Jaarstukken 2024 Drechterland met CV

Jaarstukken 2024

7 juli 2025

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Inhoudsopgave Algemeen ..................................................................................................................................................... 3 Samenvatting .................................................................................................................................... 3 Reserves........................................................................................................................................... 3 Infographic ........................................................................................................................................ 4 Leeswijzer ......................................................................................................................................... 5 Programmaverantwoording .......................................................................................................................... 7 Bestuur en dienstverlening ................................................................................................................ 7 Ruimte ............................................................................................................................................ 14 Samenleving ...................................................................................................................................

26 Paragrafen.................................................................................................................................................. 36 Lokale heffingen.............................................................................................................................. 36 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................................... 42 Onderhoud kapitaalgoederen .......................................................................................................... 48 Financiering .................................................................................................................................... 51 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................ 55 Verbonden partijen.......................................................................................................................... 63 Grondbeleid .................................................................................................................................... 74 Openbaarheidsparagraaf ................................................................................................................

78 Subsidies ........................................................................................................................................ 80 Jaarrekening............................................................................................................................................... 82 Overzicht van baten en lasten ......................................................................................................... 82 Balans en de toelichting .................................................................................................................. 87 Verantwoording Specifieke Uitkering............................................................................................. 108 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld ................................................................... 121 Bijlagen .................................................................................................................................................... 124 Controleverklaring ......................................................................................................................... 124

2 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Algemeen Samenvatting Specificatie gerealiseerd rekeningresultaat 2024 Begroting primitief

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Verschil begroting na wijziging en jaarrekening

52.362 -52.718 -356

60.087 -63.020 -2.933

62.748 -62.303 445

2.661 717 3.378

Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves

-153 1.076 923

-3.769 5.167 1.398

-3.886 4.781 895

-117 -386 -503

Gerealiseerd resultaat

567

-1.535

1.340

2.875

Omschrijving Totale baten Totale lasten Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

Het gerealiseerd resultaat voor 2024 inclusief mutaties reserves bedraagt € 1.340.000 positief en is op de balans verantwoord onder het eigen vermogen als gerealiseerd resultaat. Dit positieve resultaat dient in het juiste perspectief te worden gezien. De begroting 2024 werd met een verwacht positief resultaat vastgesteld van € 567.000. Gedurende het jaar 2024 zijn er besluiten genomen die ertoe hebben geleid dat dit resultaat naar verwachting € -1.535.000 negatief zou bedragen. Bij het vaststellen van de jaarrekening blijkt het resultaat € 2.875.000 hoger dan verwacht. Dit komt onder andere door resultaten van ontheemden opvang € 765.000, overhevelingen naar 2025 van € 885.000 en een bijstelling van de algemene uitkering gemeentefonds van € 396.000 als gevolg van de decembercirculaire 2024. Onze vermogenspositie hebben wij in 2024 zien toenemen met € 3.524.000. Dit is voornamelijk het gevolg van de toevoeging van het rekeningresultaat 2023 van € 4.422.000. Het saldo van de mutaties in 2024 bedraagt € 895.000. Per 31 december 2024 bedraagt de Algemene reserve € 11.476.000. Zie voor nadere toelichting paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Reserves Algemene reserve

Bestemmingsreserves

Totaal

Saldo 1-1-2024

9.107

22.145

31.252

Rekeningresultaat 2023 Mutaties exploitatie: toevoegingen Mutaties exploitatie: onttrekkingen Mutaties exploitatie: afschrijvingslasten

3.059 325 -1.015 0

1.363 3.560 -2.708 -1.060

4.422 3.885 -3.723 -1.060

Saldo 31-12-2024

11.476

23.300

34.776

De Algemene reserve is afgelopen jaren op een gewenst en acceptabel niveau gebracht. Bij de vaststelling van de begroting 2018 is besloten de minimale hoogte van de Algemene reserve vast te stellen op €2.400.000. De resultaten van de grondexploitaties over 2024 zijn conform de uitgangspunten rechtstreeks toegevoegd aan de Algemene reserve. Zie voor nadere toelichting paragraaf Grondbeleid. 3 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Voorgesteld wordt het resultaat van ontheemden te storten in de algemene reserve en niet in de bestemmingsreserve. Na toevoeging van de voorgestelde rekeningresultaatbestemming 2024 van € 1.340.000 aan de algemene reserve, bedraagt de algemene reserve € 12.816.000 en bedragen de bestemmingsreserves € 23.300.000. Hierdoor komt het totale eigen vermogen uit op € 36.116.000. Een gedetailleerd overzicht is te vinden in de toelichting op de balans, onderdeel reserves.

Kerngegevens 2023

2024

1.003 2.885 6.192 5.760 4.661 20.501

1.010 2.860 6.151 5.670 4.796 20.487

1.552 22 1.574

1.593 22 1.615

5.886 67 2.105 8.058

5.885 68 2.105 8.058

8.602 215 8.817

8.602 215 8.817

Sociale structuur Aantal inwoners - 0 tot en met 4 jaar - 5 tot en met 14 jaar - 15 tot en met 44 jaar - 45 tot en met 64 jaar - 65 en ouder

Aantal leerlingen - Basisonderwijs - Speciaal onderwijs Fysieke structuur Oppervlakte gemeente (in hectares) - Land - Binnenwater - Buitenwater

Aantal woonruimten - Woningen - Logiesfunctie Financiële structuur (in €) Vaste schuld

11.250.000

Per inwoner 549

10.425.000

Per inwoner 509

- Totaal lasten - Totaal baten Gerealiseerd saldo van baten en lasten - Mutatie reserves Gerealiseerd resultaat

-52.827.000 57.837.000 5.010.000 -588.000 4.422.000

-2.577 2.821 244 -29 216

-62.303.000 62.748.000 445.000 895.000 1.340.000

-3.041 3.063 22 44 65

- Opbrengsten belastingen - Opbrengsten heffingen - Algemene uitkering (gemeentefonds)

4.041.000 5.824.000 34.764.000

197 284 1.696

4.446.000 6.061.000 38.277.000

217 296 1.868

4 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Infographic

5 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit: - het jaarverslag met de programmaverantwoording en de paragrafen; - de jaarrekening met het overzicht van baten en lasten en de balans. De programmaverantwoording In de programmaverantwoording wordt aan het begin van ieder programma beschreven of bereikt is wat we hebben beoogd en wat daarvoor is gedaan. •

Verschillenanalyse Per programma zijn de verschillen tussen de begrote – en de werkelijke baten en lasten geanalyseerd. De analyse van de budgetten van de programmarekening wordt per programma uitgewerkt in "Wat heeft het gekost".

•

Doorberekening kosten SED organisatie In de programma’s worden de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces. Een groot deel van de kosten van de SED organisatie is ook het gevolg van het primaire proces. De kosten van de SED organisatie worden dan ook toegerekend aan de taakvelden. In 2024 was de bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling SED organisatie € 13.663.000 Deze kosten zijn toegerekend aan de taakvelden. De afwijkingen ten opzichte van de ramingen staan in de verschillenanalyse in de programma’s omschreven als “Bijdrage SED”.

De paragrafen De paragrafen bevatten de verantwoording van hetgeen in de overeenkomstige paragrafen in de begroting is opgenomen. Resultaat Het resultaat wordt onderscheiden in gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten en gerealiseerd resultaat. Het verschil bestaat uit de mutaties in de reserves. Afronding Voor zover mogelijk zijn alle in de jaarstukken genoemde bedragen afgerond op € 1.000.

6 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Programmaverantwoording Bestuur en dienstverlening

Inleiding In 2024 is de uitvoering van het coalitieakkoord “Samen bouwen aan Drechterland” verder opgepakt.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we er voor gedaan? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we in 2024 wilden behalen. Per doelstelling geven we aan wat we hebben bereikt en wat we daarvoor gedaan hebben. Bestuur en ondersteuning Ambitie Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan?

In Drechterland hebben we een open bestuurscultuur. We communiceren actief en zijn transparant hoe wij werken. Via de raadsagenda geven we aan wanneer en op welke wijze we beleid bespreken en communiceren we actief met inwoners over belangrijke onderwerpen. Door de WOO (Wet Open Overheid) projectmatig in te voeren, geven we efficiënter invulling aan het beschikbaar stellen van openbare informatie

Bestuur en ondersteuning (inwonersparticipatie) Ambitie De gemeente is van en voor de inwoners van Drechterland. Daarom betrekken wij inwoners bij de politiek. Wat hebben we bereikt? Inwoners zijn door de organisatie bij diverse projecten betrokken. Wat hebben we ervoor Bij verschillende projecten zijn inwoners en verenigingen vroegtijdig gedaan? betrokken (offline en/ of online - via platform samen.drechterland.nl), bij nieuw beleid en/ of de uitvoering. Denk hierbij aan de omgevingsvisie, Centrum West Venhuizen en Ontwikkeling gebied Hoogkarspel Zuid. Dienstverlening Ambitie Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan?

Wij leveren goede en duidelijke dienstverlening, met oog voor de behoeften en vragen van inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Wij leveren snelle en slimme dienstverlening met heldere procedures. In 2024 hebben we het onderdeel ‘bereikbaarheid’ uit het uitvoeringsprogramma focus op DVL voorbereid en afspraken ter verbetering vastgesteld. Leidinggevenden hebben een sturende rol in deze. Deze afspraken worden in 2025 gemonitord middels een onderzoek naar de telefonische bereikbaarheid.

7 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Regionale samenwerking Ambitie

Regionale samenwerking is goed en belangrijk én draagt bij aan onze bestuurskracht. Wat hebben we bereikt? De regionale samenwerking groeit en is ook voor onze gemeente van belang. Op de schaal van Noord-Holland Noord en Westfriesland zijn in 2024 mooie resultaten behaald. Op de schaal van Noord-Holland Noord is met succes een aanvraag ingediend voor een Regiodeal. En in Westfriesland is een belangrijke stap gezet om te komen tot een goede afweging bij de verdeling van de schaarste openbare ruimte. Er is behoefte aan ruimte voor wonen, recreatie, mobiliteit, energietransitie en nog veel meer zaken. De Westfriese gemeenten hebben een Ruimtelijke Agenda Westfriesland opgesteld waarin ordenende principes zijn uitgewerkt die moeten helpen bij zorgvuldige ruimtelijke onderneming. Daarnaast is een start gemaakt met de herijking van het Pact van Westfriesland. Wat hebben we ervoor gedaan? Zowel bestuurlijk als ambtelijk wordt een bijdrage geleverd aan de vele regionale projecten. Waar nodig nemen we ook de verantwoordelijkheid om als bestuurlijk- en/of ambtelijk opdrachtgever bij te dragen aan de regionale samenwerking. Algemene dekkingsmiddelen Ambitie Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Overhead en overige lasten Ambitie Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

In Drechterland maken we zorgvuldige afwegingen bij de besteding van beschikbare middelen. • Een structureel en reëel evenwichtige financiële positie. • De algemene reserve is op een toereikend niveau. • De begroting van Drechterland is transparant en toegankelijk. Met inachtneming van de uitgangspunten zoals opgenomen in de Kadernota 2024-2028 een structureel en reëel sluitende begroting 2025. In afwachting van Rijksmaatregelen ten aanzien van de ravijnjaren 2026 en verder is de organisatie gestart met het ombuigingsproces. De gemeente Drechterland is een professionele gemeente die is uitgerust om de hedendaagse vraagstukken op te kunnen pakken. Het afgelopen jaar stond in het teken van doorontwikkeling. We hebben belangrijke stappen gezet om de organisatie verder te versterken. Een belangrijke pijler in 2024 was de evaluatie van de sturingsfilosofie ‘Sturing & Ruimte’. In samenwerking met medewerkers en leidinggevenden is geanalyseerd hoe we sturing en verantwoordelijkheid binnen de organisatie optimaal kunnen inrichten. Dit heeft waardevolle inzichten opgeleverd die bijdragen aan verdere professionalisering en effectieve besluitvorming. We hebben een medewerkersonderzoek uitgevoerd, waarin medewerkers de organisatie gemiddeld een 7 gaven. Dit onderzoek bood aanknopingspunten voor verbetering, waaronder aantrekkelijk werkgeverschap en interne samenwerking.

Naast dit onderzoek zijn exitgesprekken gevoerd door een externe partij, wat extra inzicht heeft gegeven in de beweegredenen van vertrekkende medewerkers en hoe we als organisatie verder kunnen groeien.

8 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen zijn middelen die geen specifiek bestedingsdoel hebben. Voor een aantal dekkingsmiddelen verwijzen we voor een uitgebreidere toelichting naar andere onderdelen in deze begroting. Overzicht algemene dekkingsmiddelen (* 1.000 euro) Begroting primitief

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Lokale heffingen (belastingen) Gemeentefonds (algemene uitkering) Dividenden en rente op obligaties Grondexploitatie Saldo financieringsfunctie

4.166 36.017 166 0 0

4.340 37.880 210 149 0

4.446 38.277 225 169 510

Totaal

40.349

42.579

43.627

Voor een toelichting op de lokale heffingen wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Algemene uitkering gemeentefonds In de primitieve begroting 2024 is uitgegaan van een algemene uitkering met een totale omvang van €36.017.000. Bij de Najaarsnota 2023, Kadernota 2024-2028 en de Najaarsnota 2024 is de raming op basis van onder andere de mei- en septembercirculaire bijgesteld tot een bedrag van € 37.880.000. Het uiteindelijke bedrag dat in 2024 ontvangen is als algemene uitkering bedraagt € 38.277.000, een positief verschil van € 397.000. Dit komt doordat bij de decembercirculaire 2024 extra middelen zijn ontvangen (€148.000). Daarnaast zijn er nog afrekeningen geweest uit oudere jaren (€ 249.000).

Overhead Overhead moet centraal worden begroot (begroting) en verantwoord (jaarstukken). Onder overhead wordt het geheel van functies verstaan dat gericht is op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Voorbeelden hiervan zijn: leidinggevenden primair proces, communicatie, juridische zaken, bestuurszaken, bestuursondersteuning, facilitaire zaken, ICT, huisvesting, financiën en toezicht en controle op de eigen organisatie. Conform het BBV worden baten en lasten van overhead niet meer onder de afzonderlijke beleidsprogramma’s geregistreerd, maar centraal onder een afzonderlijk taakveld. Overhead (* 1.000 euro) Lasten Overhead Huisvesting ICT DeSom Ondersteuning organisatie Communicatie Juridische Zaken Algemene kosten bedrijfsvoering Werkplaats

5.317 636 1.110 239 62 34 162 14

Totaal Overhead

7.574

Baten

237 1.053

43 1.334

9 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Vennootschapsbelasting Voor de berekening van de vennootschapsbelasting is onderzocht bij welke activiteiten opbrengsten van derden worden ontvangen en of de activiteiten mogelijk te kwalificeren zijn als ondernemingsactiviteiten. Naast de grondexploitaties worden op de overige activiteiten geen winst gemaakt.

Onvoorzien Het bedrag aan onvoorzien is bepaald op € 1 euro per inwoner. Voor 2024 is het bedrag voor onvoorzien vastgesteld op € 20.000. Gedurende het jaar zijn er geen besluiten genomen die ten laste van het budget onvoorzien zijn gekomen.

Met wie hebben we samengewerkt? Voor het programma Bestuur en ondersteuning werken we samen met de volgende verbonden partijen, deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen: • SED organisatie • Shared Service Centrum ICT DeSom • Westfries Archief • Ondersteuning bestuurlijke samenwerking West-Friesland (OBS) • NV Bank Nederlandsche gemeenten (BNG) • Alliander NV

Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2024

Begroting 2024

Werkelijk 2024

Totaal lasten Totaal baten

-10.676 42.279

-11.230 44.804

-11.050 45.660

Saldo van baten en lasten

31.603

33.574

34.610

Toevoeging aan de reserves Onttrekking aan de reserves

0 322

0 357

0 322

31.925 Voordelig

33.931 Voordelig

34.932 Voordelig

Resultaat

10 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Toelichting afwijkingen JR2024 t.o.v. B2024 (>€ 20.000)

Bedrag

V/N

Lasten: Kapitaallasten Bijdrage SED

-298 N 270 V

Overhevelingsbesluit programma Bestuur en Dienstverlening CUP regionale samenwerking Wachtgeld en APPA Rekenkamer Interim gemeentesecretaris Bijdrage DESOM Onvoorzien Nieuwe burgerinitiatieven Vennootschapsbelasting Overige verschillen

250 V 36 V -250 N 21 V 33 V 24 V 20 V 35 V 73 V -34 N

Totaal lasten:

180 V

Baten: Leges Burgerzaken Bijdrage DESOM Rentebaten ontvangen Algemene uitkering SPUK: uitvoeringsbudget sportaccommodaties Toeristenbelasting Overige verschillen

24 V -24 N 225 V 397 V 114 V 115 V 5 V

Totaal baten:

856 V

Totaal verschil

1.036 V

Lasten: Kapitaallasten (€ 298.000 nadeel) De kapitaallasten zijn de rente- en afschrijvingslasten. De kapitaallasten worden toegerekend aan de programma's. Drechterland heeft een totaal voordeel van €56.000 aan kapitaallasten. Programma Bestuur en dienstverlening Programma Ruimte Programma Samenleving

€ 298.000 nadeel € 154.000 voordeel € 200.000 voordeel € 56.000 voordeel

Bijdrage SED (€ 270.000 voordeel) De SED organisatie brengt de bijdrage in rekening. De bijdrage wordt toegerekend aan de programma’s. Drechterland heeft een totaal voordeel van €214.000 voor de bijdrage SED. Programma Bestuur en dienstverlening Programma Ruimte Programma Samenleving

€ 349.000 voordeel € 17.000 voordeel € 152.000 nadeel € 214.000 voordeel

Het verschil in programma Bestuur en dienstverlening bij de bijdrage SED is de overheveling van de SED budgetten van €79.000. Dit komt voor programma Bestuur en dienstverlening uit op een voordeel van €349.000. Het overhevelingsbesluit wordt hieronder verantwoord. 11 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Overhevelingsbesluit programma Bestuur en dienstverlening (€ 250.000 voordeel) In het Overhevelingsbesluit 2024-2025 zijn de volgende niet-bestede incidentele budgetten overgeheveld naar boekjaar 2025. Dit levert een voordeel op voor de jaarstukken 2024. - Overheveling SED - Vernietiging archief - Project bouwdossiers - Verbeteracties dienstverlening - Cursus politiek actief - Procedure burgemeester - Rekenkamer - Opleiding griffier CUP regionale samenwerking (€ 36.000 voordeel) De regionale samenwerkingsprojecten hebben in 2024 minder personele inzet vanuit de SED Organisatie gevraagd Wachtgeld en APPA (€ 250.000 nadeel) Door een verlaging van de wettelijke rekenrente moet het in voorziening opgenomen bedrag worden verhoogd om aan toekomstige verplichtingen te kunnen voldoen. Een verhoging was verder nodig in verband met de lopende wachtgelduitkering. Rekenkamer (€ 21.000 voordeel) In 2024 was er geen rekenkamer actief in de gemeente. Daardoor zijn er geen nieuwe onderzoeken gestart en is een groot deel van het budget niet uitgegeven. Interim gemeentesecretaris (€ 33.000 voordeel) Voor de inhuur ter vervanging van de gemeentesecretaris zijn incidenteel extra middelen beschikbaar gesteld. Er zijn, mede door opgenomen verlof, in 2024 minder uren ten laste gebracht van dit budget dan was berekend.

Bijdrage DESOM (€ 24.000 voordeel) De bijdrage aan SSC DeSom is in 2024 lager uitgevallen doordat de uiteindelijke vastgestelde begroting van DeSom afweek ten opzichte van de opgenomen raming bij de gemeente. Onvoorzien (€20.000 voordeel) Gedurende het jaar zijn er geen besluiten genomen die ten laste van het budget onvoorzien zijn gekomen. Nieuwe burgerinitiatieven (€ 35.000 voordeel) Er zijn geen kosten gemaakt voor burgerinitiatieven. Vennootschapsbelasting (€ 73.000 voordeel) De voorlopige aanslag van 2023 is terug ontvangen in 2024. Baten: Leges Burgerzaken (€ 24.000 voordeel) Voor de leges reisdocumenten zijn er vier verschillende legesbedragen die de inkomsten bepalen. Keuzes van de inwoner voor een product zijn vooraf niet in te schatten, inkomsten (en afdrachten) kunnen daardoor afwijken van de ramingen. Bijdrage DESOM (€ 24.000 nadeel) De bijdrage aan SSC DeSom wordt voor 95% doorberekend aan de SED Organisatie. Door de lagere uitgave aan DeSom is ook een lagere inkomst van SED gerealiseerd. Rentebaten ontvangen (€ 225.000 voordeel) De rente is voorzichtig begroot, maar uiteindelijk hebben we meer rente op de schatkist ontvangen. 12 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Algemene uitkering (€ 397.000 voordeel) In de decembercirculaire gemeentefonds is de algemene uitkering bijgesteld met € 148.000. Deze bijstelling kon niet meer in de begroting worden verwerkt, waardoor de werkelijke uitkering hoger is dan de begrote uitkering. De overige € 249.000 is ontstaan door afrekeningen van oude jaren welke in 2024 door het Rijk zijn uitbetaald. SPUK uitvoeringsbudget sportaccommodaties (€ 114.000 voordeel) In 2024 is er subsidie van het Rijk ontvangen van de investeringen 2023. Toeristenbelasting (€ 115.000 voordeel) Vanaf 2023 worden de verblijven van arbeidsmigranten ook meegenomen in de heffing. Het definitieve aantal overnachtingen in 2023 was pas bekend in 2024. Het aantal overnachtingen over 2024 is hierdoor te laag ingeschat. Daarnaast zijn er door een externe partij controles op de toeristenbelasting uitgevoerd. Ook hieruit kwamen meer overnachtingen dan in eerste instantie opgegeven. Advies is om de begroting voor 2025 bij te stellen bij de Kadernota 2025. Toelichting afwijkingen JR2024 t.o.v. B2024 (>€ 20.000)

Bedrag

V/N

Onttrekking Reserve Vitale dorpen

-35 N

Overige verschillen

35 V

Totaal verschil

0 V

Reserve vitale dorpen (€ 35.000 nadeel) Er zijn geen kosten gemaakt voor de burgerinitiatieven in 2024, waardoor er geen onttrekking aan de reserve Vitale dorpen heeft plaatsgevonden.

13 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Ruimte

Inleiding Het programma Ruimte gaat onder andere over het beheer en ontwikkeling van de bestaande openbare ruimte, ontwikkeling van nieuwe woningen, het stimuleren van duurzaamheid en de bedrijvigheid van onze mooie gemeente. In de gemeente Drechterland is het goed wonen maar er moet ook ruimte zijn voor economische bloei, natuur landbouw en duurzame ontwikkeling. Dat betekent dat we verschillende uitdagingen zo veel mogelijk gecombineerd oppakken en dat we afwegingen maken die passen bij de wensen van onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Het gaat binnen dit programma over de onderwerpen: • Ruimtelijke ontwikkeling • Openbare ruimte • Vergunningverlening • Veiligheid • Economie • Duurzaamheid en Milieu In 2024 hebben we gewerkt tegen een dynamische achtergrond. Maatschappelijke opgaven en taken worden steeds complexer, de mondigheid van onze stakeholders wordt groter en er vallen steeds meer taken binnen onze verantwoordelijkheid als gemeenten. Ondanks een krapper wordende arbeidsmarkt hebben we binnen alle nieuwe opgaven dit jaar stappen gezet. Zo hebben we opvang gefaciliteerd voor ontheemden, is de aanpak tegen ondermijning gegroeid, hebben we woningbouwplannen versneld, zijn we verdergegaan met de inbedding van de omgevingswet en zijn stappen gemaakt in het verduurzamen van onze gemeente.

Allemaal resultaten die bijdragen aan de grote maatschappelijke opgaven waar we niet alleen in de gemeente voor staan maar die bijdragen aan regionale en landelijke opgaven. De uitdagingen waar we als gemeente voor staan zijn niet in één jaar te realiseren en vragen tijd. Daarbij zijn we als gemeente ook afhankelijk van externe factoren. De stand van de economie, de arbeidsmarkt en de bouw- en woningmarkt zijn van invloed op onze manier van werken. Daarnaast zijn beschikbare middelen die we van het Rijk hebben bepalend voor wat we als gemeente kunnen doen. In dit hoofdstuk geven wij daarom uitvoerig aan welke resultaten er in 2024 zijn gehaald op de verschillende onderwerpen binnen het programma ruimte.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we in 2024 wilden behalen. Per doelstelling geven we aan wat we hebben bereikt en wat we daarvoor gedaan hebben. Veiligheid Ambitie Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan?

Drechterland is en blijft één van de veiligste gemeenten van Westfriesland. Wij willen dat alle inwoners, ondernemers en bezoekers veilig en overlastvrij kunnen leven in onze gemeente. Door zichtbare en meer gerichtere handhaving in te zetten op probleemen/of aandachtsgebieden. We hebben uitvoering gegeven aan het Integraal veiligheidsplan en hebben de onderwerpen hieruit opgepakt, uitgevoerd en uitgerold. 14

Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Veiligheid Ambitie Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan?

Beheer openbare ruimte Ambitie Wat hebben we bereikt?

Als gemeente willen wij een sterk signaal afgeven door aanhoudende overlast, ondermijnende activiteiten, geweld of (jeugd)criminaliteit terug te dringen. De veiligheidsgevoelens binnen de gemeente nog meer te verbeteren door de kleine ergernissen sneller en gerichter aan te pakken. Enerzijds is op preventief vlak ingezet op bewustwording van ondermijning en cybercriminaliteit. Anderzijds is aan de repressieve kant veel inzet gepleegd op lopende en nieuwe zorg- en Veiligheidscasussen, waarbij er veelal sprake was van ernstige multi problematieken. Drechterland is een leefbare, groene en goed onderhouden gemeente. Openbare verlichting De openbare verlichting is veilig en functioneel. Bruggen De bruggen zijn veilig en functioneel. Water en beschoeiingen Watergangen zijn bevaarbaar (waar nodig) en faciliteren het aquatisch leven, beschoeiingen zijn veilig en functioneel. Groen Op basis van vier beleidsmetingen kan gezegd worden dat de huidige beeldkwaliteit op hoofdlijnen op een B-niveau uitkomt. Dit betekent dat de kwaliteit aan de gestelde ambities voldoet.

Wat hebben we ervoor gedaan?

Spelen De speeltoestellen zijn heel en veilig. Bruggen Vervangen bovenbouw brug D012 Stationsweg Westwoud. Vervangen schampkanten brug BV0246 Lakemanweg overgenomen van HHNK, die deze kosten heeft vergoed). Aanbrengen trappen bij brug Reigersborg Zuid. Vervangen houten dekplanken brug D094. Inspecteren kunstwerken. Beschoeiingen en water Incidenteel vervangen onveilige/bezweken beschoeiing. Baggeren bermsloten, 2e jaar van cyclus van 7 jaar. Opstarten baggerbestek 2024-2025 (regulier baggerwerk, meervoudig onderhands is aanbesteed).

(brug

dat

Wegen. Deklagen op asfaltwegen zijn vervangen waaronder op de Koggeweg, Markerwaardweg, Kleine Immert en Oosterblokker. Elementen verhardingen zijn vervangen en aangebracht op voetpaden en rijbanen. Belijning vervangen op wegen en klein onderhoud uitgevoerd. Openbare verlichting De openbare verlichting in Venhuizen fase 3 (locaties gelegen tussen Markerwaarweg, Westerkerkweg en Padland) en Hoogkarspel fase 3 (locaties tussen de Kleine Immert, Vangershof en Noordervoort) is vervangen. Tevens zijn er kleine kabel- en kast reconstructies uitgevoerd om veilig werken aan de elektrische installaties te waarborgen en de openbare verlichting te laten functioneren. 15 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Groen Het boomonderhoud is conform de afgesproken cyclus uitgevoerd. We hebben 1/3 van het bomenareaal gecontroleerd. Daar waar nodig zijn onderhoudsmaatregelen uitgevoerd. Het onderhoud is gestart in 2024 en wordt afgerond in 2025. Spelen De speeltoestellen zijn conform de speelnotitie 2 keer gecontroleerd. Daar waar nodig zijn onderhoudsmaatregelen uitgevoerd. Economie Ambitie Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Drechterland is een gemeente waar economie ruim baan wordt geboden. • Dienstverlening aan ondernemers verbeterd. • Bedrijvigheid gestimuleerd. • Ingezet op voortbestaan van agrarische bedrijven • Toeristisch product versterkt. • Ingezet op kleinschalige ontwikkeling van het toerisme. • We hebben onze lokale ondernemers zo goed mogelijk benut bij gemeentelijke aanbestedingen. • Voortbestaan agrarische bedrijven. • Uitvoering gegeven aan de lokaal economische agenda (accountplan) zodat de samenwerking met lokale en regionale ondernemersverenigingen gecontinueerd en versterkt wordt. • Het relatienetwerk versterkt door actief bedrijven te bezoeken. • Ondernemers ondersteuning geboden via het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord op het gebied van financiering, verduurzaming, innoveren, digitaliseren. • Op regionaal niveau de ontwikkelingen en initiatieven afgestemd op het gebied van bedrijventerreinen, winkelgebieden, agrarische sector en huisvesting van buitenlandse werknemers. • Vergroten van de bewustwording over cybercrime tijdens cybercongres voor ondernemers. • Het ondernemersklimaat gestimuleerd via het budget Regionaal Economische Agenda. We dragen daarmee bij aan projecten die de economie stimuleren zoals Talent Academy, Greenport Noord-Holland Noord, toeristische promotie van de regio Westfriesland en het Startersloket Westfriesland.

• Vergroten van de bewustwording over cybercrime tijdens cybercongres voor ondernemers. • De toeristische marketing voor Westfriesland gestimuleerd via het magazine ‘Beleef Westfriesland’ en de lancering van de website www.beleefwestfriesland.nl met uitagenda; • Gestart met ‘Beleef Westfriesland’ op de socials; • Een eigen (sub)website met toeristische informatie voor Drechterland gelanceerd: beleefwestfriesland.nl/drechterland; • Promotieplan Regio Westfriesland geactualiseerd; • Voorbereidingen getroffen om de regio promotie van Beleef Westfriesland door te ontwikkelen in de komend 4 jaar. • Voorbereidingen getroffen voor een eigen toeristische papieren plattegrond van Drechterland, naast een plattegrond voor de regio Westfriesland.

16 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Economie: Leadersubsidie Ambitie Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan? Duurzaamheid en milieu Ambitie Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan?

Westfriesland is een vitaal, beleefbaar en duurzame regio. LEADER is een Europees subsidieprogramma gericht op lokale ontwikkeling. Het moedigt inwoners en ondernemers aan om samen te werken, nieuwe ideeën te bedenken én uit te voeren. Om de leefbaarheid in plattelandsgebieden te verbeteren. In 2024 hebben de eerste projecten akkoord gekregen van de Lokale Actiegroep voor een LEADER subsidie. Financiële ondersteuning geboden aan initiatieven uit de samenleving die gericht zijn op het leven en werken in de plattelandsgemeente. Drechterland is een duurzame gemeente met oog voor landschappelijke kwaliteit. We willen CO2 reduceren en het opwekken van duurzame energie faciliteren. CO2 reductie door het verduurzamen van de bebouwde omgeving (inclusief bedrijventerreinen) en opwek van duurzame energie. • Met de CDOKE subsidie van het rijk is uitvoerende capaciteit vergroot. • We hebben de inwoners en bedrijven geïnformeerd hoe ze zuinig om kunnen gaan met energie, kunnen isoleren en duurzame energie op kunnen wekken. • We hebben de inwoners en bedrijven geïnspireerd door te communiceren over goede voorbeelden via de eigen website SamenEnDuurzaam.nl en het Duurzaam Bouwloket. • Vanuit het Nationaal Isolatie Programma (NIP) is een lokale isolatieaanpak opgesteld. De uitvoering is in 2024 aan ‘Klimaatroute’ aanbesteed en loopt door tot 2027.

In dat kader zijn diverse energiecoaches opgeleid. • Het uitvoeringsprogramma aanpak energiearmoede is afgerond. • Voor het opstellen van een wijkuitvoeringsplan (buitengebied) is subsidie aangevraagd. Bij het opstellen van het wijkuitvoeringsplan wordt met woningeigenaren, Liander en andere stakeholders gewerkt om in beeld te brengen hoe en wanneer de stap naar aardgasvrij gemaakt kan worden. • In samenwerking met het Duurzaam Ondernemersloket zijn voor bedrijven energiescans uitgevoerd. • De verduurzaming van zwembad het Streekbad en voetbalvereniging Spirit is aanbesteed. Er is gestart met de uitvoering. • De RES 2.0 is opgesteld en aangeboden aan de raad. • De ambitie voor opwek van duurzame energie is verwerkt in de Omgevingsvisie. • Er is een Routekaart verduurzaming eigen vastgoed gemaakt en in het vervolg hierop wordt een strategisch vastgoed plan (beleidsmatig) opgesteld.

Duurzaamheid en milieu: klimaatadaptatie Ambitie Drechterland groeit actief mee met klimaatverandering om in 2050 hetzelfde beschermingsniveau als nu te hebben. Wat hebben we bereikt? Bij nieuwe inrichting van openbare ruimte is deze klimaatbestendig en waterrobuust uitgevoerd ten aanzien van de thema’s wateroverlast, hittestress en droogte. Wat hebben we ervoor • Er is verdere uitvoering gegeven aan de Uitvoeringsagenda gedaan? Klimaatadaptatie. In dat kader is bijvoorbeeld actualisatie van de klimaatstresstest voorbereid en is het project 'Stimulans op klimaatadaptatie bij bedrijventerreinen' gestart. 17 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

•

Duurzaamheid en milieu: afval Ambitie Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan?

Er is gestart met het vertalen van de klimaatkansenkaart en het rapport over de vergroeningslocaties naar concrete inrichtingseisen voor de openbare ruimte die worden vastgelegd in een beleidsplan.

Drechterland beschikt over een adequate afvalinzameling en verwerking. Implementatie recycletarief afgerond. Goede afweging tussen kosten, dienstverlening en milieuresultaat. Het jaar stond in het teken van de implementatie recycletarief. Daarnaast hebben we GFE cocons geplaatst. Ook hebben we uitvoering gegeven aan aanbevelingen van de evaluatie dienstverleningsovereenkomst, waaronder deelname Benchmark, uitvoering onderzoek toekomstkader afvalinzameling en marktoriëntatie en samenwerking met HVC en regio verbeterd. Eveneens hebben we beter inzicht gekregen in onze prestaties door deel te nemen aan de Benchmark Huishoudelijk Afval.

Duurzaamheid en milieu: begraafplaats Ambitie Adequaat, efficiënt en piëteitsvol beheer van de begraafplaats. Wat hebben we bereikt? Actuele administratie, heldere uniforme organisatiestructuur en inzicht in begraafcapaciteit. Wat hebben we ervoor De startnotie begraafplaatsen Drechterland is afgerond. In 2025 wordt gedaan? het beheer- onderhoudsplan opgesteld. Duurzaamheid en milieu: overdracht bodemtaken Ambitie Een duurzame bodemkwaliteit. Wat hebben we bereikt? Door nieuwe bodem- en grondwaterverontreinigingen te voorkomen en verontreinigde ondergrond te sanering en/of te beheren hebben we bijgedragen aan een duurzame bodemkwaliteit waarbij zich geen risico’s voordoen voor de gezondheid en het milieu. Vanuit het oogpunt van kennis, schaalgrootte, kritieke massa, efficiëntie en ter voorkoming van versplintering is de uitvoering van de bodemtaken ondergebracht bij de omgevingsdienst. Wat hebben we ervoor Door het evenwichtig toedelen van functies aan locaties en het stellen gedaan? van regels aan activiteiten wordt de gewenste bodemkwaliteit bereikt. Het gaat hierbij om de chemische bodemkwaliteit en om thema’s zoals het verlies van organische stof of verzilting. De bodemtaken met betrekking tot toezicht, handhaving, vergunningverlening en advisering heeft de omgevingsdienst op een adequate manier uitgevoerd.

De volledige verantwoording vindt plaats in het (bestuurlijk) jaarverslag van deze gemeenschappelijke regeling. Ruimtelijke ontwikkeling Ambitie Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Een gezonde evenwichtige woningmarkt met passende woningen, voor nu en later. • We hebben gewerkt aan het versnellen van de woningbouwopgave met een betaalbaar, gevarieerd, aantrekkelijk en duurzaam woonaanbod voor iedere doelgroep. We hebben ons ingezet om tot en met 2030 1.200 nieuwe woningen te realiseren. • We hebben opdracht gegeven om een gebiedsgericht programma op te stellen voor de gebiedsontwikkeling van Hoogkarspel Zuid. Daarnaast hebben we gewerkt aan het ambitiedocument voor Hoogkarspel Zuid en zijn we gestart met het participatietraject door een gebiedscafé te organiseren; 18

Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

• • • •

We hebben de anterieure overeenkomst met de initiatiefnemers gesloten en het bestemmingsplan voor de woningbouwontwikkeling Centrum-West vastgesteld; We hebben het omgevingsplan vastgesteld voor de woningbouwontwikkeling Landje van Fleur; We hebben de planologische procedures voor de nieuwbouwplannen De Wouden II en de Sportvelden Schellinkhout afgerond (onherroepelijk); We hebben samen met de huurdersraden, Het Grootslag en De Woonschakel nieuwe prestatieafspraken gemaakt.

Ruimtelijke ontwikkeling: omgevingswet Ambitie Drechterland is goed voorbereid op ruimtelijke ontwikkelingen Wat hebben we bereikt? • Inwoners en bedrijven weten hoe zij omgevingsvergunningaanvragen indienen in het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). • We hebben, samen met Enkhuizen en Stede Broec, ervaring op gedaan met een omgevingsplan. Wat hebben we ervoor We hebben intern onze werkprocessen opgesteld en doorgevoerd. We gedaan? hebben inwoners en bedrijven geholpen om met het DSO aan de slag te gaan. We hebben in 2024 de pilot omgevingsplan opgemaakt en in ontwerp ter inzage gelegd. Dat heeft geleid tot vaststelling in januari 2025. Ruimtelijke ontwikkeling: omgevingsvisie Ambitie Drechterland heeft een vastgestelde omgevingsvisie Wat hebben we bereikt? De ontwerp omgevingsvisie heeft ter inzage gelegen. We zijn bezig met de inspraak op het ontwerp te verwerken en streven naar vaststelling in het derde kwartaal van 2025. Wat hebben we ervoor Er is gesproken met inwoners, bedrijven en overlegpartners. De gedaan? ontwerpvisie is opgemaakt en ter inzage gelegd. Ruimtelijke ontwikkeling: woonakkoord Ambitie Westfriesland behoort tot de 10 beste woonregio’s van Nederland. Wat hebben we bereikt? • Tot en met 2030 worden in Westfriesland 12.500 nieuwe woningen gebouwd.

In 2023 tot en met het eerste half jaar van 2024 zijn in de regio circa 1050 nieuwe woningen opgeleverd; • We hebben gewerkt aan het versnellen van de woningbouwopgave met een betaalbaar, gevarieerd, aantrekkelijk en duurzaam woonaanbod voor iedere doelgroep; • We hebben gewerkt aan het op peil houden en uitbouwen van de kwaliteit en aantrekkelijkheid van de bestaande voorraad; • We hebben onderscheidende en complementaire nieuwbouw producten aan de regionale woningvoorraad toegevoegd; • We hebben langer zelfstandig wonen gestimuleerd. Wat hebben we ervoor • We hebben samen met ontwikkelaars, de provincie en de gedaan? corporaties uit de regio versnellingstafels georganiseerd gericht op de versnelling van de realisatie van de woningbouwopgave uit de Woondeal. Daarnaast hebben we eventuele nieuwe woningbouwlocaties in beeld gebracht welke kansrijk zijn om tot en met 2030 tot ontwikkeling te laten komen; • We hebben een nieuw flexibel regionaal afwegingskader voor Westfriese nieuwbouwinitiatieven ontwikkelt. Dit kader geeft richting en ruimte voor ideeën vanuit de markt. Aan de hand van dit kader zijn nieuwbouwplannen regionaal afgestemd. 19 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Ruimtelijke ontwikkeling: stolpenbeleid Ambitie De stolp wordt behouden. Wat hebben we bereikt? Er is een aanvang gemaakt met het opstellen van een stolpenbeleid. Wat hebben we ervoor Er is gezamenlijk met andere gemeenten geparticipeerd in een traject gedaan? van Mooi Noord-Holland om te komen tot een basis voor een Stolpenbeleid dat verder kan worden uitgewerkt tot een Stolpenbeleid dat specifiek is voor Drechterland. Verplichte indicatoren Naam indicator Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Functiemenging

Eenheid Bron Aantal per 1.000 jongeren Bureau Halt Aantal per 1.000 inwoners CBS Aantal per 1.000 inwoners CBS Aantal per 1.000 inwoners CBS

2021 10 0,5 2,3 0,8

2022 6 0,3 2 0,8

2023 9 1 3,2 1,2

2024 6 0,5 3,2 0,5.

Aantal per 1.000 inwoners

CBS

4,3

5

3,4

2,4

% Aantal per 1.000 inwoners Vestigingen (van bedrijven) van 15 tm 64 jaar Omvang huishoudelijk kg per inwoner restafval Hernieuwbare elektriciteit % Gemiddelde WOZ waarde x € 1.000

LISA

41,5

41,8

42,2

n.b.

LISA

157

164,8

170

n.b.

n.b. 24,3 305

116 34,8 337

n.b. n.b. 399

n.b. n.b. 413

4

16,2

13,3

n.b.

79,2

79,6

79,6

79,1

702

787

884

913

810

901

1.004

1.034

CBS RWS CBS Basisregistratie Nieuw gebouwde woningen Aantal per 1.000 woningen adressen en gebouwen Demografische druk % CBS Gemeentelijke woonlasten In euro's COELO eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten In euro's COELO meerpersoonshuishouden *N.B. - Deze gegevens zijn niet beschikbaar bij de bronhouder

Met wie hebben we samengewerkt? Voor het programma Ruimte werken we samen met de volgende verbonden partijen, deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen: • Veiligheidsregio Noord-Holland Noord • Recreatieschap Westfriesland • Afvalbeheer Westfriesland (ABWF) • Omgevingsdienst Noord-Holland Noord • Archeologie West-Friesland • Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord • HVC Groep

20 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2024

Begroting 2024

Werkelijk 2024

Totaal lasten Totaal baten Saldo van baten en lasten

-16.193 6.286 -9.907

-19.183 7.115 -12.068

-19.117 8.323 -10.794

Toevoeging aan de reserves Onttrekking aan de reserves

-150 579

-3.470 4.560

-3.560 4.225

-9.478 Nadelig

-10.978 Nadelig

-10.129 Nadelig

Resultaat

Toelichting afwijkingen JR2024 t.o.v. B2024 (>€ 20.000)

Bedrag

V/N

Lasten: Kapitaallasten Bijdrage SED

154 V 17 V

Overhevelingsbesluit programma Ruimte Openbare orde en veiligheid Wegen/ verhardingen reiniging en onkruidbestrijding Gladheidsbestrijding Maatregelen Nieuweweg Verkeer Bruggen onderhoud Openbaar groen Riolering Afvalinzameling Bijdrage Omgevingsdienst Klimaat en duurzaamheid Ruimtelijke ordening Omgevingswet Plankosten Grondexploitaties Vergunningverlening Woningmarkt Bouw- woning en welstandstoezicht Overige verschillen

530 V 22 V 75 V 21 V 23 V 28 V -25 N -42 N -31 N 48 V 32 V -172 N -91 N 145 V -115 N -639 N 27 V 70 V -36 N 25 V

Totaal lasten:

66 V

Baten: Grondexploitaties Bijdrage van derden in de kosten wegen Voorziening riolering Voorziening afvalinzameling Overige inkomsten afval Klimaat en duurzaamheid Plankosten Overige verschillen

659 V 77 V -28 N -90 N 99 V 165 V 341 V -14 N

Totaal baten: Totaal verschil

1.209 V 1.274 V

21 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Lasten: Kapitaallasten (€ 154.000 voordeel) De kapitaallasten zijn de rente- en afschrijvingslasten. De kapitaallasten worden toegerekend aan de programma's. Drechterland heeft een totaal voordeel van € 56.000 aan kapitaallasten. Programma Bestuur en dienstverlening Programma Ruimte Programma Samenleving

€ 298.000 nadeel € 154.000 voordeel € 200.000 voordeel € 56.000 voordeel

Bijdrage SED (€ 17.000 voordeel) De SED organisatie brengt de bijdrage in rekening. De bijdrage wordt toegerekend aan de programma’s. Drechterland heeft een totaal voordeel van € 214.000 voor de bijdrage SED. Programma Bestuur en dienstverlening Programma Ruimte Programma Samenleving

€ 349.000 voordeel € 17.000 voordeel € 152.000 nadeel € 214.000 voordeel

Overhevelingsbesluit programma Ruimte (€ 530.000 voordeel/ nadeel) In het Overhevelingsbesluit 2024-2025 zijn de volgende niet-bestede incidentele budgetten overgeheveld naar boekjaar 2025. Dit levert een voordeel op voor de jaarstukken 2024. - CUP Ontwikkelen verkeersmodel - Noord -Zuidverbinding - Komportalen - Project eenduidige werkwijze - Donatie kruidenrijke grasmengels - Herstellen schade bermen - Herstellen en aanplanten bomen n.a.v. stormschade - CUP Ondermijning - CUP Aanmoedigen buurtpreventie - CUP Maatregelen cybercrisis - CUP Aandacht wapenbezit en drugs - Handhaving oneigenlijk gebruik woningen - Ruimtelijke klimaatadaptatie - Parkeren Uiterdijk - Gebiedsgerichtprogramma Hoogkarspel Zuid - CUP woonprogramma - Stolpenbeleid - Generatie wonen Openbare orde en veiligheid (€ 22.000 voordeel) Het budget bestaat uit zowel personeel- als materiaalkosten, waarbij een groot gedeelte voorkomt uit personeel- en materiaalkosten, zoals de handhavingskosten. Waarbij minder budget is gebruikt dan vooraf begroot. Wegen/ verhardingen reiniging en onkruidbestrijding (€ 75.000 voordeel) Door het machinaal vegen en onkruidbestrijding op verhardingen in eigen beheer is er een eenmalig financieel voordeel ontstaan op het budget.

22 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Gladheidsbestrijding (€ 21.000 voordeel) Het budget gladheidsbestrijding (GHB) bestaat uit twee delen. De vaste lasten en de variabele lasten. De variabele lasten worden berekend op een gemiddeld aantal strooibeurten. Daarnaast houden we rekening met weersomstandigheden als sneeuwval en ijzel die extra kosten genereren. In 2024 zijn de variabele lasten lager uitgevallen en is het budget niet uitgegeven aan GHB. Maatregelen Nieuweweg (€ 23.000 voordeel) In januari 2025 staat een bewonersavond op de planning om te bekijken hoe de Nieuweweg beter ingericht kan worden, tevens kijken we naar provinciale subsidies om dit mogelijk te maken. Verkeer (€ 28.000 voordeel) Over 2024 zijn er minder personeelskosten gerealiseerd dan begroot. De begroting ging uit van een heel jaar formatie terwijl er pas sinds maart bezetting is op deze functie. Bruggen onderhoud (€ 25.000 nadeel) De kosten voor uitvoering (aannemer) en advies (ingenieursbureau) zijn hoger dan begroot door de sterk stijgende inflatie. Openbaar groen (€ 42.000 nadeel) In 2024 hebben we een toename van zieke Iepen geconstateerd in het buitengebied van Drechterland die direct gekapt werden om extra verspreiding van de ziekte te voorkomen. De kosten voor het kappen van de bomen waren vooraf niet voorzien. Riolering (€ 31.000 nadeel) Er is meer klein onderhoud uitgevoerd dan geïnventariseerd was.

Deze reparaties waren benodigd ter voorbereiding van het relinen dat in 2026 uitgevoerd gaat worden. Afvalinzameling (€ 48.000 voordeel) De eindafrekening 2023 HVC viel positief uit; deze teruggave is verwerkt in 2024. Het saldo van lagere lasten en hogere opbrengsten is verrekend met de voorziening afvalinzameling. Bijdrage Omgevingsdienst (€32.000 voordeel) De Omgevingsdienst heeft over het gehele jaar alle uren besteed die waren geraamd voor het uitvoeringsprogramma van de gemeente Drechterland. Bij de afrekening bleek dat een bedrag van bijna 17.000 euro niet in rekening werd gebracht. Dit heeft te maken met projecten die op uur basis worden afgerekend. Een aantal projecten zijn efficiënter uitgevoerd dan gepland en een project is doorgeschoven naar 2025. Ook was rekening gehouden met een doorberekening van de loonkostenstijging bij de Omgevingsdienst. Tot op heden heeft de Omgevingsdienst de loonkostenstijging binnen de eigen begroting op kunnen vangen. Klimaat en duurzaamheid (€ 172.000 nadeel) Er zijn meer kosten gemaakt dan voorzien, deze worden echter voor het grootste deel gedekt door subsidies. Dit is bijvoorbeeld zo bij de kosten voor de inhuur van capaciteit die gedekt worden door de ‘capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid’ (CDOKE) regeling.

Het programma duurzaamheid kent een bestemmingsreserve waaruit over gebleven kosten gedekt kunnen worden. Ruimtelijke ordening (€ 91.000 nadeel) Als gevolg van twee procedures zijn veel hogere kosten gemaakt voor extern juridisch advies. Omgevingswet (€ 145.000 voordeel) Het project omgevingswet is een langdurig project. De inwerkingtreding van de wet is meerdere keren uitgesteld. Nu is de wet inmiddels in werking getreden. Er moet nog veel gebeuren. Het vaststellen van de omgevingsvisie is met een half jaar uitgesteld. Er is later gestart met een herziening van de nota Grondbeleid en het opstellen van een programma Kostenverhaal & Financiële bijdrage. Er is eerder een budget vastgesteld voor het gehele programma Omgevingswet, dit budget is over meerdere jaren begroot. Kosten die wij in 2024 niet hebben gemaakt schuiven door naar 2025. 23 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Plankosten (€ 115.000 nadeel) Advieskosten voor ruimtelijke ontwikkelingen zijn € 21.000 hoger dan begroot. De doorbelasting van uren is lager dan begroot en geeft een voordeel van € 157.000. Betaling van de Bijdrage Startbouw Impuls (BSI) aan de ontwikkelaar geeft een nadeel van € 225.000 (budgetneutraal). Grondexploitaties (€ 639.000 nadeel) Jaarlijks wordt het saldo van lasten en baten van grondexploitaties geactiveerd en verantwoord op de balans. Op deze wijze ontstaat op de balans een boekwaarde per project. Deze lasten en baten hebben dus in eerste instantie geen invloed op begroting en jaarrekening. Vergunningverlening (€ 27.000 voordeel) Deze post komt voort uit een besluit uit 2024 waarin er een extra vergunningsverlener is aangevraagd. Deze is per abuis dubbel opgenomen waardoor er nu een voordeel van 27.000 euro openstaat. Deze zal in de voorjaarsnota 2025 worden afgeraamd en zal voor 2025 en verder komen te vervallen. Woningbouw (€ 70.000 voordeel) De doorbelasting van uren op projecten is minder dan geraamd, waardoor de kosten € 70.000 lager zijn. Bouw- woning en welstandstoezicht (€ 36.000 nadeel) De welstandcommissie is in 2024 meer ingeschakeld dan begroot. Dit kan worden verklaard door een toename van het aantal omgevingsvergunning aanvragen.

De kosten voor deze welstandcommissie worden doorberekend in de bouwleges die worden opgelegd aan de aanvragers, dus de inkomsten zijn hier ook mee gestegen met de kosten. Daarnaast zijn er meer handhavingsactiviteiten geweest in 2024 waarbij de commissie adviseert over een eventuele legalisering van een overtreding. Baten: Grondexploitaties (€ 659.000 voordeel) Jaarlijks wordt het saldo van lasten en baten van grondexploitaties geactiveerd en verantwoord op de balans. Op deze wijze ontstaat op de balans een boekwaarde per project. Deze lasten en baten hebben dus in eerste instantie geen invloed op begroting en jaarrekening. Bijdrage van derden in de kosten wegen (€ 77.000 voordeel) Het aantal “derden” dat graafwerkzaamheden aanvraagt is groter dan begroot, waardoor de totale bijdrage en legeskosten inherent ook hoger wordt. Voorziening riolering (€ 28.000 nadeel) Als gevolg van onder andere lagere bijdrage aan SED en toegerekende rente, heeft er een lagere onttrekking plaatsgevonden in de voorziening riolering dan begroot. Voorziening afvalinzameling (€ 90.000 nadeel) Als gevolg van de lagere lasten en hogere inkomsten afvalinzameling heeft er een lagere onttrekking aan de voorziening plaatsgevonden dan begroot.

Overige inkomsten afval (€ 99.000 voordeel) In 2024 zijn een aantal extra inkomsten geboekt voor de vergoedingen voor verpakkingsmateriaal 2023 en de eindafwikkeling verpakkingsmateriaal 2021. Daarnaast dient nog een verrekening plaats te vinden voor een, door Verpact, verkeerd uitgekeerde zwerfafvalvergoeding. Klimaat en duurzaamheid (€ 165.000 voordeel) Er zijn in het boekjaar subsidiemogelijkheden ontstaan die aangevraagd en verkregen zijn. Dit leidt tot meer inkomsten dan voorzien. Bijvoorbeeld de ‘capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid’ (CDOKE) regeling en de subsidie vanuit het Nationaal Isolatie Programma (NIP). Deze middelen zijn deels besteed in 2024 maar kennen een meerjarige uitvoeringstermijn.

24 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Plankosten (€ 341.000 voordeel) De bijdrage door de ontwikkelaars diverse woningbouwplannen geeft een voordeel van € 115.000 en de Bijdrage Startbouw Impuls (BSI) voor de ontwikkeling van de Fruittuin geeft een voordeel van € 225.000 (budgetneutraal). Toelichting afwijkingen JR2024 t.o.v. B2024 (>€ 20.000) Onttrekking Reserve Hoogkarspel Zuid Onttrekking Reserve Omgevingswet Onttrekking Reserve Landschapsplannen Onttrekking Algemene reserve - Maatregelen Nieuweweg Onttrekking Algemene reserve - Noord Zuid verbinding Onttrekking Algemene reserve - Donatie kruidenrijke grasmengsels Onttrekking Algemene reserve - Woonprogramma Storting Algemene reserve - Winstnemingen grondexploitaties Overige verschillen Totaal verschil

Bedrag

V/N -188 N -145 N -12 N -23 N -20 N -8 N -16 N -20 N 7 V -425 N

Reserve Hoogkarspel Zuid (€ 188.000 nadeel) Voor Hoogkarspel Zuid is in 2024 een bestemmingsreserve ingericht. Het budget in 2024 is niet volledig besteed. Via het overhevelingsbesluit 2024-2025 is gevraagd het niet-bestede deel van het budget over te hevelen naar boekjaar 2025. In 2024 hebben we minder onttrokken aan de reserve voor dekking. Reserve Omgevingswet (€ 145.000 nadeel) Het saldo van de lasten en baten wordt onttrokken aan de bestemmingsreserve. In 2024 is minder onttrokken aan de reserve voor dekking. Reserve Landschapsplan (€ 12.000 nadeel) In 2024 staat er een onttrekking begroot aan de reserve landschapsplan voor het incidentele budget recreatieve voorzieningen. Het budget is niet volledig besteed in 2024 en daarom wordt er minder onttrokken aan de reserve voor dekking. Algemene reserve (€ 87.000 nadeel) In 2024 staan er onttrekkingen aan de algemene reserve begroot voor de uitgaven aan de onderstaande budgetten. De budgetten zijn niet tot niet-volledig besteed. Alleen de werkelijke kosten worden onttrokken aan de algemene reserve. Het budget is niet volledig besteed in 2024 en daarom wordt er minder onttrokken aan de reserve voor dekking. - Maatregelen Nieuweweg - Noord- Zuid verbinding - Donatie kruidenrijke grasmengsels - Woonprogramma - Winstneming grondexploitaties (meer gestort dan begroot)

25 Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Samenleving

Inleiding Voor het Sociaal Domein stond 2024 in het teken van verbinding en preventie. Verbinding om ervoor te zorgen dat de inwoners die dat nodig hebben, de juiste hulp en ondersteuning konden krijgen. En preventie om ervoor te zorgen dat we inwoners in een zo vroeg mogelijk stadium konden helpen. Dat hebben we als gemeente niet alleen gedaan. Ook sportverenigingen, het wijkteam, de buurtsportcoaches, scholen, adviesraden, vrijwilligers, mantelzorgers en zorgverleners speelden een hele belangrijke rol in het leggen van verbindingen en het bieden van zorg en ondersteuning. Zo hebben we met elkaar gewerkt om de gemeente Drechterland inclusief, toegankelijk, weerbaar, sportief en bovenal gezond te houden.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we in 2024 wilden behalen. Per doelstelling geven we aan wat we hebben bereikt en wat we daarvoor gedaan hebben. Onderwijs Ambitie Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan?

Sport, cultuur en recreatie Ambitie Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan?

Kinderen in de gemeente Drechterland krijgen les in een leeromgeving die bijdraagt aan hun ontwikkeling in aantrekkelijke, veilige en gezonde schoolgebouwen. We hebben onderstaande stappen gezet om de huisvesting van scholen toekomstbestendig te houden • De scenariostudie in Venhuizen voor basisscholen Josefschool en 't Padland is afgerond. • Daaropvolgend is een haalbaarheidsstudie afgerond naar de renovatiemogelijkheden van de basisscholen Josefschool en 't Padland. • De opdracht tot herijking van het Integraal Huisvestingsplan en de financiële doorvertaling is verleend. Drechterland kent een rijk verenigingsleven, goede sportactiviteiten en een gevarieerd cultureel aanbod. • We hebben bereikt dat de huidige voorzieningen en activiteiten fysiek en financieel toegankelijk zijn en blijven voor onze inwoners. • Onze lokale sport– en cultuurcoaches, het welzijnswerk en jeugd– en jongerenwerk hebben jongeren gestimuleerd om hun talenten te ontwikkelen. • We hebben sport– en cultuurorganisaties en verenigingen gesubsidieerd. • In 2024 is er uitvoering gegeven aan het Lokale Sportakkoord Drechterland. We hebben een brochure uitgebracht waarin al het sportaanbod binnen de gemeente is verzameld, specifiek voor de doelgroep 55+. 26

Jaarstukken 2024 Drechterland 7 juli 2025 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

•

•

•

•

• • • Sociaal Domein Ambitie Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan?

Daarnaast is er een buurtsportcoach actief ingezet via Team Sportservice West Friesland. De buurtsportcoach heeft activiteiten georganiseerd rondom beweging op en rond scholen, verenigingen en verzorgingshuizen en adviseert daarnaast op vele manieren om sport en bewegen te stimuleren in de gemeente. Doortrappen West-Friesland heeft ook in de zomer van 2024 verschillende fietsactiviteiten georganiseerd, zoals fiets valpreventie, fiets opfrisroutes en fietstochten in groepsverband in Drechterland georganiseerd. Er is in de gemeente een cultuurcoach actief via de Westfriese bibliotheken. De cultuurcoach heeft gewerkt aan verschillende doelstellingen, zoals het bevorderen van vertrouwdheid bij kinderen met één of meer kunst- en cultuurvormen. Door het opstellen van een sporthuldigingsprotocol wordt duidelijk wanneer, onder welke voorwaarden en op welke wijze de inwoners door de gemeente kunnen worden gehuldigd voor een geleverde sportprestatie. Er zijn middelen beschikbaar gesteld om een gezonde financiële basis en duurzaam bestaan te bewerkstelligen voor Dorpshuis het Centrum. Voor het Streekbad zijn middelen uitgetrokken om het zwembad toekomstbestendig te maken. We hebben uitvoering gegeven aan het uitvoeringsplan Brede Specifieke Uitkering (SPUK).

De gemeente verleent professionele zorg tegen verantwoorde kosten. We hebben ervoor gezorgd dat inwoners met een persoonlijke zorgvraag professionele zorg hebben ontvangen. • We hebben een start gemaakt met de ontwikkeling van de brede visie sociaal domein, waarbij we gebruik maken van input opgehaald tijdens de bijeenkomsten met de raad en adviesraad. We zijn gestart met de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd, met als doel de jeugdzorg te verbeteren en financieel gezond te maken. • We hebben het preventieve aanbod Jeugd geïnventariseerd, inzichtelijk gemaakt en voorbereidende stappen gezet voor het komen tot een dekkend preventief zorglandschap. • Er heeft een aantal gesprekken plaatsgevonden om de samenwerking tussen gemeenten en huisartsen te verbeteren, met als doel het aantal dure verwijzingen te verminderen. • We hebben de regionale toekomstvisie (psychisch) kwetsbare inwoners vastgesteld en we zijn zowel regionaal als lokaal gestart met de uitvoering van het meerjarig implementatieplan. • Het regionale inkooptraject Wonen met Ondersteuning is succesvol afgerond. • De regionale subsidietender inloopvoorzieningen GGZ is succesvol afgerond. • De verordening Beschermd Wonen en Beschermd Thuis 2025 is vastgesteld. • In 2024 is de regionale inkoop jeugdhulp en Wmo voortgezet. Om een zorgvuldig proces te doorlopen is de ingangsdatum uitgesteld naar 1 juli 2025.