Raadsvoorstel Ontwikkelraamwerk Hoogkarspel Zuid (2025-21)

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Wensen en bedenkingen ontwikkelraamwerk Hoogkarspel Zuid 284995

RTG: Raadsvoorstel:

2 juni 2025 30 juni 2025 Nr. 2025-21

Portefeuillehouder: M.H. ten Have Programma: 7: Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing

Karakter: Bijlagen:

Besluitvormend -

RB Wensen en bedenkingen ontwikkelraamwerk Hoogkarspel Zuid B1 Hoogkarspel Zuid gebiedsgericht programma concept ontwikkelraamwerk

Voorgesteld besluit:

Geen wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen ten aanzien het ontwikkelraamwerk Hoogkarspel Zuid Inleiding Op 24 maart 2025 heeft de gemeenteraad aangegeven geen wensen en bedenkingen te hebben bij het Ambitiedocument Hoogkarspel Zuid. Het college heeft daarop op 8 april 2025 het Ambitiedocument vastgesteld. Dit document vormt de basis voor de verdere uitwerking van het gebiedsgericht programma voor Hoogkarspel Zuid. Op basis van het Ambitiedocument is gewerkt aan het tweede tussenproduct: het ontwikkelraamwerk. Hierin worden de ambities verder geconcretiseerd in ruimtelijke hoofdstructuren, programmatische keuzes en ontwikkelscenario’s. Voor het opstellen van het ontwikkelraamwerk hebben wij, net als bij het Ambitiedocument, landschaps-, architecten- en stedenbouwkundig bureau Karres en Brands gevraagd om ons hierbij te begeleiden. Beoogd effect Met het ontwikkelraamwerk zetten we een volgende, concrete stap in de gebiedsontwikkeling van Hoogkarspel Zuid. In dit tweede tussenproduct worden de ambities, uitgangspunten en wensen uit het Ambitiedocument vertaald naar een eerste ruimtelijke hoofdstructuur. De kaart geeft in grote lijnen weer hoe het gebied kan worden ingericht: met ruimte voor groen, water, verbindingen, voorzieningen en woningbouw.

Deze samenhangende opzet geeft richting aan de verdere planvorming en vormt de basis voor het uitwerken van de conceptvisie. Bij het opstellen van deze visie wordt de input uit de participatie nadrukkelijk meegenomen, zodat de ontwikkeling blijft aansluiten bij de behoeften en verwachtingen van de omgeving. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Bestuursakkoord 2024-2026 Samen bouwen aan een toekomstbestendig Drechterland De raad heeft in het bestuursakkoord vastgelegd dat in Hoogkarspel Zuid een integrale gebiedsontwikkeling komt. De prioriteit ligt bij de bouw van woningen. Daarom wordt deze raadsperiode gewerkt aan een gebiedsgericht programma, dat de basis vormt voor de verdere ontwikkeling. Ambitiedocument Hoogkarspel Zuid (vastgesteld 8 april 2025) Met dit document heeft het college de eerste bouwstenen vastgesteld voor de verdere uitwerking van het gebiedsgerichte programma, in de vorm van uitgangspunten, ambities en kansen. Omgevingswet, Hoofdstuk 3, afdeling 3.2. - Programma’s Volgens de Omgevingswet (artikel 3.4) is het college bevoegd een gebiedsgericht programma vast te stellen. De wet biedt het college de vrijheid om te kiezen om de raad in de gelegenheid te stellen zijn wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen. Het programma bevat maatregelen en richtlijnen voor de inrichting en ontwikkeling van het gebied.

Het zorgt ervoor dat wonen, werken, mobiliteit, groen en duurzaamheid goed op elkaar worden afgestemd en dat de omgevingsdoelen worden behaald

1

(artikel 3.17). Gezien de strategische betekenis en impact van deze ontwikkeling, vinden wij het waardevol om de raad om wensen en bedenkingen te vragen. Op deze manier kunnen wij een zorgvuldig en transparant proces doorlopen bij het opstellen van het gebiedsgerichte programma voor Hoogkarspel Zuid. Argumenten 1. Landschap als drager van het plan Het ontwikkelraamwerk benut de kenmerken van het bestaande landschap als ordenend principe voor de opbouw van de nieuwe wijk. De kreekrug, het reliëf tussen hoog- en laaggelegen delen, de bodemopbouw en het watersysteem bepalen mede de verkavelingsrichting, de positionering van buurtschappen en de inrichting van openbare ruimte. Deze aanpak zorgt niet alleen voor een natuurlijke en logische inpassing, maar versterkt ook de landschappelijke identiteit van Hoogkarspel. Het plan maakt daarmee optimaal gebruik van wat de plek al biedt, en bouwt voort op het DNA van het gebied.

2. Concrete uitwerking van richtinggevende keuzes Het ontwikkelraamwerk bouwt voort op het eerder vastgestelde Ambitiedocument. Waar dat document vooral de ambities, uitgangspunten en opgaven beschrijft, laat dit tweede tussenproduct zien hoe deze vertaald worden naar een ruimtelijke structuur. Daarin zijn keuzes gemaakt over de opbouw van het gebied, de ligging van buurten, ontsluitingsroutes, groenstructuren en plekken voor voorzieningen. Deze vertaling van ambitie naar kaart maakt het mogelijk om in de volgende fase toe te werken naar een gedragen conceptvisie. 3. Inbreng van inwoners en belanghebbenden meegenomen Ook dit tussenproduct is tot stand gekomen in samenwerking met inwoners, belanghebbenden en maatschappelijke partners. Tijdens thematafels, gebiedscafés en via een online enquête is input opgehaald over wat inwoners belangrijk vinden in hun woonomgeving. De reacties zijn meegenomen in het ontwerp van het raamwerk. Zo is er expliciet aandacht voor onder andere dorpse woonbuurten, betaalbaarheid, groen, veilige verbindingen en voorzieningen dichtbij. De participatie heeft bijgedragen aan keuzes die zichtbaar zijn in het uiteindelijke voorstel. 4. Basis voor een toekomstbestendig en flexibel plan Het ontwikkelraamwerk biedt een heldere ruimtelijke structuur die richting geeft aan de verdere ontwikkeling van Hoogkarspel Zuid.

Tegelijk is het flexibel genoeg om onderdelen zorgvuldig verder uit te werken in de volgende fasen van het gebiedsgerichte programma. Niet alles ligt nu vast — en dat is bewust. Elementen zoals de precieze ligging van voorzieningen, de fasering of de uitwerking van woningtypologieën worden later bepaald, op basis van nadere studie, overleg en planvorming. Die ruimte is nodig om realistisch te kunnen plannen in een gebied dat stapsgewijs groeit en waarin we keuzes goed willen onderbouwen. Zo combineren we richting met uitvoerbaarheid, en leggen we een plan neer dat stevig staat én kan meebewegen waar nodig. 5. Fundament voor een gezonde, duurzame en sociale wijk Het ontwikkelraamwerk is opgebouwd rond vier pijlers: een rijk landschap, een gezonde leefomgeving, een sterke dorpse gemeenschap en een vitale lokale economie. Deze pijlers komen zichtbaar terug in de opzet van het gebied. De hoofdstructuur maakt ruimte voor biodiversiteit, waterberging, duurzame mobiliteit, buurtvoorzieningen en een gevarieerd woningaanbod. Dat draagt bij aan een wijk waarin mensen prettig kunnen wonen, elkaar kunnen ontmoeten en toegang hebben tot groen en voorzieningen in de buurt.

In lijn met de aangenomen motie1 wordt, gelijktijdig met het gebiedsgerichte programma, inzichtelijk gemaakt welke voorzieningen nodig zijn voor het gehele gebied én welke daarvan per fase – al dan niet tijdelijk – ontwikkeld moeten worden. Daarmee wordt voorkomen dat in de eerste fasen van de wijk onvoldoende basisvoorzieningen aanwezig zijn en bestaande voorzieningen te zwaar worden belast. De uitwerking hiervan wordt als integraal onderdeel van het gebiedsgerichte programma opgeleverd. Zo ontstaat een nieuw deel van Hoogkarspel dat aansluit bij het dorpse karakter en tegelijk anticipeert op de maatschappelijke opgaven van nu en straks. Het ontwikkelraamwerk voor Hoogkarspel Zuid biedt hiermee een stevig en doordacht fundament voor de verdere uitwerking van het gebiedsgerichte programma. De ruimtelijke opzet is logisch verankerd in het bestaande landschap: de kreekrug, het hoogteverschil en het watersysteem vormen het vertrekpunt voor de

1 Motie voorzieningen Hoogkarspel-Zuid SPD, VVD, PDL; 24-03-2025

2

verkaveling, de inrichting van het groen en de ligging van buurtschappen. Zo ontstaat een plan dat niet alleen goed past in het gebied, maar ook voortbouwt op de kwaliteiten die er al zijn. De gemaakte keuzes zijn consistent met het eerder vastgestelde Ambitiedocument en zijn tot stand gekomen in samenspraak met inwoners, maatschappelijke organisaties en andere partners. Het raamwerk biedt daarnaast voldoende ruimte voor nadere uitwerking in de volgende fasen, zoals de gefaseerde ontwikkeling van voorzieningen in samenhang met de verdere groei van de wijk. Met deze opzet ligt er een plan dat richting geeft én ruimte laat, waarin landschappelijke kwaliteit, draagvlak en uitvoerbaarheid samenkomen. Kanttekeningen / alternatieven Kanttekening Op dit moment zijn er geen inhoudelijke belemmeringen die het ontwikkelraamwerk in de weg staan. Wel is het van belang in de verdere uitwerking rekening te houden met de volgende aandachtspunten: •

•

Financiële haalbaarheid: Het ontwikkelraamwerk, inclusief de ambities, uitgangspunten en aangenomen moties, wordt doorlopend getoetst aan de financiële kaders van het gebiedsgerichte programma. Naarmate de planvorming concreter wordt, kunnen er spanningen ontstaan tussen ambities en uitvoerbaarheid. Dit vraagt om scherpe keuzes, zodat het programma niet alleen wenselijk is, maar ook financieel haalbaar blijft. Flexibiliteit binnen de gebiedsontwikkeling: Hoogkarspel Zuid is een langjarig ontwikkeltraject waarin (regionale) inzichten, afspraken en behoeften kunnen veranderen. Het ontwikkelraamwerk biedt een solide basis, maar vraagt om een adaptieve benadering. De komende jaren wordt gemonitord of de deelproducten en het eindproduct blijven aansluiten bij de actualiteit en het bredere beleidskader.

Alternatief scenario: ligging supermarkt In het ontwikkelraamwerk is gekozen om de supermarkt te positioneren op de hoek van de Houterweg en Slimweg. Deze locatie ligt aan de belangrijkste ontsluitingswegen van Hoogkarspel Zuid en maakt het mogelijk om verkeer – waaronder laden en lossen – aan de rand van het gebied af te wikkelen. Bovendien kan op deze plek rekening worden gehouden met de afstandsnormen van het naastgelegen agrarische bedrijf.

Figuur 1: voorkeursscenario supermarkt hoek Houterweg-Slimweg

3

Een alternatief scenario is om de supermarkt te situeren in het centrale deel van de wijk, rondom het buurtplein. Deze opzet bevordert de clustering van voorzieningen, wat in andere nieuwbouwwijken vaak leidt tot een levendig centrumgebied. Echter, dit scenario vereist veel openbare parkeerruimte, wat de kleinschaligheid en sfeer van het buurtplein onder druk zet. Daarnaast levert het meer logistieke bewegingen in de kern van het gebied op, wat extra druk geeft op onder meer de Houterweg.

Figuur 2: Alternatief scenario supermarkt rond buurtplein

Omdat wij streven naar een autoluwe opzet van Hoogkarspel Zuid, adviseren wij om de supermarkt aan de rand van het kerngebied te ontwikkelen. Daarmee beperken we de verkeersbewegingen in het kerngebied en houden we ruimte voor een groen, rustig en voetgangersvriendelijk buurtplein. Draagvlak Participatie als bouwsteen van het ontwikkelraamwerk Het ontwikkelraamwerk voor Hoogkarspel Zuid is tot stand gekomen op basis van brede participatie en nauwe samenwerking met betrokken partijen. De input van inwoners, maatschappelijke organisaties en stakeholders is zorgvuldig gewogen en op relevante punten meegenomen in het plan. De structuur van het gebied, de ligging van buurtschappen, de aandacht voor voorzieningen, groen, bereikbaarheid en woningtypologieën: het zijn allemaal keuzes die mede zijn gevormd door participatie. Gebiedscafés en enquête Op 10 december 2024 vond het eerste gebiedscafé plaats. Bezoekers deelden daar hun wensen, zorgen en ideeën via themaborden en referentiebeelden. De opbrengst van deze bijeenkomst, aangevuld met de resultaten uit de online enquête (december 2024 – januari 2025), vormde de inhoudelijke basis voor het Ambitiedocument. Op basis daarvan hebben we een eerste concept van het ontwikkelraamwerk opgesteld. Dat vormde de basis voor het tweede gebiedscafé op 24 april 2025, waarin we het gesprek opnieuw aangingen met bewoners en belangstellenden.

We begonnen deze bijeenkomst met een korte terugblik op de belangrijkste uitkomsten van het eerste gebiedscafé. Vervolgens lieten we bij elk van de vier ontwikkelprincipes – Rijk landschap, Gezonde leefomgeving, Dorpse gemeenschap en Florerende economie – zien hoe deze waren vertaald naar kaartmateriaal. Bezoekers kregen de gelegenheid om hun reactie te geven, mee te tekenen op grote kaarten en aandachtspunten aan te dragen. De opmerkingen over onder andere groen en water, de ligging van voorzieningen, wandelroutes en het dorpse karakter zijn verwerkt in het ontwikkelraamwerk dat nu voorligt.

Ontwerpteam en omgevingstafels Parallel aan de bewonersparticipatie is intensief samengewerkt in het ontwerpteam Hoogkarspel Zuid. Hierin zijn gemeente, ontwerpers en projectpartners vertegenwoordigd. Daarnaast zijn gedurende het proces thematische omgevingstafels ingericht waarin met experts en stakeholders is gewerkt aan onderwerpen als:

4

•

Landschap, natuur en bodem

•

Verkeer en duurzame mobiliteit

•

Doelgroep en programma

•

Financiën en ontwikkelstrategie

•

Duurzaamheid en klimaat

Betrokkenheid jongeren en individuele gesprekken De JongerenAdviesRaad SED (JAR) heeft actief meegedacht, de enquête onder jongeren onder de aandacht gebracht en gaat komende tijd deelnemen aan een van de omgevingstafels. Ook hebben we individuele gesprekken gevoerd met bewoners, ondernemers en agrariërs uit het gebied. Dit leverde waardevolle inzichten op over lokale belangen, ruimtelijke wensen en zorgen over bereikbaarheid, overgangen en fasering. Het ontwikkelraamwerk is daarmee niet alleen een technische vertaling van ambities, maar het resultaat van een zorgvuldig opgebouwd participatieproces. Planning, evaluatie en verantwoording Het ontwikkelraamwerk vormt de ruimtelijke basis voor het vervolgtraject van het gebiedsgerichte programma. In de komende fase wordt deze hoofdstructuur verder getoetst en verdiept op thema’s als woningbouwprogramma, voorzieningen, water, energie, infrastructuur en financiële haalbaarheid. De inzichten uit deze verdiepingen worden vertaald naar een zogenoemde essentiekaart: een richtinggevend, flexibel kader waarin ruimte blijft voor nadere keuzes. We kiezen bewust niet voor een gedetailleerde blauwdruk, omdat die in latere fasen kan knellen bij de uitvoering of onvoldoende kan aansluiten op veranderende omstandigheden.

Op basis van het ontwikkelraamwerk en de essentiekaart stellen we een conceptvisie op, waarin de belangrijkste uitgangspunten en keuzes voor Hoogkarspel Zuid samenkomen. Deze visie vormt de brug naar het definitieve gebiedsgerichte programma, waarin ruimtelijke, programmatische en financiële aspecten integraal worden uitgewerkt. Met deze werkwijze bouwen we stapsgewijs aan een realistisch, uitvoerbaar en toekomstbestendig programma voor de gebiedsontwikkeling van Hoogkarspel Zuid. Financiën Het opstellen van het ontwikkelraamwerk heeft €19.500 gekost. De raad heeft voor opstellen van het gebiedsgericht programma €965.000 beschikbaar gesteld voor onder andere de stedenbouwkundige opgave.

Hoogkarspel, 20 mei 2025, waarin dit voorstel is vastgesteld Burgemeester en wethouders van Drechterland De secretaris, De burgemeester,

M.N. Schroor

P.F. Dijkman

5