02.01 Ingekomen brief ASD Drimmelen – Advies Kaders Programma Volkshuisvesting
Tekst van het document
1 Aan: het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Drimmelen cc: de Gemeenteraad van Drimmelen Datum: 8 november 2026 Betreft: Advies op de Kaders Programma Volkshuisvesting – locatiekeuze zorggeschikte woningen Geacht College, Ons advies in het kort De ASD adviseert het College de keuze om zorggeschikte woningen alleen in de grotere kernen te bouwen te schrappen. Deze keuze haalt het eigen doel (efficiëntere zorg en meer doorstroming) niet en staat haaks op al vastgesteld beleid. De Gemeenteraad stelt de kaders op 12 november 2026 vast. Daarom vragen wij het College dit advies vóór die datum aan de Gemeenteraad voor te leggen. Concreet adviseren wij: 1. Schrap het kader “Zorggeschikte woningen bouwen we in de grotere kernen met meer voorzieningen” in §3.3 en §3.7, en de overeenkomstige zin in hoofdstuk 2. 2. Maak onderscheid tussen 24-uurszorg en zorggeschikt wonen. Voorzieningen met 24-uurszorg op locatie mogen geconcentreerd worden in de grotere kernen. Geclusterde zorggeschikte woningen met thuiszorg horen in alle kernen, nabij het dorpshart. 3. Neem elke kern op. Leg in de woningbouwstrategie per kern de behoefte aan geclusterde en zorggeschikte woningen expliciet vast. Geen kern wordt bij voorbaat uitgesloten. Het coalitieakkoord zegt: met de inzet van het SLT (0-100) bieden we ondersteuning zo dichtbij mogelijk in de eigen leefomgeving. 4.
Benut rijksregelingen en zoek nieuwe partners. Zet samen met Woonvizier en zorgaanbieders actief in op de rijksregelingen voor zorggeschikte woningen en ontmoetingsruimten. Zoek voor de kleine kernen ook partners en instrumenten buiten de commerciële ontwikkelaars.
2 5. Vul de onderbouwing aan. Splits het woningbehoefteonderzoek per kern uit naar leeftijd én inkomen en vermogen. Aanleiding De ASD heeft kennisgenomen van het document Kaders Programma Volkshuisvesting gemeente Drimmelen. Wij onderschrijven de hoofdlijn: 200 woningen per jaar, twee- derde levensloopbestendig, inzet op betaalbaarheid, een verhuiscoach en openbare ruimte die ontmoeting stimuleert. Eén keuze onderschrijven wij niet. Het document bepaalt dat zorggeschikte woningen in de grotere kernen komen. In de kleinere kernen staat de gemeente er slechts “faciliterend” tegenover. Het document trekt daaruit zelf de conclusie dat “ouderen die meer zorg nodig hebben in hun woning, zich zullen moeten oriënteren op de grotere kernen in onze gemeente” . Deze keuze staat niet op één plek in het document. Zij komt terug in de bestuurlijke samenvatting (hoofdstuk 2), als doel én kader in §3.3 en als doel én kader in §3.7. Het gaat dus om een structurele beleidskeuze. Tijdens de raadstafel van 29 oktober 2026 kwam deze keuze ook aan de orde. Op een vraag uit de Gemeenteraad gaf de wethouder aan dat de gemeente een ontwikkelaar die in een kleinere kern zorggeschikt wil bouwen “niet zomaar” zal tegenhouden. Dat is milder dan de tekst van de kaders. Wij vragen het college de tekst in lijn te brengen met deze mondelinge lijn.
Waar ons advies over gaat Ons advies gaat over kleinschalige clusters van zorggeschikte woningen, vanaf ongeveer vijf woningen, met thuiszorg, alarmering en bij voorkeur een ontmoetingsruimte. Het gaat niet over verpleeghuizen of andere voorzieningen met 24-uurszorg op locatie. 24-uurszorg op locatie Zorggeschikt wonen in een cluster Voorbeeld Verpleeghuis, woonzorgcentrum (Kleine) cluster van zorggeschikte woningen met thuiszorg. Zorg Permanent personeel in het gebouw. Planbare thuiszorg en zorg op afroep via alarmering Schaal Groot, voor een rendabele exploitatie Klein, vanaf ongeveer vijf woningen Locatie volgens de ASD Mag geconcentreerd in grotere kernen In alle kernen, nabij het dorpshart Dit onderscheid is nodig. In de raadstafel werd zorggeschikt wonen gelijkgesteld aan “de zwaarste vorm” met een hoge WLZ-indicatie, die in feite neerkomt op een zorgcentrum. De kaders zelf definiëren zorggeschikte woningen anders: als een deel van de geclusterde woonvormen, met extra voorzieningen voor zorgverlening. 3 Waarom de gekozen sturing niet effectief is Het document noemt twee doelen voor deze keuze: versnippering van schaarse zorgcapaciteit voorkomen en doorstroming bevorderen. Naar ons oordeel bereikt de keuze geen van beide doelen. Wij onderbouwen dat in zes punten. 1.
De doorstroming ontstaat ook bij verhuizing binnen het eigen dorp Een gezinswoning komt vrij zodra de oudere verhuist, ongeacht de bestemming. Dezelfde gezinswoning komt vrij in hetzelfde dorp. Daarbij komt: veel ouderen met een intensievere zorgvraag wonen al in een nultreden- of levensloopbestendige woning. Hun verhuizing maakt dan geen gezinswoning vrij. 2. Versnippering ontstaat door spreiding, niet door de kern Zorg wordt nu al in alle kernen geleverd. Het document stelt zelf dat ouderen steeds afhankelijker worden van thuiszorg en zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Wie in een kleine kern blijft, krijgt daar dus zorg – verspreid over individuele, vaak niet zorggeschikte woningen. Een cluster zorggeschikte woningen in die kern vermindert de versnippering juist: één adres, korte looproutes, een efficiënte planning. Afspraken over één vaste zorgaanbieder per kern versterken dat effect. Het document bevat geen analyse van reistijd of zorgcapaciteit die het tegendeel aantoont. 3. De maatregel treft de groep die het minst kan verhuizen Het document erkent dat verhuizen op hoge leeftijd fysiek en emotioneel zwaar is (§3.3, verhuiscoach). Toch legt de keuze de verhuisplicht juist bij ouderen met de grootste zorgvraag. Dit is ook het moment waarop zij het meest steunen op hun netwerk: mantelzorgers, buren, vrijwilligers en vertrouwde gezichten.
Verhuizen naar een andere kern breekt dat netwerk af. Dat staat haaks op de visie van veerkrachtige dorpen met zorg voor elkaar (beleidsplan Sociaal Domein 2024-2030). 4. De realisatie hangt af van weinig partijen In de periode 2022–2026 realiseerde Drimmelen volgens eigen opgave 493 van de 800 beoogde woningen (62%). Het Brabantse gemiddelde lag op 77%. In de raadstafel bleek bovendien hoe sterk realisatie afhangt van de bereidheid van enkele ontwikkelaars en zorgpartijen. De wethouder gaf aan dat voor zorggeschikte woningen zowel een ontwikkelaar als een zorgpartij nodig is die in een kern wil instappen. Concentratie in de grotere kernen vergroot die afhankelijkheid: het aanbod hangt dan aan nog minder projecten. Loopt één project vertraging op, dan is er voor ouderen uit de kleine kernen geen alternatief. Het coalitieakkoord zegt: “Om deze ambitie te realiseren staan we open voor nieuwe samenwerkingen met ontwikkelaars en corporaties. ” Daarnaast beschikt de gemeente over instrumenten die niet afhangen van commerciële 4 ontwikkelaars: bouwen door Woonvizier op eigen grond, actief grondbeleid, de reserve realisatiestimulans, CPO en bewonersinitiatieven. De kaders noemen zelf inbreiding, transformatie, erftransformatie en ouderenhofjes (§3.6). 5. Het Rijk ondersteunt juist kleine clusters De rijksregelingen zijn gericht op kleinschalige, geclusterde woonvormen.
De Stimuleringsregeling zorggeschikte woningen (SZGW) draagt bij tot €17.500 per nieuwbouwwoning in de sociale huur. De regeling noemt geen minimumaantal woningen. De Stimuleringsregeling ontmoetingsruimten (SOO) ondersteunt een ontmoetingsruimte vanaf vijf woningen. Ook bewonersinitiatieven en CPO (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap) kunnen subsidie aanvragen. Beide regelingen staan open tot en met 18 december 2026. Het Rijk consulteert op dit moment over de opvolgers: SZGW 2 en een bredere regeling voor ontmoetingsruimten in geclusterde woonvormen (SOGW). Dit ondermijnt de veronderstelling dat zorggeschikte woningen in kleine kernen financieel niet haalbaar zijn. Wij erkennen dat een zorgpartner nodig blijft; juist daarom vragen wij om actief partners te zoeken. 6. Het kader is intern tegenstrijdig en onvoldoende onderbouwd • §3.3 spreekt van een “faciliterende” houding in kleine kernen; §3.7 legt het “zwaartepunt” stellig in de grotere kernen. Het blijft onduidelijk wat de gemeente in de kleine kernen wél doet. • Het document benoemt niet welke kernen als “groter” gelden. Daarmee is het kader niet toetsbaar. • §3.7 stelt dat concentratie de zelf- en samenredzaamheid van ouderen vergroot. Samenredzaamheid rust echter op het eigen netwerk. Wie verhuist, laat dat netwerk achter. • Het woningbehoefteonderzoek toont leeftijd en inkomen afzonderlijk, niet in samenhang.
Daardoor is onduidelijk of ouderen in de kleine kernen zorggeschikte woningen in sociale huur, middenhuur of koop nodig hebben. Dit punt werd ook in de raadstafel genoemd. Strijdigheid met vastgesteld beleid De keuze wijkt af van beleid dat Gemeenteraad en College zelf hebben vastgesteld. Dit weegt zwaar, omdat de kaders na vaststelling worden verwerkt in de actualisatie van de Omgevingsvisie. In diezelfde actualisatie worden volgens het coalitieakkoord ook de dorpsvisies verwerkt. Zonder aanpassing komen twee tegenstrijdige richtingen in één Omgevingsvisie terecht. Document | Status | Wat het zegt | Verhouding tot de kaders Coalitieakkoord | Juni 2026 | Bouwen voor ouderen die zo lang mogelijk | Kaders sturen 2026–2030, | in hun vertrouwde dorp willen blijven | ouderen met Inleiding | wonen; woningbouw verdeeld over alle | zorgvraag juist dorpen | weg uit hun dorp Coalitieakkoord | Juni 2026 | Open voor nieuwe samenwerkingen met | Kaders maken 2026–2030, | ontwikkelaars en corporaties | realisatie programma 3 | afhankelijk van minder partijen Coalitieakkoord | Juni 2026 | Sociale basis in de dorpen versterken via | Verhuizing naar 2026–2030, | Stevige Lokale Teams (0-100), verenigingen, | een andere kern programma 4 | vrijwilligers, welzijn, zorgpartners en | maakt dat inwoners; ondersteuning samen met het | netwerk bestaande netwerk | onbruikbaar Dorpsvisie | 2025 | Nieuwe
(zorg)woningen in het dorpshart; | Rechtstreeks Wagenberg 2040 | ouderen blijven in het dorp; plek voor | strijdig mensen met een zorgvraag Integrale | Raad, 27 juni | Veiligheid en basisvoorzieningen zorgen | Strijdig Dorpsvisie Lage | 2024 | ervoor dat jong en oud in het dorp kunnen Zwaluwe | blijven wonen. Beleidsplan | Raad, 2025 | Kern van het beleid is de veerkracht van de | Kaders Sociaal Domein | dorpen; inwoners zorgen meer voor zichzelf | verzwakken juist 2024-2030. | en elkaar | die veerkracht Drimmelen. Samen voor elkaar. De kaders verwijzen zelf naar het programma Sociaal Domein (2025) als onderbouwing. Dat programma steunt op dezelfde sociale kracht van de dorpen die deze keuze ondergraaft. Voorgestelde tekstwijziging Wij stellen voor het kader in §3.3 en §3.7 als volgt te vervangen. Zorggeschikte woningen realiseren we in alle kernen, nabij het dorpshart Nultreden woningen voegen we toe in alle kernen liefst op loop-of rollatorafstand van het dorpshart. We stimuleren ook gemengde woonhofjes voor jong en oud. Zorggeschikte woningen met thuiszorg realiseren we eveneens in alle kernen, in kleinschalige clusters nabij het dorpshart. Waar mogelijk komt er een gemeenschappelijke ontmoetingsruimte Zo kunnen ouderen met een intensievere zorgvraag in hun eigen dorp blijven wonen, dicht bij hun mantelzorgers en sociale netwerk.
Voorzieningen met 24-uurszorg op locatie concentreren we in de kernen waar dat voor een verantwoorde exploitatie nodig 5 6 is. Door woningen per kern te clusteren en met zorgaanbieders afspraken te maken over de organisatie van zorg per kern, voorkomen we versnippering van schaarse zorgcapaciteit. Verhuizing binnen de eigen kern maakt bovendien (gezins)woningen vrij in diezelfde kern. In de woningbouwstrategie per kern nemen we de behoefte aan geclusterde en zorggeschikte woningen expliciet op. Samen met Woonvizier en zorgaanbieders benutten we actief de rijksregelingen voor zorggeschikte woningen en ontmoetingsruimten. Pas daarnaast aan: • Hoofdstuk 2: vervang de zin over concentratie in de grotere kernen door: “Geclusterde en zorggeschikte woningen komen in alle kernen, nabij het dorpshart. Voorzieningen met 24-uurszorg kunnen geconcentreerd worden. ” • Doelen §3.3 en §3.7: vervang “in de buurt van voorzieningen” en “in kernen waar (zorg)voorzieningen aanwezig zijn” door “in alle kernen, geclusterd nabij het dorpshart” . • Uitwerking §3.3: voeg toe: o Afspraken met zorgaanbieders over clustering van zorg per kern; o Inzet van de rijksregelingen voor zorggeschikte woningen en ontmoetingsruimten, samen met Woonvizier; o Uitsplitsing van de woningbehoefte per kern naar leeftijd én inkomen en vermogen. Wij verzoeken het college: 1.
Dit advies over te nemen en de kaders op de genoemde punten aan te passen; 2. Ons binnen de termijn voor beantwoording schriftelijk en gemotiveerd te laten weten wat het met dit advies doet. Wij lichten dit advies graag mondeling toe. Met vriendelijke groet, de Adviesraad Sociaal Domein Drimmelen,