raadsvoorstel Programmabegroting 2025 (2024-48)

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Programmabegroting 2025 453796

RTG: Raadsvoorstel:

4 november 2024, nr. 2024-48

Portefeuillehouder: Programma:

I. Brouwer Alle programma’s

Karakter:

Besluitnemend

Bijlagen:

Programmabegroting 2025

Voorgesteld besluit: 1. De programmabegroting 2025 vast te stellen; 2. Autorisatie te verlenen overeenkomstig de financiële begroting (overzicht van baten en lasten op totaalniveau van de programma’s en de mutaties in de reserves en voorzieningen); 3. In te stemmen met de financiële gevolgen van alle investeringen voor 2025 en autorisatie te verlenen tot het maximum van het opgenomen investeringsbedrag; 4. De hoogte van de subsidieplafonds per werksoort, zoals aangegeven in de paragraaf subsidies, vast te stellen; 5. Kennis te nemen van de meerjarenbegroting 2026-2028.

Inleiding Voor u ligt de begroting 2025 en de meerjarenbegroting voor 2026 tot en met 2028. Bij de kadernota heeft het college toegezegd dat er een sluitende begroting voor 2025 zou komen en met deze begroting kunnen wij deze toezegging ook waarmaken met een positief saldo van €477.000 voor 2025. Na verwerking van de incidentele baten en lasten is ook het structurele en reële resultaat positief met €700.000. Voor de jaren 2026 en verder is de begroting nog negatief, maar in eerdere communicaties hebben wij u laten weten wat het proces zal zijn om de ombuigingen voor deze jaren te realiseren. De Provincie (toezichthouder) verplicht de gemeenten om de meicirculaire te verwerken in de begroting. Het college heeft er in dit geval voor gekozen om ook de septembercirculaire te verwerken in de resultaten. In hoofdlijnen is het positieve resultaat voor 2025 het gevolg van de volgende voor- en nadelen: De voordelen in de begroting 2025 boven de € 100.000 zijn: • Algemene uitkering septembercirculaire: een positieve bijstelling van de hoeveelheidverschillen, een positief BCF plafond (BTW Compensatie Fonds), de negatief WOZ waarde, en een positieve decentralisatie van een aantal uitkeringen (bibliotheek en participatie). • Rentevoordeel: we hadden begroot om rente te gaan betalen, maar het blijkt dat we voorlopig voldoende liquide middelen hebben. We hebben deze rentelast daarom nu niet.

• Leges reisdocumenten: de ontvangsten en afdrachten zijn bijgesteld naar een meer realistische prognose. • Ook voor cliëntgebonden kosten WMO zijn nieuwe prognoses gemaakt waaruit blijkt dat de budgetten naar beneden kunnen worden bijgesteld. • De voorwaarden van de SPUK LAI (Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie) zijn aangepast waardoor we hiervoor extra kosten kunnen declareren. Hier staan ook een aantal nadelen tegenover: • Algemene uitkering septembercirculaire: Voor participatie en de openbare bibliotheken hebben we een bedrag ontvangen. Echter hiertegenover staan ook uitgaven geboekt in de begroting 2025 (en 2026). • De bijdrage SED is bijgesteld naar de recente begroting 2025 van de SED.

1

•

Er zijn nieuwe prognoses gemaakt voor de Cliëntgebonden kosten Jeugd. Vanwege het inlopen van achterstanden, een toename van het aantal jeugdigen met een zorgvraag en stijging van de gemiddelde zorgkosten moet het budget naar boven worden bijgesteld.

Het totaaleffect van de mutaties ten opzichte van de kadernota maakt dus dat wij een sluitende en positieve begroting kunnen presenteren voor 2025. Zonder ingrijpende maatregelen stevenen veel gemeenten af op forse tekorten vanaf 2026. De stijgende kosten en de bezuiniging op het gemeentefonds zorgen ook in Drechterland voor negatieve resultaten vanaf 2026. Het nieuwe kabinet is de gemeenten nog amper tegemoet gekomen en er blijft een disbalans tussen de taken en middelen. Zoals in het procesvoorstel ombuigingen is aangegeven, gaan wij binnenkort graag met u in gesprek over de aanpak om te komen tot een evenwichtige begroting voor de jaren 2026 en verder. Wij hechten er veel belang aan om dit samen met de raad te doen omdat het mogelijk snijden in taken en voorzieningen of het verhogen van belastingen, grote impact kan hebben op onze inwoners. Hiervoor worden drie raadsbijeenkomst georganiseerd waarbij de medewerking van de raad essentieel is voor het verdere proces en de goede afronding.

Resultaat programmabegroting 2025-2028 Er is sprake van een sluitende begroting voor 2025. De jaren 2026 tot en met 2028 zijn niet sluitend. In € 1.000 Resultaat

2025 477 voordeel

2026 -1.162 nadeel

2027 -1.478 nadeel

2028 -2.217 nadeel

Structureel en reëel in evenwicht zijnde begroting Er is sprake van een structureel en reëel in evenwicht zijnde begroting voor 2025. De jaren 2026 tot en met 2028 zijn structureel en reëel niet in evenwicht. Van een structureel en reëel in evenwicht zijnde begroting is sprake als de structurele lasten ten minste gedekt worden door structurele baten. Een structureel en reëel in evenwicht zijnde begroting is een van de uitgangspunten om onder repressief toezicht te vallen. Repressief toezicht betekent dat een gemeente zonder voorafgaande goedkeuring van de provincie de begroting en de begrotingswijzigingen kan uitvoeren. Voor dit repressieve toezicht geldt verder dat in het geval dat het structurele en reële evenwicht in de begroting 2026 ontbreekt, dit evenwicht uiterlijk in het vierde jaar wel aanwezig is (2029). In € 1.000 Resultaat

Incidentele lasten - materieel Incidentele baten - materieel

Resultaat Structureel en Reëel

2025

2026

2027

2028

477 voordeel

-1.162 nadeel

-1.478 nadeel

-2.217 nadeel

3.848 -3.625

146 -187

1.034 -1.121

711 -790

700

-1.203

-1.565

-2.295

voordeel

nadeel

nadeel

nadeel

De incidentele baten en lasten bestaan grotendeels uit de winstnemingen in de grondexploitatie en de storting daarvan in de Algemene reserve. Een nadere toelichting vindt u in de begroting 2025 in het overzicht van incidentele baten en lasten.

2

Het financiële beeld De vermogenspositie van de gemeente bestaat uit vreemd vermogen (leningen en voorzieningen) en uitgaven eigen vermogen (reserves). Onderstaande tabel laat het verloop van de reserves en voorzieningen zien per 31-12. In € 1.000 2024

2025

2026

2027

2028

Algemene reserve

11.487

10.212

10.849

10.034

8.623

Bestemmingsreserves

22.837

21.044

20.060

19.079

18.121

(Begroot) resultaat

-1.275

477

-1.162

-1.478

-2.217

Totaal reserves

33.049

31.733

29.747

27.635

24.527

Voorzieningen

5.229

4.822

4.838

4.177

3.818

Totaal

38.066

36.555

34.585

31.812

28.345

Reserves

Er is een afname van het eigen vermogen (reserves) te zien. Dit wordt veroorzaakt doordat er meerjarig onttrekkingen plaatsvinden vanuit de reserve afschrijvingslasten voor onder andere de afschrijvingslasten van het gemeentehuis en de Westfrisiaweg en voor de negatieve begrotingsresultaten Er is sprake van een daling van het vreemd vermogen (voorzieningen). Dit wordt met name veroorzaakt door de geraamde onttrekkingen aan de voorziening riolering de komende jaren.

Hoogkarspel, 8 oktober 2024, Burgemeester en wethouders van Drechterland De secretaris, De burgemeester,

W. van Twuijver

P.F. Dijkman

3