raadsvoorstel Programma Stedelijk Water en Riolering (PSWR) Drechterland 2025-2027 (2024-44)

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Programma Stedelijk Water en Riolering 2025-2027 426832

RTG: Raadsvoorstel:

11 november 2024 25 november 2024 Nr. 2024-44

Portefeuillehouder: I. Brouwer Programma: 6: Milieu Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

-

Raadsbesluit Programma Stedelijk Water en Riolering 2025-2027 Programma Stedelijk Water en Riolering 2025-2027

Voorgesteld besluit: 1. Het Programma Stedelijk Water en Riolering (PSWR) 2025-2027 vast te stellen.

2. In te stemmen met de lineaire afschrijving en de financiële gevolgen hiervan te verwerken. Inleiding Voor de komst van Omgevingswet was het vaststellen van een Gemeentelijke Rioleringsplan (GRP) een wettelijk verplichte taak van de gemeente. Om als gemeente inzicht te geven op het beheer en de zorgtaken besluiten gemeenten nog steeds om een rioleringsplan op te stellen. Een rioleringsplan kan meerdere namen hebben. In Westfriesland kiezen we echter voor een Programma Stedelijk Water en Riolering (PSWR). In het PSWR worden de zorgplichten, activiteiten en de rioolheffing verduidelijkt. Het PSWR 2025-2027 en daarbij horende investeringslijn is gebaseerd op de technische levensduur en kwaliteit van de riolering, zo ver deze bekend zijn. Beoogd effect Het belang bij een relevant opgesteld PSWR is dat de gemeente voldoende middelen beschikbaar heeft om haar watertaken te kunnen vervullen. Hier voldoet de gemeente aan door een nieuw PSWR vast te stellen. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) De gemeente was wettelijk verplicht een vastgesteld rioleringsplan te hebben. Volgens artikel 4.22 van de Wet milieubeheer stelt de gemeenteraad een rioleringsplan vast. Dit valt nu onder Artikel 4.93 van de Omgevingswet.

De wettelijke verplichting is vervallen maar een rioleringsplan is nog steeds een effectief planinstrument hoe de gemeente invulling geeft aan haar gemeentelijke zorgtaken. Het betreffen hier de zorgplichten voor stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. Klimaat adaptieve maatregelen worden zo zorgvuldig mogelijk toegepast om toekomstbestendig en duurzaam verantwoord om te gaan met het stedelijk watersysteem. Momenteel wordt er in de gemeente Drechterland een annuïtaire afschrijving gehanteerd. Om het Nota Activa Beleid (vastgesteld door de raad op 23-11-2021) te volgen, stellen wij voor om met ingang van dit PSWR de kosten riolering lineair af te schrijven. Het wijzigen van de manier van afschrijven is een beslispunt van uw raad. Argumenten In het PSWR is aangegeven hoe de gemeente invulling geeft aan haar zorgplichten. Deze zijn vermeld in het PSWR in hoofdstuk ambities en huidig beleid. De beschreven zorgplichten voor de gemeente zijn: - beschermen van de gezondheid; - beschermen van de fysieke leefomgeving en bijdragen aan omgevingskwaliteit; - bijdragen aan een klimaatbestendige en water robuuste omgeving; - bijdrage aan de energietransitie en een circulaire economie.

1

De investeringslijn is gebaseerd op de technische levensduur en kwaliteit van de riolering en de bekende gegevens van het beheer van de riolering. Hiervoor is er rekening gehouden met een stijgende rioolheffing van 3% in het jaar 2027. De vervaldatum van dit PSWR is op 1 januari 2028. Kanttekeningen / alternatieven In de financiële paragraaf is voor het plan uitgegaan van een stijging van de rioolheffing. Hierbij wordt een lineaire afschrijving gehanteerd en volgen we het Nota Activa beleid van de gemeente. Voorgesteld wordt om de rioolheffing van € 181,95 tot 2027 jaarlijks te verhogen met 1%(excl. de jaarlijkse Indexatie), daarna zal de heffing geleidelijk stijgen van het jaar 2028 tot 2031 met 2% (excl. de jaarlijkse indexatie). In 2032 zal er tot 2045 een stijging van 3% (excl. de jaarlijkse indexatie) plaatsvinden. Na 2045 zal de stijging afnemen. Als alternatief is er een variant berekend waarin de heffing ook na 2025 gelijk blijft. De berekening toont aan dat de voorziening dan per 2031 is uitgeput. Dit is wettelijk niet verantwoord en door te weinig baten zijn de lasten niet meer te dekken zonder de aanwezigheid van een positieve voorziening. Als tweede alternatief is er berekend of wij een stijging van de heffing kunnen uitstellen.

Vanwege verwachte investering(en) in 2027 zal in datzelfde jaar de heffing moeten stijgen om een grote daling van de voorziening op te vangen. Verder uitstel van de verhoging zal betekenen dat er meer gebruikt wordt gemaakt van de voorziening en dat er een grotere verhoging in het jaar 2027 nodig is van 3% (excl. de jaarlijkse indexatie) tot het jaar 2045. Na 2045 zal de stijging jaarlijks afnemen. Draagvlak Bij het opstellen van het PSWR 2025-2027 waren regionale gemeenten (WF7-verband) en het Hoogheemraadschap Hollands-Noorderkwartier nauw betrokken (HHNK). Planning, evaluatie en verantwoording Het PSWR is een beleidsstuk. Na vaststelling zullen op basis van het beleid jaarplannen voor de uitvoering worden opgesteld. In 2027 wordt het PSWR geactualiseerd aan de hand van de bevindingen van de lopende periode en wordt het PSWR opnieuw vastgesteld voor de periode 2028-2032. Na de planperiode 2025-2027 zijn we voornemens om in de regionale samenwerking (WF7), te blijven werken. Het tarief dat is opgenomen in het PSWR is een verwachting van de benodigdheden om de aankomende lasten te bekostigen. Bij de tarief vaststelling van de aankomende jaren kan dit plan daarbij aangehouden worden totdat dit PSWR verloopt of een nieuw PSWR wordt vastgesteld. Financiën De technische levensduur van de vrij verval riolering bedraagt gemiddeld zestig jaar.

Om deze reden is een financieringsprognose voor de komende zestig jaar geraamd en inzichtelijk gemaakt voor de planperiode. De vervangingswaarde van het stedelijk watersysteem in de gemeente Drechterland bedraagt ca. € 89 miljoen. Dit betekent dat bij een totale vervanging van het rioolsysteem er € 89 miljoen benodigd is. Het merendeel bestaat uit investeringsuitgaven. Deze worden (conform de kaders van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)) geactiveerd en komen als kapitaallasten met een looptijd van zestig jaar ten laste van de voorziening van de riolering. Dit voorkomt grote schommelingen van het rioolheffingstarief. Dit verklaart ook waarom de jaarlijks te dekken lasten in de planperiode lager liggen dan de daadwerkelijke uitgaven in de planperiode. Voor de komende planperiode van 2025-2027 bedragen de gemiddelde geraamde jaarlasten € 1,9 miljoen. Op basis van de huidige inzichten verwachten we dat de jaarlasten de komende jaren stijgen. Via de rioolheffing komt er ca. € 1,7 miljoen aan inkomsten binnen. Voor de komende planperiode wordt voorgesteld om de rioolheffing van € 181,95 tot 2027 jaarlijks te verhogen met 1% (excl. jaarlijkse Indexatie), daarna zal de heffing geleidelijk stijgen van het jaar 2028 tot 2031 met 2% (excl. Jaarlijkse indexatie). In 2032 zal er tot 2045 een stijging van 3% (excl. jaarlijkse indexatie) plaatsvinden.

2

Na 2045 zal de stijging afnemen. De voorziening bedraagt per 1 januari 2025 € 2.291.000, aan het eind van de planperiode (2027) bedraagt de voorziening € 1.659.000. Door het geadviseerde scenario te volgen, zal een positieve voorziening in stand gehouden worden.

Hoogkarspel, 22 oktober 2024, Burgemeester en wethouders van Drechterland De secretaris, De burgemeester,

W. van Twuijver

P.F. Dijkman

3