Raadvoorstel toekomstvisie kwetsbare inwoners (2024-26)

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Toekomstvisie psychisch kwetsbare inwoners WF 2024-2028+ 327258

RTG: Raadsvoorstel:

13 mei 2024 27 mei 2024 Nr. 2024-26

Portefeuillehouder S. Wagenaar Programma: 3: Samenleving Karakter: Bijlagen:

Besluitvormend 1. Evaluatie Toekomstvisie Kwetsbare Inwoners 2. Toekomstvisie (psychisch) kwetsbare inwoners 2024-2028+ 3. ’Beleidsuitgangspunten Psychisch Kwetsbare Inwoners met een woon- én ondersteuningsbehoefte 2025 en verder 4. Advies van de Adviesraad Samenleving Drechterland 5. Reactiebrief op de Adviesraad Samenleving Drechterland

Voorgesteld besluit: 1. In te stemmen met de Toekomstvisie (psychisch) kwetsbare inwoners 2024-2028+. 2. Het beleidsuitgangspunt zoals verwoord onder ‘eigen bijdrage’ op pagina 19 van de ’Beleidsuitgangspunten Psychisch Kwetsbare Inwoners met een woon- én ondersteuningsbehoefte 2025 en verder” (zoals door de raad vastgesteld op 3 juli 2023) als volgt te wijzigen: “Eigen bijdrage - In de kortdurende opvang wordt een vaste eigen bijdrage betaald aan de zorgaanbieder. - Voor alle andere voorzieningen wordt de eigen bijdrage aan het CAK betaald tenzij de voorziening valt onder de nog op te stellen beleidsregel ‘’specifieke voorzieningen innen eigen bijdrage op basis van voorziening en draagkracht”. Inleiding De afgelopen jaren hebben de gemeenten in Westfriesland nauw samengewerkt met ketenpartners om zorg en ondersteuning te bieden aan (psychisch) kwetsbare inwoners. Deze samenwerking was gebaseerd op het regionale beleidskader "Herstel en Participatie: Toekomstvisie Kwetsbare Inwoners Regio Westfriesland 2018-2023". Ook in 2024 en de daaropvolgende jaren (in ieder geval tot en met 2028) nemen de Westfriese gemeenten gezamenlijk verantwoordelijkheid voor inwoners die zich in een kwetsbare situatie bevinden. Deze Toekomstvisie is het kader voor het uitvoeren van deze zorg en ondersteuning.

Ook geeft de visie richting aan de lokale en regionale verantwoordelijkheden op dit thema en de besteding van het regionale budget. Beoogd effect De zeven Westfriese gemeenten zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het regionaal specialistisch vangnet van voorzieningen. Zowel beleidsmatig, in de uitvoering als op het gebied van bekostiging. Door gezamenlijk dezelfde visie te hanteren op preventie, signalering, nazorg en specialistische zorg is er voor inwoners een sluitend zorglandschap. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) • Wmo 2015: Artikel 2.6.1 Wmo 2015 verplicht colleges met elkaar samen te werken, indien dat voor een doeltreffende en doelmatige uitvoering van deze wet aangewezen is. • Norm voor opdrachtgeverschap (NvO): Met de verplichte NvO spreken gemeenten als collectief af waaraan de samenwerking binnen regio’s moet voldoen en wanneer er sprake is van kwalitatief goede samenwerking.

1

• • • •

•

Beleidsplan sociaal domein: Het uitvoeren van de toekomstvisie en het herijken ervan is een onderdeel van het beleidsplan sociaal domein. PACT Westfriesland 7.1: De toekomstvisie is opgenomen in het PACT 7.1 en valt onder Zorg & Sociaal domein. II, Maatschappelijke opvang & Beschermd wonen, uitvoering regionale visie (psychisch) kwetsbare inwoners. Samenwerkingsconvenant (psychisch) kwetsbare inwoners Westfriesland: Met een looptijd van 2022 t/m max. 2026. De beleidsuitgangspunten “Psychisch Kwetsbare Inwoners met een woon- én ondersteuningsbehoefte 2025 en verder”: op 26-09-2023 zijn de beleidsuitgangspunten voor de inkoop van voorzieningen voor inwoners met een woon- én ondersteuningsbehoefte vastgesteld door de gemeenteraad. Rapportage Commissie Dannenberg (2015): De VNG - commissie Dannenberg pleit ervoor om mensen zo min mogelijk intramuraal te laten wonen, maar mensen zoveel mogelijk in de eigen omgeving te ondersteunen. Het Rijk en de VNG hebben naar aanleiding van het advies van de commissie afgesproken dat de middelen voor opvang op termijn verdeeld worden over alle gemeenten.

Argumenten 1. In te stemmen met de Toekomstvisie (psychisch) kwetsbare inwoners 2024-2028+. Een uitgebreid participatietraject heeft geresulteerd in deze nieuwe visie. De nieuwe visie is tot stand gekomen door deskresearch en input van ketenpartners, adviesraden, cliënten, ervaringsdeskundigen, bestuurders en ambtenaren uit de verschillende domeinen. Ook de beleidsuitgangspunten voor de inkoop ‘wonen met ondersteuning’ (vastgesteld door alle Westfriese gemeenteraden) hebben plaats gekregen in de nieuwe visie. De functie van de Toekomstvisie is ook om vanuit de inhoudelijke richting een kader te bieden voor besteding van het regionaal budget in de jaren 2024 en verder. Op 29 november 2023 zijn de hoofdlijnen van de nieuwe visie gepresenteerd bij de regionale raadsledenbijeenkomst. 2. Eén beleidsuitgangspunt van “De beleidsuitgangspunten Psychisch Kwetsbare Inwoners met een woon- én ondersteuningsbehoefte 2025 en verder”, te wijzigen naar het innen van een eigen bijdrage op basis van voorziening en draagkracht. Tijdens het inkooptraject is gebleken dat het niet voor iedere voorziening wenselijk is om de eigen bijdrage via het Centraal Administratie Kantoor (CAK) te laten verlopen. Reden daartoe is dat de inwoner dan te maken heeft met een eigen bijdrage en alleen zak- en kleedgeld krijgt.

In een aantal voorzieningen is het wenselijk dat inwoners toewerken naar meer zelfstandigheid. Het kennis laten maken met het zelf bekostigen van (een deel van) de huur en andere vaste lasten zoals bijvoorbeeld zorgverzekering past beter in deze fase van herstel. De overgang van wonen in een voorziening met alleen zak- en kleedgeld naar zelfstandig wonen en de financiële gevolgen daarvan ondervinden is dan te groot. Deze wijziging wordt voorgesteld na overleg met de aanbieders en in het belang van de inwoner. Concrete afspraken met aanbieder worden gedurende het inkooptraject Wonen met ondersteuning gemaakt. Kanttekeningen / alternatieven De keuze voor verlengen van de toekomstvisie (psychisch) kwetsbare inwoners 2018-2023 kan gemaakt worden. Echter, wordt deze keuze als niet wenselijk beschouwd. Zo wordt in die visie de samenwerking tussen het sociaal domein en veiligheidsdomein gemist. Ook zijn de beleidsuitgangspunten voor de inkoop van voorzieningen voor wonen met ondersteuning hernieuwd en vastgesteld door de gemeenteraden. De huidige ontwikkelingen in de ondersteuningsvragen, maakt dat er een ander zorglandschap nodig is. Dit staat beschreven in de nieuwe toekomstvisie. Indien één van de gemeenteraden niet kan instemmen met de nieuwe toekomstvisie (psychisch) kwetsbare inwoners, dan zal alsnog getracht worden om, middels gespreksvoering, consensus te bereiken.

Instemmen draagt bij aan regionale verantwoordelijkheid, solidariteit en continuïteit. Als dit niet gebeurt dreigt het risico op lokale versnippering. Daarnaast loopt de uitvoering ten aanzien van de gestelde doelen in de nieuwe visie vertraging op. Draagvlak De adviesraad Samenleving Drechterland is betrokken geweest bij het completeren van de visie. Zo is de adviesraad gevraagd om een reactie, bestaande uit advies, inzicht en aanbeveling. Een aantal punten uit de verkregen reactie zijn reeds overgenomen. Anderen zullen middels het implementatieplan en/of de tweejaarlijkse evaluatie verduidelijkt worden.

2

Planning, evaluatie en verantwoording Na vaststelling wordt het implementatieplan opgesteld. Vaststelling van het implementatieplan is een collegebevoegdheid. Na vaststelling door de gemeenteraden delen we de visie met de ketenpartners. Een aantal betrokkenen hebben ook een rol binnen het nog te realiseren implementatieplan. Financiën De uitvoering van deze visie heeft geen impact op de lokale begroting. Het financieel kader voor het uitvoeren van deze visie (inclusief de kosten van de ondersteuning) zijn de rijksgelden die gemeente Hoorn als centrumgemeente krijgt. Dit is een regionaal budget, waarvoor gemeente Hoorn gemandateerd is om deze te beheren. In de tabel hieronder ziet u de regionale begroting.

Hoogkarspel, 23 april 2024, Burgemeester en wethouders van Drechterland De secretaris, De burgemeester,

W. van Twuijver

P.F. Dijkman

3