Raadsvoorstel Voorjaarsnota 2026 en Kadernota 2027 tm 2030 (2026-37)

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Voorjaarsnota 2026 en Kadernota 2027 t/m 2030 854900, nr. 2026-37

RTG: Raadsvoorstel:

22 juni 2026 2 juli 2026

Portefeuillehouder: Programma:

I. Brouwer Alle

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

1. Voorjaarsnota 2026 en Kadernota 2027 t/m 2030

Voorgesteld besluit: 1. In te stemmen met de uitgangspunten voor het opstellen van de begroting 2027; 2. In te stemmen met de voorgestelde mutaties die leiden tot aanpassing van de begroting 2026 en de voorgestelde mutaties te verwerken in de meerjarenraming 2027-2030; 3. In te stemmen met de gevraagde investeringsbudgetten; 4. In te stemmen met de mutaties voor de reserves en voorzieningen; 5. De punten 2 tot en met 4 via een begrotingswijziging te verwerken; 6. In te stemmen met het hernoemen van de bestemmingsreserve Hoogkarspel Zuid naar De Hooge Hout en de functie te veranderen naar een egalisatiereserve.

Inleiding Met deze Voorjaarsnota 2026 en Kadernota 2027-2030 geven wij inzicht in de financiële situatie van onze gemeente voor de komende jaren. Deze nota verschijnt in een periode van bestuurlijke overgang. Na de gemeenteraadsverkiezingen wordt gewerkt aan een nieuwe coalitie en een nieuw college-uitvoeringsprogramma. Daarom houden wij deze kadernota bewust beleidsarm. We laten ruimte voor nieuwe beleidskeuzes. Het is aan het nieuwe bestuur om eigen invulling en richting te geven aan de toekomst van onze gemeente. Tegelijkertijd vinden wij het belangrijk om een helder en realistisch beeld te geven van onze financiële positie. De komende jaren staan de gemeentelijke financiën onder druk. De meerjarige ontwikkeling laat een oplopend tekort zien. Structureel evenwicht is daarmee niet vanzelfsprekend en vraagt om scherpe keuzes op termijn. Met name binnen het sociaal domein blijven de uitdagingen groot. De kosten voor jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning stijgen door een groeiende vraag naar hulp en door hogere prijzen, terwijl de compensatie vanuit het rijk niet in verhouding meegroeit. Ook ontwikkelingen zoals inflatie, personeelstekorten en steeds complexere hulpvragen hebben invloed op onze uitgaven. Daarnaast bestaat er nog onzekerheid over toekomstige bijdragen van het Rijk.

Er wordt gesproken over extra maatregelen voor gemeenten, maar op dit moment is nog niet duidelijk wat dit precies betekent. Daarom kiezen wij ervoor om voorzichtig, realistisch en verantwoord te begroten. Ondanks deze uitdagingen blijven wij werken aan een gezonde financiële basis. Wij sturen actief op onze financiële positie en maken bewuste keuzes om onze gemeente ook op de lange termijn financieel sterk te houden. Daarbij versterken wij waar mogelijk onze reserves en treffen wij voorzieningen voor toekomstige onderhoudsopgaven en risico’s. Tegelijkertijd zetten wij, waar nodig, een deel van de algemene reserve in om de begroting (tijdelijk) sluitend te houden. Daarmee creëren wij rust en stabiliteit, terwijl we blijven werken aan structurele oplossingen voor de toekomst. 1

In lijn met het advies van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten kiezen wij er op dit moment voor om niet vooruit te lopen op ingrijpende bezuinigingen. Eerst willen wij meer duidelijkheid over landelijke ontwikkelingen en de financiële gevolgen daarvan voor gemeenten. De onzekerheid over toekomstige inkomsten en uitgaven vraagt ook om flexibiliteit. Daarom zijn ontwikkelingen voor de jaren na 2027 nog niet volledig verwerkt. Zo kunnen wij nieuwe inzichten en landelijke besluiten zorgvuldig meenemen in toekomstige begrotingen. Deze aanpak helpt ons om wendbaar te blijven en verantwoord om te gaan met veranderingen. Met deze voorjaarsnota en kadernota bieden wij een transparant en realistisch financieel perspectief. Tegelijkertijd geven wij het nieuwe bestuur de ruimte om eigen keuzes te maken en prioriteiten te stellen binnen de financiële kaders die nu zichtbaar zijn. Zo bouwen wij verder aan een financieel gezonde gemeente die voorbereid is op de uitdagingen van de toekomst. Financieel beeld Voorjaarsnota 2026 en Kadernota 2027-2030 Het meerjarenperspectief is, nadat de begroting 2026 is vastgesteld, bijgewerkt aan de hand van besluiten die daarna door de raad zijn genomen. Het geactualiseerde begrotingsresultaat 2023-2030 (exclusief de mutaties van de Voorjaarsnota en Kadernota) ziet er als volgt uit: Mutaties ten laste van het begrotingsresultaat tot en met april 2026

Begrotingsresultaat primitieve begroting 2026 - Herstelwerkzaamheden DTS (raad 29-09-2025) - Doorontwikkeling regionale samenwerking (raad 16-02-2026)

Begrotingsresultaat

2026 271 -4 -8

2027 2028 2029 2030 25 -1.500 -1.383 -1.252 -4 0

-4 0

-4 0

-4 0

260 22 -1.504 -1.387 -1.256 voordelig voordelig nadelig nadelig nadelig

2

Er zijn voor de Voorjaarsnota 2026 en de Kadernota 2027-2030 diverse mutaties aangeleverd. Na doorrekening hiervan ziet het begrotingsresultaat er als volgt uit: Begrotingsresultaat na verwerking mutaties Kadernota 2026-2030 2026 Begrotingsresultaat bijgestelde begroting 2026

260

2027

2028

2029

2030

22 -1.504 -1.387 -1.256

- Mutaties voorjaarsnota 2026 - Mutaties kadernota 2027 e.v.

-1.852 -177 94 -741 -589 0 -1.168 -1.023 -1.302 -2.160

Begrotingsresultaat

-1.593 -1.323 -2.433 -3.429 -4.005 nadelig nadelig nadelig nadelig nadelig

Als gevolg van de mutaties die zijn aangeleverd bij deze Voorjaarsnota en de Kadernota is er voor de jaren 2026 tot en met 2030 sprake van een nadelig resultaat.

3

Structureel en reëel evenwicht Er moet sprake zijn van structureel financieel evenwicht. Dit geldt per jaarschijf. Hiervan is sprake als de structurele lasten tenminste gedekt worden door structurele baten. Een begroting in structureel evenwicht is een van de uitgangspunten om onder repressief toezicht te vallen. Repressief toezicht betekent dat een gemeente zonder voorafgaande goedkeuring van de provincie de begroting en begrotingswijzigingen kan uitvoeren. Een reëel evenwicht houdt in dat de ramingen volledig, realistisch en haalbaar zijn.

2026

2027

2028

2029

2030

Saldo baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen reserves Begrotingssaldo na bestemming Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)

-3.492 1.900 -1.593 438

-1.653 330 -1.323 684

-3.330 896 -2.433 0

-2.711 -718 -3.429 0

-4.505 500 -4.005 0

Structureel begrotingssaldo

-1.155 nadelig

-639 nadelig

-2.433 nadelig

3.429 nadelig

-4.005 nadelig

Ontwikkeling Algemene reserve Conform uw wens presenteren wij bij elk planning- en controldocument de stand van zaken van de Algemene reserve voor het lopende jaar en de meerjarige ontwikkeling hiervan. Alle genomen besluiten tot en met april 2026 zijn verwerkt. 2026 stand storting onttrekking 1-1-2026 * vrij besteedbaar

13.808

Stortingen Saldo Jaarrekening 2025 na resultaatbestemming

2.834

Onttrekkingen Eerste jaar afschrijving MFA Westwoud Vaarroute netwerk Saldo Overhevelingsbesluit 2026

-116 -17 -497

Begrotingsresultaat 2026: Primitieve begroting 2026 Herstelwerkzaamheden DTS Doorontwikkelen regionale samenwerking Saldo voorjaarsnota 2026 Totaal

stand 31-12-2026

271 -4 -8 -1.852 13.808

3.106

-2.495

14.420

* Betreft de stand per 31 december 2025 conform de Jaarstukken 2025

4

De meerjarige ontwikkeling ziet er als volgt uit. Daarbij is rekening gehouden met de resultaten van deze Voorjaarsnota en Kadernota.

Jaar 2026 2027 2028 2029 2030

stand 1-1 13.808 14.420 13.075 13.363 11.321

storting 3.106 0 1.218 0 0

Onttrekking * -2.495 -1.345 -930 -2.042 -2.749

4.324

-9.654

stand 31-12 14.420 13.075 13.363 11.321 8.572

* In de onttrekking en storting is meerjarig rekening gehouden met de begrotingssaldi over de periode 2026-2030 na vaststelling van de Kadernota 2026-2030

Dan rest ons nog u uit te nodigen uw wensen en bedenkingen met betrekking tot deze kadernota kenbaar te maken zodat wij de begroting 2027 zo goed mogelijk kunnen voorbereiden. Hoogkarspel, 9 juni 2026, Burgemeester en wethouders van Drechterland De secretaris, De burgemeester,

M.N. Schroor

B.W. Diepstraten

5