06 02 Bijlage 1 Ontwerp Tuinbouwweg Made 2023-07-05 - inclusief bijlagen
Tekst van het document
5.5.3 Advies Indien het bevoegd gezag voornemens is om aan de omgevingsvergunning voorwaarden te verbinden als bedoeld in lid 5.5.1 sub c, wordt de deskundige van de bevoegde overheid (Regioarcheoloog) om advies gevraagd. Bij een negatief advies wordt de omgevingsvergunning niet verleend. 5.6 Wijzigingsbevoegdheid 5.6.1 Wijziging verwijdering dubbelbestemming Burgemeester en wethouders kunnen, overeenkomstig artikel 3.6 van de Wet ruimtelijke ordening, het plan wijzigen in die zin dat de bestemming 'Waarde - Archeologie 1' wordt ontnomen, indien op basis van archeologisch onderzoek is aangetoond dat ter plaatse geen archeologische waarden (meer) aanwezig zijn. Alvorens de bedoelde wijziging wordt toegepast, wordt deskundig advies gevraagd aan een door Burgemeester en wethouders vastgestelde deskundige op het gebied van de archeologische Monumentenzorg conform de vigerende KNA.
NL.IMRO.1719.0bp22Tuinbouwweg-ON01
bestemmingsplan Uitbreiding Woonwagenlocatie Tuinbouwweg te Made
|14
3 ALGEMENE REGELS Artikel 6 Anti-dubbeltelregel Grond die eenmaal in aanmerking is genomen bij het toestaan van een bouwplan waaraan uitvoering is gegeven of alsnog kan worden gegeven, blijft bij de beoordeling van latere bouwplannen buiten beschouwing.
NL.IMRO.1719.0bp22Tuinbouwweg-ON01
bestemmingsplan Uitbreiding Woonwagenlocatie Tuinbouwweg te Made
|15
Artikel 7 Algemene bouwregels 7.1 Afwijkende maatvoering Bestaande gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, die zijn opgericht in overeenstemming met de Woningwet, maar in afwijking van dit bestemmingsplan, zijn toegestaan. Herbouw van deze bestaande gebouwen niet toegestaan.
NL.IMRO.1719.0bp22Tuinbouwweg-ON01
bestemmingsplan Uitbreiding Woonwagenlocatie Tuinbouwweg te Made
|16
Artikel 8 Algemene wijzigingsregels 8.1 Wijzigingsbevoegdheid archeologische waarde Burgemeester en wethouders kunnen deze bestemming wijzigen in de dubbelbestemming 'WaardeArcheologie 1' indien uit nader archeologisch onderzoek blijkt dat ter plaatse behoudenswaardige archeologische waarden aanwezig zijn.
NL.IMRO.1719.0bp22Tuinbouwweg-ON01
bestemmingsplan Uitbreiding Woonwagenlocatie Tuinbouwweg te Made
|17
4 OVERGANGS- EN SLOTREGELS Artikel 9 Overgangsrecht 9.1 Overgangsrecht bouwwerken 9.1.1 Algemeen Een bouwwerk dat op het tijdstip van inwerkingtreding van het bestemmingsplan aanwezig of in uitvoering is, danwel gebouwd kan worden krachtens een omgevingsvergunning voor het bouwen, en afwijkt van het plan, mag, mits deze afwijking naar aard en omvang niet wordt vergroot, a. b.
gedeeltelijk worden vernieuwd of veranderd; na het teniet gaan ten gevolge van een calamiteit geheel worden vernieuwd of veranderd, mits de aanvraag van de omgevingsvergunning voor het bouwen wordt gedaan binnen twee jaar na de dag waarop het bouwwerk is teniet gegaan.
9.1.2 Omgevingsvergunning Het bevoegd gezag kan eenmalig in afwijking van het bepaalde in lid 9.1.1 een omgevingsvergunning verlenen voor het vergroten van de inhoud van een bouwwerk als bedoeld in lid 9.1.1 met maximaal 10%. 9.1.3 Uitzondering Het bepaalde in lid 9.1.1 is niet van toepassing op bouwwerken die weliswaar bestaan op het tijdstip van inwerkingtreding van het plan, maar zijn gebouwd zonder vergunning en in strijd met het daarvoor geldende plan, daaronder begrepen de overgangsbepaling van dat plan. 9.2 Overgangsrecht gebruik 9.2.1 Algemeen Het gebruik van grond en bouwwerken dat bestond op het tijdstip van inwerkingtreding van het bestemmingsplannen en hiermee in strijd is, mag worden voortgezet. 9.2.2 Strijdig gebruik Het is verboden met het bestemmingsplan strijdige gebruik, bedoeld in lid 9.2.1, te veranderen of te laten veranderen in een ander met dat plan strijdig gebruik, tenzij door deze verandering de afwijking naar aard en omvang wordt verkleind. 9.2.3 Onderbroken gebruik Indien het gebruik, bedoeld in lid 9.2.1, na het tijdstip van inwerkingtreding van het plan voor een periode langer dan een jaar wordt onderbroken, is het verboden dit gebruik daarna te hervatten of te laten hervatten.
9.2.4 Strijd met voorheen geldend bestemmingsplan Het bepaalde in lid 9.2.1 is niet van toepassing op het gebruik dat reeds in strijd was met het voorheen geldende bestemmingsplan, daaronder begrepen de overgangsbepalingen van dat plan.
NL.IMRO.1719.0bp22Tuinbouwweg-ON01
bestemmingsplan Uitbreiding Woonwagenlocatie Tuinbouwweg te Made
|18
Artikel 10 Slotregel Deze regels worden aangehaald als: Regels van het bestemmingsplan 'Uitbreiding Woonwagenlocatie Tuinbouwweg te Made'.
NL.IMRO.1719.0bp22Tuinbouwweg-ON01
bestemmingsplan Uitbreiding Woonwagenlocatie Tuinbouwweg te Made
VERBEELDING
LEGENDA plangebied
Enkelbestemmingen G-LI
Groen - Landschappelijke inpassing
W-2
Wonen - 2
Dubbelbestemmingen Waarde - Archeologie 1
WR-A1
Maatvoeringen maximum aantal wooneenheden
11
15
16
ondergrond
14
WR-A1
G-LI
10
W-2 11
8
6
4
2
20
Verbeelding Bestemmingsplan "Uitbreiding woonwagenlocatie"
Gemeente: IMRO-code: Tekening nr:
Drimmelen NL.IMRO.1719.0bp22Tuinbouwweg-ON01
1-A
..-..-....
datum:
06-07-2023
ontwerp:
..-..-....
getekend:
FH
vastgesteld:
..-..-....
schaal:
1:1000
onherroepelijk:
..-..-....
formaat:
A3
voorontwerp:
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING
BIJLAGE 1 REKENMODULE BELEIDSREGEL MAATWERK OMGEVINGSKWALITEIT
Rekenmodule beleidsregel maatwerk omgevingskwaliteit Noord-Brabant Deze rekenmodule maakt deel uit van de ‘Beleidsregel maatwerk omgevingskwaliteit Noord-Brabant’, zoals bedoeld in artikel 8 van deze beleidsregel. Met de rekenmodule kan de waarde van de fysieke tegenprestatie worden berekend bij de beëindiging agrarisch bedrijf, waaronder glastuinbouwbedrijf, en voor de beëindiging niet-agrarisch bedrijf, zoals bedoeld in artikel 7 van deze beleidsregel. Na het invullen van de rekenmodule ontvangt u een pdf-formulier met de door u ingevulde gegevens. Deze pdf moet worden toegevoegd bij de onderbouwing van het plan, waarbij met een beroep op artikel 3.78 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant een woning wordt toegevoegd in het landelijk gebied.
Mijn gegevens Voornaam
Peter
Achternaam
Leijten
Organisatie
Gemeente Drimmelen
pleijten@drimmelen.nl
Plan gegevens Naam
Uitbreiding Woonwagenlocatie Tuinbouwweg Made
Postcode
4921 AZ
Straat
Tuinbouwweg
Plaats
Made
Huisnr 2
Toevoeging
Het plan betreft Beëindiging van niet-agrarisch bedrijf
Privacy De provincie Noord-Brabant hecht aan privacy. Zij zal zorgdragen voor een betrouwbare en zorgvuldige bescherming van de aan haar toevertrouwde persoonsgegevens. Zij geeft dit vorm door in haar handelen en uitingen zowel intern als extern uit te gaan van de kernwaarden betrouwbaar, transparant, zorgvuldig en veilig. De volledige privacyverklaring van de provincie Noord-Brabant kunt u raadplegen op de provinciale website.
Beëindiging niet-agrarisch bedrijf Fysieke maatregelen door sloop en afwaardering Oppervlakte Te slopen bedrijfsgebouwen
0 m2
Te slopen voorzieningen
0 m2
Voor de omzetting van de bedrijfswoning naar burgerwoning is een basisinspanning verplicht. Welke inspanning wordt hiervoor ingezet?
0 m2 er wordt geen bedrijfswoning omgezet
Overige fysieke maatregelen Naast sloop, verwijdering en afwaardering van bebouwing, voorziening en verharding kunnen ook andere maatregelen worden ingezet om
de omgevingskwaliteit te versterken. Hieronder staan de bekende vormen, waarbij de bedragen van deze maatregelen kunnen worden ingevuld. De onderbouwing van de ingevulde bedragen moet aan het ruimtelijk plan worden toegevoegd.
Landschappelijke maatregelen
90.826,00 euro
Realisatie Natuur Netwerk Brabant of NNB-waardige natuur
0,00 euro
Herstel en behoud cultuurhistorische waarden
0,00 euro
Inleveren ammoniakrechten
0,00 euro
Aanschaf resttitel
0,00 euro
Overig in overleg
29.174,00 euro
Totaal overige fysieke maatregelen
120.000,00 euro
Totaal inzet versterken omgevingskwaliteit
120.000,00 euro
Verklaring Ik verklaar dit formulier naar volledige waarheid te hebben ingevuld (s.v.p. aanvinken)
BIJLAGE 2 EINDRAPPORTAGE NAVOS-ONDERZOEK PROVINCIE NOORD-BRABANT
Eindrapportage NAVOS-onderzoek Steelhovensedijk (NB3400002), Made en Drimmelen
Locatiecode (FINABO):
NB3400002
Locatiecode (GLOBIS):
NB171900002
Ligging stortlocatie: gemeente Drimmelen
Status:
definitief
Datum:
15-05-2007
Laatste wijziging rapport door daphne op 15-05-2007 10:53:02 Rapport gegenereerd door Navos op 27-06-2007 11:14:12
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 1 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 2 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
Eindrapportage NAVOS-onderzoek Provincie Noord-Brabant Locatiecode (FINABO):
NB3400002
Locatiecode (GLOBIS):
NB171900002
Locatienaam:
Steelhovensedijk
Plaats:
Made en Drimmelen
Gemeente:
Drimmelen
Rapportagedatum:
15-05-2007
SAMENVATTING
De provincie Noord-Brabant heeft een reeks van onderzoeken uitgevoerd bij circa 600 voormalige stortplaatsen in de provincie. Deze onderzoeken maken onderdeel uit van een landelijk onderzoeksprogramma naar de risico’s van voormalige stortplaatsen voor de volksgezondheid en het milieu. Dit landelijke onderzoeksprogramma genaamd NAVOS (NAzorg VOormalige Stortplaatsen) is onderverdeeld in onderzoek naar de kwaliteit van het grondwater en de kwaliteit en dikte van de deklaag op de voormalige stortplaatsen. Het NAVOS-onderzoeksprogramma is uitgevoerd in een aantal ronden (NAVOS 1 tot en met 3), die apart zijn gerapporteerd. Indien van toepassing heeft ook nog onderzoek plaatsgevonden naar de kwaliteit van het oppervlaktewater rond de voormalige stortplaats. In deze eindrapportage van het NAVOS-onderzoek zijn alle gegevens van deze stortlocatie samengevat [1] en is een risicobepaling en -evaluatie uitgevoerd, die zal dienen als basis voor eventueel vervolgonderzoek. Indien noodzakelijk zal onderzoek gedaan worden naar het nemen van maatregelen. Milieuhygiënische situatie
In de volgende tabel (tabel 0.1) wordt in het kort de milieuhygiënische situatie van deze stortplaats beschreven. Tabel 0.1: milieuhygiënische situatie
Deklaag
Kwaliteit
De locatie bestaat uit twee deellocaties: een westelijke (deellocatie A) en een oostelijke (deellocatie B). De stortplaats is voor 15% verhard (gedeelte van deellocatie B). In deellocatie A zijn maximaal lichte verontreinigingen met lood, zink, PAK en minerale olie aangetroffen. Tevens is de parameter EOX verhoogd aangetoond. In het onverharde deel van deellocatie B zijn maximaal lichte verontreinigingen met zink, PAK en minerale olie aangetroffen. Tevens is de parameter EOX verhoogd aangetoond.
Dikte
De gemiddelde dikte van de deklaag van deellocatie A is 0,36 m en de minimale dikte is 0,15 m. Voor ruim driekwart van de deellocatie geldt dat de deklaagdikte minder dan 0,50 m bedraagt. De gemiddelde dikte van het onverharde deel van de deklaag van deellocatie B is 0,65 m en de minimale dikte is 0,20 m. Voor eenderde van de deellocatie geldt dat de deklaagdikte minder dan 0,50 m bedraagt.
Grondwater
De stroming van het grondwater is noordwestelijk gericht. De verticale stromingsrichting is onbekend. Bovenstrooms is het grondwater licht verontreinigd met chroom, zink en xylenen. De fenol index is verhoogd aangetoond. Benedenstrooms is het grondwater maximaal licht verontreinigd met arseen, chroom, zink, benzeen, xylenen en tetrachlooretheen. Tevens is de fenol index verhoogd. Wat betreft de verontreinigingen met arseen, benzeen en tetrachlooretheen bestaat er mogelijk een relatie met de stort. De overige verhogingen zijn zowel boven- als benedenstrooms aangetoond en hebben waarschijnlijk een andere
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 3 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
oorzaak (verhoogde achtergrondwaarden/externe bron). Oppervlaktewater
Het oppervlaktewater in de sloot langs de noordgrens van deellocatie B is op drie plaatsen onderzocht. De MTR-waarde voor zink wordt op alle drie de plaatsen overschreden. De zinkgehalten in het grondwater zijn eveneens verhoogd. Aangezien verwacht wordt dat de verhoogde zinkgehalten in het grondwater niet gerelateerd kunnen worden aan de stortplaats, is het zeer aannemelijk dat dit ook geldt voor de verhoogde zinkgehalten in het oppervlaktewater. Deze aanname wordt ondersteund door het feit dat de zinkgehalten overal verhoogd zijn: aan de bovenstroomse zijde van de stortplaats, midden in de stortplaats en aan de benedenstroomse zijde van de stortplaats. Opgemerkt wordt dat het oppervlaktewater mogelijk beinvloed wordt door landbouwkundige activiteiten (kassen) in de omgeving van de stortplaats.
Stortgas
Gelet op de aard en ouderdom van de stort is er geen stortgasontwikkeling te verwachten.
Risico's
In navolgende tabel (tabel 0.2) zijn de resultaten van de risicobeoordeling samengevat. De risico’s zijn onder te verdelen in 3 categorieën: 1. humane risico’s: de risico’s voor de mens zowel direct als indirect. Indirecte risico’s kunnen bijvoorbeeld optreden door bijvoorbeeld consumptie van vlees, groenten en melkproducten, die afkomstig zijn van de stortlocatie; 2. ecologische risico’s: de risico’s voor plant en dier (natuur). De ecologische risico’s worden met name bepaald door de bovenste bodemlaag tot 0,5 meter diepte; 3. verspreidingsrisico’s; deze risico’s kunnen zich voordoen als er een sterke grondwaterverontreiniging is geconstateerd in een bodemvolume van minimaal 100 kubieke meter. De risico’s kunnen veroorzaakt worden door de deklaag (kwaliteit en dikte), het oppervlaktewater, grondwater en stortgasontwikkeling. Het criterium voor risico’s ten gevolge van de dikte van de deklaag is gesteld op 0,5 meter. Hierbij is uitgegaan van de dunste plekken (worstcase). De gemiddelde deklaagdikte zal dus altijd groter zijn.
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 4 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
Tabel 0.2: resultaten risicobeoordeling
Risico's (in relatie tot terreingebruik) risico's aanwezig (ja/nee)
Deklaag
Kwaliteit
Humaan
Ecologisch
Verspreiding
nee
nee
n.v.t. n.v.t.
maatgevende stof(fen) maatgevende blootstellingsroute(s)
Dikte < 0,5 m Oppervlaktewater
Grondwater
Stortgasontwikkeling
n.v.t.
n.v.t.
risico's aanwezig (ja/nee)
ja
ja
n.v.t.
risico's aanwezig (ja/nee)
n.v.t.
ja
n.v.t.
maatgevende stof(fen)
n.v.t.
zink
n.v.t.
risico's aanwezig (ja/nee)
nee
n.v.t.
nee
maatgevende stof(fen)
n.v.t.
maatgevende blootstellingsroute(s)
n.v.t.
n.v.t.
nee
n.v.t.
risico's aanwezig (ja/nee)
nee
Uit bovenstaande tabel met de resultaten van de risicobeoordeling blijkt dat er: * humane risico’s zijn ten gevolge van een te dunne afdeklaag; * ecologische risico’s zijn ten gevolge van een te dunne afdeklaag en een verontreiniging met zink in het oppervlaktewater. Deze verontreiniging heeft echter waarschijnlijk geen relatie met de stort; * geen verspreidingsrisico’s zijn. De bepaling van de risico’s is gebaseerd op veldwaarnemingen en het standaard analysepakket zoals dit gangbaar is bij bodemonderzoeken. De resultaten volgend uit deze onderzoeken zijn momentopnamen. Als gevolg hiervan kan de beoordeling van de risico's in deze rapportage mogelijk niet actueel en volledig zijn. Uit de resultaten van de risicobeoordeling komt naar voren dat mogelijk sprake is van actuele risico's in relatie met het huidige terreingebruik. Het huidige terreingebruik is extensief gebruik openbaar groen en bebouwing/verharding. Vervolgonderzoek en/of maatregelen
Het is in het kader van de provinciale milieuverordening verboden om, zonder goedgekeurd hergebruikplan, werkzaamheden op of in de stortplaats uit te voeren die de nazorg kunnen belemmeren. In het kader van de wet bodembescherming is het verboden om zonder instemming van het bevoegde gezag (provincie of gemeente) verontreinigde grond of grondwater te verplaatsen (onttrekken) of te verwijderen. In aanvulling op bovenstaande algemene verboden wordt geadviseerd om geen grondwater te onttrekken ter plaatse, of in de directe nabijheid, van de stortplaats. Op basis van de momenteel beschikbare onderzoeksgegevens wordt in aanvulling op vorenstaande algemene verboden en adviezen, specifiek geadviseerd om: * Deklaagdikte: niet dieper dan 0,15 m te graven (deellocatie A) en niet dieper dan 0,20 m te graven (deellocatie B) * Oppervlaktewater: geen gebruik te maken van het oppervlaktewater voor drinken of besproeiing. Daarnaast wordt geadviseerd maatregelen te nemen om contact met het stortmateriaal te voorkomen. Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 5 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
Hierbij kan gedacht worden aan gebruiksbeperkingen of het aanbrengen van afdichting/ophogen deklaag. Vervolgonderzoek wordt niet noodzakelijk geacht. Ten aanzien van de oppervlaktewaterkwaliteit is er waarschijnlijk geen directe relatie met de stortplaats en moeten eventuele maatregelen door de waterkwaliteitsbeheerder worden genomen/geïnitieerd. Voetnoten [1] Bij een aantal stortplaatsen is voor wat betreft de kwaliteit en dikte van de deklaag, gebruik gemaakt van de gegevens uit het zogenaamde AROS-onderzoek (Actualiserend Risico Onderzoek Stortplaatsen). Deze onderzoeken zijn in de periode 1995-1998 uitgevoerd. De voorliggende eindrapportage is via geautomatiseerde wijze tot stand gekomen. Afhankelijk van de uitgevoerde onderzoeken zullen bepaalde genummerde tabellen, paragrafen, voetnoten en/of bijlagen niet in het rapport opgenomen zijn. Het kan daarom zo zijn dat deze nummering niet geheel aansluit. 6
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 6 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING
3
INHOUDSOPGAVE
7
1. INLEIDING
9
2. UITGEVOERDE WERKZAAMHEDEN EN ONDERZOEKEN
10
3. HUIDIG TERREINGEBRUIK EN OMVANG STORTLOCATIE
11
4. ONDERZOEKSOPZET EN RESULTATEN
12
4.1 Algemeen
12
4.2 Kwaliteit en dikte van de deklaag
12
4.3 Kwaliteit van het grondwater
14
4.4 Kwaliteit van het oppervlaktewater
17
5. RISICOBEPALING EN -EVALUATIE
21
5.1 Inleiding
21
5.2 Uitgangspunten en aannames voor de verdere bepaling van risico's
22
5.3 Conclusies
24
Bijlagen (zie hoofdstuk 1 voor een overzicht)
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 7 van 25 NAVOSONDERZOEKEN
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 8 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
EINDRAPPORTAGE
Algemene gegevens voormalige stortplaats: Locatiecode (FINABO): NB3400002 Locatiecode (GLOBIS): NB171900002 Oppervlakte (ha): 3,02 X-coördinaat: 115700 Y-coördinaat: 410477 Ligging stortplaats: zie bijlage 1 zie bijlage 2 Kadastrale gegevens:
NAVOS-ONDERZOEKEN
Steelhovensedijk Plaats: Gemeente: Cluster: Datum rapport: Status rapport:
Made en Drimmelen Drimmelen A 15-05-2007 definitief
1. INLEIDING
De provincie Noord-Brabant is in 1991 gestart met de inventarisatie van stortplaatsen in Noord-Brabant. Dit onderzoek, VOS (Verkennend Onderzoek Stortplaatsen) genaamd, heeft geresulteerd in een bestand van 585 stortplaatsen. Op basis van veelal bureaustudies is een eerste prioritering in de locaties aangebracht. De locaties met een hogere prioriteit hebben in 1995-1998 een vervolgonderzoek gekregen waarbij ook bemonstering “in het veld” heeft plaatsgevonden. Dit onderzoek heeft de naam AROS (Actualiserend Risico Onderzoek Stortplaatsen) gekregen en is bij 162 locaties uitgevoerd. In de periode 1998 tot en met 2005 is een reeks van onderzoeken uitgevoerd bij circa 570 (van de 585) voormalige stortplaatsen in de provincie. Deze onderzoeken maken onderdeel uit van een landelijk onderzoeksprogramma naar de risico’s van voormalige stortplaatsen voor de volksgezondheid en het milieu, genaamd NAVOS (NAzorg VOormalige Stortplaatsen). Onderzocht is de kwaliteit van het grondwater en de kwaliteit en dikte van de deklaag op de voormalige stortplaats. Indien van toepassing heeft ook onderzoek plaatsgevonden naar de kwaliteit van het oppervlaktewater rond de voormalige stortplaats. In deze eindrapportage is een risicobepaling en -evaluatie uitgevoerd, die zal dienen als basis voor verder onderzoek. Leeswijzer
In deze eindrapportage van het NAVOS-onderzoek worden voor bovengenoemde stortplaats uitgevoerde bodemonderzoeken en verkregen resultaten samengevat, te weten: overzicht uitgevoerde onderzoeken; z hoofdstuk 2: overzicht van het huidige terreingebruik en een beschrijving van de stortlocatie; z hoofdstuk 3: beschrijving van de uitgevoerde onderzoeken en een overzicht van de resultaten. z hoofdstuk 4: Achtereenvolgens wordt de deklaag, het grondwater en indien van toepassing het oppervlaktewater besproken; overzicht van de uitgevoerde risicobepaling en –evaluatie. z hoofdstuk 5: Verder horen bij de eindrapportage van het NAVOS-onderzoek de volgende bijlagen (per bijlage wordt hieronder aangegeven of deze voor de gerapporteerde locatie van toepassing is en derhalve in de rapportage is opgenomen): 1. kaart met ligging van de stortlocatie 2. kaart met kadastrale gegevens locatie 3. kaart met contour voormalige stortplaats 4. luchtfoto voormalige stortplaats 5. overzicht resultaten deklaagonderzoek 6. overzicht resultaten grondwateronderzoek 7. overzicht resultaten oppervlaktewateronderzoek 8. risicobeoordeling
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 9 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
2. UITGEVOERDE WERKZAAMHEDEN EN ONDERZOEKEN
In het Verkennend Onderzoek Stortplaatsen (VOS) is een vooronderzoek uitgevoerd en zijn alle relevante gegevens over de ligging, samenstelling van het stortmateriaal, de omvang etc van de voormalige stortplaatsen verzameld (zie bijlage 7d, algemene geohydrologische gegevens). Aan de hand van de resultaten van het VOS-onderzoek heeft een prioritering plaatsgevonden. Bij de stortplaatsen met een hogere prioriteit is vervolgens een Actualiserend Risico Onderzoek Stortplaatsen (AROS) uitgevoerd. In het AROS-onderzoek heeft voor de betreffende stortplaatsen onderzoek plaatsgevonden naar de kwaliteit en dikte van de deklaag en/of de kwaliteit van het grondwater en/of de kwaliteit van het oppervlaktewater. Vervolgens is het onderzoeksprogramma NAVOS opgesteld, waarbij in drie monitoringsronden verder aandacht besteed is aan het in beeld brengen van de kwaliteit van het grondwater rond de voormalige stortplaats. Als onderdeel van de derde NAVOS-ronde heeft ook onderzoek plaatsgevonden naar de dikte en kwaliteit van de deklaag (voor zover nog niet uitgevoerd in het AROS-onderzoek) en indien van toepassing de kwaliteit van het oppervlaktewater rond de voormalige stortplaats. In onderstaande tabel (tabel 2.1) wordt voor deze voormalige stortplaats aangegeven welke werkzaamheden zijn uitgevoerd tijdens welke fase van het gehele onderzoekstraject. Tabel 2.1:overzicht uitgevoerde onderzoeken
Werkzaamheden Periode uitvoering
VOS 1991-1994
Vooronderzoek
X
AROS 1995-1998
NAVOS 1 1998-2000
NAVOS 2 2002
NAVOS 3 2003-2004
Deklaagonderzoek
X
Oppervlaktewateronderzoek
X
Grondwateronderzoek
X
X
X
In voorliggende eindrapportage zijn alle relevante gegevens over deze voormalige stortplaats opgenomen en samengevat. Alle achterliggende detailgegevens zijn beschikbaar in bovengenoemde onderzoeken die op deze voormalige stortplaats zijn uitgevoerd. Opmerkingen
De locatie bestaat uit twee deellocaties: een westelijke (deellocatie A) en een oostelijke (deellocatie B). Enkele boringen op deellocatie B zijn vervallen vanwege een aanwezige klinkerverharding. Enkele peilbuizen zijn afwijkend van het monitoringsplan geplaatst in verband met toestemmingen.
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 10 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
3. HUIDIG TERREINGEBRUIK EN OMVANG STORTLOCATIE
Als onderdeel van het onderzoek is het huidige terreingebruik gecategoriseerd in bodemgebruiksvormen (BGV’s). Deze categorie-indeling wordt in de bodemsanering gebruikt om de benodigde dikte en kwaliteit behorende bij het gebruik te bepalen. Indien een stortplaats meerdere bodemgebruiken kent, bijvoorbeeld “wonen” en “natuur”, dan is per risicocategorie (humaan, ecologisch en verspreiding) het meest risicovolle gebruik beoordeeld. Zo kan het zijn dat voor de humane risico’s de functie wonen maatgevend is en voor de ecologische risico’s de functie natuur. Voor een overzicht van de deklaag en het gebruik wordt ook verwezen naar bijlage 4, waarin een luchtfoto is opgenomen. In onderstaande tabel (tabel 3.1) zijn de actuele bodemgebruiksvormen (BGV) samengevat, zoals deze voor deze stortplaats zijn aangetroffen. Voor de BGV die in de directe omgeving van de stortplaats is aangetroffen is voor iedere windrichting het meest voorkomende bodemgebruik genomen (tabel 3.2). Tabel 3.1: terreingebruik op de stortplaats
Tabel 3.2: terreingebruik rond de stortplaats
BGV Voormalige stortplaats BGV-nummer % van oppervlak
BGV Directe omgeving ligging t.o.v. stortplaats BGV *
I
0
%
noord
IVb
II
85
%
oost
II
III
15
%
zuid
IVb
IVa
0
%
west
IVb
IVb
0
%
* meest voorkomende gebruik ingevuld
Omschrijving bodemgebruiksvormen: BGV I: wonen en intensief gebruik openbaar groen; z BGV II: extensief gebruik openbaar groen; z BGV III: bebouwing en verhardingen; z BGV IVa: natuur; z BGV IVb: landbouw; z
De omvang (contour) van de voormalige stortplaats is tijdens het VOS-onderzoek op basis van dossieronderzoek en een veldbezoek vastgesteld. Tijdens het onderzoek naar de dikte van de deklaag is tevens nagegaan of onder de deklaag stortmateriaal aanwezig is. Indien bij het boren in de deklaag op een diepte van 1,5 meter onder het maaiveld geen stortmateriaal is aangetroffen, wordt gesteld dat ter plaatse waarschijnlijk geen stortmateriaal aanwezig is. Op basis hiervan is (mogelijk) de contour van de voormalige stortplaats aangepast (zie bijlage 3). In onderstaande tabel (tabel 3.3) is aangegeven of een dergelijke aanpassing van de contour van de voormalige stortplaats al dan niet is uitgevoerd. Tabel 3.3: oppervlakte stortplaats
oppervlak (ha) uit VOS-onderzoek
contour stortplaats aangepast?
oppervlak (ha) na aanpassing
3,02
Nee
n.v.t.
Opmerkingen
Geen opmerkingen.
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 11 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
4. ONDERZOEKSOPZET EN RESULTATEN 4.1 Algemeen
Voor de beoordeling van bodemverontreiniging wordt gebruik gemaakt van de circulaire "Streefwaarden en interventiewaarden bodemsanering” die op 24 februari 2000 in de Staatscourant is gepubliceerd (Str. 2000, nr. 39). Streefwaarde (S):
concentratie voor de betreffende stof, waaronder sprake is van een natuurlijk voorkomend gehalte. Boven deze concentratie is sprake van lichte verontreiniging; deze waarde wordt bepaald door de streefwaarde en interventiewaarde op te tellen Tussenwaarde (T): en vervolgens te delen door twee. Deze waarde wordt gehanteerd om te bepalen of er nader onderzoek gewenst is naar de omvang van de verontreiniging. Boven deze concentratie is sprake van een matige verontreiniging; Interventiewaarde (I): concentratieniveau voor de betreffende stof waarbij de functionele eigenschappen die de bodem heeft voor mens, plant of dier ernstig zijn verminderd of dreigen te verminderen. Boven deze concentratie is er sprake van een sterke verontreiniging. De streef-, tussen- en interventiewaarden voor grond zijn voor de meeste stoffen afhankelijk gesteld van het organische stof gehalte (humus) en/of lutumgehalte (gronddeeltjes < 2µm). In dit rapport zijn de toetsingswaarden gebaseerd op de in de mengmonsters bepaalde organische stof- en lutumgehalten. Voor de eventuele beoordeling van bodemverontreiniging met asbest wordt gebruik gemaakt van de vastgestelde interventiewaarde voor asbest van 100 mg/kg (deze concentratie is een “gewogen” waarde, waarbij de concentratie serpentijnasbest wordt vermeerderd met 10 maal de concentratie amfiboolasbest). 4.2 Kwaliteit en dikte van de deklaag
De kwaliteit en dikte van de deklaag op de voormalige stortplaatsen is voor een deel (ca. 20% van de locaties) onderzocht in het AROS-onderzoek. De overige locaties zijn, op enkele uitzonderingen na, in de 3e ronde van het NAVOS-programma onderzocht. Voor deze locatie zijn onderzoeksresultaten beschikbaar ten aanzien van de deklaagkwaliteit en -dikte. Als gevolg van voortschrijdend inzicht en aanpassing van normen wijkt de onderzoeksopzet voor de deklagen in het AROS-onderzoek enigszins af van de opzet zoals deze is gehanteerd bij de 3e NAVOSronde. Hierdoor is een klein verschil ontstaan tussen het aantal boringen en uitgevoerde analyses bij beide onderzoeken. Ook de maximale boordiepte (100 cm bij AROS tegen 150 cm bij NAVOS) wijkt af, waardoor ook de gemiddelde deklaagdikte in een aantal gevallen kleiner wordt. Daarnaast zijn bij het AROS-onderzoek uitsluitend mengmonsters geanalyseerd. Desalniettemin zijn de, tijdens het AROS-onderzoek verkregen, deklaaggegevens als voldoende representatief te beschouwen om een risicobepaling en –evaluatie te kunnen uitvoeren. Voor het NAVOS deklaagonderzoek is een boorplan opgesteld, met als uitgangspunt: z
z
z
z
z
twintig boringen per hectare. Bij stortplaatsen met een oppervlak kleiner dan 1 hectare zijn toch 20 boringen geplaatst; de deklaagboringen zijn doorgezet tot net in de bovenkant van het stortmateriaal met een maximale boordiepte van 1,5 meter. Daar waar gesloten verhardingen aanwezig waren, zijn geen boringen uitgevoerd; bij het bemonsteren van het deklaagmateriaal is zorggedragen dat geen vermenging met onderliggend stortmateriaal heeft kunnen plaatsvinden; het per hectare samenstellen van gemiddeld drie grondmengmonsters van de deklaag (gebaseerd op veldwaarnemingen en ruimtelijke samenhang). Bij stortplaatsen kleiner dan 1 hectare zijn minimaal 3 mengmonsters samengesteld. Indien in de deklaag visueel is vastgesteld dat sprake is van asbest bijmenging, wordt hiervan een apart monster samengesteld; het in een Sterlab-erkend laboratorium analyseren van de grondmonsters op het NEN-5740 pakket voor grond en het bepalen van het organisch stof en lutumgehalte. In de tabel in bijlage 5 is naast de analyseresultaten ook een overzicht gegeven van de stoffen waarop conform het NEN-5740 pakket voor
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 12 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
z
grond is geanalyseerd. Analyse op asbest heeft conform NEN 5707 plaatsgevonden. Indien van toepassing zijn aansluitend aan bijlage 5c de analysecertificaten van het asbestonderzoek toegevoegd; als in een grondmengmonster voor een/meerdere onderzochte stoffen de tussenwaarde is overschreden (>T-waarde), zijn ter plaatse nieuwe boringen uitgevoerd [2] en van alle individuele boringen afzonderlijke monsters genomen en geanalyseerd op het NEN-5740 pakket grond.
In navolgende tabellen (tabel 4.1 t/m 4.3) is een overzicht gegeven van de resultaten van het deklaagonderzoek. Hierbij wordt aangetekend dat geen deklaagboringen zijn uitgevoerd op het gedeelte van de stortplaats waar een verharding aanwezig was. Omdat niet onderzocht is hoe dik de verharding en een eventueel onderliggende (funderings-)laag is veiligheidshalve een deklaagdikte van maximaal 10 centimeter aangehouden. In de risicobeoordeling zal hiermee rekening worden gehouden (zie hoofdstuk 5). Tabel 4.1: deklaagdikte
Laagdikte
Oppervlakte (in m²)
Oppervlakte (in %)
0 - 10 cm
907
3%
10 - 50 cm
13150
43,5 %
50 - 100 cm
15173
50,2 %
> 100 cm
1012
3,3 %
verharding (is onderdeel van de laag 0 - 10 cm)
907,26
3%
gemiddelde deklaagdikte, inclusief verharding
54 cm
Tabel 4.2: resultaten deklaagonderzoek
Mengmonster
Individueel monster
aantal geanalyseerde monsters
9
0
aantal grondmonsters met overschrijding T-waarde
0
0
aantal grondmonsters met overschrijding I-waarde
0
0
oppervlak met overschrijding I-waarde in deklaag (m²)
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
0 m²
Pagina 13 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
Tabel 4.3: toetsingen deklaagonderzoek
Aantal grondmonsters met een overschrijding van Resultaten Toetsingen
(mengmonsters)
(individuele monsters)
<S
>S
>T
>I
<S
>S
>T
>I
As (arseen)
9
0
0
0
0
0
0
0
Cd (cadmium)
9
0
0
0
0
0
0
0
Cr (chroom)
9
0
0
0
0
0
0
0
Cu (koper)
9
0
0
0
0
0
0
0
Hg (kwik)
9
0
0
0
0
0
0
0
Ni (nikkel)
9
0
0
0
0
0
0
0
Pb (lood)
8
1
0
0
0
0
0
0
Zn (zink)
6
3
0
0
0
0
0
0
EOX
4
5
n.v.t.
n.v.t.
0
0
n.v.t.
n.v.t.
PAK
5
4
0
0
0
0
0
0
Minerale olie
6
3
0
0
0
0
0
0
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Asbest: (niet onderzocht)
Samenvatting/opmerkingen deklaagonderzoek
De locatie bestaat uit twee deellocaties: een westelijke (deellocatie A) en een oostelijke (deellocatie B). De stortplaats is voor 15% verhard (gedeelte in deellocatie B). In deellocatie A zijn maximaal lichte verontreinigingen met lood, zink, PAK en minerale olie aangetroffen. Tevens is de parameter EOX verhoogd aangetoond. In het onverharde deel van deellocatie B zijn maximaal lichte verontreinigingen met zink, PAK en minerale olie aangetroffen. Tevens is de parameter EOX verhoogd aangetoond. De gemiddelde dikte van de deklaag van deellocatie A is 0,36 m en de minimale dikte is 0,15 m. Voor ruim driekwart van de deellocatie geldt dat de deklaagdikte minder dan 0,50 m bedraagt. De gemiddelde dikte van het onverharde deel van de deklaag van deellocatie B is 0,65 m en de minimale dikte is 0,20 m. Voor eenderde van de deellocatie geldt dat de deklaagdikte minder dan 0,50 m bedraagt. 4.3 Kwaliteit van het grondwater
In de 1e en 2e ronde van het NAVOS–programma is met behulp van peilbuizen een grondwatermonitoringssysteem geïnstalleerd rond de voormalige stortplaats. De plaatsing van de peilbuizen heeft plaatsgevonden op basis van een monitoringsvisie [3]. Deze monitoringsvisie is voor de 3e ronde verfijnd [4]. Het monitoringssysteem heeft in eerste instantie als doel vast te stellen of door de voormalige stortplaats (negatieve) beïnvloeding van het grondwater plaatsvindt danwel heeft plaatsgevonden (zogenaamde brongerichte monitoring). In tweede instantie is ook gekeken naar de mate van verspreiding/de omvang van de verontreiniging (zogenaamde effectgerichte monitoring). Alvorens in te gaan op de opzet van het monitoringssysteem en de resultaten van het grondwateronderzoek zal eerst een beschrijving gegeven worden van de regionale en lokale bodemopbouw en de geohydrologische situatie nabij de stortplaats. In navolgende tabel (tabel 4.4) is de regionale bodemopbouw volgens de Grondwaterkaart van Nederland van de dienst Grondwaterverkenning van TNO (DGV-TNO) weergegeven. Op basis van de boorbeschrijvingen van de geplaatste peilbuizen is daarna de lokale bodemopbouw in tabel 4.5 beschreven. Vervolgens is in tabel 4.6 een overzicht gegeven van de resultaten van het grondwateronderzoek met betrekking tot de geohydrologische aspecten. Voor verdere informatie wordt verwezen naar bijlage 6.
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 14 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
Tabel 4.4: regionale bodemopbouw
Bodemlaag
Traject (m-mv) Stratigrafische beschrijving
Geohydrologische kenmerken
freatisch pakket
0 - 30
formatie van Kreftenheye
k = 20 m/d
eerste scheidende laag
30 - 85
formatie van Kedichem
k = 0,001 m/d
eerste watervoerend pakket
85 - 165
formatie van Maassluis
k = 17,5 m/d
Tabel 4.5: lokale bodemopbouw
Bodemlaag
Traject (m-mv) Beschrijving bodemopbouw
Geohydrologische kenmerken
freatisch pakket
0,0 - 6,0
k = 20 m/d
zwak siltig zand
Tabel 4.6: resultaten geohydrologisch onderzoek
Laagdiepte (m-mv)
Gemiddelde grondwaterstand (m+NAP)
Maximum grondwaterstand (m+NAP)
Minimum grondwaterstand (m+NAP)
Kwel/ infiltratie
verhang (m/km)
-0,78
-0,28
-1,27
onbekend
0,2
0,0 - 5,0 m 5,0 - 10,5 m 10,5 - 16,0 m >16,0 m Monitoringssysteem
De opzet van het grondwateronderzoek is als volgt. Rond de stortplaats is een systeem voor grondwatermonitoring geplaatst. Dit systeem is meestal in de 1e NAVOS-ronde aangelegd en bestaat in principe uit: z één of meerdere peilbuizen aan bovenstroomse zijde, op enige afstand van de voormalige stortplaats (code A01, A02, …). De peilbuisfilters zijn geplaatst op een diepte van ca. één meter onder de grondwaterspiegel (= freatisch grondwater) en indien van toepassing filter(s) in diepere watervoerende lagen. Deze peilbuizen zijn bedoeld als referentie voor de grondwaterkwaliteit zonder beïnvloeding van de stortplaats; Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 15 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
z
z
z
meerdere peilbuizen aan de benedenstroomse zijde, direct grenzend aan de voormalige stortplaats (met code B01, B02, …). De peilbuisfilters zijn geplaatst op een diepte van ca. één meter onder de grondwaterspiegel en indien van toepassing filter(s) ter plaatse van diepere watervoerende lagen. Afwijkingen van de monitoringsvisie zijn vaak het gevolg de locale (terrein-)omstandigheden en verkregen toestemmingen van perceelseigenaren; de verkregen grondwatermonsters zijn geanalyseerd op: zware metalen (8 stuks), vluchtige aromaten aangevuld met naftaleen (BETXN), fenol-index, gehalogeneerde koolwaterstoffen (VOCL), EOX en macroparameters (ammonium, chloride, chemisch zuurstofverbruik (CZV), sulfaat en Kjeldahl-stikstof); de peilbuizen zijn gewaterpast en de grondwaterstanden in de peilbuizen zijn ingemeten. Op basis hiervan is de stromingsrichting van het grondwater bepaald.
In de 2e ronde van het NAVOS–programma zijn peilbuizen, die niet meer aanwezig waren, vervangen (code A21 danwel B21 en verder). Op sommige locaties is op basis van meetgegevens over de grondwaterstromingsrichting het monitoringssysteem aangepast. Hierdoor kan het voorkomen dat met “A” gecodeerde peilbuizen benedenstrooms staan en met “B” gecodeerde peilbuizen bovenstrooms. Alle nieuwe en bestaande peilbuizen zijn bemonsterd en geanalyseerd op dezelfde componenten als in de 1e NAVOSronde. In de 3e ronde van het NAVOS-programma zijn die peilbuizen, waar in de 1e en 2e NAVOS-ronde geen (sterke) grondwaterverontreiniging is aangetroffen, niet meer bemonsterd. Peilbuizen waar in de 1e en 2e NAVOS-ronde een sterk wisselende grondwaterkwaliteit is aangetroffen zijn in de 3e NAVOS-ronde nogmaals bemonsterd en geanalyseerd. Rond peilbuizen waar in de 1e en 2e NAVOS-ronde een (indicatie van) ernstige grondwaterverontreiniging is aangetroffen, zijn aanvullend peilbuizen geplaatst om de omvang van de verontreiniging in beeld te brengen (code A51, A52, … aan bovenstroomse zijde danwel B51, B52, … aan benedenstroomse zijde). Alle peilbuizen zijn ingemeten (Rijksdriehoekstelsel), de grondwaterstand gepeild en gewaterpast (ten opzichte van NAP) en de stromingsrichting van het grondwater bepaald ter verificatie van de eerder vastgestelde stromingsrichting.
Alle in de 3e NAVOS-ronde bemonsterde peilbuizen zijn geanalyseerd op dezelfde componenten als in de 1e NAVOS-ronde met uitzondering van de macroparameters.
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 16 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
In tabel 4.7 worden de toetsingsresultaten van drie ronden grondwateronderzoek weergegeven. Indien van toepassing is daarnaast het geschatte grondwatervolume met overschrijding van de interventiewaarde weergegeven. In bijlage 6 staan de meetresultaten in detail vermeld. Tabel 4.7: resultaten en toetsingen grondwateronderzoek
Resultaten grondwateronderzoek 0
Volume met overschrijding I-waarde in het grondwater (m³): Onderzoeksronde
NAVOS 1
NAVOS 2
NAVOS 3
Aantal monsters (filters) geanalyseerd*
4
7
4
Aantal monsters met toetsingen
<S >S >T
>I
<S >S >T
>I
<S >S >T
>I
As (arseen)
2
2
0
0
7
0
0
0
2
2
0
0
Cd (cadmium)
4
0
0
0
7
0
0
0
4
0
0
0
Cr (chroom)
1
3
0
0
5
2
0
0
0
4
0
0
Cu (koper)
4
0
0
0
7
0
0
0
4
0
0
0
Hg (kwik)
4
0
0
0
7
0
0
0
4
0
0
0
Ni (nikkel)
4
0
0
0
7
0
0
0
4
0
0
0
Pb (lood)
4
0
0
0
7
0
0
0
4
0
0
0
Zn (zink)
3
1
0
0
3
4
0
0
4
0
0
0
BETXN
0
4
0
0
5
2
0
0
3
1
0
0
Fenolindex
1
3
0
0
7
0
0
0
4
0
0
0
EOX
0
0
7
0
4
0
VOCL
4
0
7
0
3
1
n.v.t. n.v.t. 0
0
n.v.t. n.v.t. 0
0
n.v.t. n.v.t. 0
0
* Indien er in een NAVOS-ronde geen analyses zijn uitgevoerd, is er "0" vermeld Samenvatting/opmerkingen grondwateronderzoek
De stroming van het grondwater is noordwestelijk gericht. De verticale stromingsrichting is onbekend. Bovenstrooms zijn in de peilbuizen maximaal lichte verontreinigingen met chroom, zink en xylenen aangetroffen. De fenol index is verhoogd aangetoond. Benedenstrooms zijn in de peilbuizen maximaal lichte verontreinigingen met arseen, chroom, zink, benzeen, xylenen en tetrachlooretheen aangetroffen. Tevens is de fenol index verhoogd aangetoond. Wat betreft de verontreinigingen met arseen, benzeen en tetrachlooretheen bestaat er mogelijk een relatie met de stort. De overige verhogingen zijn zowel boven- als benedenstrooms aangetoond en kunnen waarschijnlijk niet gerelateerd worden aan de stort (verhoogde achtergrondwaarden/externe bron). 4.4 Kwaliteit van het oppervlaktewater
Wanneer rond (direct nabij) de voormalige stortplaats oppervlaktewater aanwezig is, heeft in principe bemonstering en analyse van het oppervlaktewater plaatsgevonden, om vast te stellen of vanuit de voormalige stortplaats negatieve beïnvloeding van het oppervlaktewater optreedt. Hierbij moet gedacht worden aan watergangen, vijvers en dergelijke. Op basis van het bovenstaande heeft voor deze stortplaats bemonstering van het oppervlaktewater plaatsgevonden.
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 17 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
Rond de voormalige stortplaats zijn in principe drie locaties geselecteerd waar het oppervlaktewater bemonsterd is. Indien mogelijk zijn de watermonsters zowel bovenstrooms, als ter plaatse van de stort, als benedenstrooms genomen. Aansluitend zijn deze in een Sterlab-erkend laboratorium geanalyseerd op zware metalen (8 stuks), vluchtige aromaten aangevuld met naftaleen (BETXN), fenol-index, gehalogeneerde koolwaterstoffen (VOCL), extraheerbare organische gehalogeneerden (EOX), ammonium, chloride, Kjeldahl-stikstof, sulfaat en chemisch zuurstofverbruik (CZV). In een aantal gevallen zijn er slechts 1 of 2 locaties bemonsterd. Dit is meestal veroorzaakt door het droog staan of niet aanwezig zijn van een watergang.
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 18 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
In navolgende tabel (tabel 4.8) is een overzicht gegeven van de resultaten van het oppervlaktewateronderzoek. Voor verdere informatie wordt verwezen naar bijlage 7 en de rapportage van de 3e NAVOSronde. Tabel 4.8: resultaten en toetsingen oppervlaktewateronderzoek
Toetsingsresultaten
Toetsingsniveaus (in µg/l tenzij anders vermeld)
Toetsing oppervlaktewater aan streefniveau (S) en MTR-niveau
S
MTR
monster 1
monster 2
monster 3
As (arseen)
1,0
25,0
<d
<d
<d
Cd (cadmium)
0,08
0,4
<d
<d
<d
Cr (chroom)
0,3
8,7
<d
<d
<d
Cu (koper)
0,5
1,5
<d
<d
<d
Hg (anorg. kwik)
0,01
0,2
<d
<d
<d
Ni (nikkel)
3,3
5,1
<d
<d
<d
Pb (lood)
0,3
11,0
<d
<d
<d
Zn (zink)
2,9
9,4
>MTR
>MTR
>MTR
Benzeen
2
240
<d
<d
<d
Ethylbenzeen
7
370
<d
<d
<d
Tolueen
4
730
<d
<d
<d
Xyleen
4
380
<d
<d
<d
Naftaleen
0,01
1,2
<d
<d
<d
EOX
-
-
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Fenol-index (fenolen)*
-
100
<d
<d
<d
Ammonium*
-
-
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Chloride
-
200
<d
<MTR
<MTR
N-Kjeldahl*
1
2,2
<MTR
<MTR
<MTR
Sulfaat
-
100
<d
<d
<d
CZV*
-
150
<d
<d
<d
Toetsing heeft plaatsgevonden op basis van normen uit de vierde nota waterhuishouding (NW4), waarbij: S= streefniveau landelijke oppervlaktewaterkwaliteit (doelniveau voor langere termijn, zo mogelijk voor 2010); MTR = minimaal te bereiken kwaliteitsniveau voor het oppervlaktewater (ecologische doelstelling). Getoetst is aan de concentraties van in het oppervlaktewater opgeloste stoffen (exclusief zwevend stof). Voor de organische verbindingen is geen streefniveau bekend. Voor de met * gemarkeerde stoffen was in de NW4 geen toetsingskader opgenomen en is zo mogelijk een eigen toetsingskader gehanteerd. Voor de stofgroep vluchtige gehalogeneerde koolwaterstoffen (VOCl) is geen toetsingskader. In bijlage 4 zijn wel de toetsingen voor de individuele VOCl’s uitgevoerd. Indien een locatie niet is bemonsterd zijn betreffende velden niet gevuld (=blanco)
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 19 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
Samenvatting/opmerkingen oppervlaktewateronderzoek
Het oppervlaktewater in de sloot langs de noordgrens van deellocatie B is op drie plaatsen onderzocht. De MTR-waarde voor zink wordt op alle drie de plaatsen overschreden. De zinkgehalten in het grondwater zijn eveneens verhoogd. Aangezien verwacht wordt dat de verhoogde zinkgehalten in het grondwater niet gerelateerd kunnen worden aan de stortplaats, is het zeer aannemelijk dat dit ook geldt voor de verhoogde zinkgehalten in het oppervlaktewater. Deze aanname wordt ondersteund door het feit dat de zinkgehalten overal verhoogd zijn: aan de bovenstroomse zijde van de stortplaats, midden in de stortplaats en aan de benedenstroomse zijde van de stortplaats. Opgemerkt wordt dat het oppervlaktewater mogelijk beinvloed wordt door landbouwkundige activiteiten (kassen) in de omgeving van de stortplaats. Voetnoten [2] Bij de functie bedrijventerrein is individuele bemonstering en analyse pas vanaf een overschrijding van de interventiewaarde (>Iwaarde) uitgevoerd. Bij de functie natuur zijn alleen mengmonsters geanalyseerd. [3] IWACO: Monitoringsvisie inrichting monitoring infrastructuur bij voormalige stortplaatsen in Noord-Brabant, opdrachtgever provincie Noord-Brabant, project 3361470, ’s-Hertogenbosch, 11 september 1998.
[4] Provincie Noord-Brabant, projectteam Navos: NAVOS-visie 3de ronde; monitoringsvisie voor het grondwater-, deklagen- en oppervlaktewateronderzoek bij voormalige stortplaatsen in de provincie Noord-Brabant, versie 1.2, ’s-Hertogenbosch 2 september 2003
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 20 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
5. RISICOBEPALING EN -EVALUATIE 5.1 Inleiding
De risicobeoordeling heeft uitsluitend betrekking op de deklaag, het stortgas, het grondwater en eventueel aanwezig oppervlaktewater bij de stortplaats. Het afval in de stortplaats is niet onderzocht. De reden hiervoor is dat afval zo heterogeen van samenstelling is dat geen betrouwbare uitspraken gedaan kunnen worden over de aanwezige risico’s. Bovendien is er vaak geen direct contact mogelijk met het afval omdat de stort vaak afgedekt is met een afdeklaag. In het geval er wel directe contactmogelijkheden met het afval zijn dan is er per definitie sprake van risico’s. De risicobeoordeling is aan de hand van de verzamelde resultaten van de VOS-, AROS- en NAVOSonderzoeken uitgevoerd. Het gaat hierbij om actuele humane, ecologische en verspreidingsrisico’s, die zijn bepaald met behulp van het Sanerings Urgentie Systematiek-model (SUS) en de circulaire "Bodemsanering 2006" die op 28 april 2006 in de Staatscourant is gepubliceerd (Str. 2006, nr, 83). Deze toetsing heeft uitsluitend betrekking op de deklaag van de stortplaats en het grondwater bij de stortplaats. Dit model is opgezet voor de bepaling van risico’s bij bodemverontreinigingen. Het gaat hierbij om (chronische) effecten die bij (langdurige) blootstelling kunnen optreden.
Bij het toepassen/uitvoeren van de risicobeoordeling is rekening gehouden met een aantal specifieke aspecten in relatie met de aanwezigheid van stortmateriaal (zie bijlage 8). Het SUS-model kent een laagsgewijze opbouw waarbij eerst een eenvoudige toetsing wordt uitgevoerd om te bepalen waar zich mogelijke actuele risico’s voordoen (humaan, ecologie of verspreiding). De criteria voor de risico’s zijn de volgende: z humaan: overschrijding van het Maximaal Toelaatbaar Risiconiveau (MTR) voor de mens; z ecologie: overschrijding van de concentratie verontreiniging in de afdeklaag (eerste 0,5 m) waarbij 50% van de mogelijk aanwezige soorten (planten en dieren) negatieve effecten kan ondervinden. Randvoorwaarde hierbij is dat deze concentratie in een bepaald minimum oppervlak wordt overschreden. Per gebiedstype (bv. natuur, industrie etc) is een minimum oppervlak vastgesteld; z verspreiding: het verontreinigde grondwater bedreigt een kwetsbaar object (bijvoorbeeld grondwaterbeschermingsgebied, kwetsbaar oppervlaktewater of kwelgebied). Of er is sprake van een onbeheersbare situatie (bijv. aanwezigheid van drijflaag, zaklaag of het bodemvolume verontreinigd grondwater is groter dan 6000 m³).
Naast deze (bodem)criteria zijn bij stortplaatsen nog een aantal specifieke criteria aan de orde: z deklaagdikte: onvoldoende dikte van de deklaag kan bij normaal gebruik leiden tot direct contact met stortmateriaal. Bij direct contact met stortmateriaal kunnen er in principe ook altijd risico’s (mens en dier) aanwezig zijn. Hierbij moet gedacht worden aan fysiek gevaar tengevolge van bijvoorbeeld glas, scherpe metalen, maar ook van mogelijk voorkomen van schadelijke of ziekteverwekkende stoffen en micro-organismen. Over het algemeen zijn, gelet op de grote heterogeniteit van stortmateriaal, deze risico’s nooit uit te sluiten. Er is vanuit gegaan dat er bij een deklaagdikte van meer dan 50 cm geen direct risico aanwezig is; z stortgas: ten aanzien van het stortgas bestaat bij bebouwing de kans dat het gas zich kan ophopen. Hierdoor kunnen onveilige situaties ontstaan door kans op explosies of gebrek aan zuurstof. Ook is het mogelijk dat er schade aan de vegetatie ontstaat als gevolg van verdringing van de bodemlucht; z oppervlaktewater: de kwaliteit van het oppervlaktewater is getoetst aan ecologische normen. Indirecte risico’s voor de mens worden al meegenomen in de toetsing van de humane risico’s.
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 21 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
Ter illustratie van de risico’s is in onderstaande figuur (figuur 5.1) weergegeven langs welke wegen de risico’s bij stortplaatsen ontstaan. Figuur 5.1
gasemissie toplaag
oppervlaktewater stortgas
stortplaats
peilbuis
verontreinigingspluim
5.2 Uitgangspunten en aannames voor de verdere bepaling van risico's
Indien uit de toetsing blijkt dat ten aanzien van één of meerdere aspecten risico’s kunnen optreden vindt een verdere afleiding van de risico’s plaats. De uitgevoerde SUS-berekening is in bijlage 8 opgenomen.Bij de uitwerking van de risicobeoordeling zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: z bij toetsing van de risico’s is uitgegaan van extensief gebruik openbaar groen; z bij de afleiding van de risico’s voor de mens worden de hoogst gemeten gehalten als invoerparameter gebruikt; z bij de afleiding van de risico’s voor de mens zijn ook de risico’s ten gevolge van de overschrijding van de LAC-signaalwaarden [5], beschouwd. Overschrijding van deze normen heeft mogelijk te hoge concentraties in gewassen tot gevolg. Deze gewassen kunnen direct (consumptie van gewassen) of indirect (consumptie vlees, melk etc.) in de voedselketen terecht komen; z de oppervlakte voor de bepaling van de ecologische risico’s vindt plaats op basis van de interventiewaarde-contour. Voor de uitwerking van de risicoberekening en de specifieke invoerparameters wordt verwezen naar bijlage 8. In de tabellen 5.1 t/m 5.3 zijn de belangrijkste (algemene) invoergegevens ten aanzien van humane, ecologische en verspreidingsrisico's weergegeven.
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 22 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
Tabel 5.1: uitgangspunten risicobeoordeling risicocategorie “humaan”
Toetsingsniveau
Criterium
Specifieke invulling
Eenvoudige toetsing
1. Direct contact
nee
2. Gewasteelt/moestuin
nee
3. Vluchtige verbindingen
nee
4. Permeatie leidingen
nee
5. Gewasteelt commercieel
nee
6. Deklaagdikte < 0,5 m
ja (0,15 m)
7. Stortgas
nee
verdere afleiding indien: - 1/2/3/4 : Ja -> zie A - 5 : Ja -> zie B
Verdere afleiding A
B
(niet van toepassing)
Bodemgebruik
##bodemA## n.v.t.
Concentratie > T-waarde
stof
concentratie in mg/kg ds
##stof1## n.v.t.
##conc1## n.v.t.
##stof2##
##conc2##
##stof3##
##conc3##
Bodemgebruik
##bodemB## n.v.t.
Concentratie > LAC-signaalwaarde
stof
concentratie in mg/kg ds
##stof1## n.v.t.
##conc1## n.v.t.
##stof2##
##conc2##
##stof3##
##conc3##
Tabel 5.2: uitgangspunten risicobeoordeling risicocategorie “ecologisch”
Toetsingsniveau
Criterium
Specifieke invulling
Eenvoudige toetsing
1. Verontreiniging in bovengrond
nee
2. Deklaagdikte < 0,5 m
ja (0,15 m)
3. Beïnvloeding oppervlaktewater door stort
ja
verdere afleiding indien: - 1 : Ja -> zie C - 3 : Ja -> zie D Verdere afleiding C
D
Stortplaats:
Ecologische doelstelling
middel
Concentratie > HC50 (> I-waarde) en oppervlakte > 50 m²
stof
concentratie in mg/kg ds
Concentratie > MTR-niveau
stof
concentratie in µg/l
zink
80
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
oppervlakte in m²
Pagina 23 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
Tabel 5.3: uitgangspunten risicobeoordeling risicocategorie “verspreiding”
Toetsingsniveau
Criterium
Specifieke invulling
Eenvoudige toetsing
1.Drijflaag
nee
2. Dichtheidsstroming
nee
3. Transport onverzadige zone
nee
4. Ernstige grondwaterverontreiniging
nee
5. Bedreigde objecten of stroming naar opp.water
nee
verdere afleiding indien: - 1/2/3/4/5 : Ja -> zie E
Verdere afleiding E
(niet van toepassing)
Stromingssnelheid
Verticaal: ##vertsnelh## m n.v.t.
Horizontaal: ##horzsnelh## n.v.t.
Concentratie > I-waarde
stof
concentratie in µg/l
per stof is de maatgevende verspreiding uitgewerkt (verticale of horizontale richting)
retardatie- contactopperfactor vlakte in m² (vert./hor.)
##stof1## n.v.t.
##conc1## n.v.t.
##ret1# n.v.t.
##copp1## n.v.t.
##stof2##
##conc2##
##ret2#
##copp2##
##stof3##
##conc3##
##ret3#
##copp3##
##stof4##
##conc4##
##ret4#
##copp4##
5.3 Conclusies
Humane risico's In deellocatie A zijn maximaal lichte verontreinigingen met lood, zink, PAK en minerale olie aangetroffen. Tevens is de parameter EOX verhoogd aangetoond. In het onverharde deel van deellocatie B zijn maximaal lichte verontreinigingen met zink, PAK en minerale olie aangetroffen. Tevens is de parameter EOX verhoogd aangetoond. Er zijn geen humane risico’s in zowel deellocatie A als deellocatie B aangezien er geen sterke verontreinigingen zijn aangetroffen in de deklaag. De gemiddelde dikte van de deklaag van deellocatie A is 0,36 m en de minimale dikte is 0,15 m. Voor ruim driekwart van de deellocatie geldt dat de deklaagdikte minder dan 0,50 m bedraagt. De gemiddelde dikte van het onverharde deel van de deklaag van deellocatie B is 0,65 m en de minimale dikte is 0,20 m. Voor eenderde van de deellocatie geldt dat de deklaagdikte minder dan 0,50 m bedraagt. Gezien de minimale deklaagdikte zijn er zowel voor deellocatie A als deellocatie B humane risico's vanwege contact mogelijkheden met het stortmateriaal. Gelet op de aard en ouderdom van de stort is er geen stortgasontwikkeling te verwachten. Ecologische risico's In deellocatie A zijn maximaal lichte verontreinigingen met lood, zink, PAK en minerale olie aangetroffen. Tevens is de parameter EOX verhoogd aangetoond.
In het onverharde deel van deellocatie B zijn maximaal lichte verontreinigingen met zink, PAK en minerale olie aangetroffen. Tevens is de parameter EOX verhoogd aangetoond. Er zijn geen ecologische risico’s in zowel deellocatie A als deellocatie B aangezien er geen sterke verontreinigingen zijn aangetroffen in de deklaag. De gemiddelde dikte van de deklaag van deellocatie A is 0,36 m en de minimale dikte is 0,15 m. Voor ruim driekwart van de deellocatie geldt dat de deklaagdikte minder dan 0,50 m bedraagt. Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Pagina 24 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
De gemiddelde dikte van het onverharde deel van de deklaag van deellocatie B is 0,65 m en de minimale dikte is 0,20 m. Voor eenderde van de deellocatie geldt dat de deklaagdikte minder dan 0,50 m bedraagt. Gezien de minimale deklaagdikte zijn er zowel voor deellocatie A als deellocatie B ecologische risico's vanwege contact mogelijkheden met het stortmateriaal. Het oppervlaktewater in de sloot langs de noordgrens van deellocatie B is op drie plaatsen onderzocht. De MTR-waarde voor zink wordt op alle drie de plaatsen overschreden. De zinkgehalten in het grondwater zijn eveneens verhoogd. Aangezien verwacht wordt dat de verhoogde zinkgehalten in het grondwater niet gerelateerd kunnen worden aan de stortplaats, is het zeer aannemelijk dat dit ook geldt voor de verhoogde zinkgehalten in het oppervlaktewater. Deze aanname wordt ondersteund door het feit dat de zinkgehalten overal verhoogd zijn: aan de bovenstroomse zijde van de stortplaats, midden in de stortplaats en aan de benedenstroomse zijde van de stortplaats. Opgemerkt wordt dat het oppervlaktewater mogelijk beinvloed wordt door landbouwkundige activiteiten (kassen) in de omgeving van de stortplaats. Gelet op de aard en ouderdom van de stort is er geen stortgasontwikkeling te verwachten. Verspreidingsrisico's Bovenstrooms zijn in de peilbuizen maximaal lichte verontreinigingen met chroom, zink en xylenen aangetroffen.
De fenol index is verhoogd aangetoond. Benedenstrooms zijn in de peilbuizen maximaal lichte verontreinigingen met arseen, chroom, zink, benzeen, xylenen en tetrachlooretheen aangetroffen. Tevens is de fenol index verhoogd aangetoond. Wat betreft de verontreinigingen met arseen, benzeen en tetrachlooretheen bestaat er mogelijk een relatie met de stort. De overige verhogingen zijn zowel boven- als benedenstrooms aangetoond en kunnen waarschijnlijk niet gerelateerd worden aan de stort (verhoogde achtergrondwaarden/externe bron). Er zijn geen verspreidingsrisico’s omdat er geen sterke verontreinigingen zijn aangetroffen in het grondwater. Voetnoten [5] LAC-signaalwaarden, 1991. Ministerie van LNV (Landbouw Natuur en Visserij), directoraat-generaal landelijke gebieden en kwaliteitszorg, directie milieu, kwaliteit en voeding, landbouwadviescommissie milieukritische stoffen, werkgroep verontreinigde gronden.
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
Eind
Pagina 25 van 26 NAVOSONDERZOEKEN
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
BIJLAGEN NAVOSONDERZOEKEN
Bijlage 1
Stortplaats:
Kaart met ligging voormalige stortplaats
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
BIJLAGEN NAVOSONDERZOEKEN
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
BIJLAGEN NAVOSONDERZOEKEN
114000
115000
116000
117000
118000
412000 411000
411000
412000
NB1800003
NB4100109
410000 409000
409000
410000
NB3400002
114000
115000
Eindrapportage NAVOS Ligging voormalige stortplaats (topografische kaart) Locatienaam:
Steelhovensedijk
Plaatsnaam:
Made en Drimmelen
Gemeente:
Drimmelen
Locatiecode:
NB3400002
GLOBIS-code:
NB171900002
..
XY-coordinaten: 115700 / 410477
Schaal 1:25.000 ( A4) Tekeningnr. NB3400002-TOP Ondergrond (c) Topografische Dienst Kadaster 2006
116000
117000
Legenda voormalige stortplaats
118000
Stortplaats:
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
BIJLAGEN NAVOSONDERZOEKEN
Bijlage 2
Stortplaats:
Kaart met kadastrale gegevens locatie
NB3400002, Steelhovensedijk
EINDRAPPORTAGE
BIJLAGEN NAVOSONDERZOEKEN