereert. De nieuwe functie dient parkeren op eigen terrein te realiseren. Een initiatiefnemer dient daarom bij de aanvraag voor een omgevingsvergunning inzicht te geven in de parkeerbehoefte van zijn initiatief en de bijbehorende maatregelen te treffen.
Milieukundige randvoorwaarden Er dient voor iedere nieuwe onafhankelijke functie aangetoond te worden dat deze niet leidt tot een belemmering van omliggende functies (zowel binnen als buiten het plangebied) en dat ter plaatse van de nieuwe functie en acceptabel woon- en leefklimaat is gegarandeerd.
Omgevingskwaliteit bouwen Vanuit de eigenaar (Yachthavens Group) gelden randvoorwaarden voor beeldkwaliteit. Op basis van de door de eigenaar opgelegde beeldkwaliteitseisen (zie bijlage 2), kan een initiatiefnemer een bouwtekening laten maken die als basis dient voor de omgevingsvergunning voor bouwen.
Omgevingskwaliteit groen Tot slot geldt er nog een voorwaardelijke verplichting ten aanzien van de realisatie van voldoende kwaliteit groen. Minimaal 15% van het nieuwe perceel van een initiatiefnemer, dient voorzien te zijn van groenvoorzieningen.
4.4
Verantwoordelijkheid en controle
Uiteraard is bij de uitwerking van het bestemmingsplan, sprake van een gezamenlijke verantwoordelijkheid. De gemeente heeft een verantwoordelijkheid ten opzichte van de
30
samenleving en de eigenaar is gebaat bij (nieuwe) functies die toegevoegde waarde hebben voor het aanbod en voor de ruimtelijke beeldkwaliteit. Voor de gemeente geldt dat er een controlemoment zit bij de vergunningverlening op de genoemde vier punten uit paragraaf 4.3 en bij het naleven van de verleende vergunning. Voor de eigenaar is het van belang dat het concept bewaakt wordt en dat het gaat werken. Wanneer het concept niet werkt, of er treedt een monotone cultuur op, voelt de eigenaar dat direct aan de inkomsten. Zowel de eigenaar als de gemeente zijn daarom gebaat bij een goed werkend plan en bijbehorend vergunningentraject. De investeerders hebben toestemming nodig van de eigenaar om zich te vestigen in het plangebied. Daardoor is in een vroeg stadium bij investeerders bekend welke randvoorwaarden (parkeren, milieu, omgevingskwaliteit bouwen en omgevingskwaliteit groen) er zijn, om zich te kunnen vestigen. De eigenaar is verantwoordelijk voor de bewaking van de omgevingskwaliteit bouwen en heeft in dat kader een kwaliteitshandboek opgesteld (bijlage 2).
31
5. 5.1
Beleidskader
Inleiding
Bij elk bestemmingsplan dient aangetoond te worden dat het concept past binnen de Nederlandse wet- en regelgeving en binnen het beleid van de provincie en de gemeente. In dit hoofdstuk is dat beleidskader daarom beschreven en is het concept daarop getoetst.
5.2
Rijksbeleid
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR, vastgesteld op 13 maart 2012) staan de plannen van de Rijksoverheid voor ruimte en mobiliteit. Het Rijk stelt dat er een aanpak dient te ontstaan waarmee Nederland concurrerend, bereikbaar en leefbaar wordt en die het land veilig maakt. Om dit te kunnen bewerkstelligen laat het Rijk de ruimtelijke ordening meer over aan de decentrale overheden (provincie en gemeenten) en komt de gebruiker centraal te staan. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte richt zich op de volgende 13 nationale belangen behorend onder de voorname drie streefdoelen: Vergroten van de concurrentiekracht van Nederland 1.
2. 3. 4.
Een excellente ruimtelijk-economische structuur van Nederland door een aantrekkelijk vestigingsklimaat in en goede internationale bereikbaarheid van de stedelijke regio’s met een concentratie van topsectoren (nationaal belang 1); Ruimte voor het hoofdnetwerk voor (duurzame) energievoorziening en de energietransitie (nationaal belang 2); Ruimte voor het hoofdnetwerk voor vervoer van (gevaarlijke) stoffen via buisleidingen (nationaal belang 3); Efficiënt gebruik van de ondergrond (nationaal belang 4).
Verbeteren en ruimtelijk zekerstellen van de bereikbaarheid 5.
6. 7.
Een robuust hoofdnet van wegen, spoorwegen en vaarwegen rondom en tussen de belangrijkste stedelijke regio’s inclusief de achterlandverbindingen (nationaal belang 5); Betere benutting van de capaciteit van het bestaande mobiliteitssysteem (nationaal belang 6); Het in stand houden van het hoofdnet van wegen, spoorwegen en vaarwegen om het functioneren van het mobiliteitssysteem te waarborgen (nationaal belang 7).
Waarborgen kwaliteit leefomgeving 8. 9. 10.
32
Verbeteren van de milieukwaliteit (lucht, bodem, water) en bescherming tegen geluidsoverlast en externe veiligheidsrisico’s (nationaal belang 8); Ruimte voor waterveiligheid, een duurzame zoetwatervoorziening en kaders voor klimaatbestendige stedelijke (her)ontwikkeling (nationaal belang 9); Ruimte voor behoud en versterking van (inter)nationale unieke cultuurhistorische en natuurlijke kwaliteiten (nationaal belang 10);
11. 12. 13.
Ruimte voor een nationaal netwerk van natuur voor het overleven en ontwikkelen van flora- en faunasoorten (nationaal belang 11); Ruimte voor militaire terreinen en activiteiten (nationaal belang 12); Zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten (nationaal belang 13).
Figuur 5.1 Uitsnede SVIR
Voor heel Nederland gelden zondermeer Nationaal belang 4 en Nationaal belang 8. Beide Nationale belangen worden geborgd door het zorgvuldig doorlopen van de bestemmingsplanprocedure. Kort gezegd dient met een bestemmingsplanprocedure aangetoond te worden dat sprake is van een goede ruimtelijke ordening, waarbij in ieder geval rekening dient te worden gehouden met zorgvuldig ruimtegebruik (Nationaal belang 4) en het voorkomen van ongewenste milieueffecten (Nationaal belang 8). Naast de algemene Nationale belangen, zijn specifieke Nationale belangen geografisch weergegeven via de Nationale hoofdstructuur. In dit geval is het plangebied binnen Nationaal belang 9 gelegen. Het Rijk beschermt de primaire waterkeringen (dijken, dammen, kunstwerken en duinen) die in beheer zijn bij het Rijk evenals het kustfundament. Ook stelt het Rijk de normen voor de primaire waterkeringen, ook die zijn in beheer bij de waterschappen. Primaire waterkeringen bieden, in combinatie met de hoge gronden, bescherming tegen overstroming
33
vanuit de buitenwateren (de wateren waarvan de waterstand direct beïnvloed wordt bij stormvloed of hoge waterstanden van de grote rivieren, het IJsselmeer, het Markermeer en de zee). De staat van de primaire keringen wordt in een meerjaarlijkse toetsing in beeld gebracht. In het Deltaprogramma worden de opgaven voor de primaire keringen voor de korte en lange termijn inzichtelijk gemaakt. Om dit systeem integraal te kunnen beheren, wordt het kustfundament ruimtelijk beschermd met een ‘ja-mits, nee-tenzij’-regime (conform Nationaal Waterplan). Ook borgt het Rijk dat het rivierensysteem ruimte houdt om water over Rijntakken en Maas veilig af te voeren, ook voor de lange termijn. Binnen het hoofdwatersysteem wordt, waar verantwoord, ruimte voor andere functies geboden. Het plangebied valt in een zogenaamd deelgebied (deelgebied 6 rivieren), waarvoor het volgende is opgenomen in de SVIR: In verband met verwachte hogere rivierafvoeren van Maas en Rijntakken zal voor het rivierengebied binnen het deelprogramma Rivieren een integrale gebiedsopgave worden geformuleerd en worden strategieën uitgewerkt vanuit opgaven (veiligheid, zoet water) en ambities (o.a. economische ontwikkeling, woningbouw, bereikbaarheid, ruimtelijke kwaliteit, natuur). Doorwerking plangebied Met dit bestemmingsplan is invulling gegeven aan de algemene Nationale belangen.
De decentrale overheden zijn verantwoordelijk voor de beoordeling daarvan. Daarnaast hebben decentrale overheden de mogelijkheid om hun eigen beleid te ontwikkelen omtrent nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Uiteraard dient ook dat beleid afgestemd te zijn met het Rijksbeleid. In dit geval kan geconcludeerd worden dat de ontwikkeling past en conform het Rijksbeleid met dit bestemmingsplan wordt geborgd. Voor wat betreft Nationaal belang 9 is samengewerkt en overlegd met waterschap en Rijkswaterstaat om deze ontwikkeling binnen het plangebied te realiseren. De primaire kering wordt niet aangetast, dat wil zeggen, de waterkerende werking blijft behouden. Er worden weliswaar gebouwen op het terrein gerealiseerd, maar deze zijn niet van invloed op de waterkwaliteit of -kwantiteit in het kader van hoogwaterproblematiek. De ontwikkeling is daarom in overeenstemming met het beleid zoals omschreven in het Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte.
Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) komt voort uit de Omgevingswet, die naar verwachting in 2023 in werking treedt. De NOVI is vastgesteld op 11 september 2020. De Nationale Omgevingsvisie biedt een duurzaam perspectief voor de leefomgeving. Hiermee kan ingespeeld worden op de grote uitdagingen die er zijn. Allerlei trends en ontwikkelingen hebben invloed op onze leefomgeving. Veranderende en groeiende steden, de overgang naar een duurzame en circulaire economie en het aanpassen aan de gevolgen van de klimaatverandering vormen slechts een deel van de opgave. Dit biedt kansen, maar vraagt wel om zorgvuldige keuzes. Want de ruimte, zowel boven-, als ondergronds, is een schaars goed. Het combineren van al die opgaven vraagt een nieuwe manier van werken. Niet van bovenaf opgelegd, maar in goede samenwerking tussen overheden, bedrijven, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en burgers. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI wordt een