Raadsvoorstel BIZ Zuiderkogge 2024-2028 (2023-51)

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

BIZ Zuiderkogge 2024-2028 76660

RTG: Raadsvoorstel:

13 november 2023 27 november 2023, nr. 2023-51

Portefeuillehouder: Programma:

wethouder F. de Vos–Janssen 2: Veiligheid

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

1. Verordening BIZ Zuiderkogge 2024-2028 2. Uitvoeringsovereenkomst BIZ Zuiderkogge 2024-2028 3. Samenwerkingsovereenkomst Stichting BIZ Zuiderkogge en Vereniging Zuiderkogge 4B 4. Actieplan & Begroting Stichting BIZ Zuiderkogge 2024 – 2028

Voorgesteld besluit: 1. De Verordening BIZ Zuiderkogge 2024-2028 vast te stellen. 2. Kennis te nemen van de Uitvoeringsovereenkomst BIZ Zuiderkogge 2024-2028, de Samenwerkingsovereenkomst Stichting BIZ Zuiderkogge & Vereniging Zuiderkogge 4B en het Actieplan & Begroting Stichting BIZ Zuiderkogge 2024 – 2028. Inleiding De ondernemers op bedrijventerrein Zuiderkogge hebben kenbaar gemaakt dat zij een bedrijveninvesteringszone (hierna BIZ) willen realiseren voor een periode van vijf jaar (2024-2028). In 2023 hebben zij hiertoe de Stichting BIZ Zuiderkogge opgericht. Stichting BIZ Zuiderkogge heeft gemeente Drechterland gevraagd haar hierbij te ondersteunen. Een bedrijveninvesteringszone (BIZ) is een afgebakend gebied waarbinnen ondernemers samen investeren in het verbeteren van de kwaliteit van hun bedrijfsomgeving. Dit kan bijvoorbeeld door gezamenlijk tijd en geld te steken in het leefbaarder, schoner, veiliger, duurzamer en economisch en ruimtelijk aantrekkelijker en sterker maken van hun bedrijven-terrein. Deze activiteiten zijn bij de start van de BIZ vastgelegd in een activiteitenplan en in een begroting die door een meerderheid van de ondernemers zijn goedgekeurd. De praktische invulling en uitvoering van de hiervoor genoemde taken, ook wel parkmanagement genoemd, zal door de stichting worden uitbesteed aan een aparte parkmanagementorganisatie.

Naast de hiervoor genoemde verhoging van de kwaliteit van het bedrijventerrein kan de stichting en/of parkmanagement ook optreden als gesprekspartner richting gemeente etc. m.b.t. zaken zoals congestie electriciteitsnetwerk, gezamenlijke camerabewaking (tegengaan ondermijning), kostenbesparing bij expertise en inzet duurzaamheid, etc.. Voor de individuele ondernemer kan een BIZ bijv. een flinke kostenbesparing opleveren bij het afsluiten van brand- en opstalverzekeringen. In een BIZ betalen alle ondernemers, op basis van een gemeentelijke belastingverordening, een verplichte bijdrage voor activiteiten waar ze gezamenlijk van profiteren. Jaarlijks wordt een extra opslag boven de OZBheffing gelegd (bestemmingsheffing) die voor alle ondernemers binnen een vastgesteld gebied van toepassing is, om de uitvoering van parkmanagement te kunnen bekostigen. De gemeente int de bijdrage. De stichting die de BIZ bestuurt, ontvangt het geld in de vorm van een subsidie. De rol van de gemeente is faciliterend. Zij organiseert, op basis van de gemeentelijke belastingverordening, de invordering van de door de ondernemers gevraagde belastingheffing. Voorwaarde voor het instellen van een BIZ is dat een ruime meerderheid van de ondernemers binnen het aan te wijzen gebied de instelling van een BIZ steunt.

Hiertoe wordt dus een formele, anonieme draagvlakmeting gehouden, na vaststelling van de verordening door de gemeenteraad. Verordening en BIZ: De gemeenteraad kan via een verordening de belastingheffing instellen die vervolgens in de vorm van subsidie wordt uitgekeerd aan de stichting die de activiteiten namens de ondernemers organiseert. De belastingheffing

1

wordt opgelegd aan gebruikers van niet-woningen, zoals geregistreerd ten behoeve van de WOZ. De verordening heeft uitsluitend betrekking op het als BIZ aangewezen gebied. Fase 4B: Voor een specifiek gedeelte van bedrijventerrein Zuiderkogge hebben eigenaren in het verleden een koopovereenkomst afgesloten met USP Vastgoed BV en gemeente Drechterland waarbij de kavels gelegen in deze zone worden aangeduid als Fase 4B. Voor een ieder die in Fase 4B een kavel heeft gekocht geldt, op grond van de bepalingen in de koopovereenkomst, dat verplicht parkmanagement kan worden ingevoerd indien een vereniging wordt opgericht. Conform de bepalingen in deze koopovereenkomst is ook een kettingbeding opgenomen aan alle opvolgende eigenaren en zijn deze artikelen van overeenkomstige toepassing. Voor de realisering van het voorgaande wordt de Vereniging Zuiderkogge 4B opgericht. De ondernemers in Fase 4B vallen formeel dus niet onder de BIZ. Zij nemen niet deel aan de informele en formele draagvlakmeting, maar moeten bij een positieve uitslag verplicht deelnemen aan parkmanagement door contributie te betalen aan de vereniging. Uitvoerings- en samenwerkingsovereenkomst: ▪ Bij de praktische invulling en uitwerking van parkmanagement zullen de BIZ en Fase 4B als één uniform geheel worden gezien. Dit is o.a. vastgelegd in art. 2 en 3 van de uitvoeringsovereenkomst.

▪ Om zorg te dragen voor deze uniforme uitvoering van het parkmanagement sluiten de Stichting BIZ Zuiderkogge en de Vereniging Zuiderkogge 4B een samenwerkingsovereenkomst. Beoogd effect Het doel van de BIZ Zuiderkogge en Fase 4B gezamenlijk is om de opbrengst in te zetten voor de uitvoering van het actieplan om bedrijventerrein Zuiderkogge leefbaarder, schoner, veiliger, duurzamer en economisch en ruimtelijk sterker te maken. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Verordenende bevoegdheid: In de Wet op de bedrijveninvesteringszones staan diverse voorwaarden vermeld waaraan dient te worden voldaan voordat de BIZ Zuiderkogge daadwerkelijk kan worden gerealiseerd; ▪ De Wet op de bedrijveninvesteringszones geeft aan de gemeenteraad de bevoegdheid om deze belasting in te stellen. De BIZ-heffing is gericht op binnen een bepaald gebied in de gemeente (bedrijveninvesteringszone) gelegen onroerende zaken die niet in hoofdzaak tot woning dienen. De opbrengst komt volledig ten goede aan bestrijding van de kosten die verbonden zijn aan activiteiten in de openbare ruimte en op het internet, die zijn gericht op het bevorderen van de leefbaarheid of de veiligheid in de bedrijveninvesteringszone of de ruimtelijke kwaliteit of de economische ontwikkeling van de bedrijveninvesteringszone. Hier heeft de gemeente geen beleidsvrijheid in.

▪ Ook in de keuze voor de heffingsmaatstaf heeft de gemeente een beperkte beleidsruimte. De WOZwaarde is de verplichte heffingsmaatstaf, maar anders dan bij de Onroerende-zaakbelastingen kunnen de onroerende zaken in waardeklassen worden ingedeeld. Zo is het ook mogelijk om voor alle onroerende zaken (ongeacht de waarde) hetzelfde belastingbedrag vast te stellen, maar kan ook een verschillend tarief worden gehanteerd voor verschillende categorieën niet-woningen (zoals vestigingslocatie, branche, etc.). ▪ Tenslotte kan bepaald worden dat alleen eigenaren in de heffing worden betrokken, alleen gebruikers, of beide. Een voorwaarde voor het instellen van de BIZ-heffing is dat er voldoende draagvlak voor de heffing is. Om deze reden stemmen de ondernemers vooraf met de gemeente af welke heffingsmaatstaf en daaraan gekoppeld welk tarief tot voldoende draagvlak zal leiden. Argumenten 1. Verordening BIZ Zuiderkogge 2024-2028 1.1 Vaststelling Verordening De gemeenteraad stelt de Verordening BIZ Zuiderkogge 2024 - 2028 vast, als wettelijke grondslag voor de jaarlijkse heffing van de BIZ-bijdrage en het verstrekken van de subsidie. In de verordening is o.a. vastgelegd wat het aangewezen gebied is waarop de BIZ betrekking heeft, wat de hoogte en de wijze van heffing is van de BIZ-bijdrage en de wijze waarop en de voorwaarden waaronder aan de stichting wordt uitgekeerd.

▪ Aangewezen gebied De begrenzing van de voorgestelde BIZ is in overleg met de stichting bepaald. Feitelijk kan het gehele bedrijventerrein Zuiderkogge onderverdeeld worden in twee aparte secties; de BIZ waarvoor de verordening

2

van toepassing is en Fase 4B. Op een aparte bijlage bij de verordening is het gebied van de BIZ aangegeven, voorzien van straatnamen en huisnummers. Het gebied behorende bij Fase 4B is als bijlage bij de uitvoeringsovereenkomst gevoegd. ▪ Hoogte en wijze van heffing De BIZ-bijdrage is verplicht, omdat het een generiek gemeentelijke heffing betreft. De bijdrage wordt bepaald aan de hand van een verdeelsleutel op grond van de WOZ-waarde. De tarieventabel is in overleg en samenwerking met de Stichting opgesteld. In artikel 6 van de verordening (Vrijstellingen) is een aantal categorieën van objecten vrijgesteld van de heffing. Naast de vrijstellingen op grond van Artikel 220d Gemeentewet, wordt ook vrijstelling verleend voor objecten die uitsluitend bestemd zijn voor en in gebruik zijn als werken ten algemeen nut, waaronder voorzieningen voor elektriciteit (trafo’s), gas en water en telecommunicatie (zendmasten). Deze belastingobjecten worden vrijgesteld omdat zij geen directe relatie hebben met de voorgestelde activiteiten in de BIZ (en Fase 4B), en hier ook geen commercieel voordeel uit halen. Om de bezitters van de vaak kleinere bedrijfsunits tegemoet te komen is er een apart en lager tarief opgenomen indien zij zich verenigen in een Vereniging van Eigenaren (VvE). De heffing zal jaarlijks door de gemeente worden geïnd en als een subsidie worden overgemaakt naar de stichting.

1.2 Het betreft een verzoek van belanghebbenden De ondernemers op bedrijventerrein Zuiderkogge hebben zich in 2023 verenigd in de Stichting BIZ Zuiderkogge met als doel parkmanagement in te kunnen voeren. Een van de achterliggende hoofdgedachten daarbij is het tegengaan - en waar mogelijk voorkomen - van ondermijning. 1.3 Vergroten betrokkenheid ondernemers, financiële armslag en gezamenlijke kwaliteit Door het invoeren van een BIZ worden de kosten van de stichting verdeeld over alle ondernemers en pandeigenaren. De eigenaren van leegstaande panden, voor zover het niet-woningen betreft, betalen mee. De stichting heeft aangegeven dat zij alle ondernemers, zowel van de BIZ als van Fase 4B bij de invulling van het parkmanagement wil betrekken. Door alle ondernemers mee te nemen, wordt de onderlinge betrokkenheid vergroot en verbetert de structurele samenwerking. Daarbij zal de beschikbare financiële ruimte voor het uitvoeren van de diverse activiteiten toenemen. Voor de invulling en uitvoering van het opstarttraject heeft de provincie Noord-Holland een subsidie beschikbaar gesteld. 2. Uitvoeringsovereenkomst BIZ Zuiderkogge 2024-2028 Met de Stichting BIZ Zuiderkogge en de Vereniging Zuiderkogge 4B sluit de gemeente Drechterland een uitvoeringsovereenkomst. Deze overeenkomst is gebaseerd op artikel 7 en artikel 8 van de Wet op de bedrijveninvesteringszones.

De overeenkomst regelt de afspraken met betrekking tot de instelling van een BIZ voor het bedrijventerrein Zuiderkogge, de dienstverlening door de gemeente in deze BIZ, de activiteiten vanuit de Stichting, mede namens de vereniging, en de afspraken m.b.t. de verlening van de BIZ-subsidie. Aanvullend wordt de bovengenoemde uitwerking en hetgeen is opgenomen in de samenwerkingsovereenkomst tussen stichting en vereniging ook van toepassing verklaard voor Fase 4B. Dit is o.a. vastgelegd in art. 2 en 3 van de uitvoeringsovereenkomst. 3. Samenwerkingsovereenkomst Stichting BIZ Zuiderkogge & Vereniging Zuiderkogge 4B In de bepalingen van de koopovereenkomst voor de bouwkavels in Fase 4B is opgenomen dat een Vereniging Parkmanagement wordt opgericht waarbij de leden verplicht lid zijn. De doelstelling(en) van de vereniging sluiten aan bij die van de stichting. Om zorg te kunnen dragen voor zo veel mogelijk onderlinge samenhang en draagvlak wordt er een samenwerkingsovereenkomst gesloten tussen de stichting en de vereniging. Daarbij wordt overeengekomen dat de bevoegdheden, verantwoordelijkheden en uitvoering van taken van en door de vereniging zoveel als mogelijk bij de stichting worden neergelegd.

Ook is afgesproken dat de bepalingen zoals zijn opgenomen in de Verordening BIZ Zuiderkogge 2024-2028 – voor zover relevant – van overeenkomstige toepassing zijn voor de gebruikers en/of eigenaars in Fase 4B. Het betreft zaken zoals bijv. maatstaf van heffing, vrijstellingen en tarief bijdrage. 4. Actieplan & Begroting Stichting BIZ Zuiderkogge 2024 - 2028 De stichting heeft een Meerjarig Actieplan & Begroting aangeleverd, waarin de beoogde activiteiten en gewenste voorzieningen, die niet behoren tot het basisvoorzieningenniveau van de gemeente, en de daarmee geraamde kosten en opbrengsten voor de komende jaren in beeld zijn gebracht. De stichting is verplicht de vooraf overeengekomen en vastgelegde activiteiten en voorzieningen te realiseren.

3

Het Actieplan heeft de ambitie om bedrijventerrein Zuiderkogge leefbaarder, schoner, veiliger, duurzamer en economisch en ruimtelijk sterker te maken. Kanttekeningen / alternatieven ▪ Dit voorstel is tot stand gekomen na intensief (voor) overleg en afstemming met (een vertegenwoordiging van) de ondernemers op bedrijventerrein Zuiderkogge, verenigd in de Stichting BIZ Zuiderkogge.. ▪ Bij de formele draagvlakmeting bestaat de kans dat, ondanks de vooraf gehouden informele positieve draagvlakmeting, onvoldoende meerderheid wordt behaald om de BIZ in te stellen. De verordening zal dan niet in werking treden. ▪ Voor de heffing en inning van de bijdrage maakt de gemeente kosten. Deze worden gedekt vanuit de reguliere werkzaamheden. ▪ De bijdrageplichtigen hebben de mogelijkheid na één jaar, bij een minimale vertegenwoordiging van 20%, de gemeente te verzoeken een nieuwe draagvlakmeting te houden om voortzetting van de BIZ te beëindigen. ▪ De investeringen vanuit de BIZ komen niet in de plaats van de investeringen vanuit de gemeente, maar zijn aanvullend, om de kwaliteit van het bedrijventerrein te verbeteren. Draagvlak Voor het bepalen of er voldoende draagvlak is onder de ondernemers is eerst een informele draagvlakmeting gehouden. Na vaststelling van de verordening door de raad zal een formele draagvlakmeting worden gehouden.

▪ Informele draagvlakmeting Op 12 september 2023 zijn er 112 brieven verstuurd namens Stichting BIZ Zuiderkogge ten behoeve van de informele draagvlakmeting. Deze informele draagvlakmeting geeft de Stichting BIZ Zuiderkogge de gelegenheid om het Actieplan – waar nodig – aan te passen naar aanleiding van behoeften en wensen onder ondernemers. De ondernemers zijn in de gelegenheid gesteld om tot 6 oktober het informele draagvlakformulier in te vullen en de stichting te voorzien van feedback. Van de 112 benaderde ondernemers hebben er 40 gereageerd. Van deze 40 reacties waren er 16 positief en 23 negatief. Eén reactie was neutraal. Om het draagvlak aanzienlijk te vergroten is de communicatie richting de ondernemers verder geïntensiveerd. ▪ Formele draagvlakmeting Op grond van de Wet op de bedrijveninvesteringszones is bepaald dat het college na vaststelling van de verordening door de raad, iedere in de gemeente bekende bijdrageplichtige in de BIZ in de gelegenheid stelt zich schriftelijk voor of tegen de inwerkingtreding uit te spreken. De verordening treedt in werking als de door het college uit te voeren draagvlakmeting positief is en de bij wet bepaalde meerderheid is behaald. Communicatie: Bij de invulling en uitvoering van het BIZ traject is een communicatiebureau betrokken.

De volgende communicatiemiddelen zijn ingezet ten behoeve van de voorfase bij het BIZ traject: ▪ Website BIZ Zuiderkogge via: https://zuiderkogge.biz/ ▪ E-mailadres: info@zuiderkogge.biz. Ondernemers die vragen hebben kunnen de stichting en gemeente via het e-mailadres benaderen. ▪ Zuiderkogge App: Er is een speciale app ontwikkeld die via Google Playstore of Apple Store kan worden gedownload. Ondernemers blijven via de app snel en concreet op de hoogte over het laatste nieuws ten behoeve van het BIZ traject..

4

▪ ▪ ▪

Informatiebrief Fase 4B: Op 11 juli 2023 zijn er 77 brieven verstuurd aan de ondernemers, gebruikers en/of eigenaren van Fase 4B om hen te informeren over het verloop van het BIZ traject in combinatie met de oprichting van parkmanagement. Flyer Zuiderkogge: Op 5 september 2023 zijn er namens de stichting 218 flyers verstuurd naar het bedrijventerrein om het parkmanagement onder de aandacht te brengen. Informele draagvlakmeting: Op 12 september 2023 zijn er 112 brieven verstuurd namens Stichting BIZ Zuiderkogge ten behoeve van de informele draagvlakmeting.

De volgende communicatiemiddelen worden ingezet ten behoeve van het vervolgtraject: ▪ Bijeenkomst ondernemers: in de tussentijd worden bijdrageplichten uitgenodigd voor een bijeenkomst om de laatste stand van zaken te bespreken. ▪ Inzet A0 borden openbare ruimte: om het BIZ traject extra onder de aandacht te brengen worden er A0 borden in de openbare ruimte geplaatst. ▪ Formele draagvlakmeting: de gemeente dient de bijdrageplichtige ondernemers in de BIZ te informeren over de inhoud van de verordening en de gemaakte afspraken. Bij de schriftelijke formele draagvlakmeting zal deze informatie dan ook worden meegenomen in de vorm van een informerende brief. Voor de uitvoering van de draagvlakmeting is een reglement opgesteld. ▪ Na vaststelling van de verordening en een positieve uitslag van de draagvlakmeting treedt ook de uitvoeringsovereenkomst tussen de gemeente, de stichting en vereniging in werking. Kortom, als aan de voorwaarden van de wet wordt voldaan treedt de BIZ in werking vanaf 1 januari 2024. De uitslag wordt gepubliceerd en algemeen kenbaar gemaakt via de gemeentepagina en het elektronisch gemeenteblad op overheid.nl. Voor dit moment wordt afstemming gezocht met de afdeling Communicatie voor een eventueel persmoment.

Planning, evaluatie en verantwoording Planning: ▪ Wettelijk is bepaald dat een BIZ maximaal voor vijf jaar wordt ingesteld voordat er weer een draagvlakmeting is. We stellen daarom voor om de BIZ in 2027 te evalueren. ▪ Bij de invulling van parkmanagement zal een aparte overeenkomst worden opgesteld waarin de afspraken tussen gemeente en de parkmanagementorganisatie worden vastgelegd t.a.v. bijv. het onderhoud en beheer van de openbare ruimte. Evaluatie: ▪ In artikel 4.3 van de uitvoeringsovereenkomst is bepaald dat de uitvoeringsovereenkomst op 1 januari 2024 in werking treedt en van rechtswege op 31 december 2028 eindigt, tenzij partijen uiterlijk drie maanden daarvoor besluiten deze te verlengen. Deze verlenging bedraagt steeds maximaal vijf jaar. Kortom, in de loop van 2027 treden partijen met elkaar in overleg om met elkaar te bepalen of een verlenging wenselijk is. Gelet op de complexiteit van het geheel verdient het daarbij de voorkeur om dit overleg tijdig op te starten. ▪ Mocht besloten worden tot verlenging van de BIZ Zuiderkogge, dan zal de raad, net als nu, weer alle relevante stukken ter besluitvorming voorgelegd krijgen. Verantwoording: ▪ ▪ ▪

De invulling en uitvoering van de BIZ, en daarmee samenhangend Fase 4B, is feitelijk een verantwoordelijkheid van de betreffende stichting en vereniging. Uitgangspunt is voor en door ondernemers. Jaarlijks zal de gemeente de financiële stukken beoordelen en bepalen of er aan de voorwaarden t.a.v. de subsidieverlening wordt voldaan. Dit is geregeld in de uitvoeringsovereenkomst. De gemeente treedt t.a.v. de BIZ uitsluitend faciliterend op en als gesprekspartner en uitvoerder m.b.t. taken in de openbare ruimte op bedrijventerrein Zuiderkogge.

Financiën ▪ Voor het opstarten en invoeren van de BIZ is bij de provincie Noord-Holland een subsidie van €25.000,aangevraagd. Deze subsidie is toegekend. Vanuit de gemeente Drechterland is voor de opstartfase een budget van € 20.000 toegewezen. B&W van Drechterland hebben op 11 april jl. ingestemd met de Bestuursopdracht BIZ Zuiderkogge waarin o.a. alle financiële aspecten nader zijn toegelicht. ▪ De invoering van een BIZ is budgettair neutraal voor de gemeente. Het totaal van de jaarlijks te ontvangen BIZ-heffing, wordt als subsidie toegekend aan de stichting voor de uitvoering van de jaarlijkse activiteiten.

5

De opbrengst van de BIZ-heffing bedraagt naar verwachting jaarlijks ca. € 77.500. Dit bedrag kan uiteraard fluctueren door bijvoorbeeld de verkoop van grondkavels, nieuwbouw, hogere WOZ-waarden, etc. Er zijn zowel incidenteel als structureel geen effecten op de gemeentelijke begroting. De kosten van de draagvlakmeting worden gedekt binnen de reguliere begroting.

Hoogkarspel, 24 oktober 2023, Burgemeester en wethouders van Drechterland De secretaris, De burgemeester,

C.M. Minnaert

P.F. Dijkman

6