Vragen VVD Drechterland Recycleplan (2021-60)

Hoogkarspel, 30 novenber 2021 Betreft : Schriftelijke vragen Recycleplan 2022 - 2025 Geachte college van burgemeester en wethouders Aanleiding De Raad van Drechterland wordt in december gevraagd het Recycleplan 2022 – 2025 vast te stellen. Binnen dit Recycleplan wordt onder andere een recycletarief per 1 januari 2023 ingevoerd. Zoals wij het begrijpen wordt per keer dat de grijze restafvalcontainer wordt geleegd (of een grijze restafvalzak in de ondergrondse container wordt gedeponeerd) een variabel tarief aan de inwoner in rekening gebracht, dit bovenop het vaste jaarlijkse tarief. Dit recycletarief stuurt daarmee op de kwantiteit (lees: vermindering) van restafval. Gepoogd wordt om aan de hand van een prijsprikkel op het aanbieden van de restafvalcontainer het aantal kilogrammen restafval per inwoner per jaar aankomende jaren drastisch naar beneden te brengen. De verwachting is evenwel dat er bij het restafval waterbedeffecten gaan optreden. Het restafval komt als zwerfafval in de openbare ruimte terecht of geraakt tussen de waardevolle afvalstromen: GFT+e, PMD, Papier, Glas en textiel, waardoor sprake is van afkeurkosten. Deze waterbedeffecten geven voor ons aanleiding de navolgende vragen te stellen.

Zwerfafval Een aannemelijk risico bij het ‘beprijzen’ van restafval is dat inwoners hun restafval in de natuur en / of in openbare zwerfafvalbakken gaan gooien om daarmee het variabele recycletarief te omzeilen. In het Recycleplan lezen we dat de structurele kosten voor Handhaving & Toezicht en de Buitendienst beiden met € 10.000 per jaar wordt opgehoogd. Dit lijken ons extra kosten binnen de bedrijfsvoering (vaker controleren en vaker afval verwijderen) van gemeente Drechterland. Of komen er nog extra fysieke maatregelen? Vraag 1: Aan welke fysieke maatregelen denkt u nog om te voorkomen dat inwoners restafval in de natuur gaan dumpen en / of achterlaten in openbare zwerfafvalbakken? Zitten deze maatregelen opgesloten in de nieuw geschetste afvalbeheerkosten of komen deze er nog additioneel bij?

Kwaliteit overige stromen en afkeurkosten Via diverse media hebben wij begrepen dat de kwaliteit van de waardevolle afvalstromen: GFT+e, PMD, Papier, Glas en Textiel, steeds meer onder druk komt te staan. Door vervuiling van restafval in deze waardevolle stromen wordt er steeds strenger aan de poort van de recyclingfabrieken geselecteerd en gecheckt. Soms worden hele vrachten ingezameld GFT+e, PMD, Papier, Glas en Textiel afgekeurd en als restafval naar de verbrandingsoven doorgezonden. Aan gemeenten worden deze afkeur- en het verbrandingskosten vervolgens door gefactureerd. Steeds meer wordt de kwaliteit van de waardevolle stromen: GFT+e, PMD, papier, textiel, glas vooropgesteld in plaats van de vermindering van het restafval en hun nadelige bijwerkingen.

Vraag 2: Zijn in gemeente Drechterland in de periode 2017 tot en met 2020 ook vrachten van waardevolle stromen (GFT+e, PMD, Papier, Glas en Textiel) afgekeurd en bij de gemeente in rekening gebracht? Graag uw antwoord specificeren in tonnage en kosten over de diverse waardevolle afvalstromen? Vraag 3: Zijn in de gemeente Drechterland in kalenderjaar 2021 inmiddels vrachten van waardevolle stromen (GFT+e, PMD, Papier, Glas en Textiel) afgekeurd en bij de gemeente in rekening gebracht? Graag uw antwoord specificeren in tonnage en kosten over de diverse waardevolle afvalstromen? Een groot risico bij het ‘beprijzen’ van restafval is dat inwoners hun restafval bij het papier, textiel en de kunststof verpakkingen gaan gooien om daarmee het variabele recycletarief te omzeilen. Doordat inwoners van Drechterland inmiddels de beschikking hebben over een (oranje) plasticcontainer lijkt het ons aannemelijk dat vooral in de (oranje) plasticcontainer meer restafval gegooid gaat worden, waardoor de vervuilingsgraad van deze waardevolle stroom gaat toenemen.

Vraag 4: Deelt u de angst van VVD dat bij een systeem van ‘beprijzen’ van de (grijze) restafvalcontainer, meer restafval in de (oranje) plasticcontainer komt te zitten, waardoor de vervuilingsgraad gaat toenemen en dat hele vrachten kunststof verpakkingen worden afgekeurd en gemeente Drechterland daarvan de afkeur- en verbrandingskosten gefactureerd krijgt? Vaak wordt aangegeven dat het zogenoemde diftar-systeem in gemeenten in Oost- en ZuidNederland een groot succes is, omdat daar sprake is van minder kg huishoudelijk restafval. Deze claim zegt weinig en is misschien vertekenend omdat de tonnages van zwerfafval en dumpingen niet bij het huishoudelijk restafval wordt betrokken. Daarnaast hebben deze ‘succesvolle’ gemeenten echter niet een plasticinzameling via (oranje) plasticcontainers (zoals bij ons in de gemeente Drechterland), maar doen de plasticsinzameling via de zogenoemde plastic-hero-zakken. De mogelijkheden om zich te ontdoen van restafval door het simpelweg in een doorzichtige plastic-herozak te gooien lijkt ons lastiger dan via de (oranje) plasticcontainer. De vuilnismannen van de plastichero-zakken merken namelijk snel als het een te zware zak met restafval betreft en laten deze ‘vermomde’ restafvalzak dan liggen (ze gooien de doorzichtige zak niet in de vuilniswagen). Bij een (oranje) plasticscontainer is het echter veel gemakkelijker en ‘verdekter’ om de (oranje)

plasticcontainer te vullen met restafval. Samengevat. De huidige startsituatie van gemeente Drechterland is bij de inzameling van de plastics wezenlijk anders dan bij de vele ‘succesvolle’ diftargemeenten in Oost- en Zuid- Nederland waarnaar vaak wordt verwezen. Vraag 5: Zijn er succesvolle diftar-gemeente die net als gemeente Drechterland een (oranje) plasticcontainer hebben (dus niet via plastic-hero-zakken) en waarvan het beprijzen van restafval geen vervuiling van de kunststof verpakkingen tot gevolg heeft gehad. Welke gemeenten zijn dat? Investeringen, kosten en baten In uw tabel 8.1 (structurele kosten en baten nieuw beleid) prognosticeert u enkele structurele kosten en baten. In uw tabel 8.2 en 8.3 (incidentele kosten) prognosticeert u enkele vaste kosten een en ander afhankelijk van de opstelling van gemeente Stede Broec. Door het bedrag ad. 38.189,(“Besparing verbrandingsbelasting”) te delen door het verbrandingsbelasting rekenen wij terug dat u ruim 1.000 ton minder restafval denkt te kunnen gaan realiseren. Vraag 6: Er wordt een besparing van € 100.415,- geprognotiseerd. Dit is vermoedelijk de rekensom van 1.000 ton restafval vermenigvuldigt met het restafvalverwerkingstarief van HVC. Extra afkeurkosten bij GFT+e, PMD, Papier, Glas en Textiel lijkt u daarmee niet in de businesscase te hebben opgenomen.

Waarom niet? Vraag 7: In de businesscase wordt uitgegaan van een meeropbrengst van de vergoeding van Nedvang ad. 20.335,-. Dit is vermoedelijk het gevolg van meer ingezamelde tonnages PMD vermenigvuldigd met de inzamelvergoeding € 245,- per ton. Ons bereiken echter signalen dat de inzamelvergoeding van PMD verlaagd gaat worden naar € 211,- per ton. Is daarmee de businesscase niet te rooskleurig voorgesteld? Vraag 8: Door mutatie van de kosten HVC van Grof afval tegen betaling ad. € -32.780 lijkt het erop dat HVC het ophalen van grofvuil aan huis rechtstreeks bij de inwoner gaat factureren. Klopt dat? Is het wenselijk – overzichtelijk dat inwoners zowel aan gemeente Drechterland alsook aan HVC voor hun huishoudelijk afval gaan betalen? Vraag 9: Een recycletarief brengt zoals u zelf aangeeft, meer administratieve werkzaamheden (meer verschillende tarieven, meer kans op bezwaarschriften, etc.) met zich mee dan een vlaktarief. De businesscase gaat uit van structurele kosten ad. € 30.000,- per jaar. Dit lijkt ons mager. Denkt u het hele nieuwe systeem van een recycletarief hiervoor te kunnen administreren (incl. bezwaarschriften)?

Vraag 10: HVC geeft aan dat zij inmiddels volledig zijn ingericht om de werken met en volgens het recycletarief. Toch rekent HVC maar liefst € 147.593,- c.q. € 193.000,- aan eenmalige ‘Project- en communicatiekosten’. Dit lijkt ons heel fors. Temeer omdat binnen de huidige dienstverleningsovereenkomst (DVO) vergelijkbare kosten reeds door HVC worden gefactureerd. Het lijkt ook niet in verhouding te staan met de eenmalige gemeentelijke kosten ad. € 110.000,-. Temeer omdat het zwaartepunt van deze transitie bij gemeente Drechterland ligt. Wat vindt u van dit exorbitante bedrag aan Project- en communicatiekosten? Vraag 11: Het recycleplan gaat uit van de continuering van de huidige bronscheidingsmodel van restafval en PMD. De beoogde recycletarief is een verdere ‘trechtering’ van het bronscheidingsmodel door restafval te beprijzen (en PMD niet). Kiezen voor een recycletarief is daarmee het verder bestendigen van bronscheiding. Bent u het met ons eens dat het hebben van een recycletarief op restafval het feitelijk onmogelijk maakt om nog te kiezen voor het nascheidingsmodel waarbij inwoners restafval en PMD niet van elkaar hoeven te scheiden?

Met vriendelijke groeten Namens VVD Drechterland : Robbert Oud