Raadsvoorstel Verkeersplan (2024-01)

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Verkeersplan Drechterland 049876643

RTG: Raadsvoorstel:

15 januari 2024 29 januari 2024 Nr. 2024-01

Portefeuillehouder: M. H. ten Have Programma: 3: Beheer openbare ruimte Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

Verkeersplan Drechterland

Voorgesteld besluit: 1. Kennis te nemen van het Verkeersplan Drechterland. 2. In te stemmen met de reacties van het college op de beleidsrichtingen zoals beschreven in hoofdstuk 4, op de “concrete verbeteringen voor concrete knelpunten” zoals beschreven in hoofdstuk 5 en op de actuele thema’s zoals beschreven in hoofdstuk 6 van het Verkeersplan Drechterland. 3. Het college opdracht te geven om de projecten (met bijbehorende prioritering) zoals beschreven in hoofdstuk 7 van het Verkeersplan Drechterland uit te werken in een uitvoeringsprogramma met bijbehorende investeringen en (co)financieringsopties. Inleiding De huidige ‘Verkeersveiligheidsplannen Drechterland’ zijn vastgesteld in 2010 en zijn aan herziening toe. Met het oog hierop is in het ‘College uitvoeringsprogramma 2022-2026’ als actie opgenomen: “We stellen een verkeersplan met onderliggend uitvoeringsplan op”. Daarbij werd aangegeven dat we een verkeersmodel willen ontwikkelen “en een plan om verkeersknelpunten structureel op te lossen met aandacht voor onder meer ruimtelijke ontwikkelingen en veilige fietsroutes.” De doelstellingen die we hierbij voor ogen hebben, is dat we de verkeersveiligheid in onze gemeente willen verbeteren, de bereikbaarheid willen bevorderen en meer aandacht willen geven aan het aspect duurzaamheid in ons verkeersbeleid.

Hierdoor verbetert de leefbaarheid in en de aantrekkelijkheid van onze gemeente. In de loop der jaren is de blik op mobiliteit sterk veranderd en er zijn op verkeersgebied diverse trends en ontwikkelingen gaande. Daarbij wijzen wij ook op de bevolkingsontwikkeling van onze gemeente. Deze is al jarenlang vrij constant: er is sprake van een lichte stijging van het aantal inwoners met ca. 100 à 150 per jaar. Maar de samenstelling van de bevolking is in de loop der jaren wèl fors veranderd: het aandeel oudere inwoners is sterk toegenomen. Ook zijn er in Drechterland relatief veel gezinnen met kinderen. Deze beide doelgroepen verdienen extra aandacht op het gebied van toegankelijkheid, bereikbaarheid en verkeersveiligheid. Ook het feit dat er in de komende jaren flink in onze gemeente zal worden gebouwd (zo’n 1.000 woningen in de periode tot 2030) vraagt om een nieuwe visie op ons verkeersbeleid in de komende jaren. Aanleiding De groei van onze dorpskernen en de vele bedrijven genereren extra verkeer in onze gemeente. Deze toename van verkeer en de bijbehorende verkeersonveiligheid wordt dan ook als groot probleem gezien; het is een belangrijk thema in Drechterland. Verkeersveiligheid staat met stip op één bij veel van onze inwoners. 1

Met het nu voorliggende Verkeersplan wordt richting gegeven aan ons verkeersbeleid voor de komende tien jaar. Naast aanpassingen aan de weginrichting zijn er ook maatregelen nodig op het gebied van gedragsbeïnvloeding (gericht op veiliger verkeersgedrag). Beoogd effect Het Verkeersplan Drechterland geeft antwoord op de vraag hoe de mobiliteit in de gemeente vormgegeven kan of moet worden, waarbij belangrijke randvoorwaarden gelden zoals veiligheid, leefbaarheid, duurzaamheid en bereikbaarheid. Het Verkeersplan moet bijdragen aan de aantrekkelijkheid van de gemeente om in te wonen, te werken, te winkelen en te recreëren. Wij zien dit Verkeersplan als een kaderstellend stuk, waarover wij graag uw visie horen. Wanneer u instemt met de door ons geformuleerde reacties, geeft u ons de kaders voor de verdere uitwerking van het verkeersbeleid en krijgen wij de mogelijkheid om het verkeersbeleid (op basis van deze uitgangspunten) vorm te geven in een uitvoeringsprogramma. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Het verkeersplan Drechterland is een van de concrete acties uit het “College uitvoeringsprogramma 2022-2026”.

Overige ontwikkelingen die van belang zijn voor de ontwikkeling van het verkeersbeleid 1. Landelijk. - Omgevingswet. Relatie met het Verkeersplan: Het omgevingsplan en het verkeersplan en dienen complementair te zijn en moeten op elkaar worden afgestemd. - Nationaal Klimaatakkoord. Relatie met het Verkeersplan: Er ligt voor de gemeente een duidelijke opgave om te voldoen aan de behoefte aan laadpalen voor auto’s en eventueel aan oplaadpunten voor e-fietsen. 2. Provinciaal/regionaal. - Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV2030) – “Veilig van deur tot deur”. Relatie met het Verkeersplan: In het SPV2030 liggen aanknopingspunten voor het nog op te stellen uitvoeringsprogramma bij het Verkeersplan. - OV Toekomstbeeld 2040. Relatie met het Verkeersplan: Een belangrijke opgave voor Drechterland is om de huidige OV-frequenties minimaal te behouden en de stationsomgeving Hoogkarspel als belangrijkste vervoersknooppunt van de gemeente te optimaliseren.

Inhoud Verkeersplan en reacties van het college In de hoofdstukken 4 tot en met 6 van het Verkeersplan worden voorstellen gedaan waarmee de (verkeers)doelstellingen worden uitgewerkt. In hoofdstuk 4 gaat het om een zestal algemene beleidsuitgangspunten, die in hoofdstuk 5 worden uitgewerkt in zeven concrete verbetervoorstellen. Hoofdstuk 6 beschrijft vervolgens vijf actuele thema’s waarmee wij als gemeente aan de slag kunnen en in hoofdstuk 7 wordt een prioritering van projecten voorgesteld. 2

In dit raadsvoorstel geven wij onze reacties op deze uitgangspunten, verbetervoorstellen, thema’s en prioritering. Hoofdstuk 4: “De kern van het plan” In hoofdstuk 4 van het Verkeersplan worden zes beleidsuitgangspunten (of beleidsrichtingen) benoemd, die in het vervolg van de nota worden uitgewerkt. 4.1 Samen op dezelfde weg In het plan wordt voorgesteld “om de snelheid van het autoverkeer in onze gemeente te beperken en wegen zodanig in te richten dat automobilisten zich meer aanpassen aan het langzaam verkeer.” Dit betekent dat snel verkeer zich wat moet aanpassen aan minder snelle verkeersdeelnemers en grote voertuigen rekening moeten houden met kleinere voertuigen Reactie college: Wij kunnen ons vinden in dit algemene uitgangspunt. 4.2 Een nieuwe kijk op 30-km/h-wegen In het plan wordt voorgesteld “om op wegen zonder vrij liggende fietspaden binnen de bebouwde kom uit te gaan van 30 km/h.” Reactie college: Wij vinden dit uitgangspunt te rigide en willen bij de verdere uitwerking onder meer kijken naar de verkeersintensiteit in de diverse kernen. Niet op alle wegen binnen de bebouwde kom is een maximum snelheid van 30 km/h. nodig of gewenst. Verder denken wij dat het handhaven van de maximum snelheid in zo’n groot gebied niet realistisch is.

4.3 Toepassing 30 km/h in Drechterland In het plan staat: “als we kijken naar de verkeersintensiteiten, zou in beginsel overal binnen de bebouwde kom een inrichting als 30 km/h-weg logisch zijn”. Reactie college: Zie onze reactie bij 4.2. 4.4 Consequente vormgeving van kruispunten In het plan staat: “Het is wenselijk dat de vormgeving van voorrangskruispunten consequent anders is dan de vormgeving van gelijkwaardige kruispunten”. Reactie college: Wij kunnen ons vinden in dit algemene uitgangspunt en zullen dit in het uitvoeringsplan verwerken. 4.5 Is 30 km/h geloofwaardig in Drechterland ? In het Verkeersplan is aangegeven dat 30 km/h op alle linten in de gemeente de beste keus is, ook als deze snelheid niet volledig ‘afgedwongen’ kan worden. Maar aan de andere kant wordt opgemerkt dat het lastig zal zijn om overal voldoende maatregelen te nemen om de snelheid ook daadwerkelijk terug te brengen naar 30 km/h. Een citaat: “Een goede eerste stap is om daar waar een lage snelheid het meest nodig is, maatregelen te nemen, zoals: - bij scholen of andere voorzieningen; - hoger dan gemiddelde bebouwingsdichtheid; - slecht uitzicht door bochten en kruispunten; - of een relatief hoge rijsnelheid in de huidige situatie. Reactie college: Wij kunnen ons vinden in dit algemene uitgangspunt.

4.6 60 km/h buiten de bebouwde kom Het plan beschrijft dat de huidige wegprofielen buiten de bebouwde kom, met gemengd verkeer en eventueel fiets(suggestie)stroken, in het algemeen voldoende is. “Op plaatsen waar klachten zijn over te hard rijden, waar het uitzicht beperkt is, op gevaarlijke kruispunten of op locaties met 3

relatief veel woningen langs de weg, kunnen aanvullende snelheidsremmende maatregelen worden overwogen”. Onze reactie: Wij kunnen ons vinden in dit uitgangspunt en zullen dit in het uitvoeringsplan verwerken. Hoofdstuk 5: “Concrete verbeteringen voor concrete knelpunten” In dit hoofdstuk worden verbetervoorstellen en -suggesties gedaan met betrekking tot de volgende verkeerssituaties: - 5.1 Wegprofielen: Nieuweweg in Hoogkarspel en Twijver in Venhuizen - 5.2 Microrotondes: Markerwaardweg en Boekert - 5.3 Woonerf centrum Hoogkarspel - 5.4 Kruispunt Kerkbuurt - Molenweg - Jongeweer (Wijdenes) - 5.5 Kruispunt dr. Wijtemalaan – Laantje (Westwoud) - 5.6 Dorpsweg Schellinkhout - 5.7 Verkeersveiligheid in de schoolomgeving In principe kunnen wij ons vinden in de gedane voorstellen en wij zullen deze in het nog te maken uitvoeringsplan verder uitwerken. Wel plaatsen wij hier nog enkele kanttekeningen bij. - Microrotonde Markerwaardweg Hiernaar wordt momenteel al onderzoek gedaan. De resultaten van dit onderzoek worden omstreeks maart 2024 verwacht en deze zullen wij betrekken bij de inrichtingsvoorstellen over Venhuizen Centrum West. - Microrotonde Boekert en woonerf centrum Hoogkarspel Deze voorstellen worden betrokken bij de reeds lopende onderzoeken naar een ‘doorfietsroute Enkhuizen – Hoorn’.

Overigens is het voor ons geen vanzelfsprekendheid dat een dergelijke route door de Streek moet gaan. Voor ons is de optie Broekerpad ook bespreekbaar; het maakt onderdeel uit van het lopende onderzoek. - Verkeersveiligheid in de schoolomgeving Wij vinden de tekst in het Verkeersplan over dit onderwerp te vrijblijvend; naar ons idee is er geen nader onderzoek nodig. We nemen ons voor om dit item voor de scholen in Wijdenes (Roelof van Wienesse) en Hoogkarspel (Reigersnest) met een hoge prioriteit op te pakken. Hoofdstuk 6: “Actuele thema’s” De volgende actuele thema’s komen aan bod: 6.1 Nieuwe wegen voor nieuwe woningbouw? Er worden in het rapport geen concrete adviezen gegeven, maar wel enkele suggesties gedaan, onder meer ten aanzien van een eventuele nieuwe noord-zuidverbinding. Reactie college: De aanleg van nieuwe wegen vraagt om verdere onderzoeken. Die onderzoeken lopen al, maar zullen pas echt vorm kunnen krijgen, wanneer er helderheid is over de toekomstige woningbouwontwikkelingen, zowel in onze gemeente maar ook in Stede Broec. Momenteel wordt gewerkt aan de samenstelling van een verkeersmodel, op basis waarin de verdere verwachtingen en ideeën op dit gebied in beeld worden gebracht.

6.2 Openbaar vervoer De suggestie om te onderzoeken of WMO-vervoer gecombineerd kan worden met de buurtbussen, en de suggestie of vraagafhankelijk vervoer een optie is, wordt in het Verkeersplan vrijwel direct genuanceerd: “In de praktijk is dit niet zo eenvoudig”. 4

Reactie college: Wij vinden dit uitgangspunt te defensief en willen beide mogelijkheden verder onderzoeken. In den lande worden zeker op het platteland ook goede ervaringen opgedaan met beide vormen van (openbaar) vervoer. 6.3 Vrachtverkeer en landbouwverkeer Het rapport zet uiteen welke knelpunten er zijn en hoe deze knelpunten op dit moment worden opgelost. Ook worden enkele verbetersuggesties gedaan. Reactie college: Deze informatie nemen we op dit moment voor kennisgeving aan. 6.4 Inspelen op toekomstige ontwikkelingen In deze paragraaf wordt een drietal ontwikkelingen beschreven waarbij de gemeente een rol kan hebben: gedeeld vervoer, elektrisch vervoer en nieuw vervoer. Bij deze ontwikkelingen worden geen concrete aanbevelingen bij gedaan. Reactie college: Deze informatie nemen we op dit moment voor kennisgeving aan. 6.5 Laadplan Het concrete voorstel wordt gedaan om in het vervolg niet ‘af te wachten’ tot er een aanvraag komt voor de plaatsing van een laadpaal, maar op dit gebied meer pro-actief te zijn door het maken van een laadplan Reactie college: Wij kunnen ons vinden in dit voorstel en zullen overwegen op welke wijze dit kan worden opgenomen in het op te stellen uitvoeringsplan.

Hoofdstuk 7. Projecten en prioritering Het Verkeersplan maakt in hoofdstuk 7 een driedeling: - 7 projecten voor de korte termijn - 4 studieprojecten - 2 projecten voor de langere termijn Wij kunnen ons vinden in deze driedeling en stellen u dan ook voor om ons opdracht te geven om de dertien aangegeven projecten (met bijbehorende prioritering) uit te werken in een uitvoeringsprogramma. Ons streven is om het uitvoeringsprogramma uiterlijk in juli 2024 aan u voor te leggen.

Kanttekeningen / alternatieven Met dit Verkeersplan hebben we geen volledig ‘spoorboekje’ in handen, hiervoor is nog een uitvoeringsplan noodzakelijk. Het verkeersplan geeft weliswaar op hoofdlijnen richting aan het verkeers- en vervoersbeleid in de komende jaren, maar de diverse projecten moeten nog op detailniveau worden uitgewerkt. Indien u instemt met dit voorstel, zal het Verkeersplan in een uitvoeringsprogramma worden vertaald. Als hiervoor extra kredieten nodig zijn, dan wordt een voorstel aan u voorgelegd. Draagvlak Voor dit Verkeersplan is een uitgebreide inventarisatie gemaakt van het karakter en de verkeerskundige knelpunten van onze gemeente. Daarvoor zijn veel mensen binnen de gemeente geraadpleegd. Ook is er op 5 juni 2023 een thema-avond voor de gemeenteraad georganiseerd om te discussiëren over de kaders en belangrijkste doelen van het Verkeerplan. Tijdens deze raadsbijeenkomst is een toelichting gegeven op de algemene beleidsthema’s, de verkeerskundige 5

doelstellingen en de scope en reikwijdte van het plan. Raadsleden zijn in de gelegenheid gesteld om aan te geven hoe Drechterland zich onderscheidt van andere gemeenten. Ook werd aangegeven welke bedreigingen er worden ervaren. Die geven input voor maatregelen om de situatie te verbeteren. De inwoners van Drechterland en andere belanghebbenden in de gemeente is gevraagd om aan te geven wat zij belangrijk vinden en waar zij verkeerskundige knelpunten ervaren. Planning, evaluatie en verantwoording Na vaststelling van dit voorstel door de raad zal de projectenlijst (het overzicht van de concrete maatregelen) met bijbehorende prioriteiten en samenhangende kosten leidend zijn voor het aanpakken van verkeersknelpunten. Hierin worden oplossingen aangereikt die van infrastructurele en/of niet-infrastructurele aard zijn. De feitelijke planning kan jaarlijks worden bijgesteld op basis van beleidsprioriteiten, actuele inzichten, monitoring en binnenkomende klachten. Voor vrijwel alle projecten geldt dat (in meer- of mindere mate) nadere uitwerking nodig is. Pas nadat de voorstellen zijn uitgewerkt tot bijvoorbeeld verkeerskundige ontwerpschetsen, kunnen per project de werkelijke kosten worden berekend. Bij het uitvoeren van de maatregelen zal zoveel mogelijk de combinatie met het groot onderhoud van de gemeentelijke wegen worden gezocht, het zogenaamde ‘werk met werk’ maken.

Efficiënt werken kan verder door het budget voor het groot onderhoud te combineren met subsidieaanvragen voor maatregelen in het kader van verkeersveiligheid en de realisatie van kleine infrastructuur. Een eerste stap in het uitvoeringsproces is het vergelijken van de verkeersmaatregelen van het uitvoeringsprogramma met het programma groot onderhoud wegen voor de komende jaren. Hierdoor kunnen werkzaamheden zoveel mogelijk worden gecombineerd. Belanghebbenden (bewoners en bezoekers) worden betrokken bij de herinrichting. Dit zal in eerste instantie gebeuren door het participatieplatform in te zetten. De verwachting is dat het concept-uitvoeringsplan aan het einde van het tweede kwartaal van 2024 aan de raad kan worden voorgelegd. Financiën Het daadwerkelijk uitvoeren van maatregelen is afhankelijk van het per project beschikbaar zijn van voldoende financiële middelen. Voorgesteld wordt om per begrotingsjaar, via de kadernota, op basis van de planning van dit verkeersplan de noodzakelijke middelen vrij te maken.

Hoogkarspel, 19 december 2023, Burgemeester en wethouders van Drechterland De secretaris, De burgemeester,

C.M. Minnaert

P.F. Dijkman

6