Raadsvoorstel Vaststelling ruimtelijk concept Centrum-West (2023-49)

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Vaststelling ruimtelijk concept Venhuizen Centrum West 153522

RTG: Raadsvoorstel:

13 november 2023 27 november 2023, nr. 2023-49

Portefeuillehouder: Programma:

M. ten Have 7: Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

1. Raadsbesluit Vaststelling ruimtelijk concept Venhuizen Centrum West; 2. Ruimtelijk concept Venhuizen Centrum West d.d. 10 oktober 2023

Voorgesteld besluit: Het ruimtelijk concept Venhuizen Centrum West, d.d. 10 oktober 2023 vast te stellen.

Inleiding Met de ondertekening van de intentieovereenkomst met de ontwikkelaars op 12 mei 2023 is gestart met de haalbaarheidsfase van de woningbouwontwikkeling Centrum West in Venhuizen. Op basis van het door uw raad vastgestelde programma van uitgangspunten (PvU) is een ruimtelijk concept opgesteld. Het ruimtelijk concept beschrijft de stedenbouwkundige hoofdstructuur (inclusief verkeer, groenvoorzieningen en water), bebouwingsthema's, duurzaamheid, proefverkavelingen en de beeldkwaliteit voor woningbouw en het openbaar gebied. Wij stellen u voor het ruimtelijk concept vast te stellen. Beoogd effect Het ruimtelijk concept is de volgende stap in de ontwikkeling van Centrum West. Het ruimtelijk concept vormt de basis voor uitwerkingen in o.a. het bestemmingsplan, stedenbouwkundige- en inrichtingsplannen. Het ruimtelijk concept vormt hiervoor het ruimtelijk raamwerk, of de hoofdstructuur met o.a. groen, water, wonen en infrastructuur. In dit ruimtelijk concept is geen gedetailleerd verkavelingsplan opgenomen. Dit wordt nader uitgewerkt in het op te stellen stedenbouwkundige plan. Wel is er ter inspiratie een proefverkaveling opgenomen. De opgenomen referentiebeelden zijn bedoeld ter inspiratie.

Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Gemeentewet De raad is bevoegd om over dit voorstel een besluit te nemen op grond van artikel 147, tweede lid, gelezen in samenhang met artikel 108 van de Gemeentewet. De ruimtelijke regels, zoals opgenomen in het ruimtelijk concept worden als kader gebruikt bij o.a. het opstellen van het stedenbouwkundig plan, bestemmingsplan, beeldkwaliteitsplan en inrichtingsplan openbare ruimte. Centrumplan 2017 Samen met de omwonenden/bewoners van Venhuizen is een toekomstvisie opgesteld, het centrumplan 2017. Hierin staat een ruimtelijk en programmatisch wensbeeld beschreven voor het centrum van Venhuizen. De kern van het document is gericht op een samenhangende ontwikkeling van woningbouwmogelijkheden, versterken van de dorpsvoorzieningen en het aantrekkelijk maken van de openbare ruimte. Woningbouw maakt hier onderdeel van uit. Woonprogramma Drechterland (2021-2025) Voor Venhuizen zijn er de volgende aandachtspunten: Tot 2025 bestaat er een woningbouwbehoefte van 350 woningen. Deze behoefte bestaat uit een gedifferentieerd aanbod van woningen met extra nadruk op senioren vanwege de aanwezigheid van voorzieningen.

1

-

Onderzoek extra mogelijkheden voor jongerenhuisvesting. Wonen en zorg - nabij centrum accent op seniorenwoningen. Voldoende sociale huurwoningen - minimaal 25% sociale huur bij nieuwbouwontwikkelingen van meer dan 25 woningen. Duurzaamheid - stimulering en bewustwording van duurzaamheid bij bestaande- en nieuwbouwwoningen

Raadsbesluit juni 2021: Met uw besluit van 21 juni 2021 heeft u ingestemd met het starten van verkennende gesprekken met de initiatiefnemers van het plan van circa 200 tot 250 woningen op de locatie Centrum West in Venhuizen. Raadsbesluit 3 juli 2023: Op 3 juli 2023 heeft u het Programma van uitgangspunten (PvU) vastgesteld. Het PvU geeft de kaders voor het op te stellen ruimtelijk concept. College Uitvoeringsprogramma 2022 – 2026: Om leefbare kernen te behouden gaan we in versneld tempo woningen toe voegen. We bouwen voor de lokale behoefte, zo behouden jongeren, gezinnen en senioren een plek in het dorp. Argumenten Het ruimtelijk concept geeft invulling aan de geformuleerde ambities en uitgangspunten uit het door u vastgestelde PvU. In het ruimtelijk concept wordt meer concreet weergegeven wat in het PvU is beschreven. Het ruimtelijk concept zorgt ervoor dat elke stap die we zetten, een stap is in de goede richting. We werken met elke stap toe naar het realiseren van alle ambities in dit gebied. De inspiratie voor Centrum West komt voort uit de (landschappelijke) geschiedenis van Venhuizen en WestFriesland. Denk hierbij met name aan de typische noord-zuid verkaveling met een watergang als scheiding tussen de kavels. De Lucaskerk is als baken genomen voor de kern Venhuizen, als richtinggevend en herkenbaar element.

Een “diagonale” groenstructuur verbindt de wijk van de landschappelijke westrand richting de kern van Venhuizen. De watergangen in het plan zijn bepalend voor de aanblik en de structuur van de wijk. De watergangen zijn beeldbepalend maar spelen daarnaast ook een waterbergende en een recreatieve functie. Voor de woningen wordt aansluiting gezocht bij de dorpskarakteristiek door het toepassen van diversiteit in kapvormen, massa, goot- en nokhoogten en wisselende rooilijnen. Verkeer Venhuizen Er is verkeersonderzoek uitgevoerd om te bekijken of de effecten van de beoogde woningbouwontwikkelingen zijn in te passen in de huidige wegenstructuur of dat andere maatregelen nodig zijn. Daarnaast wordt een verkeersplan opgesteld en is door de ontwikkelaars Centrum West een verkeersonderzoek uitgevoerd. Met onze raadsbrief van 15 juli 2023 hebben wij u hierover geïnformeerd. Uit het verkeersonderzoek en de zorgen van bewoners volgt dat het wenselijk is om diverse ontsluitingsroutes richting de provinciale wegen N506 en N307 nader te onderzoeken. De (on)mogelijkheden en effecten van de diverse opties worden in de komende maanden verder onderzocht. Dit onderzoek heeft geen effect op het ruimtelijk concept. Besluitvorming over de diverse scenario’s en oplossingsrichtingen vindt naar verwachting plaats in het eerste kwartaal 2024.

Verkeer Centrum West Door de ontwikkelaars Centrum-West is een verkeersonderzoek uitgevoerd naar de interne wegenstructuur Centrum-West. Autoverkeer van en naar de wijk wordt ontsloten op de Westerkerkweg in het noorden en Hemmerbuurt/Westeinde in het zuiden. Een ambitie uit het Centrumplan Venhuizen 2017 is het autoluwer maken van het Twijver. Onderzocht is of een nieuwe weg (een bypass) door Centrum West hier een bijdrage aan kan leveren. Het onderzoek toont aan dat een bypass door Centrum West weinig effect heeft op het doorgaande verkeer op het Twijver. Slechts 14% van de getelde voertuigen (2200) op het Twijver betreft doorgaand verkeer. Het overgrote deel

2

(86%) van het verkeer betreft bezoekers van het centrumgebied. Het anders inrichten van het Twijver behoort zeker tot de mogelijkheden maar staat los van de ontwikkeling Centrum West. Een aansluiting vanuit Centrum West op het parkeerterrein van de supermarkt wordt onderzocht. Dit kan een positief effect hebben op het terugdringen van bestemmingsverkeer over het Twijver. Verkeer van en naar de wijk ontsluit op de Westerkerkweg in het noorden en de Hemmerbuurt/Westeinde in het zuiden. Het voetgangersnetwerk in de wijk haakt aan op de Westerkerkweg in het noorden, de Hemmerbuurt/Westeinde in het zuiden. Richting het oosten, het centrum van Venhuizen, worden voetgangersverbindingen voorgesteld over de huidige schoollocatie en richting de nieuwe parkeerplaats. Het ruimtelijk concept sorteert voor op de mogelijke herontwikkeling van deze schoollocatie waarbij de route doorgetrokken kan worden richting het centrum. De verbinding met de ommetjesroute kan daardoor gemaakt worden. Woningbouwprogramma Bij de vaststelling van het PvU is door uw raad de wens uitgesproken om te komen tot meer betaalbare koopwoningen dan het beoogde streefpercentage van 10%. Door de ontwikkelaars is hier onderzoek naar uitgevoerd. Uit deze studie volgt dat het ruimtelijk en financieel haalbaar lijkt, mits het aantal woningen wordt verhoogd, om aan de wens van de gemeenteraad tegemoet te komen.

Daarbij dient echter wel aangetekend te worden dat dit geldt voor de nu geldende marktomstandigheden. Veranderende marktomstandigheden en een nadere stedenbouwkundige uitwerking kunnen tot andere uitkomsten leiden. De ontwikkelaars spreken de intentie uit om aan de wens van de gemeenteraad tegemoet te komen. In een verdere uitwerking van de plannen wordt hier nader invulling aan gegeven en teruggekoppeld aan uw raad. De intentie wordt opgenomen in de anterieure overeenkomst. Senioren / woonzorgconcept De woningbouwlocatie grenst direct aan het voorzieningencentrum van Venhuizen. Gelet op de locatie is dit een kansrijke plek voor senioren en/of een woonzorgconcept. Het ruimtelijk concept biedt ruimte voor de mogelijke realisatie van de beoogde woonvormen. Onderwijs Er wordt onderzoek uitgevoerd naar toekomstige scenario’s voor de huisvesting van de Jozefschool en Padlandschool. Naast renovatie / uitbreiding van de bestaande school wordt nieuwbouw op een alternatieve locatie niet uitgesloten. Besluitvorming over de toekomstige huisvesting onderwijs volgt op een later moment. Het ruimtelijk concept Centrum West biedt ruimte voor een eventuele ontwikkeling/ uitbreiding van onderwijshuisvesting. Het scenario ontwikkeling/uitbreiding van de bestaande school binnen Centrum West wordt in de af te sluiten anterieure overeenkomst en/of het nieuwe bestemmingsplan opgenomen.

Participatie Om te komen tot het ruimtelijk concept is op diverse momenten en manieren de brede omgeving betrokken. Leden van de klankbord en overige belangstellenden konden meedenken, input leveren en reageren. Zorgen zijn uitgesproken met name rondom de verkeersafwikkeling en aansluitingen op het centrumgebied. Complimenten voor de beoogde groene zichtlijn, brede sloten en natuurlijke oevers in het plan. Een nieuwe naam “Centrum West” is een aantal jaren geleden gekozen als werknaam voor de woningbouwlocatie. Na vaststelling van het ruimtelijk concept gaan we samen met de ontwikkelaars en/of bewoners op zoek naar een nieuwe naam voor de woningbouwontwikkeling. We houden u op de hoogte van het proces en de voortgang. Conclusie In het PvU zijn voor diverse thema’s randvoorwaarden, uitgangspunten en wensen vastgesteld. Het opgestelde ruimtelijk concept voldoet aan de voorwaarden uit het PvU. Met inachtneming van het PvU en opgehaalde input ligt er een ruimtelijk concept waarmee voor de kern Venhuizen een kwalitatieve woningbouwontwikkeling mogelijk kan worden gemaakt. Wij stellen u dan ook voor om in te stemmen met het ruimtelijk concept d.d. 10 oktober 2023.

3

Kanttekeningen / alternatieven Het ruimtelijk concept is géén inrichtingsplan of bestemmingsplan. Deze worden op basis van het ruimtelijk concept verder uitgewerkt in de volgende stappen. De raad kan er voor kiezen om het ruimtelijk concept niet vast te stellen. Een ruimtelijk concept is geen wettelijk verplicht document dat een gemeente moet vaststellen. Het aan de voorkant van het proces helder opschrijven wat de spelregels zijn voorkomt discussie en onduidelijkheid (vertraging) achteraf. Hiermee vervalt de onderlegger voor het op te stellen bestemmingsplan. Dit is geen wenselijk alternatief gelet op de gewenste voortgang. De raad kan er voor kiezen het ruimtelijk concept of voorgesteld besluit (op onderdelen) te amenderen. Het amenderen van het ruimtelijk concept of voorgesteld besluit heeft echter direct effect op de haalbaarheid van de ontwikkeling. Financieel-economische haalbaarheid Het PvU en het ruimtelijk concept vormen de basis voor de globale gebiedsexploitatie van de ontwikkelende partijen. Het is van belang dat in deze fase sprake moet zijn van een ‘financieel perspectief’ die partijen onderschrijven.

Binnen de gestelde ambitie en ruimtelijk concept lijkt het mogelijk een haalbare woningbouwontwikkeling te realiseren De samenwerkingspartijen onderschrijven dat het ruimtelijk concept een goed startpunt is voor de verdere uitwerking van de plannen en het concretiseren van financiële afspraken. In de volgende fase zal worden gezocht naar planoptimalisaties, subsidiemogelijkheden en andere bijdragen, maar partijen zijn wel van mening dat het ruimtelijk concept hiervoor een goede basis biedt. Daarnaast is het van belang voldoende flexibiliteit te houden, ook op termijn. Onzekere tijden zoals dit moment, hebben hun weerslag op bouwkosten en huur- en verkoopopbrengsten van woningen. Draagvlak Het ruimtelijk concept is het vervolg op het vastgestelde PvU. Het ruimtelijk concept is opgesteld in overleg met de initiatiefnemers van Centrum West. Een eerste versie van het ruimtelijk concept is opgesteld en besproken met de klankbordgroep en overige bewoners / belangstellenden. Tijdens deze bijeenkomst (december 2022) was er gelegenheid tot het stellen van vragen en achterlaten van opmerkingen. Raadsleden waren uitgenodigd om als toehoorder aanwezig te zijn bij deze bijeenkomst. Via het participatieplatform (www.samen.drechterland.nl) konden belangstellenden reageren op het opgestelde ruimtelijk concept. De overlegpartners (waaronder o.a.

Provincie, HHNK, Omgevingsdienst en archeologie West Friesland) en de welstandscommissie hebben advies uitgebracht. Een tweede versie van het ruimtelijk concept is besproken met de klankbordgroep (mei 2023). Van de bijeenkomsten zijn verslagen gemaakt, deze zijn bij het ruimtelijk concept gevoegd, verzonden aan de deelnemers en geplaatst op het participatieplatform. Met alle opgehaalde reacties is het eindconcept van het ruimtelijk concept afgerond. Het ruimtelijk concept wordt voorafgaand aan de vaststelling teruggekoppeld aan de leden van de klankbordgroep en via een bewonersbrief/ persbericht aan alle bewoners en belangstellenden. Planning, evaluatie en verantwoording Na de besluitvorming in de raad zullen eventuele amendementen worden verwerkt. Tegen de vaststelling van een ruimtelijk concept staat geen beroep open. Na vaststelling van het ruimtelijk concept wordt het haalbaarheidsonderzoek afgerond. Indien blijkt dat de haalbaarheid voldoende is aangetoond, worden de definitieve afspraken vastgelegd in een anterieure overeenkomst. Aansluitend wordt de planologische procedure om te komen tot de vaststelling van het bestemmingsplan opgestart.

4

Financiën De kosten voor het opstellen van het ruimtelijk concept en het uitvoeren van het haalbaarheidsonderzoek maken deel uit van de haalbaarheidsfase. De gemeentelijke kosten voor het opstellen van het ruimtelijk concept zijn door middel van de ondertekende intentieovereenkomst verhaald op de ontwikkelaars. Hoogkarspel, 24 oktober 2023, Burgemeester en wethouders van Drechterland De secretaris, De burgemeester,

C.M. Minnaert

P.F. Dijkman

5