Participatieverslag gebiedsgericht programma HKZ (2025-41)

Participatieverslag gebiedsgericht programma Hoogkarspel Zuid

Inhoudsopgave 1.

Voorwoord ................................................................................................................................................ 3

2.

Inleiding .................................................................................................................................................... 4

3.

Aanpak en uitgangspunten..................................................................................................................... 5

4.

Overzicht van participatieactiviteiten .................................................................................................... 8

5. Opbrengst per thema ................................................................................................................................ 11 6.

Reflectie en leerpunten ......................................................................................................................... 14

7.

Vervolg en borging ................................................................................................................................ 15

Bijlagen

2 / 86

1.

Voorwoord

Het gebiedsgericht programma voor Hoogkarspel Zuid is tot stand gekomen in samenwerking met de omgeving. Tijdens het proces hebben we op verschillende momenten gesproken met bewoners, ondernemers, organisaties en partners over de toekomst van dit nieuwe deel van Hoogkarspel. Dit participatieverslag laat zien hoe dat gesprek is gevoerd en wat het heeft opgeleverd. Het verslag hoort bij het gebiedsgericht programma en geeft inzicht in de thema’s die leefden, de zorgen die zijn gedeeld en de ideeën die zijn ingebracht. Waar het gebiedsgericht programma de inhoudelijke koers beschrijft, laat dit verslag zien hoe die koers tot stand is gekomen: stap voor stap, met een open houding en met oog voor de belangen van de omgeving. Daarbij geldt dat we zoveel mogelijk van de aangedragen ideeën en aandachtspunten hebben meegenomen, binnen de mogelijkheden en kaders die bij deze fase horen. Wij danken iedereen die heeft meegedacht en meegedaan. De betrokkenheid geeft ons veel vertrouwen voor de vervolgstappen in 2026 en verder.

3 / 86

2.

Inleiding

2.1 Aanleiding en doel van het participatieverslag Dit participatieverslag beschrijft hoe de gemeente Drechterland de omgeving heeft betrokken bij de totstandkoming van het gebiedsgericht programma Hoogkarspel Zuid. Het verslag laat zien wie zijn betrokken, welke vormen van participatie zijn ingezet en wat deze heeft opgeleverd. De aanpak van de participatie is uitgevoerd op basis van het participatieplan Hoogkarspel Zuid, dat eerder door het college van burgemeester en wethouders is vastgesteld en ter kennisname aan de gemeenteraad is aangeboden. In dat plan is vastgelegd hoe en wanneer de omgeving bij de voorbereiding van het gebiedsgericht programma wordt betrokken en welke uitgangspunten daarbij gelden. Met dit verslag legt de gemeente verantwoording af over de uitvoering van dat participatieplan: hoe de activiteiten zijn verlopen, wat de inbreng heeft opgeleverd en op welke manier deze is verwerkt in het gebiedsgericht programma.

2.2 Relatie met het gebiedsgericht programma Het participatieverslag hoort bij het gebiedsgericht programma Hoogkarspel Zuid en ondersteunt de gemeenteraad en het college bij de afwegingen die daarbij horen. De inhoud van dit verslag vormt geen beleidsdocument op zichzelf, maar een onderbouwing van de keuzes in het gebiedsgericht programma. De inzichten uit de participatie zijn gebruikt bij het formuleren van de ambities, het ontwikkelraamwerk en de aandachtspunten voor vervolgonderzoek binnen het gebiedsgericht programma. Deze vervolgonderzoeken worden uitgevoerd in het kader van het gebiedsgericht programma en hebben tot doel de effecten op de leefomgeving en de ruimtelijke kwaliteit verder in beeld te brengen, als voorbereiding op de volgende besluitvormingsstappen.

2.3 Opzet en leeswijzer Hoofdstuk 2 beschrijft de aanpak en uitgangspunten van het participatieproces. Hoofdstuk 3 geeft een overzicht van de activiteiten en contactmomenten. Hoofdstuk 4 bevat de inhoudelijke opbrengst per thema. Hoofdstuk 5 en 6 gaan in op de reflectie op het proces en de blik op het vervolg. Hoofdstuk 7 beschrijft de vervolg- en borgingsaanpak.

4 / 86

3.

Aanpak en uitgangspunten

3.1 Kaders uit het participatieplan De gemeenteraad heeft in 2022 het Manifest Burgerparticipatie vastgesteld. Dit manifest benadrukt het belang van de Relevant Gesprek-methodiek als basis voor het betrekken van de omgeving bij beleids- en planvorming. Deze methodiek is ook toegepast bij Hoogkarspel Zuid. Tijdens het traject stonden steeds vier vragen centraal: waarom gaan we in gesprek, waarover, met wie en hoe? Naast deze gemeentelijke uitgangspunten is voortgebouwd op ervaringen uit eerdere gebiedsontwikkelingen binnen Drechterland en de SED-organisatie. Daarbij is gebruik gemaakt van de ontwerp- en proceservaring van Karres en Brands, om de participatie inhoudelijk goed te verbinden met het ruimtelijk ontwerp en de kwaliteit van de gesprekken met de omgeving te versterken. De participatie is uitgevoerd volgens het door het college vastgestelde Participatieplan Hoogkarspel Zuid, dat ter kennisname aan de gemeenteraad is aangeboden. Dat plan vormde het kader voor de opzet, de planning en de communicatiemiddelen van dit traject. Een belangrijk hulpmiddel was het digitale platform samen.drechterland.nl. Hier is informatie gedeeld over de voortgang van het gebiedsgericht programma en de uitkomsten van de participatiemomenten. Via dit platform konden betrokkenen meedoen aan een enquête, stemmen op een nieuwe naam voor het gebied en de participatiekalender volgen.

Ook verschillende doelgroepen zijn nadrukkelijk betrokken. Voor senioren is een aparte bijeenkomst georganiseerd om te spreken over woonwensen en een passende leefomgeving. Agrariërs en ondernemers in en rond het gebied zijn in groeps- en individuele gesprekken gehoord over de gevolgen en kansen van de ontwikkeling. Daarnaast is de JongerenAdviesRaad SED (JAR SED) actief betrokken geweest bij de planvorming. In samenwerking met de JAR is een PizzaParty voor jongeren georganiseerd en zijn jongeren via scholen en verenigingen benaderd om mee te denken over de toekomst van Hoogkarspel Zuid.

3.2 Doelgroepen en stakeholders Bij het opstellen van het gebiedsgericht programma Hoogkarspel Zuid is een brede groep stakeholders betrokken. De samenstelling van deze groep sluit aan bij het Participatieplan Hoogkarspel Zuid, waarin is vastgelegd dat alle relevante partijen tijdig worden betrokken om kennis, belangen en ervaringen in te brengen bij de voorbereiding van het gebiedsgericht programma. Het volledige overzicht is opgenomen in bijlage 1. In dit overzicht staat per partij aangegeven op welke manier zij zijn betrokken en welke mate van invloed daarbij geldt: meebepalen, meewerken, meedenken of meeweten. Het overzicht geeft daarmee inzicht

5 / 86

in de diversiteit aan betrokken partijen en hun positie in het proces, van adviserende rol tot medeverantwoordelijkheid in de planuitwerking. Gedurende het proces is aanvullende aandacht besteed aan specifieke doelgroepen, zoals jongeren en senioren. Voor deze groepen zijn aparte bijeenkomsten georganiseerd, zodat hun wensen en aandachtspunten goed konden worden meegenomen in het gebiedsgericht programma. De inbreng van deze groepen heeft geholpen om specifieke woon- en leefbehoeften beter in beeld te brengen en heeft daarmee direct bijgedragen aan de kwaliteit en uitvoerbaarheid van het gebiedsgericht programma.

3.3 Participatieladder en mate van invloed De gemeente Drechterland werkt bij participatie volgens de uitgangspunten uit het Manifest Burgerparticipatie. Daarbij gebruiken we de participatieladder om de mate van invloed van betrokkenen te duiden. Deze loopt uiteen van meebeslissen en coproduceren tot adviseren, raadplegen en informeren. Het participatieplan Hoogkarspel Zuid beschrijft dat het belangrijk is om aan het begin van ieder participatieonderdeel duidelijk te maken waarover wordt meegedacht en welke invloed deelnemers kunnen uitoefenen. Dit voorkomt onduidelijkheid en helpt om het gesprek relevant en doelgericht te houden. In de bijlage met het stakeholderoverzicht is per partij aangegeven welke rol en mate van invloed geldt.

3.4 communicatiestrategie en middelenmix De communicatiestrategie voor Hoogkarspel Zuid sluit aan bij het vastgestelde Participatieplan Hoogkarspel Zuid. Dat plan beschrijft hoe de gemeente de omgeving actief betrekt, informatie deelt en het gesprek openhoudt gedurende de ontwikkeling van het gebiedsgericht programma. Bij de ontwikkeling van Hoogkarspel Zuid is bewust gekozen voor een open en herkenbare manier van communiceren. De gemeente wil dat inwoners, ondernemers en organisaties

6 / 86

goed weten waar we staan, wat er gebeurt en hoe zij kunnen meedoen. Zo voorkomen we ruis en houden we het gesprek eerlijk en overzichtelijk. Heldere uitleg en verwachtingsmanagement De gebiedsontwikkeling van Hoogkarspel Zuid is een langjarig traject. Daarom is steeds uitgelegd waar we in het proces zitten, welke onderwerpen nog openstaan en wat betrokkenen aan invloed hebben. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen meedenken, meeweten en meebeslissen. Zo weten deelnemers wat ze van het proces mogen verwachten en ook wat (nog) niet aan de orde is. In de eerste bijeenkomsten merkten we dat vroegtijdige participatie ook zijn uitdagingen kent. De plannen bevonden zich nog in een vroeg stadium, waardoor concrete beelden en ontwerpen nog niet beschikbaar waren. Dat vraagt om geduld en vertrouwen in het proces. Vroegtijdige participatie vraagt bovendien om een open houding van alle partijen. Niet alle ideeën of wensen kunnen in deze fase direct worden meegenomen of vertaald naar concrete aanpassingen. Waar dat (nog) niet mogelijk was, hebben we dit toegelicht en aangegeven dat het op een later moment zou worden meegenomen. Herkenbare toon en stijl Alle uitingen volgen één herkenbare stijl: nuchter, positief en zonder vaktaal. De projectstijl “Samen bouwen aan dorp, landschap en gemeenschap” loopt als rode draad door nieuwsbrieven, filmpjes en bijeenkomsten.

Zo herkennen betrokkenen het project direct, of ze nu een flyer in de bus krijgen of een bericht lezen op Samen.Drechterland. Combinatie van middelen De communicatie combineert persoonlijk contact met digitale middelen: • • • • •

De gebiedscafés zijn de belangrijkste momenten van ontmoeting en gesprek met alle belanghebbenden. De omgevingstafels en thematische omgevingstafels zijn bedoeld voor inhoudelijke verdieping met experts, ontwikkelpartijen andere deskundigen. Via de projectwebsite, nieuwsbrieven en de pagina op Samen.Drechterland worden betrokkenen op de hoogte gehouden van de voortgang. Enquêtes, Swipocratie, de Pizzaparty voor jongeren en de seniorenmiddag zorgen dat ook andere doelgroepen hun stem kunnen laten horen. Lokale media en drukwerk (zoals flyers en het Streekblad) zorgen voor extra bereik buiten de digitale kanalen.

Doorlopende informatie en terugkoppeling Bij nieuwe producten of belangrijke tussenstappen worden de resultaten gedeeld via de website en de nieuwsbrief. De pagina met veelgestelde vragen wordt regelmatig bijgewerkt, zodat iedereen kan nalezen wat er is besproken en wat er met de inbreng gebeurt. We hebben er bewust voor gekozen informatie op deze manier te delen, zodat alle betrokkenen over dezelfde actuele en betrouwbare informatie beschikken. Op die manier blijft het proces transparant en goed te volgen. Afronding Dankzij deze aanpak is de betrokkenheid groot gebleven. Inwoners weten waar ze hun vragen kwijt kunnen. Deze manier van werken is bedoeld om betrokkenen zoveel mogelijk het gevoel te geven dat hun inbreng telt en zorgvuldig wordt meegenomen. Daarmee is een stevige basis gelegd voor de vervolgstappen richting het beeldkwaliteitsplan en het omgevingsplan.

7 / 86

4.

Overzicht van participatieactiviteiten

4.1 Gebiedscafés Een gebiedscafé is een informele bijeenkomst waarin bezoekers worden geïnformeerd over de ontwikkeling van Hoogkarspel Zuid en in gesprek gaan over ideeën, wensen en aandachtspunten. Iedereen is welkom, en meestal zijn ook wethouders, raadsleden en projectpartners aanwezig. Deze bijeenkomsten vormen het belangrijkste moment van ontmoeting en dialoog binnen de participatieaanpak. Gedurende de voorbereiding van het gebiedsgericht programma zijn drie gebiedscafés georganiseerd: • • •

10 december 2024 - ophalen van ambities en aandachtspunten uit de omgeving; 24 april 2025 – meedenken en schetsen aan het concept-ontwikkelraamwerk; 11 september 2025 – reageren op de conceptversie van het gebiedsgericht programma en de uitwerking van thema’s.

De bijeenkomsten trokken een breed publiek van omwonenden, inwoners, ondernemers en belangstellenden uit de regio. De sfeer was open en betrokken, met ruimte voor vragen, ideeën en kritische noten.

4.2 Enquête fase 1 In december 2024 is een digitale enquête uitgezet om, aanvullend op het eerste gebiedscafé, breder input op te halen voor het Ambitiedocument. De vragen richtten zich op de waarden die mensen belangrijk vinden in Hoogkarspel Zuid en op ideeën voor wonen, groen, verkeer en voorzieningen. De resultaten zijn verwerkt in het Ambitiedocument en samengevat op de projectwebsite samen.drechterland.nl. Via deze website konden inwoners ook de uitkomsten teruglezen

8 / 86

en zien hoe hun inbreng is meegenomen in de volgende stap van het gebiedsgericht programma.

4.3 Week van de participatie In de week van 8 tot en met 13 september 2025 zijn verschillende participatieactiviteiten samengebracht in één gezamenlijke participatieweek. Het doel was om zichtbaar te zijn in het dorp, meer mensen te bereiken en inwoners actief te betrekken bij de volgende stap in de planvorming. De activiteiten bestonden uit: • • • • •

Een online enquête in samenwerking met Swipocratie; De PizzaParty voor jongeren van 16 tot 25 jaar; Het derde gebiedscafé; De première van een korte film over de planvorming; Het meedenken over een nieuwe naam voor het gebied.

Enquête Aan de Swipocratie-enquête namen 518 personen deel. Aan de hand van veertig stellingen en dilemma’s konden deelnemers meedenken over thema’s als woningbouw, voorzieningen en de inrichting van het gebied. De resultaten zijn gebruikt om het concept van het gebiedsgericht programma verder aan te scherpen. PizzaParty In samenwerking met de JongerenAdviesRaad SED is een PizzaParty georganiseerd voor jongeren uit de regio. Twintig jongeren namen deel. Zij bekeken de speciaal gemaakte film over de ontwikkeling van Hoogkarspel Zuid en gingen daarna met elkaar in gesprek aan de hand van stellingen uit de Swipocratie-enquête. Dit leverde waardevolle inzichten op over wat jongeren belangrijk vinden in hun woonomgeving. Seniorenmiddag Op 30 oktober 2025 vond een bijeenkomst plaats speciaal voor senioren uit Hoogkarspel en omgeving. De middag werd geopend door wethouder Marcel ten Have en begon met een korte film over Hoogkarspel Zuid. Vervolgens is toegelicht waarom deze bijeenkomst werd georganiseerd en hoe de opbrengsten worden meegenomen in de verdere planvorming. De deelnemers gingen daarna met elkaar in gesprek over de woonwensen van senioren en over woonvormen die passen bij Hoogkarspel Zuid. Daarbij kwamen ook de resultaten van de eerdere Swipocratie-enquête aan bod.

De bijeenkomst leverde waardevolle inzichten op over de behoefte aan gelijkvloerse woningen, kleinschalige hofjes en mogelijkheden om langer zelfstandig in het dorp te blijven wonen. Gebiedscafé Het derde gebiedscafé trok ongeveer honderd bezoekers. De film over de planvorming werd hier eveneens vertoond. Bezoekers konden panelen bekijken met toelichting op de plannen en voorbeelden van de opbrengst uit eerdere participatierondes. Er was ruimte om opnieuw mee te denken over het ontwikkelraamwerk en ideeën achter te laten. Flyeren Tijdens de participatieweek is de Swipocratie-enquête actief onder de aandacht gebracht. Medewerkers en leden van de JongerenAdviesRaad hebben persoonlijk geflyerd op

9 / 86

verschillende locaties, waaronder het NS-station, de markt en de tennisclub in Hoogkarspel. Dit bood de mogelijkheid om met inwoners in gesprek te gaan over de plannen. Meedenken over een naam Ook konden inwoners meedenken over een nieuwe naam voor de wijk. Zij konden suggesties insturen en stemmen op de drie namen die uiteindelijk in de top drie terechtkwamen. De participatieweek zorgde voor veel zichtbaarheid en betrokkenheid. Door verschillende activiteiten te combineren, konden uiteenlopende doelgroepen op hun eigen manier meedoen en hun mening geven over de toekomst van Hoogkarspel Zuid.

4.5 Omgevingstafels Vanaf september 2024 vonden elke drie weken de zogenoemde omgevingstafels plaats: een dag waarin inhoudelijke samenwerking, afstemming en kennisdeling centraal stonden. Deze omgevingstafels vormden het hart van de vakinhoudelijke participatie bij de ontwikkeling van Hoogkarspel Zuid. De ochtenden stonden in het teken van een gezamenlijke omgevingstafel, gericht op strategische en integrale afstemming tussen de verschillende disciplines. In de middagen vonden twee thematische sessies plaats, waarin per keer andere onderwerpen aan bod kwamen, zoals landschap, cultuurhistorie, bodem en natuur; duurzaamheid en energie; programma en doelgroepen; grondexploitatie en ontwikkelstrategie; en verkeer en duurzame mobiliteit. Aan deze omgevingstafels namen experts uit de SED-organisatie deel, samen met vertegenwoordigers van ontwikkelende partijen, stedenbouwkundigen van Karres en Brands, het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, adviseurs van DWA op het gebied van duurzaamheid, en planeconomen van Stadkwadraat en Metafoor. Daarnaast sloten ook vertegenwoordigers van de Provincie Noord-Holland, de JongerenAdviesRaad (JAR), Woningstichting Het Grootslag, Sweco (voorzieningen), John Breen Stedenbouw, en – voor het handelingsperspectief rond de spoorzone – ProRail en NS aan.

Tijdens deze omgevingstafels is letterlijk en figuurlijk getekend, gerekend en geschreven aan het gebiedsgericht programma. De bijeenkomsten boden ruimte om te discussiëren over thema’s, ontwerpkeuzes en beleidsuitgangspunten, en om de opbrengst uit de participatiebijeenkomsten te vertalen naar ruimtelijke en programmatische voorstellen. Ook werden de tussenproducten – zoals het Ambitiedocument, het Ontwikkelraamwerk en de conceptversie van het gebiedsgericht programma – beoordeeld en aangescherpt. De omgevingstafels hebben daarmee gezorgd voor een breed gedragen en zorgvuldig onderbouwde inhoudelijke basis, waarin kennis en inzichten van verschillende partijen zijn samengebracht en vertaald naar het gebiedsgericht programma.

4.6 Groepsgesprek agrariërs, bedrijven, senioren

10 / 86

Naast de brede bijeenkomsten zijn ook gerichte groepsgesprekken georganiseerd met partijen die direct in of aan het plangebied actief zijn. Voor de zomer van 2025 vond een groepsgesprek plaats met agrariërs en bedrijven uit het gebied. Doel van dit gesprek was om dieper in te gaan op de plannen en kaarten die op dat moment beschikbaar waren, en samen te kijken wat de ontwikkeling van Hoogkarspel Zuid voor hun bedrijfsvoering kan betekenen. Tijdens het groepsgesprek met agrariërs en bedrijven is ook uitgebreid gesproken over mobiliteit en bereikbaarheid. Deelnemers gaven aan dat zij het belangrijk vinden dat de ontwikkeling van Hoogkarspel Zuid goed wordt afgestemd op de bestaande infrastructuur, zodat de verkeersveiligheid en bereikbaarheid van bedrijven behouden blijven. Daarbij kwam onder meer aan de orde hoe leveranciers en medewerkers het gebied bereiken, hoe routes voor landbouw- en vrachtverkeer worden gebruikt en welke kansen er zijn voor een betere aansluiting tussen het bedrijventerrein en het station. De gemeente heeft toegelicht dat mobiliteit een belangrijk aandachtspunt vormt binnen de ontwikkeling van Hoogkarspel Zuid. Er wordt gewerkt aan een zorgvuldige afstemming tussen ruimtelijke groei en een gezonde, veilige leefomgeving.

Parallel aan het gebiedsgericht programma wordt een omgevingseffectenrapportage (OER/Plan-MER) opgesteld, waarin ook de verkeersstromen en mogelijke maatregelen worden onderzocht. Deze gesprekken hebben geholpen om de dagelijkse praktijk en logistiek van bedrijven beter te begrijpen. De inzichten worden meegenomen in de verdere uitwerking van de mobiliteitsopgave binnen het gebiedsgericht programma en de OER.

5. Opbrengst per thema De gesprekken, gebiedscafés en digitale enquêtes leverden veel waardevolle inbreng op. De reacties laten zien dat mensen zich betrokken voelen bij de toekomst van Hoogkarspel Zuid. In dit hoofdstuk staan de belangrijkste thema’s samengevat. Per thema wordt kort aangegeven wat is ingebracht en hoe dit in het gebiedsgericht programma is verwerkt.

5.1 Rijk landschap De meeste deelnemers benadrukten dat het open en groene karakter van het gebied behouden moet blijven. De waardering voor het bestaande agrarische landschap, de slotenstructuur en de rust is groot. Er is brede steun voor het idee om water en groen leidend te maken bij de inrichting. Veel mensen zien kansen voor een dorpspark of bosgebied, pluk- en voedseltuinen en een zorg- of stadsboerderij die bijdraagt aan ontmoeting en lokale voedselproductie. Tegelijk zijn er zorgen over het verlies van open uitzicht en agrarische grond. Enkele deelnemers vrezen dat de nieuwe bebouwing te dicht op het bestaande woonlinten komt of dat het landelijke karakter wordt aangetast. Verwerking in het gebiedsgericht programma: Het ontwikkelraamwerk neemt water en bodem als basis. Het dorpspark en de zorgboerderij zijn benoemd als ruimtelijke dragers. Bestaande groenstructuren worden behouden en waar mogelijk uitgebreid met nieuwe verbindingen naar bijvoorbeeld De Weelen. De zorgen over behoud van openheid zijn meegewogen in de opzet van de wijk:

11 / 86

de overgang naar het buitengebied blijft groen en kleinschalig. De overgang naar de bestaande linten en de uitwerking van de groenstructuren worden in de volgende planfase verder uitgewerkt, waarbij betrokkenen opnieuw worden geraadpleegd.

5.2 Gezonde leefomgeving Mobiliteit en verkeersveiligheid kwamen tijdens de participatie veelvuldig aan de orde. Deelnemers vroegen aandacht voor de toekomstige verkeersdruk op de omliggende wegen, waaronder de Houterweg, Nieuweweg en Streekweg, en voor een veilige inrichting van routes voor fietsers en voetgangers richting het station en de scholen. De ontwikkeling van Hoogkarspel Zuid vraagt om een zorgvuldige afstemming tussen ruimtelijke groei en een gezonde, veilige leefomgeving. Daarbij wordt gewerkt volgens het STOMP-principe: eerst lopen en fietsen, daarna het openbaar vervoer en pas dan de auto. De wens om de verkeersveiligheid te waarborgen en de druk op de omliggende dorpslinten beheersbaar te houden, sluit aan bij de uitgangspunten van het gebiedsgericht programma. Verwerking in het gebiedsgericht programma: De mobiliteitsaanpak voor Hoogkarspel Zuid wordt parallel aan het gebiedsgericht programma uitgewerkt en onderbouwd met een omgevingseffectenrapportage (OER/PlanMER). Binnen deze onderzoeken wordt zowel gekeken naar de interne verkeersstructuur als naar de effecten op omliggende wegen en de benodigde maatregelen voor een veilige doorstroming. Het college laat dit zorgvuldig onderzoeken door een extern bureau.

Daarbij wordt specifiek gekeken naar verkeersveiligheid, doorstroming en de gevolgen voor het onderliggende wegennetwerk in de verschillende ontwikkelfasen van Hoogkarspel Zuid. Het ontwikkelraamwerk beschrijft een wijk die in hoge mate zelfvoorzienend is, met prioriteit voor voetgangers en fietsers en een logische aansluiting op bestaande hoofdontsluitingen, zoals de Slimweg en de Westfrisiaweg. De resultaten van de mobiliteitsonderzoeken worden verwerkt in de verdere uitwerking van het gebiedsgericht programma.

5.3 Dorpse gemeenschap De gesprekken laten zien dat er brede steun is voor een dorpse uitbreiding die recht doet aan de identiteit van Hoogkarspel: kleinschalig, groen en met ruimte om elkaar te ontmoeten. Tegelijk werd regelmatig benoemd dat de ontwikkeling in omvang groot is en merkbaar effect zal hebben op het dorp. De wens is dat de groei stap voor stap plaatsvindt en goed aansluit op de bestaande gemeenschap. Veel deelnemers vragen om woningen voor verschillende doelgroepen, zodat zowel jongeren, starters als senioren in het dorp kunnen (blijven) wonen. Tegelijkertijd kwamen er zorgen naar voren over de betaalbaarheid en over de druk die de groei kan geven op voorzieningen, scholen en zorgcapaciteit. Ook wordt aandacht gevraagd voor de samenhang tussen de nieuwe en bestaande buurten, zodat Hoogkarspel Zuid een herkenbaar onderdeel van het dorp blijft en niet als een aparte wijk wordt ervaren. Verwerking in het gebiedsgericht programma: Het gebiedsgericht programma zet in op gemengde buurten met verschillende

12 / 86

woningtypen en prijsklassen. De dorpse schaal, groene hofjes en ontmoetingsplekken vormen een belangrijk uitgangspunt. In het toekomstige dorpshart is ruimte voorzien voor voorzieningen en verenigingsleven, zodat de nieuwe wijk bijdraagt aan het gemeenschapsleven van Hoogkarspel als geheel. Om de groei beheersbaar te houden en de kwaliteit te kunnen waarborgen, wordt ingezet op een goede en passende fasering. Die fasering zorgt ervoor dat woningbouw, voorzieningen en infrastructuur in samenhang worden ontwikkeld en dat het tempo van de groei aansluit bij de behoefte, de uitvoeringsruimte en de kwaliteit die per fase kan worden geborgd. Op die manier groeit Hoogkarspel Zuid stap voor stap, in tempo en omvang passend bij het dorp en de beschikbare voorzieningen. De aandachtspunten over samenhang, groei en betaalbaarheid worden meegenomen in de vervolgfase, waarin het woningbouwprogramma, de fasering en de sociale voorzieningen verder worden uitgewerkt.

5.4 Florerende economie De gesprekken met ondernemers en organisaties laten zien dat er veel betrokkenheid is bij de toekomst van de lokale economie in en rond Hoogkarspel Zuid. Ondernemers waarderen dat de gemeente actief het gesprek zoekt over de ontwikkelingen en dat er aandacht is voor de balans tussen wonen, werken en landschap. Tegelijk kwamen er ook zorgen naar voren. Een aantal bedrijven in het gebied vraagt zich af wat de ontwikkeling betekent voor hun bedrijfsvoering en bedrijfsruimte op langere termijn. Sommigen ervaren onzekerheid over de toekomstige positie van hun bedrijf of over mogelijke beperkingen die nieuwe woningen kunnen meebrengen. Ook is aandacht gevraagd voor voldoende ruimte voor lokale bedrijvigheid, opslag en dienstverlening, zodat Hoogkarspel Zuid ook economisch vitaal blijft. Verwerking in het gebiedsgericht programma: Het gebiedsgericht programma kiest voor een gemengde opzet waarin ruimte blijft voor lokaal ondernemerschap en ambachtelijke bedrijvigheid. Rond de Slimweg wordt het bestaande bedrijventerrein behouden als werkgebied. Binnen de nieuwe woonbuurten is plaats voor werken aan huis, maatschappelijke functies en kleine voorzieningen. In de verdere planuitwerking wordt gewerkt aan duidelijkheid en een zorgvuldige fasering.

Dat betekent dat in samenspraak met de ondernemers wordt gekeken hoe bestaande bedrijven kunnen blijven functioneren binnen de ruimtelijke en milieukaders, en hoe toekomstige ontwikkelingen hier stapsgewijs op kunnen aansluiten. De gesprekken met ondernemers worden voortgezet in het kader van de OER / Plan-MER en de economische effectanalyse die parallel aan het programma wordt uitgevoerd.

5.5 Samenvatting en vervolg De participatie over Hoogkarspel Zuid liet zien dat er brede betrokkenheid is bij de toekomst van het dorp. De gesprekken brachten waardevolle ideeën én zorgen naar voren: over landschap, verkeer, woningaanbod en bedrijvigheid. Deze signalen zijn meegenomen in het gebiedsgericht programma en worden in 2026 verder uitgewerkt binnen de OER / Plan-MER en de nadere planfases. Hoofdstuk 5 gaat in op de leerpunten uit het participatieproces zelf en hoe deze ervaring wordt benut in de volgende fase van het programma.

13 / 86

6.

Reflectie en leerpunten

De participatie rond het gebiedsgericht programma Hoogkarspel Zuid heeft waardevolle informatie opgeleverd, zowel over de inhoud als over de manier van samenwerken met de omgeving. Dit hoofdstuk beschrijft wat goed heeft gewerkt, wat nog aandacht vraagt en wat we meenemen naar de volgende fase.

6.1 Wat goed werkte Vroegtijdige start en open proces Door vroeg te beginnen met participatie was er ruimte voor inwoners, ondernemers en organisaties om hun ideeën en zorgen te delen voordat keuzes werden vastgelegd. Dat hielp om verwachtingen te verkennen en draagvlak op te bouwen. Herkenbare communicatie De combinatie van gebiedscafés, digitale middelen en lokale media zorgde voor een breed bereik. De herkenbare stijl van Hoogkarspel Zuid – positief, uitnodigend en nuchter – maakte het project zichtbaar en toegankelijk. Diversiteit aan doelgroepen De mix van gesprekken met agrariërs, jongeren, ondernemers en omwonenden leverde een breed beeld op van wat er leeft. Vooral de jongerenbijeenkomst en de digitale Swipocratie gaven extra perspectief van groepen die anders minder snel deelnemen.

6.2 Wat nog aandacht vraag en wat we hebben geleerd Vroegtijdige fase vroeg om duidelijkheid Het eerste gebiedscafé vond plaats in een fase waarin het proces om tot een gebiedsgericht programma te komen nog maar net was gestart. Omdat er toen nog geen kaarten of concrete ontwerpen beschikbaar waren, was het voor sommige bezoekers lastig om zich een goed beeld te vormen. We hebben geleerd om in toekomstige trajecten vooraf nog beter uit te leggen in welke fase we zitten en wat er met de inbreng gebeurt. Bereik van specifieke doelgroepen Ondanks de inzet van uiteenlopende middelen blijven sommige groepen lastig te bereiken, zoals jonge gezinnen en mensen die minder digitaal vaardig zijn. In de volgende fase willen we dit verbeteren met gerichte uitnodigingen en samenwerking via scholen, verenigingen en lokale netwerken. Blijven terugkoppelen en in gesprek Er is begrip voor de noodzaak om te bouwen, maar ook zorg over de omvang en gevolgen van de ontwikkeling. Die zorgen vragen om een blijvend gesprek, vooral wanneer de fasering en concrete plannen zichtbaar worden. Door stap voor stap te werken en steeds terug te koppelen blijft het vertrouwen groeien. Gerichte omgevingstafels per thema De komende fase – met de OER/Plan-MER, het beeldkwaliteitsplan en het ontwerpomgevingsplan – vraagt om gerichte gesprekken per onderwerp. Dat betekent kleinere,

14 / 86

inhoudelijke sessies over onderwerpen als verkeer, beeldkwaliteit en voorzieningen, met de juiste deskundigen en vertegenwoordigers aan tafel.

6.3 Vervolgstap De inzichten uit dit participatieverslag vormen een belangrijk vertrekpunt voor de volgende fase van Hoogkarspel Zuid. In die fase worden de onderzoeken verder uitgewerkt en volgen nieuwe momenten van overleg en afstemming. Wat in deze eerste fase goed heeft gewerkt, wordt voortgezet. De omgevingstafels blijven het vaste moment om kennis en ervaring van betrokken organisaties, experts en ontwikkelpartners samen te brengen. De gebiedscafés blijven de herkenbare manier om inwoners, ondernemers en verenigingen te informeren en met hen in gesprek te blijven over de voortgang en volgende stappen. Zo ontstaat een herkenbaar ritme van overleg en ontmoeting, waarin de participatie zich meebeweegt met de ontwikkeling van Hoogkarspel Zuid. Het uitgangspunt blijft een open en zorgvuldig proces, waarin betrokkenen tijdig worden geïnformeerd en kunnen meedenken binnen heldere kaders. Op die manier bouwen we verder op wat is begonnen en blijft de ontwikkeling van Hoogkarspel Zuid niet alleen een ruimtelijke opgave, maar ook een gezamenlijke stap in de groei van het dorp.

7.

Vervolg en borging

De participatie bij het gebiedsgericht programma vormt niet het einde, maar het begin van een langer gesprek met de omgeving. De komende jaren wordt gewerkt aan de verdere uitwerking van Hoogkarspel Zuid. Daarbij blijft de dialoog met inwoners, ondernemers, organisaties en ketenpartners een belangrijk onderdeel van de aanpak.

7.1 Voortzetting van de dialoog in 2026 In 2026 wordt verder gewerkt aan vervolgstappen die voortbouwen op het gebiedsgericht programma, waaronder: • •

•

Het Beeldkwaliteitsplan op hoofdlijnen, waarin de ruimtelijke en architectonische uitgangspunten verder worden uitgewerkt; De Omgevingseffectenrapportage (OER/Plan-MER), waarin effecten op verkeer, geluid, luchtkwaliteit, water, natuur en gezondheid in samenhang worden onderzocht; Het ontwerp-omgevingsplan, waarin de beleidsuitgangspunten juridisch worden verankerd.

De omgevingstafels blijven het vaste overlegmoment waarin verschillende partijen samenwerken aan de verdere uitwerking. Tijdens deze overleggen wordt kennis gedeeld, worden resultaten van onderzoeken besproken en worden ontwerpkeuzes getoetst aan het gebiedsgericht programma. Daarnaast blijven de gebiedscafés de herkenbare manier om inwoners, ondernemers en verenigingen te informeren en te betrekken. Deze bijeenkomsten worden vooral ingezet bij nieuwe producten of belangrijke tussenstappen in het proces.

15 / 86

Per product of fase wordt bekeken op welke manier en op welk moment betrokkenen het beste kunnen worden betrokken. Soms gebeurt dat via een gerichte sessie met direct belanghebbenden, soms via een brede bijeenkomst of digitale raadpleging. Zo blijft de participatie doelgericht, herkenbaar en uitvoerbaar.

7.2 Communicatie en terugkoppeling De communicatie met betrokkenen loopt door in de vervolgfase. De projectwebsite Samen Drechterland en de digitale nieuwsbrief blijven de belangrijkste kanalen voor nieuws, documenten en verslagen. Bij nieuwe producten of belangrijke tussenstappen wordt teruggekoppeld wat er is besproken en hoe de inbreng is benut. Daarnaast wordt de pagina met veelgestelde vragen regelmatig bijgewerkt, zodat actuele vragen en antwoorden voor iedereen zichtbaar zijn. Op die manier blijft het proces transparant en goed te volgen voor iedereen die bij de ontwikkeling betrokken is.

16 / 86

Bijlagen Tijdlijn participatiemomenten

Naamgeving

17 / 86

Participatieweek In de week van 8 tot en met 13 september organiseerden we een participatieweek voor Hoogkarspel Zuid waarbinnen we een aantal activiteiten hebben gebundeld. Centraal in deze week stond de Swipocratie enquête waaraan meer dan 500 inwoners en belangstellenden hebben meegedaan. Een hoogtepunt in deze week was de PizzaParty met 20 jongeren uit onze gemeente. Het was een hele gezellige avond waarbij we aan de hand van stellingen in discussie gingen en ideeën konden uitwisselen. Wat ons betreft voor herhaling vatbaar! Tijdens het gebiedscafé ontvingen we zo'n honderd inwoners en belangstellenden. Er was volop gelegenheid om persoonlijk in gesprek te gaan, de plannen toe te lichten en vragen te beantwoorden. Ook werd een korte film getoond die uitleg gaf over het gebiedsgericht programma met sfeerbeelden en animaties. Gedurende de hele week werden inwoners opgeroepen mee te denken over een nieuwe naam. We zijn blij met alle betrokkenheid die getoond werd. In dit verslag vertellen we over de resultaten die we hebben opgehaald.

Promotie We hebben diverse media ingezet om de participatieweek onder de aandacht te brengen: • persoonlijke uitnodiging via de post naar geselecteerd adressenbestand • email naar adressenbestand stakeholders en geïnteresseerden • uitnodiging via participatieplatform samen.drechterland.nl • persbericht • uitnodiging via communicatiekanalen van de gemeente: website, gemeentenieuws, social media.

18 / 86

Daarnaast hebben we afzonderlijk promotie gemaakt voor de enquête, de PizzaParty, het gebiedscafé en het meedenken over een nieuwe naam. Een nieuwe naam In de afgelopen maanden hebben inwoners, ontwikkelaars, leden van het projectteam mee kunnen denken over een nieuwe (project)naam voor Hoogkarspel Zuid. Ook Stichting Historisch Hoogkarspel-Westwoud heeft bijdragen ingestuurd. Tijdens dit proces is ook het participatieplatform samen.drechterland.nl ingezet. Met als resultaat een lijst met 70 namen. Een speciale commissie heeft uit al deze inzendingen een top 3 samengesteld. Hierop konden mensen stemmen via het participatieplatform. De shortlist bestaat uit: • Hoogwende • De Kreeklanden • De Hooge Hout We zullen de definitieve (project)naam op een later tijdstip dit jaar bekendmaken. Seniorenbijeenkomst Na afloop van de Participatieweek leek het ons goed om aanvullend in gesprek te gaan met de doelgroep senioren. Hiervoor hebben we een bijeenkomst georganiseerd op donderdag 30 oktober. Een verslag van deze bijeenkomst vindt u ook in dit document.

Uitkomsten enquête Swipocratie Om onderzoek te doen onder jongeren en ‘laagbetrokkenen’ is een enquêtevorm ontwikkeld Swipocratie - waarmee je op een laagdrempelige manier deze doelgroep goed kunt bereiken. Het is een online enquête waarbij je in 3 minuten door een dertigtal vragen en stellingen ‘swipet’. Een beproefde methode die door veel overheidsorganisaties wordt ingezet voor participatie. De enquête heeft gedurende 4 weken online gestaan en 518 personen hebben deelgenomen. Een hele mooie respons.

19 / 86

Promotie De enquête is op diverse manieren gepromoot voor een zo groot mogelijk bereik. Zo hebben we een online advertentiecampagne ingezet, maar ook hebben we geflyerd bij het NS-station, op de markt en bij de tennisclub. Tijdens het flyeren hadden we de mogelijkheid om in gesprek te gaan met belangstellenden over Hoogkarspel Zuid.

20 / 86

Resultaten Er namen 518 personen deel aan de enquête. Leeftijdscategorie < 25 jaar 26 - 35 jaar 36 - 50 jaar 51 - 65 jaar 65 en ouder Eindtotaal

Aantal Percentage 94 18% 87 17% 105 20% 138 27% 94 18% 518 100%

Woonachtig in Een andere Westfriese gemeente Gemeente Drechterland Gemeente Enkhuizen Gemeente Stede Broec Hoogkarspel Verder weg Eindtotaal

Aantal Percentage 34 7% 72 14% 9 2% 38 7% 353 68% 12 2% 518 100%

Van plan om in Hoogkarspel Zuid te gaan wonen Ja Nee

Aantal Percentage 277 53% 241 47%

Opvallende uitkomsten

21 / 86

Zie verder bijlage: resultaten enquête i.s.m. Swipocratie

22 / 86

Terugblik PizzaParty Om jongeren te betrekken bij het gebiedsgericht programma hebben we in samenwerking met de Jongerenadviesraad SED een speciale avond georganiseerd op woensdag 10 september van 19.30 – 21.00 uur. Uitnodigingen zijn verspreid via diverse kanalen. Twintig jongeren meldden zich aan en ook een vertegenwoordiger van de Adviesraad Samenleving werkgroep jeugd was aanwezig. We startten de avond met het bekijken van de korte film over Hoogkarspel Zuid en pizza! Daarna gingen we aan de hand van de stellingen en vragen uit de Swipocratie enquête discussiëren over diverse thema’s. Het was een zeer nuttige en inspirerende avond. Van de deelnemers gaven 10 jongeren zich op om in de toekomst te blijven meedenken in de vorm van een jongerenpanel voor Hoogkarspel Zuid.

23 / 86

Belangrijke uitkomsten/ideeën: • Leeftijdsgenoten willen graag bij elkaar in de buurt wonen. Eventueel grenzend aan een gebied waar ouderen wonen met een gedeelde buitenruimte. • Jongeren denken dat een appartement de meest realistische optie is voor starters. • Rug aan rugwoningen zijn voor jongeren een goede optie (en ook beter dan een Tiny House). Als het kan (betaalbaar zou zijn) zou iedereen wel een tuintje willen hebben. • Men heeft wel behoefte aan een buitenruimte, minimaal een balkon. • Er is behoefte aan een laagdrempelige ontmoetingsplek (jongerencentrum) voor 18 – 30 jaar, centraal gelegen in het park waar je makkelijk inloopt voor een drankje. • Groen in de wijk moet je combineren met een functionaliteit: een speeltuin, vissen, sportfaciliteiten en zitplekken. Opvallend was de animo om gezamenlijk een tuin te onderhouden, ook weer met een functie: als ontmoetingsplek. • Een parkeerplaats voor de deur is geen must. Centrale parkeerplaatsen moeten dan niet te ver weg zijn en niet te massaal. • Hogere bebouwing kan wel maar moet niet ten koste gaan van het dorpse karakter. En door ze te spreiden over de wijk. • Het stationsgebied moet gestimuleerd worden. Er moet meer levendigheid en sfeer komen en veel aandacht voor (sociale) veiligheid. • Betaalbaarheid van een woning is belangrijker dan het aspect duurzaamheid. We moeten daar een slimme balans in vinden.

• Er is belangstelling voor een vaarmogelijkheden in de wijk. Ook is er vraag naar een kroeg, een sportruimte. Zie voor het complete verslag bijlage Verslag groepsdiscussie PizzaParty

Terugblik Gebiedscafé Op de donderdagavond 11 september organiseerden we van 18.30 – 21.00 uur het derde gebiedscafé. Een gebiedscafé is een informele bijeenkomst, waarin we betrokkenen informeren over de plannen en ruimte is voor gesprek en het uitwisselen van ideeën uit. Iedereen is van harte welkom om mee te denken en mee te doen. We ontvingen zo’n honderd bezoekers. Programma Tijdens deze avond vertoonden wij de film (https://youtu.be/xQF7Kfw2G14?si=mghPyvb65tYMVbaL).

24 / 86

Bezoekers konden de presentatieborden bekijken en het ontwikkelraamwerk (zie bijage 3). Zij konden deze voorzien van een reactie en in gesprek gaan met medewerkers van de gemeente Drechterland en het stedenbouwkundig bureau. De ontwikkelaars waren ook vertegenwoordigd. Tijdens de avond kon men ook de enquête invullen en een reactieformulier inleveren voor meer informatie. Veelgestelde vragen Bij het aanmelden voor de avond was er ook gelegenheid om vast een vraag in te sturen. Deze vragen worden beantwoord en eventueel verwerkt in de rubriek ‘Veel gestelde vragen’ op de website van de gemeente Drechterland. Dit geldt ook voor de vragen die binnenkomen via de reactieformulieren: https://www.drechterland.nl/projecten/bouwprojecten/hoogkarspel-zuid/veel-gestelde-vragen/ Reacties op de panelen We ontvingen reacties op de volgende thema’s: • Bestaande bedrijvigheid versterken • Buurtschappen • Stationskwartier • Fietsen en voorzieningen • Robuuste verkeersstructuur Deze zijn verwerkt in onderstaand ontwikkelraamwerk. Zie voor het complete verslag Bijlage: Overzicht presentatieborden gebiedscafé

25 / 86

26 / 86

Verslag Seniorenmiddag Na afloop van de participatieweek hebben we geconcludeerd dat we graag nog een verdiepend gesprek wilden voeren met de oudere inwoners van onze gemeente. Daarom organiseerden wij op donderdag 30 oktober van 15.30 – 17.00 uur een bijeenkomst voor senioren. Doelgroep Inwoners van de gemeente Drechterland, Hoogkarspel en omgeving in het bijzonder in de leeftijd van 65 jaar en ouder. Doelstelling Woonwensen ophalen bij de doelgroep. Welke wensen en eisen hebben zij voor hun nieuwe huis en woonomgeving? De resultaten willen we verwerken in het gebiedsgericht omgevingsprogramma Hoogkarspel Zuid. Uitnodigingen Via diverse kanalen hebben we de uitnodiging voor de bijeenkomst gedeeld. De communicatiekanalen van de gemeente hebben we ingezet zoals het gemeentenieuws, de website en social media. Ook hebben we een persbericht gestuurd naar diverse media. Verder hebben we een uitnodiging per email gestuurd via onze eigen mailinglist. Deze hebben we ook gedeeld met de ouderenorganisaties om te verspreiden via hun netwerk. We hebben posters en flyers verspreid bij belangrijke ontmoetingsplekken voor ouderen zoals de bibliotheek, de huisartsenpraktijk, de apotheek etc. Opzet van de bijeenkomst We mochten een groep van ruim 80 inwoners verwelkomen, waaronder vertegenwoordigers van Omring en Ouderennetwerk West-Friesland.

Na ontvangst met koffie en thee hebben we de film over Hoogkarspel Zuid laten zien (9 minuten). Daarna hebben we een presentatie gehouden over de uitkomsten van de enquête en hebben we aan de hand van een aantal specifieke onderwerpen

27 / 86

hieruit gediscussieerd. Bij de aanmelding was er gelegenheid tot het stellen van vragen. Voor zover van toepassing zullen deze ook weer worden meegenomen in de veel gestelde vragen op de website: https://www.drechterland.nl/projecten/bouwprojecten/hoogkarspel-zuid/veel-gestelde-vragen/

28 / 86

Bijlage: resultaten enquête i.s.m. Swipocratie

29 / 86

30 / 86

Bijlage: Verslag groepsdiscussie PizzaParty Stelling: Gemengde straten waar jong en oud door elkaar wonen vind ik een goed idee. We wilden graag peilen of er specifieke zones voor jongeren moeten komen. De meerderheid van de jongeren stond hier positief over, omdat het samenwonen met leeftijdsgenoten als aantrekkelijk wordt gezien. De omvang van zulke zones was ook onderwerp van gesprek. Er werd gesproken over verschillende mogelijkheden, van een hele straat tot een woonblok. Een suggestie was om jongeren en ouderen elk hun eigen gebied te geven met een gedeelde buitenruimte.

Kies voor A of B: Een starterwoning is voor mij een appartement (vanaf € 240.000) in een groene omgeving OF een rijwoning met een tuintje tot de € 405.000. Een ander belangrijk onderwerp waar we graag meer over wilden weten was de keuze tussen appartementen en eengezinswoningen voor starters. Een appartement van ongeveer € 240.000 versus een rijwoning met tuintje van rond de € 400.000. Veel jongeren gaven aan dat een woning met tuin weliswaar de voorkeur heeft, maar financieel vaak niet haalbaar is. Een appartement wordt daarom gezien als een realistischer optie voor starters, zeker voor alleenstaanden en/of jong jongeren. "Een rijwoning met tuin is natuurlijk ideaal voor de lange termijn," zei een van de jongeren. "Maar als starter, vooral als je alleen bent en net op jezelf wilt gaan wonen, moet je vaak gewoon nemen wat beschikbaar en betaalbaar is. De definitie van een starterswoning verschilt ook per persoon - sommigen beginnen met een appartement, terwijl anderen liever wachten tot ze een rijwoning kunnen kopen." In aanvulling hierop werd gevraagd wat de jongeren van een studio vinden. "Bijvoorbeeld 40 vierkante meter met een kleine badkamer en een balkon?" De reacties zijn gemengd. "Voor mij zou dat geen optie zijn," zei iemand. Een ander ziet het wel als mogelijkheid: "Het zou kunnen werken, bij voorkeur als koopwoning.

Het is een interessante vraag hoeveel ruimte een alleenstaande tussen de 20 en 25 jaar eigenlijk nodig heeft”.” Het voordeel van een kleine eerste woning is dat je voor een redelijke prijs iets kunt kopen dat van jezelf is," vult iemand aan. "En later kun je doorstromen naar iets groters."

31 / 86

Stelling: Vind je dit passen bij Hoogkarspel Zuid? We vroegen de jongeren wat zij vinden van rug-aanrugwoningen. In Hoogkarspel staan er ook een paar. "Je hebt een stukje tuin en twee verdiepingen, alleen geen doorzonwoning omdat je tegen een andere woning aan staat. Wat vinden jullie hiervan?" De reacties zijn positief. "Dit is in elk geval beter dan een portiekflat." "In een appartementencomplex woon je allemaal boven elkaar in kleine woningen. Dit voelt meer als een echt huis, en je hebt nog steeds een tuin." Een ander vult aan: "Het delen van een achtermuur met de buren is eigenlijk geen probleem." Stelling: Vind je dit passen bij Hoogkarspel Zuid? Boven-benedenwoningen. "Die hebben beneden één verdieping met tuin, en boven twee verdiepingen met een groot balkon als buitenruimte," wordt uitgelegd. De groep discussieert over de voor- en nadelen, waarbij de voorkeur lijkt uit te gaan naar de benedenverdieping

Stelling: Vind je dit passen bij Hoogkarspel Zuid? Verspreiding van appartementen in het gebied leidde tot een interessante uitwisseling over woonvoorkeuren. Voor veel jongeren maakte het niet uit of ze in een rug-aanrugwoning of een appartement zouden wonen, zolang er maar buitenruimte aanwezig was. Een balkon werd gezien als een belangrijke voorwaarde voor een appartement.

32 / 86

Stelling: Vind je dit passen bij Hoogkarspel Zuid? Vervolgens kwam het onderwerp Tiny Houses ter sprake. Ondanks de aantrekkelijke aspecten van deze woonvorm, werd door een iemand die als vergunningverlener werkt uitgelegd waarom deze optie in de praktijk lastig te realiseren is. De procedures zijn complex, het creëren van een goed woonklimaat is uitdagend en de ruimtelijke impact is relatief groot, wat resulteert in hogere kosten. Hoewel een Tiny House het voordeel biedt van een vrijstaande woning met ruimte eromheen, werd geconcludeerd dat een oppervlakte van 22 vierkante meter te beperkt is en te afhankelijk van goed weer voor buitenactiviteiten. Rug-aan-rugwoningen werden gezien als een meer praktisch alternatief dat nog steeds een volwaardige woning biedt. Stelling: Liever een jongerenontmoetingsplek (A) OF elkaar ontmoeten in het park (B) Voorzieningen voor jongeren, met name de keuze tussen een buurthuis of een park als ontmoetingsplek. De voorkeur ging overwegend uit naar een park, waarbij werd benadrukt dat spontane ontmoetingen daar natuurlijker ontstaan dan in een formeel jongerencentrum. Er werden vragen gesteld over de behoefte aan een jongerencentrum en de gewenste invulling ervan. De leeftijdsgroep van 18 tot 30 jaar werd genoemd als doelgroep.

Het ideaalbeeld dat naar voren kwam was een laagdrempelige ontmoetingsplek, centraal gelegen in het park, waar mensen toevallig langs kunnen komen voor een kop koffie of een drankje. De toegankelijkheid en centrale ligging werden gezien als belangrijke voorwaarden om verschillende groepen aan te trekken.

33 / 86

Stelling: Ik wil best in de nieuwe wijk samen met buurtgenoten een deel van het groen onderhouden. Hier bespraken we de inrichting van het dorpspark, waarbij de jongeren hun voorkeuren deelden over de balans tussen natuur en recreatie. Een groot deel van de groep benadrukte het belang van meer groen in de wijk, met name voor ontspanning en recreatie zoals wandelen en vissen. Er werd opgemerkt dat er al een groenvoorziening is, maar dat deze meer functionaliteit zou kunnen hebben. Verschillende jongeren kwamen op voor een gemengde aanpak, waarbij natuurlijke elementen worden gecombineerd met voorzieningen zoals een speeltuin. De groep was het erover eens dat een park meerdere functies zou moeten hebben: niet alleen een speeltuin, maar ook sportfaciliteiten en zitplekken. Er was ook interesse in actieve betrokkenheid bij het onderhoud van het groen, waarbij enkele deelnemers enthousiast waren over het idee van een gezamenlijke tuin die ook als ontmoetingsplek zou kunnen fungeren. Stelling: Ik vind het niet erg om wat verder te lopen naar mijn auto als dit ervoor zorgt dat er meer groen om mijn woning is. Veel deelnemers gaven aan hier geen probleem mee te hebben, zolang er mogelijkheid blijft om kort te parkeren voor het laden en lossen of snel ophalen/afzetten van mensen of spullen.

Er werd gesproken over gezamenlijke parkeerplaatsen aan de rand van de wijk, waarbij kortstondig parkeren voor de deur wel mogelijk zou blijven. Over het parkeren wordt verder uitgebreid gediscussieerd. Een klein aantal gezamenlijke parkeerplaatsen in de wijk wordt niet als problematisch gezien, maar grote centrale parkeerterreinen wel. De jongeren vrezen dat dit tot chaos en conflicten kan leiden over wie waar mag parkeren. Interessant is dat niet iedereen per se een parkeerplaats direct voor de deur nodig heeft. Bij appartementen zou een ondergrondse garage een oplossing kunnen zijn, zoals in Stede Broec al is gerealiseerd. De meeste zouden het niet erg vinden om een stukje te lopen naar hun auto, zolang het niet te ver is. Wel moet er de mogelijkheid zijn om dicht bij huis boodschappen uit te laden. En binnen de wijk vooral fietsenstallingen te plaatsen.

34 / 86

Stelling: Een goede en makkelijke verbinding met het station is voor mij een voorwaarde om te wonen in Hoogkarspel Zuid Over de verbinding met het station zijn de meningen verdeeld. Voor sommigen is een goede verbinding een belangrijke voorwaarde om in Hoogkarspel Zuid te willen wonen. Er zijn wel zorgen over de verkeerssituatie, die nu al als lastig wordt ervaren. Met de komst van de nieuwe wijk zal de druk verder toenemen. Er wordt gesuggereerd om de wijken zo in te richten dat mensen gestimuleerd worden om meer gebruik te maken van het station. "Ja, of we kunnen bijvoorbeeld via de andere kant ontsluiten, zodat het verkeer goed doorstroomt aan beide kanten," legt iemand uit. "Maken jullie zelf veel gebruik van het station en het openbaar vervoer?" Verschillende jongeren knikken instemmend. "Ik reis vooral met de fiets, Er zijn goede fietsenstallingen bij het station." De discussie gaat over het belang van goede verbindingen en parkeervoorzieningen. Sommige deelnemers vinden het station zeer belangrijk, voor anderen is het minder. Stelling: Ik vind het prima als er rondom het station hogere bebouwing komt (5 a 6 woonlagen) "Wat vinden jullie ervan als er rond het station hogere bebouwing komt, we denken aan 5 tot 6 verdiepingen?" De meningen zijn verdeeld. "Dat is te hoog," zegt een deel van de groep direct. Anderen twijfelen en zitten in het midden.

"Het risico is dat het te stedelijk wordt," zei iemand op. "We zijn en blijven een dorp." Een wijst naar de afbeelding: "Hier zie je een goede mix - een klein gebouw met daarachter iets hogers. Dat is acceptabel." Anderen zijn nog steeds terughoudend. "We moeten voorkomen dat het een stedelijke uitstraling krijgt. Het dorpse karakter moet behouden blijven." "Je ziet hier terrassen, bomen, zitplekken - typische elementen rond een station." Maar sommige jongeren blijven kritisch: "Als je overal hoge appartementen neerzet, verliest het gebied zijn dorpse karakter." Efficiënt ruimtegebruik "Met appartementen kun je meer woningen realiseren dan met vrijstaande huizen. In een flat kunnen 40 tot 50 woningen, terwijl je op dezelfde grond maar 20 huizen kwijt kunt." "Je ziet het tegenwoordig veel op plekken waar eerst grote villa's stonden, komen nu appartementen of kleinere woningen. Dat biedt ruimte aan meer mensen, vooral jongeren en ouderen die in het dorp willen blijven wonen." De groep is het erover eens dat kleinere woningen nuttig zijn voor zowel jongeren als ouderen. "Veel ouderen willen wel kleiner wonen, maar vinden geen geschikte woning. Daardoor blijven ze in hun grote huis wonen." Appartementen zijn dus een goede oplossing, concludeert iemand.

"Maar ze hoeven niet allemaal bij het station te komen, we kunnen ze ook op andere plekken in het dorp bouwen." Het is belangrijk om ontwikkeling rond het station te stimuleren om meer levendigheid te creëren en de sfeer te verbeteren. Het stationsgebied Hierna ontstond nog een aanvullende discussie over het stationsgebied. “We denken na over de toekomstige inrichting. Is het momenteel een prettige omgeving? “Het station verdient meer aandacht en ontwikkeling.” “Betere verlichting zou een grote verbetering zijn.” De veiligheid is een aandachtspunt, vooral 's avonds laat of vroeg in de ochtend als je alleen bent. Dit hangt samen met de algemene sfeer in het gebied. Het station kan een belangrijke entree zijn

35 / 86

voor het dorp of de stad. Het stationsgebied zou een welkomende eerste indruk moeten geven. Hebben jullie dat gevoel nu? Nee, dat gevoel ontbreekt. Een gebied dat veilig aanvoelt is belangrijk. Als je een gebied verwaarloost of donkere hoeken laat ontstaan, creëer je onveilige situaties. Nu hebben we de kans om het gebied zo in te richten dat het voor iedereen veilig voelt. Daar moeten we naar streven. De toegangscontrole bij het station is ook een aandachtspunt - momenteel kan iedereen overal komen. Veel stations hebben al toegangspoortjes, maar wij nog niet. Dit is een belangrijk punt om mee te nemen in de plannen. De huidige situatie met het leegstaande stationsgebouw draagt bij aan de grimmige sfeer. Het trekt helaas ook ongewenste activiteiten aan. Hogere bebouwing rond het station zou kunnen bijdragen aan meer sociale controle. Met meer 'ogen op straat' voelt het veiliger aan. Fietsendiefstal is een groot probleem, dus daar moeten we ook rekening mee houden in de plannen. Dit past allemaal in het verbeteren van de sociale veiligheid. De camera's helpen wel, maar lost niet alle problemen op. Stelling: We hebben nieuwe inwoners nodig om de voorzieningen (zoals supermarkten en verenigingen etc) in stand te houden. Het gaat niet alleen om mensen uit de eigen gemeente, maar ook om mensen van daarbuiten, bijvoorbeeld uit andere delen van West-Friesland.

Sommigen zien dit als noodzakelijk. Waarom vinden jullie dat belangrijk? Even terug naar de vraag. "Het zou inderdaad goed zijn voor de lokale economie als er meer bedrijvigheid in het dorp komt," zei iemand op. "Nieuwe winkels, horeca zoals een café waar een DJ kan draaien, kleine ondernemingen dat soort initiatieven. Jullie zien dat wel zitten?" "Voor ons werkt het huidige aanbod prima," reageert een ander. "Hoogkarspel is een hechte gemeenschap waar iedereen elkaar kent. Ook zonder grote groei kunnen verenigingen goed draaien. Als je hier een bedrijf start, heb je door je lokale netwerk al een goede basis. Van daaruit kun je altijd nog uitbreiden naar omliggende gemeenten." "Nieuwe inwoners zijn welkom, maar niet per se noodzakelijk," is de conclusie. Stelling: Er moet meer ruimte komen voor werkgelegenheid, kantoren en (kleine) bedrijven in het gebied, ook als dit ten koste gaat van woningen. De meerderheid kiest voor wonen. "Als je een nieuw dorp ontwikkelt, moet je niet focussen op bedrijventerreinen. Die kunnen ook langs de snelweg," zegt iemand. "Maar het is wel goed om naar werkgelegenheid dichtbij huis te kijken," vult een ander aan. "Nu reizen veel mensen dagelijks naar Amsterdam of Purmerend." "Je kunt werk en wonen ook combineren," suggereert iemand. "Bijvoorbeeld door bedrijfsruimtes op de begane grond van appartementengebouwen te maken.

Wonen blijft prioriteit, maar werkgelegenheid hoort er zeker bij."

36 / 86

Stelling: Het spreekt mij aan als woningen worden gebouwd met natuurlijke materialen (hout, vlas, stro). Duurzaam bouwen. "Wat vinden jullie van het gebruik van natuurlijke materialen zoals hout en stro? Is dat belangrijk voor West-Friesland?" "Hoe zit het met brandveiligheid?" vraagt iemand bezorgd. Er volgt uitleg dat moderne behandelde materialen zoals speciaal hout en bamboe prima brandwerend zijn. "Het kan er ook mooi uitzien," zei iemand op. "Duurzaamheid is belangrijk," concludeert iemand. "Maar bij het gebruik van natuurlijke bouwmaterialen zoals hout, vlas en stro komen wel wat praktische overwegingen kijken." Er zijn zorgen over het gebruik van duurzame materialen zoals hout. We gebruiken veel elektrische apparatuur en er bestaat bezorgdheid over brandveiligheid, al weten we dat het hout behandeld kan worden. Een belangrijke vraag is of het bouwen met deze materialen duurder is. Voor jongeren in de gemeente SED is betaalbaarheid vaak belangrijker dan duurzaamheid. Er zijn goede voorbeelden van betaalbare sociale huurwoningen die in fabrieken worden gemaakt van hout. Deze kunnen kostenefficiënt zijn, maar soms zijn duurzame materialen ook duurder. Het gaat erom een slimme balans te vinden tussen duurzaamheid en betaalbaarheid. Het onderhoud van natuurlijke materialen verschilt van traditionele bouwmaterialen zoals steen.

Er zijn mogelijk hogere onderhoudskosten, maar de materialen kunnen wel lang meegaan. Het is een afweging die gemaakt moet worden. Aan het einde van de groepsdiscussie waren er nog vragen vanuit de deelnemers. • We hebben het gehad over een interessant plan waarbij het hele gebied toegankelijk wordt via het water. Je kunt dan met een boot naar verschillende plekken zoals het buurtpark of het dorpspark varen. Een deel van de woningen komt aan het water te liggen, waar bewoners een eigen aanlegsteiger kunnen hebben met directe toegang tot het IJsselmeer of Markermeer. Voor wie geen woning aan het water heeft, komen er gemeenschappelijke haventjes, bijvoorbeeld bij het bedrijventerrein. •

Er zijn ook vragen over andere voorzieningen zoals een kroeg. Daarnaast komt er ruimte voor sport naast het bedrijventerrein. Hier kunnen verschillende sportfaciliteiten komen zoals een sporthal en gymzaal voor de basisscholen. Bestaande sportvoorzieningen zoals de spinningschool kunnen op hun huidige locatie blijven. De exacte invulling moet nog verder worden uitgewerkt, maar er is voldoende ruimte gereserveerd.