Presentatie Drechterland RKC (2023-03)

Rekenkameronderzoek Doeltreffendheid woonbeleid Gevarieerde woningbouw voor doelgroepen

Rekenkamercommissie SED Stede Broec - Enkhuizen - Drechterland

Inleiding – de rol van de RKC • onafhankelijk onderzoek naar doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gemeentebestuur (zinnig, zuinig en zorgvuldig) • gedegen en grondig onderzoek (incl. wederhoor) om onderbouwd aanbevelingen te kunnen doen • halen informatiebehoefte op bij de raad, maar bepaalt zelf onderzoeksonderwerp

Inleiding • Doeltreffendheid woonbeleid • Focus: gevarieerdheid woningbouwplannen 2018-2022 • Klassieke aanpak met oog voor rol van de raad • Lange doorlooptijd

Beleid •

regionaal woonakkoord 2020-2025 leidend in kwantitatieve doelstellingen (voor Drechterland: 700 extra woningen tot 2025 (t.o.v. het peiljaar 2019))

•

lokaal ‘wens in alle kernen te bouwen’ en streefwaarden in verdeling huurkoop, inclusief prijsklassen: streefpercentages: sociale huur (25%), middeldure

huur (10%), betaalbare koop (10%), middeldure koop (20%) en dure koop (35%)  woondeal: 30% sociale huur

•

aandacht voor specifieke doelgroepen, maar doelen niet gekwantificeerd

•

geen specifiek woningbehoefteonderzoek in Drechterland

Instrumentarium • concrete beleidsmaatregelen voor gevarieerde woningbouw via lokaal woningbouwprogramma (bestemmingsplannen, stedenbouwkundige programma’s van eisen en/of contracten met ontwikkelaars) • regionaal en lokaal besluitvormingsproces echter sterk vervlochten door toetsing regionaal vastgesteld afwegingskader (zicht op totalen) • lokaal kiest gemeente, conform kadervisie, per bouwplan/locatie meest passende invulling voor woningverdeling naar doelgroepen

Doelbereik • SED-gemeenten liggen op koers om kwantitatieve doelstellingen te halen – in D’land groot aantal zachte plannen - deel hiervan tijdig ontwikkelen om de doelen te behalen! • Drechterland: wens om uitbreiding in alle kernen te realiseren – m.u.v. Oosterblokker overal (zachte) plannen • van zachte plannen vaak niet bekend welk soort woningen; daarmee minder zicht op doelbereik variatie  via Plancapaciteit.nl planning (planstatus, type woning, locatie). Deze data combineren met overzicht opgeleverde woningen geeft inzicht.

Rol van de Raad • Kaderstellend: • adequate invulling aan kennisnemen en vaststellen regionale kaders (woonvisie westfriesland 2017, regionaal woonakkoord 2020-2025) • prominente rol bij lokale woonvisie (interactieve themabijeenkomst, diverse moties, duidelijke deadlines afgedwongen) • alleen in Drechterland evaluatie woonvisie (2013-2020) als input opstellen nieuwe woonprogramma 2021-2025. • Controlerend: • kwantitatieve doelstellingen concreet en controleerbaar • minder zicht op doelbereik variatie, behoefte aan meer grip

Aanbevelingen • houdt vinger aan de pols bij beoogde kwantitatieve doelstellingen (tijdig voldoende plannen in harde planstatus) • verken noodzaak verfijnde doelstellingen op doelgroepniveau (starters, senioren) • ga na of er op details nog mogelijkheden kunnen zijn om de sturing op variatie te verbeteren • bekijk hoe de informatievoorziening over lokale doelstellingen richting de raad kan worden versterkt • prioritering in zachte plannen met oog op realisering lokale doelstellingen en/of aansluiting bij de woonwensen

Bestuurlijke reactie • kwantitatieve doelstellingen: streven zachte plannen zo snel mogelijk hard te maken

• doelstellingen op doelgroepniveau: doelgroepen kwantificeren door (mogelijk) lokaal woonwensenonderzoek • sturing op variatie: opkoopbescherming onderzocht, ook verkenning naar verschillende instrumenten zoals zelfbewoningsplicht, de doelgroepenverordening

• informatievoorziening over lokale doelstellingen, incl. prioritering: projectenmonitor wordt opgesteld voor beter zicht lokale doelstellingen (variatie)  tevens om informatiepositie raad te verbeteren