Raadsvoorstel Vaststellen Programmabegroting 2022 (2021-53)

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Programmabegroting 2022 934790

RTG: Raadsvoorstel:

n.v.t. 1 november 2021, nr. 2021-53

Portefeuillehouder: Programma:

J.H.N. Broeders 8: Algemene dekkingsmiddelen

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

1. Doorgevoerde ombuigingen Programmabegroting 2022 2. Programmabegroting 2022

Voorgesteld besluit: 1. De Programmabegroting 2022 vast te stellen; en 2. Autorisatie te verlenen overeenkomstig de financiële begroting (overzicht van baten en lasten op totaalniveau programma’s, mutaties in de reserves en voorzieningen); 3. In te stemmen met de financiële gevolgen van alle investeringen voor 2022 en autorisatie te verlenen tot het maximum van het opgenomen investeringsbedrag; 4. De hoogte van de subsidieplafonds per werksoort, zoals aangegeven in de paragraaf subsidies, vast te stellen; 5. De meerjarenbegroting 2023-2025 vast te stellen; Inleiding Bij de behandeling van de kadernota, op 5 juli jongstleden, heeft uw raad naar aanleiding van een door het college gedaan procesvoorstel, een motie aangenomen over de voorgestelde ombuigingen. Via deze motie werd het college verzocht deze ombuigingen nader uit te werken in de conceptbegroting, waarbij de raad bij de behandeling van de begroting, op basis van de op dat moment beschikbare extra informatie over de door de rijksoverheid ter beschikking te stellen extra financiële middelen, nut en noodzaak van ieder van de voorgestelde ombuigingen af zou kunnen wegen en zo nodig zou kunnen amenderen. In dit raadsvoorstel wordt aangegeven op welke punten de begroting is gewijzigd ten opzichte van de uitgangspunten van de kadernota.

Inmiddels is er meer duidelijkheid over de bedragen waar gemeenten in het kader van de uitspraak van de arbitragecommissie jeugdzorg rekening mee kunnen houden. De afspraak tussen kabinet, VNG en provincies (in hun rol van financiële toezichthouders) is dat er in 2022 rekening gehouden mag worden met 100% van het in arbitrage bepaalde bedrag, en voor de jaren daarna met 75% van de in arbitrage bepaalde bedragen. Voor Drechterland betekent dit dat gerekend mag worden met extra inkomsten van € 1.248.000 in 2022, teruglopend naar € 612.000 in 2025. Daarenboven zijn inmiddels de consequenties van de mei- en septembercirculaire 2021 voor Drechterland bekend geworden. Het effect bedraagt € 1.006.000 (positief) in 2022 en lagere bedragen voor de jaren daarna.

Tabel1: Overzicht extra middelen sinds kadernota In € 1.000 2022

2023

2024

2025

Extra middelen Jeugdzorg - waarvan al opgenomen in de begroting

1.248

1.036 -285

973 -285

897 -285

Netto effect Meicirculaire 2021 Netto effect Septembercirculaire 2021

227 779

125 642

27 642

-23 721

2.254

1.518

1.357

1.310

Extra middelen na opstellen Kadernota

1

Bij de aanbieding van het procesvoorstel aan de vooravond van de behandeling van de kadernota ging het college uit van de mogelijkheid van het beschikbaar komen van substantiële extra middelen. Deze verwachting is dus uitgekomen. Het college stelt voor deze financiële ruimte te betrekken bij de vaststelling van de begroting. Wij doen daartoe een aantal voorstellen: een vijftal aanpassingen aan het ombuigingspakket, een drietal (nieuwe) intensiveringen en een voorstel voor het herstel van de (cumulatieve) indexatie van de gemeentelijke begroting. Aanpassingen ombuigingspakket Als gevolg van deze extra ter beschikking gekomen middelen, is het mogelijk de omvang van het voorgestelde ombuigingspakket te verkleinen. Bij de aanpassing van het ombuigingspakket heeft het college geluisterd naar de door uw raad bij de bespreking van de kadernota ingebrachte punten. Naar aanleiding van uw bijdragen zijn een viertal voorgestelde ombuigingen geschrapt, en is de beoogde opbrengst verhoging van de OZB gehalveerd. Voor OZB betekent dit dat in 2022 geen verdere verhoging van de OZB wordt voorgesteld, anders dan de 4,4% die een gevolg is van de reguliere indexatie en de vorig jaar bij motie door uw raad vastgestelde trendmatige verhoging van de OZB met 3%.

De volgende ombuigingen zijn geschrapt: - Huishoudelijke Hulp Toeslag (HHT) voor mantelzorgers - Inkomensgrens minimabeleid van 120 naar 100% - Tegemoetkoming meerkosten bij ziekte of beperking - Schrappen extra middelen voor verlenging groeiseizoen Intensiveringen Bovendien bieden de extra inkomsten de mogelijkheid om in te spelen op een aantal nieuwe ontwikkelingen op de terreinen van jeugdzorg, de WMO en het onderhoud wegen. Extra structurele middelen jeugdzorg Op basis van de ontwikkelingen in de jeugdzorg in 2021 lijkt het verstandig, om, vooruitlopend op de najaarsnota 2021 reeds nu € 400.000 structureel als extra middelen voor de jeugdzorg ter beschikking te stellen. U zult in de najaarsnota nader geïnformeerd worden over de ontwikkelingen in 2021. Extra structurele middelen WMO Eveneens lijkt het op het terrein van de WMO, op basis van de ontwikkelingen in 2021, verstandig om reeds nu in ieder geval € 120.000 structureel op te nemen. Ook hierover zult u in de najaarsnota 2021 nader worden geïnformeerd. Onderhoud wegen Inmiddels is, onder meer naar aanleiding van de laatste vorstperiode, duidelijk dat we steeds meer te maken krijgen met de gevolgen van achterstallig onderhoud van onze wegen. Onze structurele onderhoudsbudgetten zijn onvoldoende om onze wegen adequaat te onderhouden.

Het college stelt daarom nu een drietal zaken voor: 1- In 2022 wordt een operatie gestart om het achterstallig onderhoud van onze wegen weg te werken. Dit vindt plaats op basis van een weginspectie die op dit moment wordt uitgevoerd. Op basis van een eerdere inspectie wordt de omvang van het achterstallig onderhoud nu op tenminste € 1,3 miljoen becijferd, maar in het najaar van 2021 komt hierover meer duidelijkheid. In het kader van deze begroting wordt voor 2022 € 1,3 miljoen vrijgemaakt om komend jaar het achterstallig onderhoud, aan de hand van die eerdergenoemde weginspectie weg te gaan werken. Die financiële ruimte wordt gecreëerd door € 672.000 te onttrekken aan de reserve Verkeersinfrastructuur, en € 628.000 ten laste te brengen van de exploitatie. 2- De structurele middelen voor het onderhoud van de wegen voldoen op dit moment niet. In de kadernota voor 2023 zal, onder andere op basis van de eerdergenoemde onderzoeken, een voorstel voorgelegd kunnen worden om dit te corrigeren. 3- In het voorjaar van 2022 wordt een onderzoek uitgevoerd naar de noodzaak tot een integrale reconstructie van de Streekweg, zoals die bijvoorbeeld ook is uitgevoerd op de Hemmerbuurt.

Daarbij wordt onderzocht op welke onderdelen van die weg een integrale reconstructie plaats zou moeten vinden (inclusief bijvoorbeeld het vervangen van de riolering, de aanleg van een regenwaterriool en het verbeteren van de trottoirs). Op basis van dat onderzoek kan in 2022 een investeringsvoorstel worden voorbereid en aan de raad worden voorgelegd. De kosten van dit eerste onderzoek bedragen naar schatting €25.000.

2

Herstel cumulatieve indexatie gemeentelijke begroting Zo’n tien jaar geleden is, in het kader van een bezuinigingsoperatie, door de toenmalige raad de meerjarige indexatie van de gemeentelijke begroting geschrapt. Het voorstel is om deze vanaf nu weer te gaan herstellen, in lijn met de door uw raad op 2 juli 2020 unaniem aangenomen (en door het college omarmde) motie. Als gevolg van de toenmalige afschaffing van deze indexatie moest ieder jaar bij het opstellen van de kadernota (tegen de cijfers van nu) steeds weer € 250.000 structureel gevonden worden. Door het herstellen van de indexatie is dat dan niet langer nodig. Hiermee laat deze raad een veel gezondere begroting na aan de komende raad.

Tabel 2: Voorgestelde wijzigingen ten opzichte van kadernota In € 1.000 2022

2023

2024

2025

40

40

40

40

10 22

10 22 70

10 22 70

10 22 70

200

200

200

200

400 120 25 1.300 -672

400 120

400 120

400 120

250

500

750

1.112

1.362

1.612

Aanpassing ombuigingspakket Programma 3 - Beschikbaar stellen middelen ivm verlenging groeiseizoen Programma 5 - Niet afschaffen tegemoetkoming meerkosten bij ziekte of beperking - Niet afschaffen HH toelage - Handhaven huidige inkomensgrens bijzondere bijstand Algemene dekkingsmiddelen - Halvering beoogde opbrengstverhoging OZB, waardoor geen extra tariefverhoging, bovenop eerder afgesproken indexatie+3% Intensiveringen - Jeugdzorg - WMO - Planvorming / onderzoekkosten wegen - Achterstallig onderhoud - Dekking achterstallig onderhoud (res. Verkeersinfra) Financieel beleid - Herstel cumulatieve indexatie Gemeentelijke begroting

Totaal aanpassingen tov Kadernota

1.445

Deze voorgestelde wijzigingen ten opzichte van het beeld van de kadernota zijn nu verwerkt in de voorliggende begroting.

Tabel 3: Opbouw resultaat begroting vanaf kadernota In € 1.000 2022

2023

2024

2025

Resultaat kadernota 2021

-554

-279

221

656

- Extra middelen Jeugdzorg - Netto effect Meicirculaire 2021 - Netto Septembercirculaire 2021

1.248 227 779

751 125 642

688 27 642

612 -23 721

Totaal extra middelen na kadernota

2.254

1.518

1.357

1.310

- Vermindering ombuigingen - Intensiveringen - Herstellen indexatie

-272 -1.173

-342 -520 -250

-342 -520 -500

-342 -520 -750

Totaal extra ruimtevraag na kadernota

-1.445

-1.112

-1.362

-1.612

3

Overige autonome mutaties na kadernota tbv Begroting 2022-2025

-52

-156

-146

-127

Resultaat begroting

203

-29

70

227

Met de voorgestelde wijzigingen legt het college een begroting aan u voor die enerzijds tegemoetkomt aan de belangrijkste door u genoemde punten bij de behandeling van de kadernota, en tegelijkertijd inspeelt op een aantal recente ontwikkelingen, zoals op het gebied van jeugdzorg, WMO en wegen. Daarnaast is de begroting als gevolg van het herstel van de cumulatieve indexatie een stuk robuuster van aard. Dit is met name duidelijk wanneer we kijken naar het reële resultaat. Structureel en reëel in evenwicht zijnde begroting Er is sprake van een meerjarig structureel en reëel in evenwicht zijnde begroting voor de jaren 2022-2025. Van een structureel en reëel in evenwicht zijnde begroting is sprake als de structurele lasten ten minste gedekt worden door structurele baten. Een structureel en reëel in evenwicht zijnde begroting is één van de uitgangspunten om onder repressief toezicht te vallen. Repressief toezicht betekent dat een gemeente zonder voorafgaande goedkeuring van de provincie de begroting en de begrotingswijzigingen kan uitvoeren. Voor dit repressieve toezicht geldt verder dat in het geval dat het structurele en reële evenwicht in de begroting 2022 ontbreekt, dit evenwicht evenwel uiterlijk in het vierde jaar aanwezig is (2025).

In € 1.000 2022 203

2023 -29

2024 70

2025 227

voordeel

nadeel

voordeel

voordeel

Incidentele lasten Incidentele baten

4.970 4.104

1.199 1.144

1.378 1.378

0 0

Resultaat Reëel

1.069

26

70

227

voordeel

voordeel

voordeel

voordeel

Resultaat

De incidentele baten en lasten bestaan grotendeels uit enerzijds de winstnemingen in de grondexploitatie en de storting daarvan in de Algemene reserve, en anderzijds de onttrekking aan de Algemene reserve en de storting daarvan in de reserve afschrijvingslasten ter dekking van de afschrijvingslasten van de reconstructie Hemmerbuurt. Ook de uitgaven van achterstallig onderhoud van de wegen en de gedeeltelijke dekking daarvan vanuit de reserve Verkeersinfrastructuur zijn incidenteel. Het financiële beeld De vermogenspositie van de gemeente bestaat uit vreemd vermogen (leningen en voorzieningen) en uitgaven eigen vermogen (reserves). Onderstaande tabel laat het verloop van de reserves en voorzieningen zien per 31-12. Er is een afname van het eigen vermogen (reserves) te zien en een lichte stijging van het vreemd vermogen (voorzieningen).

4

In € 1.000 2020

2021

2022

2023

2024

2025

Reserves Algemene reserve

6.964

6.699

4.015

5.160

6.538

6.538

Bestemmingsreserves

19.100

17.708

18.899

17.762

16.668

15.575

Totaal reserves

26.064

24.407

22.914

22.922

23.206

22.113

Voorzieningen

5.256

5.382

5.567

5.721

5.735

5.760

Totaal

31.320

29.789

28.481

28.643

28.941

27.873

In meerjarenperspectief is er sprake van een afname van het eigen vermogen van € 4.000.000 ten opzichte van de omvang zoals die bij de vaststelling van de jaarrekening 2020 is bepaald. Deze afname wordt voornamelijk veroorzaakt door incidentele uitnamen uit voorgaande jaren, de onttrekkingen vanuit de reserve afschrijvingslasten voor onder andere de afschrijvingslasten van het gemeentehuis en de Westfrisiaweg en de incidentele onttrekking van € 672.000 in 2022 ter dekking van het incidenteel achterstallig onderhoud van de wegen. Stortingen vinden plaats door winstnemingen op de grondexploitaties. Bij de voorzieningen valt er in meerjarenperspectief een lichte stijging te constateren ten opzichte van de omvang zoals die bij de vaststelling van de jaarrekening 2020 is bepaald. Deze is onder andere een gevolg van het feit dat de omvang van de storting in de onderhoudsvoorzieningen de eerste jaren hoger is dan de geraamde onttrekking. Deze stortingen en onttrekkingen zijn gebaseerd op de onderliggende beheerplannen. Hoogkarspel, 5 oktober 2021. Burgemeester en wethouders van Drechterland De secretaris, De burgemeester,

C.M. Minnaert

M. Pijl

5