CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

07 01 RV Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 West-Brabant.docx

Raad 22 april 2021, gemeente drimmelenBij agendapunt: HAMERSTUK: Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 West-Brabant2.303 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Aan de Raad Raad Made, 16 maart 2021 Agendapuntnummer: Registratienummer: 2021010573

Raadsvergadering 22 april 2021

2021010573 Casenr:

21.00232 Onderwerp:

Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 West-Brabant Portefeuillehouder:

Bijlagen:

J.G.M. Vissers

RES 1.0 + 8 bijlagen

Ter inzage:

Ambtelijke coördinatie:

Grondgebied Steller:

H. J. Erkens SAMENVATTING In mei 2020 heeft u ingestemd met het concept Regionale Energiestrategie West-Brabant (RES 0.5). In dit concept is voor enkele onderwerpen een nadere uitwerking aangekondigd, op weg naar de definitieve Regionale Energiestrategie West-Brabant (RES 1.0). Het afgelopen jaar zijn daarvoor diverse onderzoeken en acties uitgevoerd. Dit betreft onder andere een landschappelijke verdieping (zie bijlage 6) en een maatschappelijke kosten- en batenanalyse voor warmteoplossingen (zie bijlage 5). Tevens is op basis van de concept RES een internetconsultatie onder Brabantse inwoners uitgevoerd, met een goede respons (zie bijlagen 7 en 8). Alle onderzoeken kunt u terugvinden in de bijlagen bij dit voorstel, waarvan de resultaten zijn verwerkt in de RES 1.0. Deze herziene energiestrategie omvat ook een RESuitvoeringsprogramma - waarin afspraken staan over noodzakelijke projecten en activiteiten - en zogenoemde publiek-private RES-Deals. Programma en deals moeten de uitvoering van de RES faciliteren en versnellen. De opgave voor de gemeente Drimmelen bedraagt voor 2030 23 GWh in de vorm van grootschalig ‘zon op dak’, naast de al bekende vergunde projecten (8 windmolens langs de A16 en het zonnepark aan De Bergen in Terheijden). Het is nu aan de raad en de overige 15 samenwerkende gemeenteraden in West-Brabant om de RES 1.0 vast te stellen.

VOORGESCHIEDENIS In het Klimaatakkoord is opgenomen dat 30 Nederlandse energieregio’s in 2021 een gedragen Regionale Energie Strategie (RES) aanbieden aan het Rijk. De RES West-Brabant wordt opgesteld door een samenwerkingsverband van 16 Brabantse gemeenten, de provincie, twee waterschappen en de regionale netbeheerder. In de RES staan afspraken over duurzame opwek van elektriciteit, de warmtetransitie in de gebouwde omgeving en de benodigde opslag en energie-infrastructuur. Het doel van deze regionale energiestrategie is aangeven op welke manier de regio invulling geeft aan de energietransitie tot aan 2030. Zo gaan we stap voor stap naar een duurzame toekomst, waarbij elke regio zijn aandeel levert en zijn verantwoordelijkheid neemt. In 2020 hebben alle West-Brabantse gemeenteraden de Concept RES (RES 0.5) vastgesteld, die vervolgens door het Planbureau van de Leefomgeving (PBL) is geanalyseerd. Opvallend is dat het opgetelde bod van alle regionale ambities het nationale doel van 35 TWh ruimschoots overschrijdt.

2021010573

Zodra alle gemeenten akkoord zijn, wordt ook de RES 1.0 West-Brabant voorgelegd aan het Rijk. Zij beoordeelt vervolgens opnieuw of alle RES’sen gezamenlijk voldoen aan de landelijke opgave voor 2030. Deze opgave bestaat dus uit verduurzaming van elektriciteit op land en uit warmtevoorziening in de gebouwde omgeving. De individuele gemeenten blijven te allen tijde verantwoordelijk voor locatiekeuzes en noodzakelijke procedures, en kunnen aanvullende keuzes maken en kaders stellen. De inbreng van inwoners en stakeholders is erg belangrijk voor het draagvlak en daarmee voor de uitvoering van plannen en besluiten. Veel van hun inbreng is daarom verwerkt in de RES 1.0. Dit kunt u teruglezen in de reactiebrief (bijlage 3). WAT WILLEN WE BEREIKEN? Met de RES 1.0 willen we in 2030 in de regio West-Brabant 2,0 TWh duurzaam opwekken met grootschalige wind- en zonne-energie en 0,2 TWh met innovatieve technieken. Onze regio draagt daarmee substantieel méér bij aan de landelijke opgave van 35 TWh, want het verwachte regionale energieverbruik is 1,8 TWh. De ervaring leert dat er op termijn wind- en zonprojecten kunnen afvallen. Om die reden is een ‘overprogrammering’ van 0,4 TWh aan projecten nodig om onze ambitie van 2,0 TWh waar te maken. De projecten en plannen in de RES 1.0 komen daarmee, als alles doorgaat, samen uit op 2,6 TWh duurzame elektriciteit.

Daarnaast stimuleren we de kleinschalige opwek van duurzame energie - zoals zonnepanelen op woningen - tot 0,5 TWh in 2030. De RES 1.0 geeft tenslotte ook een eerste inzicht in de regionale strategie voor de warmtetransitie van de gebouwde omgeving.

De verduurzaming van elektriciteit en warmte, en daarmee de RES 1.0, levert straks een belangrijke bijdrage aan de West-Brabantse missie: samenwerken aan een regio waarin het goed wonen, werken en leven is. De RES 1.0 is dus zeker niet alleen een noodzakelijke opgave, maar ook een kans om als regio economisch veerkrachtiger, schoner en aantrekkelijker te worden. Wat betekent de RES 1.0 voor de gemeente Drimmelen? Ten opzichte van de concept RES is er voor onze gemeente tot 2030 op hoofdlijnen niets veranderd in de strategie en de duurzame opwek van elektriciteit (zon en wind). Zoals bekend is er bij de berekening van onze opgave rekening gehouden met al lopende grootschalige energieprojecten. Voor Drimmelen zijn dat acht windmolens langs de A16 en

een zonnepark aan De Bergen in Terheijden. Wel heeft de gemeente een opgave voor grootschalig ‘zon op dak’ van 23 GWh (zie bijlage 1), waarbij is uitgegaan van de peildatum 1 oktober 2020. Onze opgave komt overeen met de productie van circa 25 ha zonnevelden of zonnedaken. De provincie werkt momenteel aan een applicatie (‘dashboard’), waarmee de opgave van gemeenten continu kan worden gemonitord. Voor warmte behouden we als regio de opgave om tot 2050 20% (1,1 TWh) van de warmtevraag te besparen. De regionale ambitie van 15% besparing in 2030 blijft overeind (van 5,8 naar 4,9 TWh). Voor het grootste deel moeten we dus nog duurzame alternatieven vinden. Daarbij is nog veel onzeker, zoals de aard van de warmtebronnen, de gebruikte technieken en de te verwachten innovaties. Het uiteindelijke doel van de warmtetransitie in de gebouwde omgeving is in lijn met de landelijke opgave tot 2050, zoals beschreven in het Klimaatakkoord. Het gewenste tempo van de lokale warmtetransitie is aan de gemeenten zelf. Vanaf 2019 zijn wij op verzoek van de raad met onze inwoners in gesprek over de energietransitie. Dit doen we op de Drimmelense manier met het project Energieneutrale Dorpen. Vijf werkgroepen stellen per dorp een actieplan op voor de gemeente, waarin staat beschreven of en hoe hun dorp energieneutraal kan worden.

Met betrekking tot Terheijden en haar warmtenet werken we in dit kader nauw samen met het Traais Energie Collectief (TEC). Al deze actieplannen samen vormen tevens waardevolle input voor de ontwikkeling van de Transitievisie Warmte, die eind 2021 gereed dient te zijn. Hierin geeft de gemeente haar visie op de keuze voor warmte-alternatieven voor aardgas in haar dorpen. De uitvoering van de RES 1.0 heeft een directe relatie met het energienet van Enexis. Uit analyse door het Rijk blijkt dat in vrijwel alle energieregio’s knelpunten zitten in het energienetwerk. Dit komt omdat steeds meer grootzakelijke klanten elektriciteit terugleveren op het net. Het gevolg is dat het netwerk van zowel de regionale netbeheerder (Enexis) als de landelijke netbeheerder (Tennet) deze teruggeleverde energie bijna niet meer kan opvangen. Er is sprake van zogenoemde transportschaarste en daardoor kunnen afhankelijk van de fase - storingen optreden. Enexis en Tennet doen momenteel onderzoek om de capaciteit op korte termijn uit te breiden. Op de langere termijn zijn grote en reeds geplande investeringen nodig om toekomstige, grootschalige energieprojecten te kunnen realiseren. Het is dus zaak dat de RES 1.0 concreet en compleet is, zodat alle activiteiten zo snel en zo goed mogelijk kunnen worden opgenomen in de investeringsprogramma’s van de netbeheerders.

De netimpactanalyse van Enexis laat zien dat de RES 1.0 uitgevoerd kan worden tot 2030. Zon op land In de RES 1.0 moet zon op land een belangrijke bijdrage leveren aan de regionale opgave. Onze gemeente draagt hieraan bij met het zonnepark De Bergen in Terheijden. Daarbovenop zijn voor nieuwe zonneparken in de RES uitgangspunten opgenomen (p. 13 RES 1.0). De strekking is: we volgen de zonneladder (zie Figuur 1). Dit houdt in dat de zonneparken moeten passen binnen het grote geheel en dat we waardevolle landschappen en landbouw- en natuurgebieden zoveel mogelijk ontzien (zie Figuur 1). We houden hier bij de uitvoering van het omgevingsplan rekening mee en zien draagvlak voor zon op land als een zeer belangrijke randvoorwaarde.

Figuur 1: De zonneladder

Warmte in de regio Voor deze RES 1.0 is de eerder aangekondigde Maatschappelijke Kosten en Batenanalyse Warmte (zie bijlage 5) uitgevoerd. Daaruit blijkt dat een variant met de nadruk op warmtevoorziening via groen gas - via het bestaande gas- en elektriciteitsnet - de meest gunstige verhouding heeft tussen maatschappelijke kosten en baten. Hierbij moet wel worden aangetekend dat het onzeker is of de hoeveelheid benodigd groen gas ook daadwerkelijk beschikbaar zal komen. Een collectief warmtenet, zoals het Amernet, scoort relatief ook goed. Op basis hiervan wordt een verkenning uitgevoerd naar de uitbreiding van het regionale warmtenet (inclusief het Amernet) naar stedelijke - en/of andere gebieden met een hoge warmtedichtheid en – vraag. De biomassa van de Amercentrale wordt daarbij gezien als transitiebrandstof en niet als toekomstbestendig. Het is daarom van belang om het Amernet te verduurzamen en/of meerdere bronnen aan te sluiten op een regionaal warmtenet. Zodat de regio – waaronder de glastuinbouw in Made en op termijn mogelijk ook wijken en dorpen in onze gemeente beschikt over een duurzame en betrouwbare warmtevoorziening voor de lange termijn. Dit wordt nader uitgewerkt in de regionale RES-Deal Warmte-infrastructuur (p. 34 RES 1.0).

Verder wordt er in gebieden met een lage dichtheid, waar ook delen van gemeente Drimmelen onder vallen, geadviseerd in te zetten op individuele warmtesystemen (p.19 RES 1.0). Duurzaamheidsparagraaf Zie bijlage ‘Duurzaamheidsparagraaf’. HOE VERLOOPT DE UITVOERING? In het Uitvoeringsprogramma staan afspraken over projecten en activiteiten zodat we – samen met inwoners en stakeholders van West-Brabant - de opgaven in de RES 1.0 kunnen

realiseren. Hierin spelen de zogenoemde RES-Deals een belangrijke rol. De RES-Deal ‘Lokaal Eigenaarschap’ richt zich op een gedragen opwek uit zon en wind, waarbij zowel de duurzame energie als de financiële opbrengsten zoveel mogelijk terugvloeien naar de regio. De realisatie van concrete projecten voor de uitbreiding van een regionaal warmtenet, is het doel van de RES-Deal ‘Regionale Warmte-infrastructuur’. De RES-Deal ‘Energieke Innovaties’ tenslotte focust op het najagen van innovaties in relatie tot onder andere de regionale opwekambitie van 0,2 TWh elektriciteit. De uitvoering van de RES vindt primair plaats op lokaal niveau onder regie en verantwoordelijkheid van onze gemeente. De ontwikkelingen op het gebied van energieopwekking en –besparing gaan hard. Ze zorgen ervoor dat de RES een continue, regionale samenwerking is die elke twee jaar wordt geactualiseerd. Hier is in het vervolgproces rekening mee gehouden. De RES 1.0 en het Uitvoeringsprogramma hebben een looptijd tot 2023, waarna de RES 2.0 volgt. In de omgevingsvisie is expliciet aangegeven dat afspraken uit de RES leidend zijn. De opgaven uit de RES 1.0 zullen, na vaststelling, vervolgens worden doorvertaald in het omgevingsplan. Daarin staat de balans tussen economie, leefbaarheid en de kwaliteit van landschap en natuur centraal.

HOE PAST DIT BINNEN BELEID? De doelstelling van de Regionale Energiestrategie is om in 2030 de CO2-uitstoot met 49% te verminderen ten opzichte van 1990. De RES draagt dus bij aan de ambitie van de gemeente Drimmelen om in 2040 energieneutraal te willen zijn, zoals vastgelegd in het Coalitieakkoord 2018-2022. Daarnaast behouden we de ambitie om de landelijke doelstelling van 95% CO2reductie in 2050 tien jaar naar voren te trekken, en daarmee te streven naar 95% CO2reductie in 2040. We blijven daarbij onderzoeken in hoeverre dat realistisch is en in hoeverre energieneutraliteit daarin past. De RES heeft dus een duidelijke link met onze Toekomst- en Omgevingsvisie en ons programma Duurzaamheid. En draagt daarmee bij aan de krachtige, blauwgroene motor die we willen zijn en waar natuur, agrarische sector en recreatie centraal staan. WAT ZIJN DE KOSTEN? Dit voorstel heeft geen directe relatie met financiën. De gemeente wordt voorlopig niet gevraagd om een extra bijdrage en de ambtelijke inzet valt binnen de huidige begroting. HOE GAAN WE COMMUNICEREN? De RES 1.0 inclusief alle bijlagen is te vinden op de website van de RES West-Brabant (energieregiowb.nl). Het raadsbesluit zal worden gepubliceerd op de gebruikelijke wijze via de gemeentelijke kanalen en verschijnt ook op energiewerkplaatsbrabant.nl.

Dit is een online platform voor inwoners, energiesamenwerkingsverbanden en andere actieve en betrokken stakeholders. Daarnaast hebben we als gemeente continu overleg met verschillende energiepartners en geven we maandelijks een online nieuwsbrief uit over de voortgang van de energietransitie. WAT IS DE VERVOLGPROCEDURE? De raadsbehandeling van de definitieve RES’sen vindt plaats in het voorjaar van 2021. Zodra alle 16 samenwerkende West-Brabantse gemeenten, de provincie en de waterschappen akkoord zijn, wordt de RES 1.0 in juni voorgelegd aan het Rijk. Na akkoord van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) treedt de RES 1.0 officieel in werking. BIJLAGEN 1. Regionale Energiestrategie West-Brabant 1.0 2. Uitvoeringsprogramma Regionale Energiestrategie West-Brabant 3. Reactiebrief op stakeholders RES 1.0 en Uitvoeringsprogramma 4. Achtergrondrapport Regionale Energiestrategie West-Brabant 1.0

5. Maatschappelijke Kosten- en Batenanalyse warmtetransitie West-Brabant 6. Landschappelijke verdieping RES West-Brabant 7. Rapportage internetconsultatie RES West-Brabant 8. Rapportage verdieping internetconsultatie RES West-Brabant 9. Beknopte samenvatting wijzigingen RES 1.0 t.o.v. RES 0.5 en Uitvoeringsprogramma Burgemeester en wethouders van Drimmelen

J.L.W. Liebregt Secretaris

drs. G.L.C.M. de Kok Burgemeester

De raad van de gemeente Drimmelen; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d.16 maart 2021; gelet op Raadsvoorstel Regionale Energiestrategie 1.0 West-Brabant, de Regionale Energiestrategie 1.0 West-Brabant en bijlagen; Besluit: 1. Kennis te nemen van de wijze waarop de inbreng van derden is verwerkt; 2. De Regionale Energiestrategie 1.0 West-Brabant vast te stellen; 3. Kennis te nemen van het RES-Uitvoeringsprogramma. Made, 22 april 2021 de raad voornoemd,

F.M.C. Ronde griffier

Drs. G.L.C.M. de Kok voorzitter

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=a31d8bd4-1919-4218-8c2b-f60d010469e4