raadsvoorstel Verduurzamingsplan Het Streekbad (2023-62) nieuwste versie

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Verduurzamingsplan Het Streekbad en voetbalvereniging Spirit

RTG: Raadsvoorstel:

4 december 2023 18 december 2023, nr. 2023-62

Portefeuillehouder: Programma:

F. de Vos-Janssen Programma 2 ruimte, duurzaamheid en milieu

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

RB DL Verduurzamingsplan Het Streekbad 2023-12-18 B1 Verduurzaming Het Streekbad (Korte memo van het rapport uit bijlage B2) B2 Rapportage verduurzaming Het Streekbad

995124

Voorgesteld besluit: 1. Een volledig zelfvoorzienend warmte-installatiesysteem te maken, bestaande uit zonnecollectoren, lucht-water warmtepomp, zonnepanelen en een koppeling naar de voetbalvereniging Spirit (scenario 1b). 2. Het zwembad verder te verduurzamen door de waterzuiveringsinstallatie aan te passen, LEDverlichting toe te passen en maatregelen te nemen uit het RI&E. 3. Een investeringsbudget van € 750.000 beschikbaar te stellen voor de warmte-installatie. 4. Een investeringsbudget van € 600.000 beschikbaar te stellen voor de waterzuiveringsinstallatie en de bouwkundige aanpassingen. 5. Deze investeringsbudgetten in 15 (installaties) en 25 jaar (bouwkundige aanpassingen) af te schrijven en de jaarlijkse kapitaallasten van € 131.770 vanaf 2025 ten laste van het begrotingsresultaat te brengen.

Inleiding In raadsvergadering van 23 januari 2023 heeft u een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld om verdere energiebesparende maatregelen voor het zwembad Het Streekbad en de voetbalvereniging S.C. Spirit te onderzoeken. Het onderzoek is afgerond en de mogelijke maatregelen en bijbehorende ramingen van de kosten zijn bekend. Hieruit zijn verschillende scenario’s voor uitvoering mogelijk. In dit voorstel worden u 3 scenario's voorgelegd met bijbehorende uitvoeringskosten. De verduurzaming van de verwarmingsinstallatie van het zwembad is bekeken omdat deze installatie het einde van de levensduur bereikt heeft. Naast de verwarmingsinstallatie is tijdens het vooronderzoek ook naar voren gekomen dat de waterzuiveringsinstallatie aan het einde van zijn levensduur is en ook zo goed als afgeschreven is (2024). In het kader van verduurzaming is tevens gekeken naar het verduurzamen van het waterzuiveringssysteem, de verlichting en maatregelen uit de risico-inventarisatie & -evaluatie (RI&E1). Zo kunnen alle mogelijke investeringen en uit te voeren werkzaamheden tegelijk worden gerealiseerd. Deze investeringen zijn ook verwerkt in het uitvoeringsbudget. Beoogd effect De energiebesparende maatregelen dragen bij aan het betaalbaar houden van de sportfaciliteiten in de gemeente.

Het is ook voor de gemeente van groot belang dat dit de eerste stap richting duurzaam gemeentelijk vastgoed is, de gemeente laat zien dat het actief bezig is met verduurzamen.

1

Elke werkgevers is verplicht om periodiek een RI&E (risico-inventarisatie & -evaluatie) op te stellen.

1

Beleidsvrijheid/ -ruimte (wettelijk kader) De activiteiten dragen bij aan de gemeentelijke opgave uit het Klimaatakkoord om het gemeentelijk maatschappelijk vastgoed te verduurzamen. Het Klimaatakkoord verplicht en moedigt gemeentes aan om hun CO2 uitstoot te reduceren door gebouwen aardgas vrij maken en duurzame energieopwekking te realiseren. De uitwerking van het klimaatakkoord is door de gemeente o.a. uitgewerkt in de Regionale Energiestrategie (RES), Transitievisie Warmte (TVW) en uitvoeringsprogramma WF. De gemeente heeft de maatschappelijke plicht haar vastgoed zorgvuldig en betaalbaar te beheren. Voor het verduurzamen van het gemeentelijke vastgoed is een plan (routekaart verduurzamen gemeentelijk vastgoed) opgesteld, deze wordt binnenkort aan de raad aangeboden. Arbowetgeving m.b.t. de RI&E. Het budgetrecht (gemeentewet artikel 189) van de gemeenteraad. Tijdens de raadsvergadering op 2 juli 2020 is een motie van CDA aangenomen om onderzoek te doen naar energiebesparende maatregelen voor het zwembad Het Streekbad en de voetbalvereniging S.C. Spirit. Een motie in dezelfde vergadering, voor een afdekzeil voor de baden van Het Streekbad, is al uitgevoerd. De openstaande motie over de verduurzaming van het Hemmerven wordt opgepakt nadat de aanbesteding van Het Streekbad afgerond is.

Met de opgedane kennis kan dan gekeken worden welke duurzame keuzes er gemaakt kunnen worden voor het Hemmerven. De planning bij het Hemmerven loopt hierdoor uit. Argumenten In het uitgevoerde onderzoek zijn acht energiesystemen bekeken en geanalyseerd op toepasbaarheid op projectlocatie het Streekbad (bijlage B2). De best toepasbare systemen zijn verder uitgewerkt in een doorrekening van de energiesystemen. Deze zijn uiteengezet in onderstaande tabel 1 (zie ook ‘B1 Verduurzaming Het Streekbad’ voor een samenvatting van het onderzoek). Het aanschaffen van afdekzeilen voor de twee baden van Het Streekbad heeft al tot een flinke besparing geleid (zie figuur 2 in ‘B1 Verduurzaming Het Streekbad’) maar er is meer verduurzaming mogelijk. Uit het onderzoek blijkt dat het investeren in energiebesparende maatregelen loont. Er wordt nog steeds veel gas verbruikt en de kosten hiervan zullen in de toekomst steeds hoger worden. Dat maakt het investeren in een duurzame opwek van warmte een goede beslissing. Uit het onderzoek zijn maatregelen gekomen die uitgezet zijn in een aantal mogelijk uit te voeren scenario’s: Niets doen Huidige installatie op gas 0 Hybride systeem van zonnecollectoren en zonnepanelen, waarbij de piek nog wordt opgevangen door een gasgestookte cv.

1a Volledig zelfvoorzienend systeem, bestaande uit zonnecollectoren, lucht water warmtepomp en zonnepanelen en wordt hiermee dus aardgas vrij. 1b Aardgas vrij zoals bij scenario 1a maar nu met een koppeling naar de voetbalvereniging Spirit om warmte en stroom met elkaar te kunnen uitwisselen. Verschillende scenario’s zijn onderzocht, zie tabel 1. Aspecten zoals efficiëntie, robuustheid en inpassing van de technieken en installatie zijn meegenomen in de beoordeling. Specifiek wordt ingegaan op de investeringskosten en terugverdientijd van de verschillende scenario’s. Als vertrekpunt is berekend hoeveel het zou kosten om geen investering te doen en niet te verduurzamen, dit is het scenario ‘Niets doen’. In tabel 1 zijn de verschillende kosten van de scenario’s geschetst. Waarbij de genoemde kosten exclusief de subsidies zijn opgenomen. Dit om met het aangevraagde budget de werkzaamheden in ieder geval uit te kunnen voeren. De verwachting is wel dat subsidie verkregen zal worden (zie ook het kopje ‘Financiën’ hieronder). Korte toelichting van de kolomkopjes: • ’Investeringskosten PV’ - de kosten voor zonnepanelen om elektriciteit op te wekken. • ’Investeringskosten zonnecollectoren/gas’ - de kosten voor de zonnecollectoren om warmte op te wekken of gasketel te vervangen. • ’Investeringskosten WP’ - de kosten voor de benodigde warmtepomp(en).

• ’Totale investeringskosten’ zijn alle voorgaande investeringen bij elkaar opgeteld, plus 15% onvoorziene investeringskosten.

2

• • •

‘Onderhoud & gas/elektrakosten (30 jaar)’ - Onderhoud installatie en energielasten. ”Totale kosten (30 jaar)’ zijn de totale kosten berekend voor de eerste 30 jaar (investering + onderhoud- en verbruikskosten). ‘Terugverdientijd in jaren’ - het aantal jaren die benodigd zijn om de investeringen terug te verdienen: hoe lager het aantal jaar hoe gunstiger de variant. De terugverdientijden zijn berekend inclusief de verwachte ISDE-subsidie.

Tabel 1: Overzicht investeringskosten verschillende scenario’s (bedragen excl. BTW en excl. Subsidie). Scenario’s

Investeri ngskoste n PV

Investerings kosten zonnecollec toren/gas

Investering skosten WP

Totale investerings kosten (incl. 15% onvoorzien)

Onderhoud & gas/ elektrakosten (30 jaar)

Totale kosten (30 jaar)

Terugverdi entijd in jaren (incl. ISDE subsidie)

Scenario Niets doen

€0

€ 50.000

€0

€ 57.500

€ 935.951

€ 993.451

31,8

Scenario 0

€ 61.367

€ 35.000

€ 96.750

€ 222.084

€ 514.709

€ 736.793

23,3

Scenario 1a

€ 61.367

€ 101.401

€ 179.250

€ 393.321

€ 112.952

€ 506.273

14,2

Scenario 1b

€ 91.573

€ 157.220

€ 179.250

€ 562.400

€ 142.045

€ 704.445

12,6

Het scenario ‘niets doen’ komt in tabel 1 naar voren als het minst gunstige scenario, aangezien de kosten in de komende 30 jaar dan tegen de miljoen euro aan zitten. Dit komt voornamelijk door de gas en elektra kosten. Scenario 0 is een tussen scenario, waarbij er nog deels gebruik wordt gemaakt van de huidige installatie en deels duurzame technieken worden toegepast (voor 50% van de totale vraag). Scenario 1a is een scenario waarbij gebruik gemaakt van zonnecollectoren in combinatie met een Lucht Water warmtepomp, deze zorgen voor warmte-energie. Voor het opwekken van stroom worden zonnepanelen geplaatst. Bij scenario 1b wordt nog een extra uitbreiding gemaakt om voetbalvereniging Spirit te koppelen aan de energie-installatie van Het Streekbad. Scenario 1a is het scenario waarbij de koppeling met de voetbalvereniging niet wordt gemaakt. De mee-koppelkans om warmte uit te wisselen met de voetbalvereniging Spirit is zo gunstig omdat de warmtevraag in een verschillende periode van het jaar ligt. Buiten het zwemseizoen kan de installatie duurzame energie leveren aan het verenigingsgebouw van Spirit. Het zwembad heeft met name in een deel van het voorjaar, zomer en najaar warmte nodig. De voetbalvereniging heeft met name in de winterperiode en een deel van het voor- en najaar warmte nodig. Waar de warmtevraag bij Het Streekbad ligt tussen April en September ligt dit voor S.C.

Spirit precies daarbuiten (zie figuur 3 in ‘B1 Verduurzaming Het Streekbad’). In bijlage 1 is de samenvatting van het uitgevoerde onderzoek met de conclusies en aanbevelingen toegevoegd. Het investeren in een aardgasvrije installatie heeft als effect dat de totale kosten in de komende 30 jaar lager zullen zijn, dan bij het behouden van de huidige installatie en hybride opties (zie tabel 1). Hieruit blijkt scenario 1b als meest gunstige variant uit te komen. Naast deze berekening is ook gekeken naar aspecten zoals efficiëntie, robuustheid en inpassing. Er is vooronderzoek gedaan naar het verduurzamen van de waterzuiveringsinstallatie. Uit het vooronderzoek blijkt een filtering met ozon als de beste oplossing naar voren te komen. Hierbij wordt het chloorverbruik drastisch verlaagd, verbetert de waterkwaliteit en het is milieuvriendelijker. Momenteel wordt o.a. qua inpassing nog verder bekeken hoe deze het best mee te nemen is in het uitvoeringstraject. Bij de uitvoering van het project worden ook een aantal andere maatregelen meegenomen, zoals bijvoorbeeld het verbeteren van de toegankelijkheid, het verbeteren van de arbeidsomstandigheden (RI&E onderzoek) en het aanbrengen van LED-verlichting.

3

Naar aanleiding van het onderzoek en de huidige opgave en mogelijkheden wordt geadviseerd om als warmte-installatie scenario 1b uit te voeren, de waterzuiveringsinstallatie aan te passen met een ozonfiltersysteem en maatregelen mee te nemen op gebied van verlichting, toegankelijkheid en RI&E. Kanttekeningen/ alternatieven Het alternatief is kiezen voor het scenario ‘niets doen’ of scenario 0 (waarbij een hybride oplossing wordt toegepast). De investering is kleiner of is er niet, maar de financiële consequenties op de lange termijn zijn echter minder positief of juist slecht bij deze keuzes, zie tabel 1. Daarnaast is in het onderzoek naar een 8-tal systemen gekeken voor een aardgasvrije installatie. Scenario 1a en 1b, waarbij gebruik wordt gemaakt van zonnecollectoren, een Lucht-Water warmtepomp en zonnepanelen zijn als beste keuzes naar voren gekomen. Kiezen voor scenario 1a, waarbij er geen koppeling wordt gemaakt met Spirit is ook een mogelijkheid. De investering zal hierdoor lager zijn, maar de baten op lange termijn voor Het Streekbad en Spirit zullen lager zijn en de terugverdientijd daardoor langer. Voorgesteld wordt om de verduurzaming en het aanpassen van het waterzuiveringsinstallatie gezamenlijk uit te voeren omdat dit technisch en economische voordelen biedt. Het is echter niet strikt noodzakelijk om deze gezamenlijk uit te voeren.

Een kanttekening bij de waterzuiveringsinstallatie met ozon is dat er een extra technische ruimte (circa 25 m2) moet worden gecreëerd om deze installatie te kunnen aanpassen. Draagvlak Het raadsvoorstel is een vervolg op de eerder aangenomen motie en het verstrekken van voorbereidingskrediet om onderzoek te doen naar de verduurzamingsmogelijkheden. De zwembadorganisatie en het bestuur van Spirit zien het voorstel voor scenario 1b zitten. Daarnaast zien de afdeling vastgoed en de zwembadorganisatie de verduurzaming van de waterzuiveringsinstallatie en additionele maatregelen als positieve ontwikkelingen. Planning, evaluatie en verantwoording Het voorbereiden van de aanbesteding zal in het begin van kwartaal 1 van 2024 plaatsvinden. Verwacht wordt dat de aanbesteding kwartaal 1 zal plaats vinden. Afhankelijk van de uitvoeringsmethode en de levertijden zal de uitvoering kunnen starten in kwartaal 3, na het zwemseizoen (september). De planning is om de werkzaamheden uiterlijk af te ronden voor maart 2025 (het nieuwe zwemseizoen). Financiën Voor de warmte-installatie van scenario 1b zijn de investeringskosten begroot op € 562.400, exclusief BTW zie tabel 1. Boven op de investeringskosten moeten nog 10% projectkosten worden berekend. Ook moet rekening worden gehouden met BTW.

Deze doorgerekend voor het voorgestelde scenario 1b, komen de initiële investeringskosten uit op van € 750.000 voor het jaar 2024. Dit is exclusief mogelijke subsidies, die nog van dit bedrag af kunnen worden getrokken, zie paragraaf subsidies. Voor het verduurzamen van de waterzuiveringsinstallatie is een aanvullend investering nodig van € 400.000 incl. BTW, plus een additionele € 200.000 incl. BTW voor bouwkundige aanpassingen. Deze bouwkundige aanpassingen bestaan uit het maken van extra technische ruimte om de ozonfilters te kunnen plaatsen en om de toegankelijkheid, LED-verlichting en de RI&E maatregelen uit te voeren. Ook op deze verduurzaming zijn subsidies van toepassing, maar deze zijn nog niet opgenomen in deze bedragen. Het investeringsbudget voor de warmte-installatie is € 750.000 voor het jaar 2024.Het investeringsbudget voor de waterzuiveringsinstallatie en bouwkundige aanpassingen is € 600.000 voor het jaar 2024. Deze investeringsbudgetten zijn in 15 (installaties) en 25 jaar (bouwkundige aanpassingen) af te schrijven. De jaarlijkse kapitaallasten zullen vanaf 2025 € 131.770 ten laste van het begrotingsresultaat zijn. In het uiteindelijke investeringsbudget en de berekening van de kapitaalslasten worden BTW, afschrijving en rente meegenomen. Subsidies Voor de uitvoering van de duurzaamheidmaatregelen zullen subsidies worden aangevraagd.

Dit wordt momenteel door een adviesbureau uitgezocht en er wordt gekeken welke subsidies met elkaar mogen worden gecombineerd.

4

In de terugverdientijd van de warmte-installatie is de ISDE als subsidie meegenomen, dit is ongeveer 15% van de investeringskosten van de warmte-installatie. Daarnaast verwachten wij dat er ook een ‘stimulering bouw en onderhoud van sportaccommodaties’ (BOSA) subsidie kan worden aangevraagd, waarbij het subsidiebedrag 30% van de totale investering is. Dit is nog niet opgenomen in de terugverdientijd, waarmee de investering gunstiger uit kunnen pakken. Verwacht wordt dat we in kwartaal 1 2024 de subsidies beter kunnen inschatten of zelfs al hebben verkregen. In de voorjaarsnota 2024 zal het reële bedrag (investeringskosten minus te verkrijgen subsidie) worden opgenomen in de begroting van 2024.

Hoogkarspel, 18 december 2023,

Burgemeester en wethouders van Drechterland De secretaris, Burgemeester,

C.M. Minnaert

P. F. Dijkman

5