Financieel Herstelplan GGiD 2023 (2023-12)
Tekst van het document
Financieel herstelplan GGiD 2023
Herstelplan GGiD 2023 Inhoudsopgave
Samenvatting ....................................................................................................... 3 1
Inleiding ........................................................................................................ 4
2
Financiële positie GGD HN .............................................................................. 6
3
Maximaal beschikbaar uit eigen vermogen GGD HN ......................................... 6
3.1 Bestemmingsreserves .................................................................................... 6 3.2 Algemene Reserve.......................................................................................... 7 3.3 Te bestemmen resultaat................................................................................. 9 3.4 Maximaal beschikbaar vanuit het eigen vermogen GGD HN ............................ 9 4
Regelgeving ................................................................................................. 10
4.1 Kadernota reserves en voorzieningen ........................................................... 10 4.2 Gemeenschappelijk toezichtkader gemeenten 2020 ..................................... 11 4.3 Ondergrens algemene reserve ...................................................................... 11 5
Varianten belicht.......................................................................................... 12
5.1 Maximale variant ......................................................................................... 12 5.2 Minimale variant .......................................................................................... 12 5.3 Midden variant ............................................................................................. 12 6
Advies ......................................................................................................... 13
Bijlage 1: Brief provincie Noord Holland .............................................................. 14 Bijlage 2: Uitwerking deelnemersbijdrage 3 varianten .......................................... 15 Bijlage 3: Uitwerking algemene reserve 3 varianten .............................................. 16 Bijlage 4 Begroting 2023 na 1e wijziging............................................................. 17
Auteur: Afdeling: Vertrouwelijkheid:
Jeroen Becking Concerncontroller GGD Intern
Datum: Documentnr:
15-11-2022
Versie:
1.3
Geldig vanaf: Pagina 2 van 18
Herstelplan GGiD 2023 Samenvatting Op 2 november 2022 heeft het AB van GGD Hollands Noorden (GGD HN) besloten te stoppen met het GGiD. Uit dit besluit volgt dat GGD HN een verlies moet nemen ten laste van de exploitatie 2022 ter
hoogte van de geactiveerde kosten ad € 3.923.290. De algemene reserve wordt hierdoor ultimo 2022 negatief. Het provinciaal financieel toezicht geeft aan dat de negatieve algemene reserve binnen een periode van 4 jaar moet worden aangezuiverd.
In voorliggend herstelplan zijn 3 varianten uitgewerkt die alle voorzien in: 1.
Aanzuivering van de algemene reserve;
3.
De mogelijkheid voor deelnemers de éénmalige bijdrage in vier jaarlijkse termijnen te voldoen.
2.
Een éénmalige bijdrage van de deelnemers;
De volgende varianten zijn uitgewerkt: Maximale variant. In deze variant zet GGD HN het maximaal beschikbare deel van het eigen vermogen in met als doel de éénmalige deelnemersbijdrage te minimaliseren.
Minimale variant. In deze variant zet GGHN geen eigen middelen in en wordt de afboeking in zijn geheel verhaald op de deelnemers.
Midden variant. In deze variant zet GGD HN een deel van de van het beschikbare eigen vermogen in, waarbij GGD HN de mogelijkheid behoudt om tegenvallers op te vangen en andere risico’s af te dekken.
Op grond van de huidige financiële positie is bekeken wat GGD HN maximaal vanuit het eigen
vermogen kan bijdragen aan het herstelplan. Hierbij zijn zowel de bestemmingsreserves als de reeds begrote stortingen en onttrekkingen van de algemene reserve tegen het licht gehouden. Op grond hiervan heeft GGD HN maximaal € 985.000 beschikbaar (maximale variant). De algemene reserve
wordt hierbij ultimo 2023 teruggebracht tot nihil en de deelnemersbijdrage geminimaliseerd.
Vervolgens is de wenselijkheid onderzocht van een volledig uitgeputte algemene reserve. Hierbij is
gekeken naar de eigen regelgeving en naar het toezichtkader. Tevens is bekeken op welke wijze een minimale omvang van de algemene reserve kan worden gekwantificeerd.
Op grond hiervan wordt geadviseerd te kiezen voor de midden variant, waarbij de GGD HN € 373.500
uit het eigen vermogen bijdraagt aan het herstelplan GGiD en de eenmalige deelnemersbijdrage op € 3.549.790 wordt bepaald. (zie paragraaf 5.3).
Auteur: Afdeling: Vertrouwelijkheid:
Jeroen Becking Concerncontroller GGD Intern
Datum: Documentnr:
15-11-2022
Versie:
1.3
Geldig vanaf: Pagina 3 van 18
Herstelplan GGiD 2023
1
Inleiding
Op 2 november 2022 heeft het AB van GGD HN besloten te stoppen met het GGiD. Als gevolg hiervan
dient de opgebouwde balanswaarde van het GGiD ad €3.923.290. te worden afgeboekt ten laste van het resultaat 2022 van GGD HN. Het resultaat van GGD HN over 2022 wordt hierdoor negatief. Dit
negatieve resultaat wordt ten laste van de algemene reserve gebracht, waardoor deze ultimo 2022
(naar verwachting) negatief zal worden. Uitgaande van de bij de BURAP 2 gepresenteerde stand van de algemene reserve, kan het volgende (bijgestelde) beeld worden gegeven.
Algemene reserve per 31-12-2022,
Stand algemene reserve Afboeking GGID Saldo per 31-12 Te bestemmen resultaat' BURAP 2 Verwacht saldo inclusief 'te bestemmen resultaat '
Prognose BURAP 2 2022 1.082.000 -3.923.290 -2.841.290 169.000 -2.672.290
Op grond van het Gemeenschappelijk Toezicht Kader Gemeenten 2020 (GTK Gemeenten 2020), dient GGD HN een herstelplan op te stellen om de algemene reserve binnen de periode van de
meerjarenbegroting aan te zuiveren. Zie ook bijgaande brief (bijlage 1) van de provincie Noord-
Holland voor de toepassing van het GTK gemeenten 2020 in relatie met het in werking treden (in 2024) van het Gemeenschappelijk Toezichtkader Gemeenschappelijke Regelingen 2022.
In het GTK 2020 gemeenten (pag.23) is de volgende passage opgenomen t.a.v. een negatieve algemene reserve:
De omvang van de algemene reserve kan onvoldoende zijn om een rekeningtekort te dekken.
Daardoor kan de algemene reserve een negatieve stand verkrijgen. Wanneer dit zich voordoet, moet de gemeente deze negatieve stand binnen de termijn van de meerjarenraming
wegwerken. Lukt dit niet en is er een langere periode dan vier jaar nodig en daardoor kan niet worden voldaan aan het criterium van een ‘structureel en reëel evenwicht’, dan is er altijd
sprake van preventief toezicht. Over de sanering van een negatieve algemene reserve maken de gemeente en de toezichthouder afspraken, die zij bestuurlijk afstemmen én vaststellen Het AB GGD HN heeft op 2 november 2022 eveneens besloten om: (6) Het dagelijks bestuur op te dragen een voorstel te doen tot wijziging van de begroting
2023 GGD HN met als doel de financiële consequenties van het onder 1 genoemde besluit op
te vangen en dit zo spoedig mogelijk na de besluitvorming op 2 november 2022 voor zienswijze in procedure te brengen. De begrotingswijziging uiterlijk in april 2023 ter vaststelling aan te bieden.
Naar aanleiding van dit besluit zijn in dit voorstel zijn 3 varianten uitgewerkt die voorzien in het
aanzuiveren van de algemene reserve GGD HN binnen de kaders van het GTK 2020 Gemeenten. Alle
varianten voorzien in een éénmalige verhoging van de deelnemersbijdrage 2023. De varianten voorzien Auteur: Afdeling: Vertrouwelijkheid:
Jeroen Becking Concerncontroller GGD Intern
Datum: Documentnr:
15-11-2022
Versie:
1.3
Geldig vanaf: Pagina 4 van 18
Herstelplan GGiD 2023 ook in de mogelijkheid voor deelnemers om de éénmalige bijdrage in 4-jaarlijkse termijnen te
voldoen 1. Er is geen variant uitgewerkt waarin de GGD HN de aanzuivering van het eigen vermogen via de reguliere begroting (bezuinigingen) oplost. Eerdere onderzoeken en begrotingsontwikkelingen tonen aan dat deze ruimte er niet is. Het gaat om de volgende varianten:
Maximale variant. In deze variant zet GGD HN het maximaal beschikbare deel van het eigen vermogen in met als doel de eenmalige deelnemersbijdrage te minimaliseren.
Minimale variant. In deze variant zet GGHN geen eigen middelen in en wordt de afboeking in zijn geheel verhaald op de deelnemers.
Midden variant. In deze variant zet GGD HN een deel van de van het beschikbare eigen vermogen in, waarbij GGD HN de mogelijkheid behoudt om tegenvallers op te vangen en andere risico’s af te dekken.
De keuze voor één van de varianten hangt samen met afspraken en die GGD HN heeft gemaakt zoals
die zijn vastgelegd in door het algemeen bestuur vastgesteld beleid en het provinciale toezichtkader. Voor alle varianten is in bijlage 2 het effect opgenomen op de deelnemersbijdrage, en in bijlage 3 het effect op de algemene reserve
Achtereenvolgens wordt ingegaan op de financiële positie van GGD HN (2), wordt het bedrag berekend dat GGD HN maximaal de beschikbaar heeft vanuit het eigen vermogen (3), wordt de relevante
regelgeving belicht (4) en worden de drie genoemde varianten afgezet tegen hetgeen in 2, 3 en 4 naar voren is gebracht (5). Afgesloten wordt met een advies (6).
1
Indien het AB GGDHN, na de zienswijzeprocedure, besluit tot het verhogen van de deelnemersbijdrage in 2023, ontstaat hiermee een vordering van GGDHN op de deelnemers. GGDHN kan op grond van deze vordering de totale bijdrage als bate verwerken in 2023. Dit staat in principe los van het feitelijke tijdstip van betaling door deelnemers. Auteur: Afdeling: Vertrouwelijkheid:
Jeroen Becking Concerncontroller GGD Intern
Datum: Documentnr:
15-11-2022
Versie:
1.3
Geldig vanaf: Pagina 5 van 18
Herstelplan GGiD 2023 2
Financiële positie GGD HN
De financiële positie van GGD HN staat ook zonder de afboeking als gevolg van het stoppen met het
GGiD onder druk. Dit kan het best worden bezien vanuit het meerjarig verloop van het eigen vermogen (algemene reserve en bestemmingsreserves). Geactualiseerd naar BURAP 2 2022 komt hier het volgende beeld uit naar voren.
Verloop Algemene reserve, bestemmingsreserves, Eigen vermogen (BURAP ll 2022 i.c.m MJB 2023 -2026)
BURAP 2 2022
2023
2024
2025
2026
Stand per 1-1 Toevoeging Onttrekking Saldo per 31-12
1.082.000 1.251.000
578.000
578.000
578.000
1.082.000
673.000 578.000
578.000
578.000
578.000
Te bestemmen resultaat
169.000
180.000
180.000
180.000
Verwacht saldo inclusief 'te bestemmen resultaat '
1.251.000
758.000
938.000 1.118.000 1.118.000
495.000
545.000
395.000
Totaal bestemmingsreserves
445.000
445.000
Totaal eigen vermogen
1.746.000 1.303.000 1.333.000 1.563.000 1.563.000
Totaal eigen vermogen ex 'te bestemmen resultaat '
1.577.000 1.123.000
973.000 1.023.000 1.023.000
Het totale eigen vermogen van GGD HN bedraagt ultimo 2022 naar verwachting € 1.746.000 (exclusief
de afboeking GGiD, inclusief ‘te bestemmen resultaat 2022’). Dit eigen vermogen is deels wel, en deels niet inzetbaar voor het herstelplan GGiD. Dit wordt hieronder uiteengezet.
3
Maximaal beschikbaar uit eigen vermogen GGD HN
Het eigen vermogen van GGD HN bestaat uit de algemene reserve en een drietal bestemmingsreserves. Het eigen vermogen heeft een voor een deel een directe relatie met de (meerjaren)begroting. Dit vloeit enerzijds voort uit de expliciete bestemming die door het AB is gegeven aan bestemmingsreserves,
anderzijds heeft dit te maken met bestuurlijk vastgestelde stortingen en/of onttrekkingen ten laste of ten gunste van de begroting 2023. Daarnaast zijn ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan na
opstelling van de BURAP 2 van belang om te kunnen vaststellen wat GGD HN maximaal kan bijdragen aan het herstelplan GGiD.
3.1
Bestemmingsreserves
GGD HN heeft drie bestemmingsreserves, de reserve rijksvaccinatieprogramma, de reserve
gezondheidsonderzoeken en de reserve Covid 19. Op grond van de BURAP 2 en (meerjaren)begroting 2023-2026, laten deze bestemmingsreserves het volgende beeld zien.
Auteur: Afdeling: Vertrouwelijkheid:
Jeroen Becking Concerncontroller GGD Intern
Datum: Documentnr:
15-11-2022
Versie:
1.3
Geldig vanaf: Pagina 6 van 18
Herstelplan GGiD 2023 Verloop Bestemmingsreserves (MJB 2023 -2026 & BURAP2)) Stand per 1-1 Reserve gezondheidsonderzoeken Toevoeging Onttrekking
BURAP 2 2022 50.000 50.000
2023 100.000 50.000
100.000
150.000
Stand per 1-1 Reserve rijksvacinatieprogramma Toevoeging Onttrekking
243.000
Stand per 1-1 Reserve Covid 19 Toevoeging Onttrekking
2024 150.000
2025
2026 50.000
150.000 0
50.000
50.000
111.000
111.000
111.000
111.000
132.000 111.000
111.000
111.000
111.000
111.000
284.000
284.000
284.000
284.000
284.000
284.000
284.000
284.000
284.000
284.000
0 50.000
De reserve gezondheidsonderzoeken en de reserve rijksvaccinatieprogramma zijn nodig om het beleid van GGD HN uit te voeren en worden verder buiten beschouwing gelaten.
De bestemmingsreserve Covid 19 heeft meer het karakter van een risicoreserve. De bestemming van
deze reserve heeft betrekking op risico’s die voortvloeien uit de afwikkeling van de coronacrisis en dan specifiek gericht op die kosten c.q. gederfde inkomsten die niet door het rijk worden vergoed.
Bij het vaststellen van BURAP 2 2022 in het DB is besloten deze reserve ook in 2023 aan te houden. Hierbij speelden 2 aspecten een rol. Het eerste aspect betrof de gederfde inkomsten t.a.v. de
reizigersvaccinaties. De BURAP 2 2022 liet zien dat deze in 2022 nog steeds niet geheel zijn hersteld van de pandemie, en de verwachting is dat dit voor 2023 ook niet geheel het geval zal zijn. Tweede
punt betrof de (huisvesting)verplichtingen die GGD HN is aangegaan en die soms langer doorlopen dan de op dit moment bekende horizon van de meerkostenregeling COVID 19 (medio 2023). Omdat
onlangs duidelijk is geworden dat VWS op dit punt met een aparte regeling zal komen, vervalt dit risico naar verwachting.
Omdat de bestemmingsreserve Covid 19 voor een deel overeenkomstige bestedingsdoeleinden heeft met de algemene reserve, lijkt het logisch deze in te zetten voor het financieel herstelplan GGiD. De reserve heeft ultimo 2022 een stand van € 284.000. Gederfde inkomsten voor reizigersvaccinatie worden daarmee een regulier bedrijfsrisico.
3.2
Algemene Reserve
De algemene reserve van GGD HN kende (afgezien van de afboeking GGiD) ultimo 2022 een saldo van € 1.251.000. Dit is inclusief het geprognotiseerde ‘nog te bestemmen resultaat’ 2022 (BURAP 2) ad €
169.000.
In de begroting voor 2023 is een onttrekking begroot aan de algemene reserve van € 673.000.
Daarnaast is een storting begroot van het ‘nog te bestemmen resultaat’ 2023 van € 180.000. De begrote onttrekking uit de algemene reserve bestaat uit een drietal componenten (zie oplegger begroting 2023):
In overeenstemming met de vastgestelde Kadernota 2023 worden in 2023 de volgende uitgaven ten laste van algemene reserve gebracht: Auteur: Afdeling: Vertrouwelijkheid:
Jeroen Becking Concerncontroller GGD Intern
Datum: Documentnr:
15-11-2022
Versie:
1.3
Geldig vanaf: Pagina 7 van 18
Herstelplan GGiD 2023 1. 2. 3.
Doorontwikkeling JGZ (€ 50.000) (eenmalig). Versterken van informatiebeveiliging & privacybescherming (€ 500.000). Versterken van infectiepreventie (€ 123.000).
Ad 1. Doorontwikkeling JGZ. Het betreft hier een éénmalige onttrekking. Aanwending van dit bedrag in het kader van het financieel herstelplan betekent dat de voorgenomen doorontwikkeling wordt
bemoeilijkt c.q. moet worden stopgezet. Voorgesteld wordt deze post verder buiten beschouwing te laten voor het financieel herstelplan GGiD.
Ad 2 en 3. De onttrekkingen voor het versterken van de informatiebeveiliging & privacybescherming en infectiepreventie van in totaal € 623.000 betreffen structurele posten binnen de begroting van GGD HN. Deze structurele kosten zijn in 2023 éénmalig gedekt uit de algemene reserve. Deze onttrekking is in de begroting 2023 (blz. 9) als volgt toegelicht:
De begroting 2023 is sluitend en de algemene reserve wordt overeenkomstig het Financieel herstelplan 2018 met € 180.000 opgebouwd. In overeenstemming met de vastgestelde Kadernota 2023 worden in 2023 de volgende uitgaven ten laste van algemene reserve gebracht: • Doorontwikkeling JGZ (€ 50.000 eenmalig). • Versterken van informatiebeveiliging & privacybescherming (€ 500.000). • Versterken van infectiepreventie (€ 123.000). De meerkostenregeling COVID-19 is verlengd voor 2022. De extra kosten worden incidenteel gedeclareerd bij het Ministerie van VWS. Voor 2023 is er nog geen toezegging over een meerkostenregeling COVID-19. De GGD verwacht echter, dat er op termijn extra middelen vanuit het Rijk beschikbaar gesteld worden. Voorzichtigheidshalve wordt voorgesteld de uitgaven te dekken uit de algemene reserve om een tussentijdse begrotingswijziging in 2023 te voorkomen. Mocht het Rijk de uitgaven in 2023 structureel gaan financieren, dan wordt het algemene bestuur via de bestuurlijke rapportages geïnformeerd en zal de onttrekking aan de algemene reserve niet hoeven plaatsvinden. In het meerjarenperspectief vanaf 2024 is financiering vanuit rijksmiddelen opgenomen en hebben we het voorzichtigheidsprincipe losgelaten. Hoewel duidelijk is dat de meerkostenregeling COVID-19 is verlengd, is de regelgeving hieromtrent
verzwaard. Zo moeten GGD-en nu bijvoorbeeld vooraf een begroting indienen. Het is op dit moment niet duidelijk hoe dit gaat uitpakken.
Inmiddels is wel duidelijk geworden dat het Rijk wel middelen beschikbaar heeft gesteld voor de
versterking van de infectiepreventie (minimaal voor 2023 en 2024), maar niet voor de versterking van informatiebeveiliging & privacy.
Ten aanzien van de bijdrage voor infectiepreventie kan de begrote onttrekking hierdoor vervallen. Deze wijziging wordt normaal gesproken via de 1e BURAP 2023 bestuurlijk voorgelegd. Dit neemt niet weg
dat deze middelen beschikbaar komen voor inzet t.b.v. het herstelplan GGiD. (Zie verder de Kadernota 2024).
Voor de in de begroting van GGD HN opgenomen de structurele post voor informatievoorziening en
privacy is het zo dat deze, zoals gezegd, in 2023 in de begroting éénmalig ten laste van de algemene Auteur: Afdeling: Vertrouwelijkheid:
Jeroen Becking Concerncontroller GGD Intern
Datum: Documentnr:
15-11-2022
Versie:
1.3
Geldig vanaf: Pagina 8 van 18
Herstelplan GGiD 2023 reserve is gebracht en dat voor de dekking van deze lasten vanaf 2024 een structurele bate van € 500.000 is begroot in de vorm van een verhoogde rijksbijdrage. Nu deze bijdrage niet wordt
geëffectueerd, wordt GGD HN geconfronteerd met een niet sluitende meerjarenbegroting vanaf 2024. Onder meer om deze redenen zien wij op dit moment geen mogelijkheden om een bijdrage vanuit de exploitatie GGD HN vrij te maken voor het financieel herstelplan GGiD. Dit betekent ook dat de
corresponderende onttrekking ad € 500.000 in 2023 niet beschikbaar is voor het herstelplan GGiD (zie
verder de Kadernota 2024).
3.3
Te bestemmen resultaat
Tenslotte wordt er in meerjarenperspectief een storting ad € 180.000 geraamd vanuit het ‘nog te bestemmen resultaat’ over de periode 2023 -2026. Deze storting vloeit voort uit het financieel
herstelplan 2018. Deze storting heeft een ‘resultaatafhankelijk’ karakter; hetgeen wil zeggen dat er
alleen sprake is van een storting indien de respectievelijke jaarrekeningen een batig saldo laten zien
van € 180.000. Omdat dit onzeker is, ligt het niet voor de hand deze resultaatafhankelijke stortingen te betrekken in dit herstelplan.
3.4
Maximaal beschikbaar vanuit het eigen vermogen GGD HN
Recapitulerend is ten behoeve van het financieel herstelplan GGiD maximaal € 985.000 vrij te maken;
enerzijds vanuit de algemene reserve, anderzijds vanuit de bestemmingsreserve Covid 19. Dit bedrag
is als volgt opgebouwd:
Beschikbaarheid Financieel Herstelplan vanuit de algemene reserve en bestemmingsreserves Stand algemene reserve per 31 -12-2022 Bestemming resultaat Burap II Stand algemene reserve per 01-01-2023 Doorontwikkeling JGZ Informatiebeveiliging en privacy Beschikbaar vanuit de algemen reserve Beschikbaar vanuit de bestemmingsreserve Corona Totaal beschikbaar
1.082.000 169.000 1.251.000 -50.000 -500.000 701.000 284.000 985.000
Inzet hiervan reduceert de eenmalige deelnemersbijdrage tot € 2.938.290. Dit heeft (na toevoeging van de reserve Covid 19) het volgende effect op de algemene reserve.
Auteur: Afdeling: Vertrouwelijkheid:
Jeroen Becking Concerncontroller GGD Intern
Datum: Documentnr:
15-11-2022
Versie:
1.3
Geldig vanaf: Pagina 9 van 18
Herstelplan GGiD 2023 Uitwerking mutaties op algemene reserve per 31-12-2023 Verloop algemene reserve (BURAP ll 2022 i.c.m begroting 2023) Stand algemene reserve
Prognose BURAP 2 2022
Stand per 1-1 2023
1.082.000 -2.672.290
Onttrekking informatiebeveiliging en privacy Versterken infectiepreventie Ontrekking JGZ Storting reserve corona Afboeking GGID Eenmalige verhoging deelnemersbijdrage Saldo per 31-12
-3.923.290
Te bestemmen resultaat BURAP 2/Begroting 2023 Verwacht saldo inclusief 'te bestemmen resultaat '
-500.000 --50.000 284.000
-2.841.290
2.938.290 0
169.000 -2.672.290
180.000 180.000
Uit bovenstaande opsomming komt naar voren dat: 1.
Binnen de reguliere exploitatie geen middelen vrij zijn te maken voor het herstelplan GGiD, daar hier vanaf 2024 reeds een tekort wordt verwacht als gevolg van het uitblijven van een rijksbijdrage voor informatiebeveiliging en privacybescherming.
2.
Binnen het eigen vermogen er maximaal € 985.000 beschikbaar is voor het financieel
Herstelplan GGiD. Inzet hiervan reduceert de éénmalige deelnemersbijdrage tot een totaal van
€ 2.938.290. De algemene reserve GGD HN wordt dan teruggebracht tot nihil.
4
Regelgeving
Indien voor de maximale variant wordt gekozen, dan wordt de éénmalige deelnemersbijdrage
gereduceerd tot € 2.938.290, en wordt de algemene reserve GGD HN teruggebracht tot nihil (zie
bijlage 2 voor het effect op de deelnemersbijdrage per gemeente).
Hoewel het prettig is voor de deelnemers dat hun bijdrage wordt geminimaliseerd, is het natuurlijk ook de vraag of een volledig uitgeputte algemene reserve gewenst is vanuit het oogpunt van de continuïteit van de bedrijfsvoering van GGD HN.
Bij de minimale variant en de midden variant behoudt GGD HN een algemene reserve van enige
omvang. Het is goed om te bezien wat de eigen beleidskaders en de toezichthouder opmerken over het
belang van een algemene reserve van enige omvang en wat deze omvang minimaal zou moeten zijn.
4.1
Kadernota reserves en voorzieningen
Ten aanzien van de algemene reserve is in de Kadernota reserves en voorzieningen &
weerstandsvermogen 2022 het volgende bepaald:
De algemene reserve betreft dat deel van het eigen vermogen waaraan in principe geen
bestemming is gegeven en welke volledig vrij besteedbaar is. De algemene reserve dient
vooral als financiële buffer om plotselinge en niet voorzienbare financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Auteur: Afdeling: Vertrouwelijkheid:
Jeroen Becking Concerncontroller GGD Intern
Datum: Documentnr:
15-11-2022
Versie:
1.3
Geldig vanaf: Pagina 10 van 18
Herstelplan GGiD 2023 Over het reserveringbeleid hebben gemeenteraden van de deelnemende gemeenten
afspraken gemaakt in de financiële uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen NoordHolland-Noord (FUGR). Volgens deze regeling is weerstandscapaciteit aanwezig bij de
deelnemers van de gemeenschappelijke regeling. De deelnemende gemeenten zijn
verplicht ervoor te zorgen dat de GGD beschikt over voldoende middelen om aan al de verplichtingen te kunnen voldoen.
In de FUGR is afgesproken dat de algemene reserve is toegestaan om de autonome
ontwikkelingen in de bedrijfsvoering af te dekken met een maximale omvang van 2,5% van de
lasten van het betreffende jaar. Het algemeen bestuur heeft uitgesproken dat het belangrijk is
dat de GGD voldoende vermogen beschikt. In overeenstemming met het Financieel herstelplan 2018 wordt jaarlijks een positief saldo begroot van € 180.000 waarmee de algemene reserve kan worden opgebouwd.
Deelnemers staan dus op het standpunt dat er een zekere weerstandcapaciteit bij gemeenschappelijke
regelingen aanwezig dient te zijn in de algemene reserve. Hoewel er wel een maximum is bepaald voor de algemene reserve, is er geen minimum bepaald.
4.2
Gemeenschappelijk toezichtkader gemeenten 2020
Het GTK 2020 gemeenten zegt hier het volgende over: Uitgangspunt is dat de raad zelf - in het licht van zijn kader stellende rol - een ondergrens
bepaalt voor de minimale omvang van de algemene reserve. Ten behoeve van het opvangen van tegenvallers, zoals een negatief jaarrekeningresultaat, zal namelijk altijd een buffer in
stand gehouden moeten worden. Zodra de toezichthouder constateert dat de gemeente geen ondergrens hanteert, of dat de algemene reserve lager wordt dan de door de gemeente
vastgestelde minimale omvang, kan de toezichthouder daarover met de gemeente in gesprek gaan
Uit bovenstaande valt op te maken dat de toezichthouder op het standpunt staat dat de Raad (in casu
het dagelijks bestuur) zelf een ondergrens van de algemene reserve vast stelt. Dat een zekere omvang van de algemene reserve vanuit de toezichthouder gewenst wordt geacht moge blijken dat de
toezichthouder zich het recht voorbehoudt om in dat geval met de gemeente (in casu GGD HN) in gesprek te gaan.
4.3
Ondergrens algemene reserve
Duidelijk is dat zowel de kadernota reserves en voorzieningen, als de toezichthouder geen ondergrens voorschrijven voor de algemene reserve, maar dat het wel gewenst is dat GGD HN de mogelijkheid
heeft om tegenvallers op te vangen. De vraag is dan natuurlijk hoe ‘de mogelijkheid om tegenvallers
op te vangen’ gekwantificeerd kan worden. Hiervoor zou de volgende insteek gekozen kunnen worden.
Bij gemeenten wordt vaak expliciet (via bijvoorbeeld de nota reserves en voorzieningen), maar soms ook stilzwijgend als ondergrens voor de algemene reserve het benodigde weerstandsvermogen
aangehouden. Indien dit uitgangspunt wordt toegepast op de algemene reserve van GGD HN, dan
ontstaat het volgende beeld.
De totale impact van de risico’s GGD HN werd bij begroting 2023 ingeschat op € 965.000. Dit was
inclusief het risico GGID ad € 150.000. Exclusief GGiD gaat het derhalve om een impact van € 815.000.
Auteur: Afdeling: Vertrouwelijkheid:
Jeroen Becking Concerncontroller GGD Intern
Datum: Documentnr:
15-11-2022
Versie:
1.3
Geldig vanaf: Pagina 11 van 18
Herstelplan GGiD 2023 Conform de begroting 2023, rekening houdend met een kans van 75%, zou voor GGD HN het
benodigde weerstandsvermogen uitkomen op € 611.500.
Op grond hiervan kan GGD HN dan vanuit het eigen vermogen € 985.000 - € 611.500 (benodigd
weerstandsvermogen) = € 373.500 bijdragen aan het herstelplan GGiD. De éénmalige bijdrage voor de deelnemers wordt dan met eenzelfde bedrag verlaagd. Deze benadering vormt de basis voor de in de inleiding geschetste midden variant.
5
Varianten belicht
De in de inleiding geschetste varianten zijn tegen het licht gehouden van hetgeen hierboven uiteen is gezet. In bijlage 2 is uitgewerkt wat de verschillende varianten betekenen voor de éénmalige
deelnemersbijdrage in 2023 en in bijlage 3 is weergegeven wat de consequenties zijn van de verschillende varianten voor de algemene reserve ultimo 2023.
5.1
Maximale variant
In deze variant zet GGD HN het maximaal beschikbare deel van het eigen vermogen in met als doel de
éénmalige deelnemersbijdrage te minimaliseren.
Hierboven is berekend dat GGD HN maximaal € 985.000 beschikbaar heeft vanuit het eigen vermogen
om bij te dragen aan het financieel herstelplan GGiD. De algemene reserve wordt in deze variant
teruggebracht tot nihil. De éénmalige deelnemersbijdrage wordt dan gereduceerd tot € 2.938.290. In bijlage 2 is op basis van deze variant de bijdrage per deelnemer uitgewerkt.
Het voordeel van deze variant is uiteraard dat hiermee de deelnemersbijdrage wordt geminimaliseerd. Nadeel is dat GGD HN geen mogelijkheden heeft op tegenvallers op te vangen. Dit leidt immers direct tot een negatieve algemene reserve. Dit kan al het geval zijn indien het resultaat van het lopende
boekjaar 2022 onverhoopt lager uitvalt dan de nu bij de BURAP 2 2022 geprognosticeerde € 169.000.
5.2
Minimale variant
In deze variant zet GGHN geen eigen middelen in en wordt de afboeking in zijn geheel verhaald op de deelnemers.
In deze variant wordt de afboeking GGiD volledig verhaald op de deelnemers. Nadeel is uiteraard dat deelnemers in deze variant maximaal belast worden, terwijl GGD HN per saldo, door ‘meevallers’
(Infectiepreventie, COVID-meerkostenregeling voor doorlopende verplichtingen) een versterking van de vermogenspositie effectueert. Deze variant is, tegen het licht van de druk op de financiële positie van (sommige) van de deelnemers en de onderlinge solidariteit tussen deelnemers en aan hen verbonden partijen, moeilijk te rechtvaardigen.
5.3
Midden variant
In deze variant zet GGD HN € 373.500 van de van het beschikbare eigen vermogen ad € 985.0000 in, waarbij GGD HN de mogelijkheid behoudt om voor € 611.500 tegenvallers op te vangen en de geïnventariseerde risico’s uit de begroting 2023 af te dekken.
In deze variant wordt de deelnemersbijdrage dan logischerwijs met € 373.500 verlaagd, waarmee GGD
HN zelf substantieel bijdraagt aan het verlies dat voortvloeit uit het besluit te stoppen met het GGiD.
Auteur: Afdeling: Vertrouwelijkheid:
Jeroen Becking Concerncontroller GGD Intern
Datum: Documentnr:
15-11-2022
Versie:
1.3
Geldig vanaf: Pagina 12 van 18
Herstelplan GGiD 2023 Advies
5.4
Conclusie is dat er in het geval van GGD HN, noch door het dagelijks bestuur, noch door de
toezichthouder, een minimum voor de algemene reserve is vastgelegd, maar dat uit geraadpleegde stukken blijkt wel dat een zekere omvang van de algemene reserve wel wenselijk wordt geacht. Alles overziend leidt dit tot het advies om te kiezen voor de midden variant, waardoor wordt voorgesteld: 1.
De begroting 2023 als volgt te wijzigen: -
2.
de deelnemersbijdrage 2023 naar rato van het aantal inwoners per 1 januari 2022
éénmalig te verhogen met een bedrag van € 3.549.790 en dit bedrag te storten in de algemene reserve;
deelnemers in staat te stellen de éénmalige bijdrage in 4-jaarlijkse termijnen te voldoen en
hier zo nodig nadere afspraken over te maken;
de bestemmingsreserve corona op te heffen en het saldo ad € 284.000 toe te voegen aan de algemene reserve.
De onttrekking ad € 123.000 t.b.v. infectiepreventie uit de algemene reserve in 2023 via BURAP 1 2023 ongedaan te maken, onder verrekening met een extra rijksbijdrage.
Auteur: Afdeling: Vertrouwelijkheid:
Jeroen Becking Concerncontroller GGD Intern
Datum: Documentnr:
15-11-2022
Versie:
1.3
Geldig vanaf: Pagina 13 van 18
Herstelplan GGiD 2023 Bijlage 1: Brief provincie Noord Holland
Auteur: Afdeling: Vertrouwelijkheid:
Jeroen Becking Concerncontroller GGD Intern
Datum: Documentnr:
15-11-2022
Versie:
1.3
Geldig vanaf: Pagina 14 van 18
Herstelplan GGiD 2023 Bijlage 2: Uitwerking deelnemersbijdrage 3 varianten
Inwoners per 01-01-2022: Deelnemersbijdrage: Bedrag per inwoner: Bijdrage eigen vermogen GGDHN Alkmaar Bergen Castricum Den Helder Dijk en Waard Drechterland Enkhuizen Heiloo Hollands Kroon Hoorn Koggenland Medemblik Opmeer Schagen Stede Broec Texel Totaal Deelnemersbijdrage
669.088
110.254 29.726 36.205 56.568 87.730 19.956 18.657 24.354 48.703 74.024 23.045 45.348 12.072 46.841 21.867 13.738 669.088
Maximale variant Minimale variant 2.938.290 3.923.290 4,39 5,86 985.000 0 484.179 646.490 130.541 174.303 158.994 212.293 248.418 331.694 385.265 514.417 87.636 117.015 81.932 109.398 106.950 142.803 213.879 285.577 325.075 434.050 101.202 135.128 199.145 265.904 53.014 70.786 205.702 274.659 96.029 128.220 60.330 80.555 2.938.290 3.923.290
Totaal deelnemersbijdrage incl. bijdrage eigen vermogen GGDHN
Auteur: Afdeling: Vertrouwelijkheid:
Jeroen Becking Concerncontroller GGD Intern
3.923.290
Datum: Documentnr:
Midden variant 3.549.790 5,31 373.500 584.943 157.709 192.083 300.117 465.444 105.875 98.983 129.208 258.390 392.728 122.263 240.590 64.047 248.511 116.014 72.886 3.549.790
3.923.290
15-11-2022
Versie:
3.923.290
1.3
Geldig vanaf: Pagina 15 van 18
Herstelplan GGiD 2023 Bijlage 3: Uitwerking algemene reserve 3 varianten In onderstaande tabel wordt een prognose gegeven van de stand van de algemene reserve per 31-12-
2023 voor de drie varianten. Dit met in achtneming van: 1.
Een resultaat van de jaarrekening 2022 conform de prognose BURAP 2 van € 169.000, en een
2.
Het terugdraaien van de geraamde onttrekking in 2023 t.b.v. infectieziektebestrijding ad €
3. 4. 5.
storting daarvan in de algemene reserve. 123.000.
De toevoeging van het saldo van de bestemmingsreserve Corona ad € 284.000 aan de algemene reserve.
Het niet betrekken van de geraamde onttrekkingen in 2023 t.b. JGZ en Informatievoorziening en privacy in alle drie de varianten.
Het niet betrekken van het nog te realiseren resultaat 2023 ad € 180.000 in het herstelplan GGiD in alle drie de varianten.
Effect varianten op algemene reserve per 31-12-2023 Verloop algemene reserve (BURAP ll 2022 i.c.m MJB 2023 -2026) Stand algemene reserve Onttrekking informatiebeveiliging en privacy Ontrekking JGZ Storting reserve corona Afboeking GGID Eenmalige verhoging deelnemersbijdrage Saldo per 31-12 Te bestemmen resultaat BURAP 2/MJB 2023-2026 Verwacht saldo inclusief 'te bestemmen resultaat '
Auteur: Afdeling: Vertrouwelijkheid:
Jeroen Becking Concerncontroller GGD Intern
Prognose BURAP 2 2022
Maximale Minimale Midden variant Variant variant Stand per Stand per Stand per 1-1 1-1 1-1 2023 2023 2023
1.082.000 -2.672.290 -2.672.290 -2.672.290
-3.923.290 -2.841.290 169.000 -2.672.290
Datum: Documentnr:
-500.000 -50.000 284.000
-500.000 -50.000 284.000
-500.000 -50.000 284.000
2.938.290 3.923.290 3.549.790 0 985.000 611.500 180.000 180.000 180.000 1.165.000
15-11-2022
180.000 791.500
Versie:
1.3
Geldig vanaf: Pagina 16 van 18
Herstelplan GGiD 2023 Bijlage 4
Begroting 2023 na 1e wijziging
In onderstaand tabel worden de baten en lasten weergegeven van de vastgestelde primaire begroting 2023.
De wijzigingen als gevolg van het financieel herstelplan GGiD op de primaire begroting zijn in onderstaande tabel gespecificeerd:
Auteur: Afdeling: Vertrouwelijkheid:
Jeroen Becking Concerncontroller GGD Intern
Datum: Documentnr:
15-11-2022
Versie:
1.3
Geldig vanaf: Pagina 17 van 18
Herstelplan GGiD 2023 In onderstaande tabel wordt het overzicht van baten en lasten weergegeven na verwerking van de wijzigingen.
Auteur: Afdeling: Vertrouwelijkheid:
Jeroen Becking Concerncontroller GGD Intern
Datum: Documentnr:
15-11-2022
Versie:
1.3
Geldig vanaf: Pagina 18 van 18