05 01 RV Begroting 2023.docx
Tekst van het document
Aan de Raad Raad Made, 11 oktober 2022 Raadsvergadering 10 november 2022
Registratienummer: 2022033971
2022033971 Casenr:
22.00545 Onderwerp:
Begroting 2023 Portefeuillehouder:
Bijlagen:
H.T.M. Bakker
1. Raadsbesluit 1. Begroting in 1 oogopslag bij primaire begroting 2023 2. Begroting 2023 3. Coalitieakkoord 2022 – 2026 4. Collegewerkprogramma
Ambtelijke coördinatie:
Concerncontrol Steller:
Ter inzage:
W.L.J. Voogt SAMENVATTING
Drimmelen bouwt aan een duurzame, sociale en veilige samenleving. In het coalitie-akkoord met de gelijknamige titel zijn die ambities verder uitgewerkt. Vervolgens werkte het college het coalitieakkoord in een werkprogramma uit en stelde dat op 26 juli vast. Het college legt nu niet alleen de primaire begroting maar ook de beleidswensen uit het coalitieakkoord, het collegewerkprogramma en aanvullende, uit het opstellen van de begroting voortkomende beleidswensen aan de raad voor. De jaarresultaten staan het toe dat alle beleidswensen worden gehonoreerd. De exploitatie- en structurele resultaten sluiten in alle jaarlagen. De overschotten zullen in de toekomst nodig zijn om de PM-posten uit het coalitieakkoord en collegewerkprogramma te dekken. Bovendien zullen er middelen nodig zijn voor het aanpassen van de interne organisatie aan de opgaven waar Drimmelen voor komt te staan. VOORGESCHIEDENIS
In haar vergadering van 14 juli jl. heeft de raad de kaders voor de programmabegroting 2023 vastgesteld. De dag na Prinsjesdag verscheen de septembercirculaire. In die circulaire bevestigt het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de bevriezing van het volumedeel van het accres en corrigeert zij het accres voor de hoge prijsinflatie. Het accres is de factor waarmee de Algemene Uitkering steeds wordt bijgesteld. Het ministerie studeert op een andere methode om vanaf 2026 provincies, gemeenten en waterschappen te financieren. Hangende de vaststelling van een nieuwe methode is in de septembercirculaire de Algemene Uitkering voor 2026 met € 1 mrd. verhoogd, zodat de nu nog voorziene terugval van de Algemene Uitkering gedeeltelijk wordt gedempt. WAT WILLEN WE BEREIKEN?
Uitvoering van het coalitieakkoord “Bouwen aan een duurzaam, sociaal en veilig Drimmelen” en de daarin verwoorde ambities voor het jaar 2023. Met als voorwaarde het voldoen aan de eisen die de provincie stelt t.a.v. een structureel en reëel begrotingssaldo.
2022033971
HOE PAST DIT BINNEN BELEID EN WETGEVING?
De Gemeentewet, het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten en de lokale financiële verordening schrijven voor dat het college jaarlijks haar begroting ter vaststelling aan de raad voorlegt. Met het aanbieden van de programmabegroting 2023 komt het college tegemoet aan deze verplichting. De financiële verordening van de gemeente schrijft voor dat de raad bij aanvang van een nieuwe bestuursperiode de nieuwe programma-indeling, producten en taakvelden vaststelt. Met de voorliggende begroting doet het college daartoe een voorstel. Het college merkt daarbij op dat de indeling in programma’s en producten (thema’s) af is geleid van het nieuwe coalitieakkoord. Ten aanzien van de taakvelden geldt een verplichte, voor alle gemeenten geldende regeling wetten.nl - Regeling - Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden - BWBR0037873 (overheid.nl) WAT GAAN WE DOEN?
Na vaststelling van de begroting komen de daarin opgenomen programma-initiatieven tot uitvoering of zullen al lopende dossiers op de aangegeven wijze worden gecontinueerd. Over de voortgang van de uitvoering van de programmabegroting zal uw raad in 2023 worden geïnformeerd bij het aanbieden van de Voorjaarsnota en de Najaarsnota. Bij het aanbieden van de jaarstukken 2022 in 2023 zal het college een eindverantwoording rapporteren. WIE ZIJN DE BETROKKEN PARTIJEN?
In overeenstemming met de vigerende verordening wordt de programmabegroting op 19 oktober besproken met uw Financiële Commissie. Na vaststelling door uw raad maar uiterlijk 15 november a.s. zal de begroting aan de provincie worden aangeboden. Naar de overtuiging van het college voldoet de begroting aan de inhoudelijke eisen die de provincie stelt voor behoud van het repressief toezicht, zijnde een reëel en structureel evenwicht. En aan de richtlijnen uit de begrotingscirculaire van de provincie. WAT ZIJN DE KOSTEN?
Financieel meerjarenperspectief structureel sluitend In onderstaande tabel is het verloop van het exploitatieresultaat (Begrotingssaldo na bestemming) en het structurele begrotingssaldo opgenomen: Tabel 1: resultaat primaire begroting (in €)
Begroting 2023 Exploitatieresultaat na Voorjaarsnota 2022 Effect begroting Exploitatieresultaat na begroting Incidentele baten en lasten Structureel resultaat
in € 1.000
2023 3.358 V 289 V 3.647 V
2024 4.446 V 616- N 3.830 V
2025 5.398 V 907- N 4.491 V
778
V
134
V
-
V
-
V
4.426
V
3.964
V
4.491
V
1.685
V
Beleidswensen Het coalitieakkoord van Lijst Harry Bakker, VVD en Groen Drimmelen (VP/D66) bevat beleidswensen voor de nieuwe bestuursperiode. Het college heeft het coalitieakkoord vertaald in een werkprogramma. Dat leidde tot het een verfijning in het inzicht welke middelen er nodig zijn om het coalitieakkoord succesvol uit te kunnen voeren.
2026 1.926 V 242- N 1.685 V
Tot slot waren er bij het opstellen van de begroting voor 2023 enkele aanvullende beleidswensen geïdentificeerd. De beleidswensen uit het coalitieakkoord en het collegewerkprogramma en de aanvullende beleidswensen zijn hieronder per programma gerubriceerd. Tabel 2: beleidswensen programma 1 – Burger en bestuur Beleidswensen coalitieakkoord Omschrijving
Programma Investering
S/I
2023
2024
35.000
1
Zoveel mogelijk voorkomen van ondermijning en w itw aspraktijken (0,5 fte)
1
S
2
Drugsmeldpunt
1
S
2
Structurele kosten Drugsmeldpunt (opvolging)
1
S
3
Voorkomen dat jongeren op slechte pad komen door voorlichting en vroegsignalering
1
S
4
Subsidie verenigingen voorlichting en preventie drugsgebruik
1
S
5
Gevoel van onveiligheid verminderen door inzet geavanceerde technieken
1
S
6
Formatie-uitbreiding 1 fte BOA
1
S
6
Bijkomende kosten (kleding, opleiding, materialen)
1
S
7
Visie op Wagenberg
1
S
50.000
8
Investeren in toekomst gericht dienstverleningsconcept
1
S
p.m.
9
Andere vormen burgerparticipatie
1
S
10
Pilot burgerbudgetten en buurtambassadeurs
1
S
35.000
Programma Investering
S/I
2023
1
S
60.000-
Programma Investering
S/I
2023
1
S
25.000
2025
35.000
2026
35.000
35.000
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
2.500
2.500
2.500
25.000
25.000
25.000
60.000
60.000
60.000
10.000 p.m.
60.000
p.m.
p.m.
p.m.
25.000
25.000
25.000
Reeds verwerkt in Voorjaarsnota 2022
6
Formatie-uitbreiding 1 fte BOA
-
2024
2025
60.000-
2026
60.000-
60.000-
Beleidswensen Collegewerkprogramma Omschrijving 5
Gevoel van onveiligheid verminderen door inzet geavanceerde technieken
2024
2025
2026
2024
2025
2026
Beleidswensen aanvullend op CA en CWP Omschrijving
Totaal beleidsw ensen programma 1 Correctie incidentele baten en lasten beleidsw ensen Structureel effect begrotingssaldo
Programma Investering
-
S/I
2023
145.000
97.500
87.500
-
-
-
87.500 -
145.000
97.500
87.500
87.500
Tabel 3: beleidswensen programma 2 – Openbare ruimte
Tabel 4: beleidswensen programma 3 – Ruimte, wonen, duurzaamheid en economie Beleidswensen coalitieakkoord Om schrijving
Program m a Investering
S/I
2023
2024
100.000
2025
100.000
2026
32
Woningbouw : gemiddeld 200 w oningen (ambtelijke capaciteit / inhuur personeel)
3
S
33
Wens Helkantsedijk als status van beschermd dorpsgezicht
3
S
100.000
100.000
34
Voortzetten ondernemersloket (verduurzaming)
3
S
10.000
10.000
10.000
10.000
Dekking rijksgelden
3
S
10.000-
10.000-
10.000-
10.000-
25.000
35
Afronding verduurzaming gemeentehuis: opstellen plan voor CO2-arm / aardgasvrij gemeentelijk vastgoed. 3
S
25.000
36
Bew ustw ording en ondersteuning: uitbreiding energieambassadeurs e.d.
3
S
50.000
50.000
50.000
50.000
Dekking rijksgelden
3
S
50.000-
50.000-
50.000-
50.000-
37
Oormerken rijksmiddelen voor uitvoering van de energietransitie
3
S
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
38
Opstellen visie voor duurzame energievoorziening glastuinbouw gebied Plukmade
3
I
39
Laadpalen 2024
3
50.000
S
40
Laadpalen 2025
3
50.000
S
41
Laadpalen 2026
3
50.000
S
42
Klimaatadaptatie: diverse acties zoals tegel eruit / plantje erin, regentonnen, minder verharding e.d.3
S
10.000
43
Verlengen subsidieregeling Groene daken
3
S
44
Verminderen afvalstroom en betere scheiding
3
S
Dekking afvalstoffenheffing
3
45
Bedrijfscontactpersoon (1 fte)
46
Opzetten ondernemersfonds
47
25.000 5.000
5.000
2.500
5.000
10.000
10.000
10.000
50.000
50.000
50.000
50.000
10.000
10.000
10.000
10.000
S
10.000-
10.000-
10.000-
10.000-
3
S
75.000
75.000
75.000
75.000
3
S
25.000
25.000
25.000
Onderzoek naar een driehoeksveerverbinding tussen Drimmelen, Altena en Geertruidenberg
3
S
p.m.
p.m.
p.m.
48
Uitkijkpunt haven Lage Zw aluw e en Drimmelen Dorp
3
2.000
4.000
49
Betreft planvorming gebied tussen Drimmelen en Gat van den Ham
3
S
50.000
p.m.
p.m.
p.m.
50
Eventuele verhoging van de toeristenbelasting (besteding aan TenR projecten)
3
S
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
51
Opstellen plan ingang de Kleine Schans
3
S
3.750
3.750
3.750
3.750
40.000
2.500
2.500
20.000
S
75.000
Reeds verwerkt in Voorjaarsnota 2022 Program m a Investering 45
Bedrijfscontactpersoon (1 fte)
51
Opstellen plan ingang de Kleine Schans
S/I
2023
2024
2025
2026
3
-
S
75.000-
75.000-
75.000-
75.000-
3
75.000
S
3.750-
3.750-
3.750-
3.750-
Beleidswensen Collegewerkprogramma Om schrijving
Program m a Investering
S/I
2023
2024
52
Optimaal ruimtegebruik op bestaande percelen (herstructurering verouderde w oningblokken)
3
S
25.000
53
Invoeren opkoopbescherming w oningen onder de NHG-grens
3
S
25.000
54
Invoeren systemattiek voorrang eigen inw oners
3
S
5.000
55
De Biesbosch: diverse actiepunten
3
S
25.000
56
Beverpad Lage Zw aluw e
3
S
20.000
57
Toeristisch-recreatief Infocentrum + w ebsite
3
S
2025
15.000
5.000
32.000
32.000
2026
32.000
Beleidswensen aanvullend op CA en CWP Om schrijving
Program m a Investering
S/I
2023
2024
25.000
58
Onderzoek stil en duurzaam varen
3
S
59
Externe expertise stikstofproblematiek en toekomst buitengebied
3
I
p.m.
60
Opstellen visie voor duurzame energievoorziening glastuinbouw gebied Plukmade
3
I
25.000
61
Uitbreiding bedrijventerreinen
3
S
35.000
Totaal beleidsw ensen program m a 3 Correctie incidentele baten en lasten beleidsw ensen coalitieakkoord
340.000
2025
2026
25.000-
415.000
259.500
256.500
233.500
-
-
25.000
-
Correctie incidentele baten en lasten beleidsw ensen aanvullend op CA en CWP
25.000
Structureel effect begrotingssaldo
390.000
25.000259.500
256.500
233.500
Tabel 5 – Beleidswensen programma 4 – Sociaal domein Beleidswensen coalitieakkoord Omschrijving
Programma Investering
S/I
2023
2024
116.726
2025
2026
62
Uitbreiden jeugd- en jongerenw erk
4
S
116.726
116.726
116.726
63
Verbeteren samenw erking onderw ijs en CJG door jeugdcoaches op school
4
S
109.000
109.000
109.000
64
Versteviging CJG
4
S
50.000
50.000
50.000
65
Taskforce Jeugdzorg sneller met resultaten
4
S
66
Jeugdadviesraad
4
67
Investering in Frisse scholen
4
S
2.500
7.500
12.500
17.500
68
Bouw en energieneutrale Stuifhoek
4 p.m.
S
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
69
Vergroenen schoolpleinen 2023 en 2024
4
S
5.000
5.000
70
Onderw ijspakket voor natuur, duurzaamheid en milieu vanaf 2024
4
S
5.000
5.000
5.000
71
Uitbreiden tegenprestatie naar vermogen
4
S
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
72
Bij schuldhulpverlening aandacht voor mentale gezondheid
4
S
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
73
Pilot met maatw erkvoorziening participatie
4
S
25.000
74
Verhoging mantelzorgw aardering naar € 200 vanaf 2024
4
S
60.000
60.000
60.000
75
Impuls Inclusie eenmalig in 2023
4
S
76
Bestrijding eenzaamheid vanaf 2024
4
S
10.000
10.000
10.000
77
Breder aanbod sport door buurtsportcoaches
4
S
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
78
Schone lucht akkoord meenemen in gezondheidsbeleid
4
S
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
79
Verhoging subsidies (jeugdleden) verenigingen vanaf 2024
4
S
10.000
10.000
10.000
80
Onderzoek verplaatsen BMX-vereniging: eenmalig € 10.000 in 2023
4
I
10.000
Dekking actieve grondexploitatie
4
I
10.000-
81
Onderzoek naar breder inzetten sportaccommodaties
4
S
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
82
Sociaal Cultureel Dorpshart w ordt opgeleverd
4
I
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
S 500.000
50.000
Beleidswensen Collegewerkprogramma Omschrijving 83
Programma Investering
S/I
2023
2024
2025
2026
Armoedebeleid: preventie, vroegsignalering, maatw erk en minimaregelingen die zorgen dat je mee kunt 4 doen vormen de Sbasis
40.000
80.000
80.000
80.000
Totaal beleidsw ensen programma 4
239.226
453.226
453.226
458.226
Correctie incidentele baten en lasten beleidsw ensen coalitieakkoord Structureel effect begrotingssaldo
500.000
-
-
-
-
239.226
453.226
453.226
458.226
Tabel 6: beleidswensen bedrijfsvoering en overhead Beleidswensen coalitieakkoord Omschrijving
Programma Investering
S/I
2023
2024
84
Generalistisch jong talent aantrekken
O
S
300.000
85
Pensioengerechtigde collega’s vervangen (2023 tm 2026)
O
S
100.000
86
Nieuw functiehuis en salarishuis inrichten in 2023
O
S
60.000
87
Een meer toekomstige bezetting (2023 tm 2026)
O
S
100.000
88
Extra specifiek opleidingsbudget
O
S
180.000
89
Regulier opleidingsbudget verhogen tot 2,25% vanaf 2023
O
S
90
Bestuurlijke en ambtelijke w eerbaarheid vanaf 2023
O
S
91
Inkrimping formatie college met 0,7fte
O
92
Informatiebeveiliging
O
2025
2026
300.000 100.000
100.000
100.000
100.000
100.000
100.000
72.000
72.000
72.000
72.000
10.000
10.000
10.000
10.000
S
65.000-
65.000-
65.000-
65.000-
S
10.000
10.000
10.000
10.000
S/I
2023
S
65.000
Reeds verwerkt in Voorjaarsnota 2022 Programma Investering 91
Inkrimping formatie college met 0,7fte
O
-
2024
2025
65.000
2026
65.000
65.000
Beleidswensen aanvullend op CA en CWP Omschrijving 92
Programma Investering
Voortzetting project Dienstverlening (inzet programmamanager en -ondersteuner)
O
Totaal beleidsw ensen overhead
S/I
2023
S
145.000
-
2025
2026
977.000
292.000
592.000
-
-
-
-
977.000
292.000
592.000
292.000
Correctie incidentele baten en lasten beleidsw ensen coalitieakkoord Structureel effect begrotingssaldo
2024
292.000
Tabel 7: beleidswensen Algemene dekkingsmiddelen Beleidswensen coalitieakkoord Omschrijving 93
OZB verhogen met maximaal de inflatie Totaal beleidsw ensen Algemene dekkingsmiddelen
Programma Investering AlgD
S/I
2023
2024
2025
2026
S -
-
-
-
-
Correctie incidentele baten en lasten beleidsw ensen coalitieakkoord
-
-
-
-
Structureel effect begrotingssaldo
-
-
-
-
Financieel meerjarenperspectief De primaire begroting toont exploitatieoverschotten in 2023 (€ 3.647.000) en de daaropvolgende jaren. In 2026 daalt het exploitatieoverschot omdat het kabinet de komende jaren nog een besluit moet nemen over de wijze waarop medeoverheden vanaf dat jaar gefinancierd moeten gaan worden. Om alle hiervoor genoemde beleidswensen met als ingangsjaar 2023 te kunnen honoreren is in 2023 een budget van € 2.209.000 nodig. Het budget dat nodig is voor de beleidswensen met een ingang na 2023 wordt in beginsel bij de begroting van het betreffende jaar aangevraagd. Na honorering van de hiervoor genoemde beleidswensen resteert in 2023 een exploitatieoverschot van € 1.438.000. En na verrekening van het saldo van de incidentele baten en lasten een structureel overschot van € 2.241.000. Opgemerkt wordt dat de overschotten in 2024 en 2025 oplopen. In 2026 is – hangende de uitkomst van de nieuwe financieringssystematiek voor medeoverheden – sprake van een terugval in het resultaat. Tabel 8: financieel meerjarenperspectief na honorering beleidswensen Begroting 2023 Begrotingssaldo voor besluitvorming Beleidswensen Begrotingssaldo na beleidswensen Saldo incidentele baten/lasten Structureel begrotingssaldo
in € 1.000
2023 3.647 2.209 1.438 803 2.241
V N V V V
2024 3.830 V 1.531 N 2.299 V 134 V 2.433 V
2025 4.491 V 1.871 N 2.620 V 2.620 V
2026 1.685 V 1.578 N 107 V 107 V
Relatie met Najaarsnota 2022 De Najaarsnota heeft een voordelig effect in 2022 maar nadelige effecten in 2023 en de jaren daarna:
Tussen 2022 en 2023 is sprake van enkele overlopende posten. Zo ontvingen we in 2022 budgetten voor onder meer het verhelpen van trottoirverzakkingen na de aanleg van glasvezel (€ 209.000) en de invoering van de Omgevingswet (€ 313.000). Die budgetten zullen pas in 2023 tot lasten leiden. Daarnaast wordt het budget voor de visie op Lage Zwaluwe (€ 60.000) van 2022 overgeheveld naar 2023. Uit de tabellen op deze pagina blijkt dat het negatieve effect in de jaren 2023 tot en met 2025 financieel kan worden gedragen maar niet in 2026. Dan zou een tekort ontstaan van € 204.000. Zoals gezegd is nog geen rekening gehouden met het budget dat nodig is voor beleid dat vanaf 2024 in zal gaan. Tarieven Jaarlijks stelt u in uw decembervergadering de tarieven vast voor de verschillende belastingen, leges en retributies voor het volgende jaar. In de begroting 2023 wordt voor de tarieven toeristenbelasting, marktgelden, haven- en liggelden, de leges (voor zover wettelijk mogelijk), lijkbezorging, de brandweerrechten en de precario uitgegaan van de indices zoals genoemd in het onderdeel Financiële Begroting.
Lokale lastendruk In 2023 zal de gemiddelde lastendruk € 749,25 per huishouden bedragen. De lastendruk blijft daarmee onder het niveau uit 2021 ad € 812,00. Ten opzichte van het begrote niveau 2022 stijgen zowel de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Die toename blijft in het geval van de afvalstoffen en rioolheffing relatief beperkt dankzij de dempende werking van de inzet van voorzieningen. De toename van de OZB laat zich voor een belangrijk deel verklaren door de gestegen WOZ-waarden. Extra middelen energietransitie Door het kabinet is besloten extra middelen beschikbaar te stellen voor de energietransitie. In het coalitieakkoord is vastgelegd dat deze middelen worden ingezet voor de versterking van het energieteam en voor het uitvoeren van maatregelen die voortkomen uit het vastgestelde beleid met betrekking tot de energietransitie. Door het kabinet is aangekondigd dat er medio oktober duidelijkheid komt over de omvang van het budget voor 2023 en verder. In de begroting 2023 is dat vooralsnog als een PM-post opgenomen. WAT ZIJN DE ALTERNATIEVEN?
De raad kan een eigen afwijking maken in het honoreren van beleidswensen, prioritair of overig. Met als richtsnoer een structureel sluitende meerjarenbegroting. HOE GAAN WE COMMUNICEREN?
Voorafgaand aan de behandeling door de raad zal het college een persbericht laten verschijnen waarin melding wordt gemaakt van de belangrijkste elementen uit de begroting 2023. Volgend op de vaststelling van de begroting door de raad zal een infographic (Begroting in Eén Oogopslag) in ‘t Carillon en via de digitale webapplicatie Pepperflow worden gepubliceerd. WAT IS DE VERVOLGPROCEDURE?
Aanbieden van de door de raad vastgestelde programmabegroting 2023 aan de provincie Noord-Brabant. Burgemeester en wethouders van Drimmelen Laten staan ivm handtekening
Laten staan ivm handtekening Laten staan ivm handtekening
,
De raad van de gemeente Drimmelen; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 11 oktober 2022 gelet op de Gemeentewet, het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten en de Financiële Verordening van de gemeente Drimmelen; Besluit: 1. De primaire begroting 2023 vast te stellen; 2. De programma-indeling, producten (thema’s) en taakvelden vast te stellen; 3. De investeringsprognose 2023 – 2027 vast te stellen conform bijlage 5 van de begroting 2023; 4. De algemene financiële en beleidsmatige richtlijnen voor de verbonden partijen vast te stellen conform de paragraaf Verbonden Partijen en de specifieke financiële en beleidsmatige richtlijnen conform bijlage 7 van de begroting 2023; 5. De beleidswensen uit het coalitieakkoord te honoreren; 6. De beleidswensen uit het collegewerkprogramma te honoreren; 7. De beleidswensen aanvullend op het coalitieakkoord en het collegewerkprogramma te honoreren; 8. Kennis te nemen van het collegewerkprogramma; 9. Het college opdracht te geven om de begroting 2023 uit te voeren. Made, 10 november 2022 de raad voornoemd, Laten staan ivm handtekening
Laten staan ivm handtekening Laten staan ivm handtekening