RV Programmabegroting 2026 (2025-31)

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Programmabegroting 2026 699599

RTG: Raadsvoorstel:

16 oktober 2025 3 november 2025, nr. 2025-31

Portefeuillehouder: Programma:

I. Brouwer Alle programma’s

Karakter:

Besluitnemend

Bijlagen:

Programmabegroting 2026

Voorgesteld besluit: 1. De programmabegroting 2026 vast te stellen; 2. Autorisatie te verlenen overeenkomstig de financiële begroting (overzicht van baten en lasten op totaalniveau van de programma’s en de mutaties in de reserves en voorzieningen); 3. In te stemmen met de financiële gevolgen van alle investeringen voor 2026 en autorisatie te verlenen tot het maximum van het opgenomen investeringsbedrag; 4. De hoogte van de subsidieplafonds per werksoort, zoals aangegeven in de paragraaf subsidies, vast te stellen; 5. Kennis te nemen van de meerjarenbegroting 2027-2029. Inleiding Voor u ligt de begroting 2026. Met deze begroting sluiten wij deze collegeperiode af en hebben wij getracht een goed uitgangspunt te creëren voor een volgende bestuursperiode en college. Wij zijn verheugd dat wij in deze financieel uitdagende tijden voor zowel 2026 én 2027 een sluitende begroting kunnen presenteren zonder dat er fundamentele beslissingen over het eventueel sluiten van faciliteiten en/of afschalen van diensten aan de inwoners genomen hoeven te worden. De Programmabegroting 2026 die voor u ligt, is de vierde begroting in deze raadsperiode. In de programmabegroting maken we concreet wat we in 2026 willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en wat dat mag kosten. De Programmabegroting 2026 is gebaseerd op de Kadernota 2026 en is daarom ook grotendeels beleidsarm.

Dit bouwt voort op de lijn die bij de Kadernota 2026 is uitgezet. De focus ligt hierin enerzijds op het samen doorbouwen aan een aantrekkelijke, toekomstbestendige gemeente waar onze inwoners prettig wonen en verblijven, waar onze ondernemers voldoende mogelijkheden krijgen en waar bezoekers graag naar toe komen. We zorgen in onze gemeente voor goede woonmilieus, voorzieningen en ontwikkelkansen voor iedereen. De focus ligt anderzijds op de uitwerking van besparingsmaatregelen binnen de zoekrichtingen die wij uw raad in de afgelopen periode hebben voorgesteld. Hierbij zijn we uitgegaan van het basispakket ombuigingen. Het basispakket ombuigingen wordt per programma toegelicht bij “Wat mag het kosten” onder “Toelichting op afwijkingen” en bestaat uit de volgende ombuigingen:

1

In € 1.000 2026 Gemeente Inkoopvoordeel assurantie Vrijval post onvoorzien Toeristenbelasting Regionale samenwerking Verlagen investeringsniveau

34 20 100 46 100

Zorg en Onderwijs Vrijval budget technische/ functioneel beheersysteem Peuterspeelzaalwerk Leerlingenvervoer RET budget Veiligheid & opvang Jeugd Onderwijshuisvesting Schuldhulpverlening Beschermd wonen

8 40 25 5 5 15 28 12

Leefomgeving Doorbelasten evenementen Doorbelasten kosten aanleg inritten Doorbelasten onderhoud particuliere bomen Beperken onderhoudsbudget openbare verlichting Resultaat aanbesteding luchtfoto’s

15 5 5 15 20

Sport, cultuur en recreatie Gas zwembad

44

Totaal basispakket ombuigingen

542

Met deze begroting laten wij een financieel gezonde stand van zaken zien voor onze gemeente en laten wij de gemeente in goede staat achter voor een volgend college. Resultaat programmabegroting 2026-2029 Er is sprake van een sluitende begroting voor 2026 en 2027. De jaren 2028 en 2029 zijn niet sluitend. In € 1.000 Resultaat

2026 271 voordeel

2027 25 voordeel

2028 -1.500 nadeel

2029 -1.384 nadeel

Structureel en reëel evenwicht Er is sprake van een structureel en reëel in evenwicht zijnde begroting voor 2026 en 2027. De jaren 2028 en 2029 zijn structureel en reëel niet in evenwicht. Van een structureel en reëel in evenwicht zijnde begroting is sprake als de structurele lasten ten minste gedekt worden door structurele baten. Een structureel en reëel in evenwicht zijnde begroting is een van de uitgangspunten om onder repressief toezicht te vallen. Repressief toezicht betekent dat een gemeente zonder

2

voorafgaande goedkeuring van de provincie de begroting en de begrotingswijzigingen kan uitvoeren. Voor dit repressieve toezicht geldt verder dat in het geval dat het structurele en reële evenwicht in de begroting 2026 ontbreekt, dit evenwicht evenwel uiterlijk in het vierde jaar aanwezig is (2029). De incidentele baten en lasten bestaan grotendeels uit de winstnemingen in de grondexploitatie en de storting daarvan in de Algemene reserve. Een nadere toelichting vindt u in de begroting 2026 in het overzicht van incidentele baten en lasten. In € 1.000

Saldo baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen reserves Begrotingssaldo na bestemming Waarvan incidentele baten en lasten (saldo) Structureel begrotingssaldo

2026

2027

2028

2029

-56 327 271 773

-955 980 25 27

-2.390 890 -1.500 0

-659 -725 -1.384 0

1.044 voordeel

52 voordeel

-1.500 nadeel

-1.384 nadeel

Het financiële beeld De vermogenspositie van de gemeente bestaat uit vreemd vermogen (leningen en voorzieningen) en eigen vermogen (reserves). Onderstaande tabel laat het verloop van de reserves en voorzieningen zien per 31-12. Er is een afname van het eigen vermogen (reserves) te zien. Dit wordt veroorzaakt doordat er meerjarig onttrekkingen plaatsvinden vanuit de reserve afschrijvingslasten voor onder andere de afschrijvingslasten van het gemeentehuis en de Westfrisiaweg. Daarnaast is voor de jaren 2026 en verder rekening gehouden met de begrotingsresultaten zoals die nu gepresenteerd zijn. Er is sprake van een daling van het vreemd vermogen (voorzieningen). Dit wordt met name veroorzaakt door de geraamde mutaties aan de voorzieningen riolering en gebouwen de komende jaren. In € 1.000 2026

2027

2028

2029

Reserves Algemene reserve Bestemmingsreserves

14.361 19.386

14.387 18.406

12.887 17.449

12.722 16.956

Totaal reserves

33.747

32.793

30.336

29.678

Voorzieningen

5.813

5.264

5.023

4.782

Totaal reserves en voorzieningen

39.560

38.057

35.359

34.460

* Stand per 31 december van ieder jaar

3

Resultaatverloop Begroting 2026 Onderstaande mutaties hebben geleid tot het begrotingsresultaat 2026-2029. De mutaties van de domeinen zijn toegelicht bij de Programma's onderdeel "Wat mag het kosten". De mutaties zijn in onderstaande overzicht gesaldeerd. In € 1.000 2026

2027

2028

2029

-1.546 nadeel

-1.790 nadeel

-3.332 nadeel

-3.177 nadeel

98 5 0 -93 -69 50 173 36 -105 223 0 0 -657 657 934 -40

98 74 0 -93 -74 0 124 61 0 0 0 0 0 0 930 0

98 111 29 -93 -74 0 137 61 0 0 170 -226 0 0 930 -7

Resultaat Begroting 2026 na autonome mutaties

-334 nadeel

-670 nadeel

-2.196 nadeel

Ombuigingen Basispakket Ombuigingen Taakstelling toegang sociaal domein

542 64

607 89

607 89

271 voordeel

25 voordeel

-1.500 nadeel

Resultaat na Kadernota 2026-2029

Autonome ontwikkelingen Indexatie Rente Afschrijvingen Personeelskosten Bestuur en team Inzet Begroting Werksaam Bibliotheek Onroerende zaakbelasting Invulling taakstelling toegang sociaal domein Eigen bijdrage WMO op taakveld Eigen bijdrage WMO in Algemene uitkering Eigen bijdrage Jeugd op taakveld Eigen bijdrage Jeugd in Algemene uitkering CDOKE op taakveld CDOKE in Algemene uitkering Septembercirculaire Overige mutaties

Resultaat Begroting 2026

98 V 203 V -94 V -93 N -74 N 0 V 196 V 72 V 0 N 0 V 175 V -233 N 0 N 0 V 932 V 78 N -1.918 nadeel 457 V 78 V -1.383 nadeel

Hoogkarspel, 7 oktober 2025, Burgemeester en wethouders van Drechterland De secretaris, De burgemeester,

M.N. Schroor

B.W. Diepstraten

4