Document · PDF

Bijlage 1 Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland (2021-22)

Gemeenteraad 31 mei 2021, gemeente DrechterlandBij agendapunt: Vergroten biodiversiteit (2021-22)8.856 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland Beheren op Biodiversiteit

Auteurs Frans Bouwman Iefje Soetens Marjel Das Julia Kloosterboer Datum 14 juli 2020 Status Definitief Projectleider Frans Bouwman

Inhoud 1 Inleiding ................................................................................................................................................ 3 1.1 Leeswijzer ...................................................................................................................................... 3 2 Huidige situatie..................................................................................................................................... 4 3 Visie ...................................................................................................................................................... 6 Woonwijken ........................................................................................................................................ 6 Groengebieden ................................................................................................................................... 6 Parken in dorpen en lintbebouwing .................................................................................................. 7 4 Inventarisatie en kansen ...................................................................................................................... 8 4.1 Hoogkarspel...................................................................................................................................

8 4.2 Westwoud ..................................................................................................................................... 9 4.3 Oosterblokker .............................................................................................................................. 10 4.4 Schellinkhout ............................................................................................................................... 10 4.5 Wijdenes ...................................................................................................................................... 11 4.6 Hem ............................................................................................................................................. 12 4.7 Venhuizen .................................................................................................................................... 13 4.8 de Buurt ....................................................................................................................................... 14 4.9 Buitengebied ............................................................................................................................... 15 5 Scenario’s, analyse en advies .............................................................................................................

18 Scenario I – ambitie Basis .................................................................................................................. 19 Scenario II – ambitie Midden ............................................................................................................ 20 Scenario III – ambitie Hoog ............................................................................................................... 21 De scenario’s vergeleken................................................................................................................... 23 6 Advies Versterken Biodiversiteit Drechterland .................................................................................. 25 6.1

Schellinkhout ......................................................................................................................... 26

6.2

Venhuizen & Hem.................................................................................................................. 26

6.3

Westwoud ............................................................................................................................. 27

6.4

Hoogkarspel........................................................................................................................... 27

7 Bijlage ................................................................................................................................................. 29 Bijlage 1: beleid van andere instanties.............................................................................................. 29 Bijlage 2 Samenvatting scenario’s inclusief advies-scenario............................................................. 31 Bijlage 3 toelichting kosten scenario’s .............................................................................................. 32

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

1 Inleiding In de ‘visie beheer openbaar groen Drechterland’ is vastgesteld dat het behouden en versterken van biodiversiteit een ambitie is voor het beheer van de openbare ruimte. In het ‘Beheerkader Biodiversiteit’ van werkgemeenschap SED is aangegeven hoe in generieke zin de biodiversiteit door middel van regulier onderhoud kan worden versterkt. In deze beheerparagraaf wordt aangegeven welke keuzes daartoe kunnen worden gemaakt in het reguliere beheer in Drechterland en op welke locaties deze worden toegepast. Ook worden de consequenties van deze keuzes in beeld gebracht.

1.1 Leeswijzer Als eerste wordt in beeld gebracht op welke wijze biodiversiteit in Drechterland nu reeds bewust wordt behouden of versterkt. Daarbij gaat het niet enkel alleen om het aanwezige groen binnen de gemeentegrens, maak ook om grotere structuren in de nabije omgeving. (2. Huidige situatie) In de visie beheer openbaar groen is aangegeven wat de balans tussen natuurwaarde (biodiversiteit) en cultuurwaarde (overige gebruiksfuncties) is. Deze visie is in deze beheerparagraaf opgenomen. (3. Visie) Geïnventariseerd is welke mogelijkheden er zijn in de kernen en het buitengebied voor het versterken van de biodiversiteit op de drie meest kansrijke beheertypen , bosplantsoen, bloemrijk gras en oevers. Kleinschalige, lokale maatregelen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten omdat deze geen onderdeel uitmaken van regulier beheer maar bijzonder beheer. (4. Inventarisatie en kansen) Verschillende scenario’s worden gemaakt voor de gehele gemeente voor toepassing van de genoemde beheermaatregelen in het regulier beheer. De kosten per voorstel komen daarbij aan bod. (5.Scenario’s, analyse en advies) Van het voorgestelde scenario worden de consequenties in baten, risico’s, eenmalige kosten en terugkerende kosten in beeld gebracht. (6. Advies versterken biodiversiteit Drechterland)

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

2 Huidige situatie De drager voor de biodiversiteit in Drechterland zijn de grotere groengebieden en groenstructuren in de directe omgeving. Het water (Markermeer) en de waterlopen horen tevens tot de doorgaande structuren. Deze grotere groengebieden en -structuren worden door derden beheerd (Nek door het Hoogheemraadschap en Klokkeweel door Staatsbosbeheer), voor meer informatie over hun beleid zie bijlage 1. Afbeelding 1: Bestaande natuurgebieden SED-gemeenten

Ecologisch beheer en verhoging van de biodiversiteit zijn onderwerpen die ook binnen het huidige beheer van het openbaar groen in Drechterland een plaats hebben. De ‘’natuurlijke parken’’ zijn voorbeelden waar het ecologisch beheer met oog voor de biodiversiteit zichtbaar is. Dit zijn het Dr. Singelenbergpark, het Padlandbos, het Broeckerpad, het Park Anjerstraat en het Dorpsbosje in Schellinkhout. Reeds lopende inspanningen, waaronder vormen van ecologisch beheer, worden hieronder toegelicht. In de woonwijken wordt sinds enkele jaren meer variatie in de heesterbeplanting aangebracht. Grotere vakken met beplanting met weinig variatie worden omgezet in vakken met een grotere diversiteit aan bloeiende heestersoorten.

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

Ook in het maaibeleid is al behoorlijk wat diversiteit. Grote stroken, met name walkanten en taluds worden slechts twee keer gemaaid. Fluitenkruid en diverse andere wilde planten komen hier goed tot ontwikkeling waar vervolgens de insectenpopulatie van profiteert. Er wordt op dit moment met een klepelmaaier gewerkt. Dit is voor de insecten en de bodem niet ideaal. In het snoeibeleid wordt een fasering toegepast. Beplantingsvakken worden in de regel gefaseerd gesnoeid zodat er voldoende overwinteringsmogelijkheden overblijven voor diverse diersoorten. Er wordt altijd gezorgd dat er tijdens het snoeien in de omgeving voldoende alternatieven zijn voor de insecten. De combinatie van de aanwezige grotere groenstructuren nabij de gemeentegrens, inclusief de mogelijkheden in het eigen areaal langs de provinciale wegen, maken dat de volgende verbindingen reeds aanwezig zijn of in potentie eenvoudig te realiseren zijn (zie Afbeelding 2). Afbeelding 2: Bestaande natuurgebieden SED-gemeenten inclusief kansen voor biodiversiteit

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

3 Visie Voor het schrijven van deze beheerparagraaf is richting in het beleid onmisbaar. Deze beheerparagraaf is dan ook geschreven op basis van een compacte visie op het beheer van de groene openbare ruimte. Deze is speciaal voor deze beheerparagraaf opgesteld als onderdeel van de beheerparagraaf over het versterken van biodiversiteit in de gemeente Drechterland.

Groene buitenruimte is van belang voor het voortbestaan van flora en fauna. Ook in het stedelijk groen is het nodig plaats te bieden voor het verstevigen van de biodiversiteit. Met soortkeuze en beheermethoden gaan we bijdragen aan het versterken van de insectenpopulatie van bijvoorbeeld de bij, libel en vlinder, want insecten zijn een onmisbare schakel in het ecosysteem. Niet alle locaties zijn geschikt voor het versterken van biodiversiteit. Want groen dat op natuurwaarde wordt beheerd, ziet er anders uit. Het oogt minder verzorgd en is daarom niet overal even gewenst. We zijn daarom terughoudend om in woonwijken en in centrumgebieden dit type groen toe te passen, het zou het karakter te veel aan tasten, en aan de biodiversiteit weinig bijdragen. Desondanks kan bij vervangingen worden gekeken of op een eenvoudigere wijze de biodiversiteit kan worden ondersteund. Bijvoorbeeld door bomen of beplanting te kiezen die meer aantrekkelijk zijn voor vogels en vlinders, bijen en andere insecten. Voor de meeste gebieden geldt dat er geen opvallende koerswijzigingen in het beheer van de groene openbare ruimte zullen plaatsvinden. Wél zal bij vervangingen in deze gebieden beplanting worden geselecteerd die bijdraagt aan de natuurwaarde. De balans tussen recreatieve- en natuurwaarde wordt bijgesteld in deze gebieden.

Dit wordt geïllustreerd in hoofdstuk vier door middel van een kaart en toelichting per gebied.

Woonwijken In woonwijken zijn momenteel geen grote opgaven. Er wordt gelet op beplanting die aan het eind van de levenscyclus is. Deze beplanting wordt vervangen door een soort die zowel bij het karakter van het gebied past, als een waardevolle toevoeging is voor het plaatselijke ecosysteem, zoals insectvriendelijke beplanting. In het geval dat boombeplanting verwijderd moet worden, wordt deze waar mogelijk altijd vervangen door een boom die het plaatselijke ecosysteem versterkt. Dit is van toepassing als de boom het eind van de levenscyclus heeft bereikt of omdat de groeiplaats onvoldoende goed is en dat ook niet kan worden.

Groengebieden De groenstructuur bestaat uit een combinatie van een aantal groenstroken en parken. De stroken leggen een verbinding met bestaande natuurgebieden en andere gemeenten. De parken liggen in en rond de dorpen en lintbebouwing van Drechterland. Deze visie op deze parken wordt hieronder uiteengezet. De grotere groenstroken, zoals ten noorden van Hoogkarspel, hebben een robuust oppervlak, zijn extensief gelegen en verbinden met ander groen dat niet door de gemeente beheerd wordt. Hier wordt meer bloemrijk gras, meer natuurlijke oevers, meer natuurlijk bosplantsoen en gefaseerd maaien toegepast. De geleidelijke transformatie van deze kansrijke locaties heeft een goede begeleiding nodig. Voor elk van deze gebieden zal met een gedetailleerd beheerplan in beeld worden gebracht hoe de balans tussen uitstraling, recreatieve waarde en natuurwaarde exact zal zijn. Het is noodzakelijk om per groengebied dit plan te maken, omdat het beheer van natuurwaarde en het beheren op recreatieve waarde strijdig aan elkaar kunnen zijn.

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

Parken in dorpen en lintbebouwing In en rond veel van de dorpen en lintbebouwing in de gemeente Drechterland zijn parken en grotere groengebieden te vinden die niet verbinden met ander groen. Ze hebben regelmatig een robuust oppervlak en zijn soms extern gelegen wat gunstig is voor het versterken van biodiversiteit. Dit groen heeft tegelijkertijd een grote recreatieve waarde. Ook op deze plekken zullen we meer bloemrijk gras, meer natuurlijke oevers, meer natuurlijk bosplantsoen en gefaseerd maaien toepassen, maar in hoeverre dit gebeurt gaat altijd in samenspraak met direct omwonenden. De geleidelijke transformatie van deze kansrijke locaties heeft een goede begeleiding nodig. Voor elk van deze gebieden zal met een gedetailleerd beheerplan en in samenwerking met omwonenden in beeld worden gebracht welke balans tussen uitstraling, recreatieve waarde en natuurwaarde gewenst is. Beheren op natuurwaarde en de recreatiewaarde kunnen strijdige ambities zijn. Daarom is het belangrijk dit in een plan zorgvuldig uit te werken. Dit geldt onder andere voor de het Padlandbos, het nog te ontwikkelen Reigersbos, het Dr. Singelenbergpark en het groengebied bij Schellinkhout. Laatstgenoemden worden hieronder toegelicht. Het Padlandbos Het Padlandbos leent zich uitstekend voor natuurlijk beheer van het bos. Het heeft een robuust oppervlak waar al bos bestaat.

Door dat natuurlijker te beheren wordt een grote bijdrage aan de biodiversiteit gedaan. Ook zijn hier elementen waar het gazon beheerd kan worden als bloemrijk gras. Reigersbos In de nog te ontwikkelen wijk Reigersborg is er een kans om in gesprek te gaan met nieuwe bewoners over het toepassen van biodiversiteit in hun wijk, voordat de wijk volledig uitgedacht en neergezet is. Dr. Singelenbergpark Het Singelenbergpark gaat, net zoals het Padlandbos, een grotere bijdrage leveren aan de biodiversiteit door het bestaande bos natuurlijker te beheren. Er wordt niet verwacht dat dit strijdig zal zijn met de recreatieve waarde en zal door het toevoegen van omgetrokken bomen en houtrillen juist meer aan flora en fauna aantrekken om te bekijken. Schellinkhout Ditzelfde geldt ook voor het bestaande bosperceel bij Schellinkhout. Ook hier kan het beheer van het bos aangepast worden om de natuurwaarde te verhogen. Het gebied rond de schaatsbaan kan niet anders beheerd worden door de grote gebruiksintensiteit. De Heemtuin De Heemtuin wordt ecologisch beheerd door inwoners. De bomen, struikbeplanting, grasvelden en vijverpartijen bieden een geschikte omgeving voor verbetering van de biodiversiteit.

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

4 Inventarisatie en kansen In het algemeen beheerkader biodiversiteit voor de SED is aangegeven welke transformaties in het reguliere beheer realistisch zijn en bij kunnen dragen aan het versterken van de biodiversiteit. Op de volgende kaarten is aangegeven welke locaties binnen de verschillende stadsdelen zich hiertoe lenen. Of er ter plaatse daadwerkelijk tot ander beheer kan worden overgegaan, is van meerdere factoren afhankelijk. Per gebied worden de kansen voor een bijdrage aan biodiversiteit weergegeven.

4.1 Hoogkarspel In Hoogkarspel kan gazon beheerd worden als bloemrijk grasveld. Ook zijn er een aantal kleinere plekken waar sinusbeheer toegepast kan worden of bosplantsoen natuurlijker beheerd kan worden. Het grootste deel van deze veranderingen bevindt zich rondom het dorp. Hier zullen deze veranderingen strijdig zijn met de gebruiksfunctie. De veranderingen binnen de woonwijk hebben een grotere kans om strijdig te zijn met de woonfunctie van het gebied. Het risico bestaat dat inwoners deze verandering niet accepteren omdat het een ander beeld geeft en andere vegetatie ten gevolg heeft. Een groot deel van deze elementen ligt aan de waterkant, deze plekken hebben daarom een grote potentie als het gaat om biodiversiteit. Bij verandering zou het afbreukrisico relatief hoog zijn. De elementen aan de noordzijde van het dorp vormen een doorgaande lijn tussen de gemeente Enkhuizen, Stede Broec en Drechterland. Ook legt deze strook een verbinding met de grotere regionale groenstructuren. Deze verbindingen zijn van grote toegevoegde waarde voor het systeem. Daarnaast is de oppervlakte van de groenstrook als geheel zo robuust dat het gebied ook op zichzelf een toegevoegde waarde kan hebben voor de biodiversiteit en het afbreukrisico laag is.

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

Advies: - Groenstrook aan de noordzijde optimaal ontwikkelen - Belangrijkste elementen in woonwijk mogelijk ontwikkelen - Kleine elementen in de woonwijk vooralsnog niet ontwikkelen - Inzetten op flankerende maatregelen in de woonwijk

4.2 Westwoud In Westwoud ligt de grootste kans in het natuurlijker beheren van bosplantsoen. Het gaat dan vooral om het toevoegen van mantelzones en in mindere mate het toevoegen van houtrillen en het omtrekken van bomen. Rond deze elementen liggen ook elementen die kansrijk zijn om te beheren als bloemrijk grasveld en sinusbeheer. Er zijn ook andere elementen in het gebied waarbij dit kansrijk is voor de biodiversiteit, maar de kans op conflict met de woonfunctie is zeer aanwezig. Daarnaast zijn ze zo klein dat de impact op de biodiversiteit nihil zou zijn. Het afbreukrisico van deze plekken in de woonwijk is echter relatief groot doordat bewoners het nieuwe beeld mogelijk niet accepteren. Voor het bosplantsoen en de omringende elementen geldt dat de toegevoegde waarde voor het ecosysteem hoog is door de grote oppervlakte en tegelijkertijd is het afbreukrisico laag door de ligging buiten het dorp en de aanwezige recreatieve functie

Advies: - Bosplantsoen en omringende elementen optimaal ontwikkelen - Kleine elementen in de woonwijk vooralsnog niet ontwikkelen - Inzetten op flankerende maatregelen in de woonwijk

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

4.3 Oosterblokker In Oosterblokker zijn er beperkte kansen voor het beheren van gazon als bloemrijk grasveld, het natuurlijker beheren van bosplantsoen en het sinusbeheer. Door hun ligging is de kans groot dat het veranderen van het beheer hier strijdig zou zijn met de woonfunctie. Hierdoor is het afbreukrisico ook aanwezig. Daarnaast kunnen de elementen weinig bijdragen aan de biodiversiteit omdat ze erg klein zijn Ze staan echter in verbinding met het aangrenzende natuurgebied en zijn daardoor wel van toegevoegde waarde voor het ecosysteem.

Advies: - Belangrijkste elementen in woonwijk mogelijk ontwikkelen - Inzetten op flankerende maatregelen in de woonwijk

4.4 Schellinkhout In Schellinkhout zijn er voornamelijk kansen voor het sinusbeheer en het anders beheren van het bosplantsoen. Hierbij gaat het voornamelijk om het toevoegen van mantelzones en een klein aantal houtrillen. Het anders beheren van dit gebied is in kleine mate strijdig met de gebruiksfunctie. Het gebied waar sinusbeheer toegepast kan worden, wordt ook gebruikt als schaatsbaan. Het anders beheren van dit gebied is strijdig met deze gebruiksfunctie. Wat betreft waarde voor het ecosysteem hebben alle elementen een grote oppervlakte én zijn ze een verbinding van onderliggende natuurgebieden. Het veranderen van het beheer draagt aanzienlijk bij aan de biodiversiteit. Het afbreukrisico van het bosplantsoen is klein, door de recreatieve functie, terwijl die van het sinusbeheer groot is door de tegenstrijdige gebruiksfunctie. Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

Advies: - Bosplantsoen optimaal ontwikkelen - Belangrijkste elementen in woonwijk mogelijk ontwikkelen - Schaatsbaan vooralsnog niet ontwikkelen - Inzetten op flankerende maatregelen in de woonwijk

4.5 Wijdenes In en rond Wijdenes zijn er kleine kansen voor het beheren van gazon als bloemrijk grasveld, sinusbeheer en het natuurlijker beheren van bosplantsoen. Op deze plek gaat het dan alleen om het toevoegen van een mantelzone. Door hun ligging is het waarschijnlijk dat veel van de elementen in strijd zijn met de huidige gebruiksfunctie. De elementen zijn relatief klein en zijn niet verbonden met andere natuurgebieden en hebben daarom weinig toegevoegde waarde voor het ecosysteem. Het afbreukrisico is daarentegen wel hoog door de strijdige gebruiksfuncties. Advies: - Kleine elementen in en rond woonwijk vooralsnog niet ontwikkelen - Inzetten op flankerende maatregelen in de woonwijk

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

4.6 Hem In en rond Hem kan meer gazon als bloemrijk grasveld beheerd worden en kan sinus beheer toegepast worden. Daarbij zijn er een paar elementen waar natuurlijker bosplantsoen kansrijk is, daar gaat het vooral om toevoegen van mantelzones. De elementen in de woonwijken zouden strijdig kunnen zijn met de woonfunctie door hun ligging. Voor de andere elementen geldt dat ze nauwelijks strijdig zijn met de huidige gebruiksfuncties. Hierdoor is het afbreukrisico ook niet groot. De oppervlakte is niet zo groot dat het een grote toegevoegde waarde aan het ecosysteem zou zijn om deze elementen anders te beheren.

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

Advies: - Bosplantsoen optimaal ontwikkelen - Belangrijkste elementen in woonwijk ontwikkelen - Kleinere elementen vooralsnog niet ontwikkelen - Inzetten op flankerende maatregelen in de woonwijk

4.7 Venhuizen In Venhuizen zijn er veel kansen om gazon te beheren als bloemrijk grasveld. Veel van deze elementen liggen echter in de woonwijken en er kan conflict zijn met de gebruiksfunctie. Er zijn ook een aantal grotere elementen waar bosplantsoen natuurlijker beheerd kan worden. Het gaat hier voornamelijk om het toepassen van mantelzones, het toevoegen van houtrillen en het omtrekken van een aantal bomen. Dit is nauwelijks strijdig met de huidige recreatieve functie. Deze grotere elementen hebben een grote toegevoegde waarde aan het ecosysteem door hun oppervlakte. Daarnaast hebben ook de kleinere elementen in de woonwijk die aan de waterkant gelegen zijn een grote toegevoegde waarde voor de biodiversiteit. Bij deze laatste elementen is het afbreukrisico wel groot door hun ligging in de woonwijk en kleine maat. Advies: - Bosplantsoen optimaal ontwikkelen - Belangrijkste elementen in woonwijk ontwikkelen - Kleinere elementen vooralsnog niet ontwikkelen - Inzetten op flankerende maatregelen in de woonwijk

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

4.8 de Buurt In en rond de Buurt zijn vooral kleinere elementen die in aanmerking komen voor bloemrijk grasveld, sinusbeheer en natuurlijker bosplantsoen. Deze zijn grotendeels niet strijdig met de gebruiksfunctie, door hun ligging aan doorgaande verkeersroutes. Op een aantal plaatsen zijn de elementen mogelijk strijdig met de woonfunctie. Daardoor is het afbreukrisico hoog. Tegelijkertijd is de toegevoegde waarde aan het ecosysteem van deze elementen laag doordat ze klein zijn en geen verbinding vormen met andere elementen Advies: - Kleine elementen in en rond woonwijk vooralsnog niet ontwikkelen - Inzetten op flankerende maatregelen in de woonwijk

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

4.9 Buitengebied In beide delen van deze strook in het buitengebied zijn veel kleine elementen die beheerd zouden kunnen worden als bloemrijk grasveld of waar sinusbeheer toegepast zou kunnen worden. Ook hier geldt dat deze nauwelijks strijdig zijn met de gebruiksfunctie door hun ligging in de berm. Het afbreukrisico is hierdoor laag. Hun toegevoegde waarde aan het ecosysteem is middelmatig doordat de elementen klein zijn. Ze vormen wel een lange lijn langs de gemeentegrens met Hoorn. Het versterkt daarmee de biodiversiteit in deze buurgemeente.

Buitengebied Zuidwest

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

Advies: - Kleine elementen mogelijk ontwikkelen - Inzetten op flankerende maatregelen in de woonwijk

Buitengebied Noordwest

Overige kansen Voor zowel de groengebieden als voor de ontwikkelingen in de woonwijken geldt dat aanvullende maatregelen van waarde kunnen zijn. Zowel om de biodiversiteit een boost te geven, als vanwege het sociaal-maatschappelijke effect. Denk hierbij aan het toevoegen van insectvriendelijke beplanting en het stimuleren van publieke instanties tot het plaatsen van een insectenhotel, het maken van een paddenpoel en het realiseren van natuurlijk ingerichte speelplaatsen. Andere sociale activiteiten om het natuurbewustzijn te vergroten, zoals een gezamenlijke inventarisatie van vogels of insecten, of begeleide wandelingen kunnen ook waardevol zijn. Doel van deze activiteiten is het vergroten van draagvlak voor het beheerbeleid maar ook het stimuleren tot meer natuurgericht inrichten van particulier groen.

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

Om blijvend de biotopen te beschermen en het belang van een gezonde insectenpopulatie te benadrukken kan tevens overwogen worden te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om gebieden aan te wijzen als insectenreservaat. Hierdoor kan wellicht het ontwikkelen, optimaliseren en in stand houden van verschillende insectenbiotopen beter gewaarborgd worden. Al bovenstaande activiteiten vallen echter buiten de scope van dit plan dat is gericht op het vormgeven van het regulier onderhoud.

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

5 Scenario’s, analyse en advies Er liggen veel kansen voor het beheren op biodiversiteit. De verwachting is echter dat het realiseren van alle kansen een te grote opgave kan zijn. Om die reden wordt een aantal scenario’s uiteengezet en onderling vergeleken. Deze vergelijking heeft tot doel om tot een afgewogen en realistisch plan te komen voor het versterken van de biodiversiteit in de gemeente Drechterland. De scenario’s zijn opgebouwd door te variëren met verschillende grotere, samenhangende ruimtelijke structuren. Het gaat om robuuste structuren die de verbinding kunnen maken tussen de natuurgebieden van de regio. Deze worden gerealiseerd in het meest eenvoudige scenario. In het tussenscenario worden ook de lokale structuren meegenomen. Deze gebieden staan in verbinding met de regionale structuur en zijn fijnmaziger dan de hoofdstructuur. In het meest uitgebreide scenario worden alle mogelijke kansen gerealiseerd. Denk aan kansrijke plekken in woonwijken die geen onderdeel zijn van de regionale- of lokale structuur Er zijn ook een aantal ontwikkellocaties die in elk scenario meegenomen worden. Naarmate meer areaal wordt getransformeerd, is de ambitie logischerwijs hoger. In tabelvorm zijn de gekozen scenario’s als volgt: Scenario Ambitie I Basis II Midden III Hoog

Basis verbindingen X X X

Extra verbindingen X X

Overige plekken

Ontwikkellocaties X X X

De volgende paragrafen lichten de scenario’s toe. In bijlage 2 zijn de bijbehorende kosten, inclusief die van het huidige beheer, toegelicht en de totstandkoming van de percentages.

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

Scenario I – ambitie Basis Scenario I bestaat uit het ontwikkelen van de grotere verbindingen in het groen. De hoofdstructuur ligt aan de noordzijde van de bebouwde kom, zoals te zien in onderstaande afbeelding. Deze hoofdstructuur sluit aan op de hoofdstructuur van de gemeente Stede Broec. Verder zijn er drie ontwikkellocaties bepaald waarbij er genoeg oppervlakte is om een bijdrage te doen aan de biodiversiteit. Beperkte communicatie is hierbij noodzakelijk. De gebieden zijn allen van voldoende maat om met eenvoudige maatregelen resultaat te kunnen behalen. Het afbreukrisico is beperkt.

− − −

Het ontwikkelen van bloemrijk gras inclusief bijzaaien (16% van areaal grasveld en gazon) Het toepassen van sinusbeheer op ruw gras (23% van areaal ruw gras) Het ontwikkelen van natuurlijker bos en bosplantsoen door zoomontwikkeling, het maken van takkenrillen en het omtrekken van enkele bomen voor meer dood hout (30% van areaal bosplantsoen)

Scenario I - Pro’s – Con’s + Meest essentiële verbinding wordt gerealiseerd, in kwantiteit en kwaliteit. + Ontwikkellocaties van substantiële oppervlaktes worden gerealiseerd. + Goed uitvoerbaar zowel technisch als sociaal-maatschappelijk. Kosten scenario I o Lang-cyclische kosten (ontwikkelkosten € 30.608); per jaar € 6.122 o Jaarlijkse kosten dagelijks onderhoud € 9.147 o Kosten zijn exclusief interne uren SED-organisatie voor monitoring (31 uur) en communicatie.

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

Vergelijking met huidige situatie In dit scenario wordt een groot deel van het bosplantsoen anders beheerd en een klein deel van zowel de bermen als het extensief beheerde areaal wordt beheerd als bloemrijke berm en sinusbeheer respectievelijk.

Scenario II – ambitie Midden In scenario II worden naast de hoofdstructuur ook de substructuren ontwikkeld. De substructuren zijn verbindingen die minder aansluiten op bestaande verbindingen, maar wel een verbinding van genoeg formaat op zichzelf vormen. Daarnaast worden de ontwikkellocaties van Scenario I overgenomen. Elementen liggen in intensief gebruikte (woon)gebieden waardoor inzet op communicatie noodzakelijk is en het afbreukrisico hoog is.

− − −

Het ontwikkelen van bloemrijk gras inclusief bijzaaien (36% van areaal grasveld en gazon) Het toepassen van sinusbeheer op ruw gras (46% van areaal ruw gras) Het ontwikkelen van natuurlijker bos en bosplantsoen door zoomontwikkeling, het maken van takkenrillen en het omtrekken van enkele bomen voor meer dood hout (42% van areaal bosplantsoen)

Scenario II - Pro’s – Con’s + Op lokaal niveau extra verbindingen voor versterken netwerk. – Conflict met gebruiksfuncties zijn te voorzien (maatschappelijk risico). – Conflict in acceptatie (maatschappelijk risico). – Betrekkelijke kleinschalige en daarmee kwetsbare elementen (technisch risico). Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

Kosten scenario II o Lang-cyclische kosten (ontwikkelkosten € 48.701); per jaar € 9.740 o Jaarlijkse kosten dagelijks onderhoud € 18.791 o Kosten zijn exclusief interne uren SED-organisatie voor monitoring (58 uur) en communicatie. Vergelijking huidige situatie In dit scenario wordt een zeer groot deel van het bosplantsoen anders beheerd en een groot deel van zowel de bermen als het extensief beheerde areaal worden beheerd als bloemrijke berm en sinusbeheer respectievelijk.

Scenario III – ambitie Hoog In dit scenario worden alle mogelijke elementen ontwikkeld voor het versterken van de biodiversiteit. Het gaat hier om de hoofd- en substructuren en ontwikkellocaties uit vorige scenario’s, zowel als elementen binnen woonwijken. Aan dit scenario kleven echter aanzienlijke risico’s. De hoge gebruiksintensiteit in combinatie met de veelal kleinschalige elementen maken dat deze elementen kwetsbaar zullen zijn. Het vraagt om arbeidsintensief beheer én frequente bijsturing. De ‘wildere’ verschijningsvorm zal er tevens toe leiden dat een aantal bewoners zich aan het ‘slordige’ beeld zal storen.

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

− − −

Het ontwikkelen van bloemrijk gras inclusief bijzaaien (52% van areaal grasveld en gazon) Het toepassen van sinusbeheer op ruw gras (68% van areaal ruw gras) Het ontwikkelen van biodiverser bos en bosplantsoen door zoomontwikkeling, het maken van takkenrillen en het omtrekken van enkele bomen voor meer dood hout (47% van areaal bosplantsoen)

Scenario III - Pro’s – Con’s + Goede kans voor ontwikkeling want is relatief rustig, groot gebied (gebruiksextensief). – Ligt geïsoleerd van het netwerk. – Technisch bewerkelijk door voor efficiënt beheer ongunstige vorm van elementen (technisch risico). – Veel bermen, deze leveren beperkte bijdrage aan biodiversiteit. – Conflict met enkele gebruikers zijn mogelijk (maatschappelijk risico). Scenario III – kosten o Lang-cyclische kosten (ontwikkelkosten € 52.731); per jaar € 10.546 o Jaarlijkse kosten dagelijks onderhoud € 27.133 o Kosten zijn exclusief interne uren SED-organisatie voor monitoring (80 uur) en communicatie. Vergelijking huidige situatie In dit scenario wordt nog steeds een zeer groot gedeelte van het bosplantsoen anders beheerd. Daarnaast wordt vooral meer gazon beheerd als bloemrijk grasveld en nog meer extensief beheer verschuift naar sinusbeheer.

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

De scenario’s vergeleken De verschillende scenario’s kunnen worden vergeleken op baten, risico’s en directe kosten. Noot is dat de risico’s vaak inhouden dat er aanvullende middelen nodig zijn voor herstelwerkzaamheden of flankerende maatregelen. Baten Als eerste wordt in tabelvorm uitgezet welke verandering van het gehele areaal elk van de scenario’s bewerkstelligt. In de eerste kolom is te zien welk percentage van het totale areaal, van een bepaalde beheergroep, getransformeerd zou kunnen worden. In de daaropvolgende kolommen is te zien welk percentage van dat totale areaal daadwerkelijk getransformeerd zou worden. Baten van arealen

Maximaal te behalen

Scenario

Transformatie naar

% van het totale areaal

Ontwikkelde oevervegetatie

<onbekend> van het areaal oever

Bloemrijk gras

III

Beetje

Meer

Meest

52% van het areaal ruw gras

16%

36%

52%

Sinusbeheer

68% van het areaal grasveld/gazon

23%

46%

68%

Ontwikkeld bosplantsoen

47% van het areaal bosplantsoen

30%

42%

47%

Opvallend aan bovenstaande tabel is dat er voor alle beheertypen een stijging plaatsvindt in verschillende snelheden in de opvolgende scenario’s. Verklaring hiervoor is dat in het basisscenario maar één hoofdverbinding is meegenomen en er in de opvolgende scenario’s meerdere substructuren en overige plekken bij komen. Naast de baten uitgedrukt in percentages van het areaal, zijn voor het inschatten van de impact op de biodiversiteit ook een aantal kwalitatieve aspecten van belang. Dit zijn de mate waarin het veranderde beheer leidt tot een versterkt regionaal netwerk. Ook de relatieve waarde van de mix van de veranderde elementen speelt een rol. Een berm doet minder voor de biodiversiteit dan een bosplantsoen. Deze twee kwalitatieve aspecten zijn uitgedrukt in een index van laag tot zeer hoog gebaseerd op hun impact op de biodiversiteit. De waardering berust op een inschatting. Indicatoren van impact

Scenario

Netwerk

I Hoog

II Hoog

III Hoog

Relatieve waarde mix elementen

Hoog

Zeer hoog

Hoog

Zeer hoog

Index Baten

In de basisinformatie over het groenareaal zijn oevers niet meegenomen. Dit is omdat het areaal oevers dusdanig klein was, dat dit te weinig impact zou hebben. Voor het versterken van de biodiversiteit zijn er echter elementen ruw gras en gazon, die wel van grote waarde kunnen zijn indien deze worden omgevormd naar een ecologische oever.

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

Risico’s Voor elk van de drie scenario’s zijn er een aantal specifieke risico’s. Zowel op technisch vlak als op maatschappelijk vlak. In onderstaande tabel zijn deze risico’s weergegeven. De schaal gaat van geen risico tot zekerheid omdat een risico van 100% een zekerheid is en daardoor dus feitelijk geen risico. De volgorde daarin is: Geen risico – weinig risico – risico – hoog risico – zekerheid. Indicatoren van risico

Scenario

Maatschappelijk risico Technisch risico Risico-index

I Weinig risico Weinig risico Weinig risico

II Risico Risico Risico

III Hoog risico Hoog risico Hoog risico

Kosten Voor elk van de drie scenario’s is berekend welke kosten noodzakelijk zijn. Het betreft aan de ene kant de eenmalige kosten voor transformatie en aan de andere kant de kosten die jaarlijks terugkomen. De kosten worden hier zowel absoluut als relatief gepresenteerd. In de relatieve presentatie worden de kosten uit het minst kostbare scenario weergegeven als 100%. De andere scenario’s krijgen een indicatie gebaseerd op de kosten van dit scenario. 200% betekent dus dat de kosten twee keer zo hoog zijn als die van het minst kostbare scenario. Kosten

Scenario I

III

Lang-cyclische kosten (per jaar)

€ 6.122

€ 9.740

€ 10.546

Percentage van scenario I

100%

159%

172%

Dagelijks onderhoud (per 5 jaar)

€ 9.147

€ 18.791

€ 27.133

Percentage van scenario I

100%

196%

271%

Analyse & Conclusie In onderstaande tabel zijn eerder ontwikkelde indices verzameld. Het blijkt dat de kosten en risico’s na scenario I in alle opvolgende scenario’s toenemen. Scenario III zou bijvoorbeeld 172% van de langcyclische kosten van scenario I kosten en 271% van de dagelijks onderhoud kosten van scenario I kosten. De baten stijgen niet in gelijke tred. Daarnaast neemt de robuustheid over de scenario’s af. Hoe steviger de elementen, hoe sterker het ecosysteem zich kan ontwikkelen, maar de relatieve oppervlakte per element neemt af naarmate de scenario’s toenemen. Ook de kosten lopen hierbij sterk op. De baten bij scenario I zijn wel al zeer acceptabel. De kosten voor scenario I worden gedekt en er bestaat zelfs enige extra ruimte. Scenario II valt echter buiten de financiële mogelijkheden. Totaal indices Impact-index Risico-index Lang-cyclische kosten – index Dagelijks onderhoud kosten – index

Scenario I

III

Hoog Weinig risico

Hoog Risico

Zeer hoog Hoog risico

100%

159%

172%

100%

196%

271%

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

6 Advies Versterken Biodiversiteit Drechterland Op basis van bovenstaande analyse, gezien de financiële, sociaal-maatschappelijke, organisatorische en ruimtelijke voorwaarden, is het advies om scenario I te realiseren, aangevuld met elementen uit scenario II. Dit omdat enkele elementen uit scenario II tegen lage kosten te realiseren zijn en een hoge impact kunnen hebben op het gehele ecosysteem. o Lang-cyclische kosten (ontwikkelkosten € 45.614); per jaar € 9.123 o De jaarlijkse kosten voor dagelijks onderhoud zijn: € 9.792 o De kosten zijn exclusief interne uren SED-organisatie voor monitoring (35 uur) en communicatie o De Index van de impact wordt geschat op redelijk hoog o De risico-index wordt geschat op weinig risico Hierbij zijn enkel elementen geselecteerd die het risico niet tot nauwelijks vergroten, maar die wél een extra impuls geven (verhogen baten). Concreet zijn dit de verbinding langs het spoor en het op termijn optimaliseren van oevers op een aantal plekken. Een grote bijdrage aan het ecosysteem, afwezigheid van gebruiksconflicten en bijdrage aan het netwerk zijn de doorslaggevende criteria geweest. Op deze wijze wordt het toegewezen budget optimaal ingezet voor het versterken van de biodiversiteit en daarmee de biotopen voor de vlinder, de bij en de libelle. Daarnaast is te overwegen om aanvullend insectenreservaten aan te wijzen om deze biotopen te waarborgen.

Er is gekozen om op zichtbare locaties regelmatig gebruik te maken van bloemrijke mengsels om het maatschappelijk draagvlak te vergroten. Uit kostentechnische overwegingen is er daarnaast voor gekozen om een langere ontwikkeltijd te accepteren en maatrelen als ‘versneld verschralen’ niet toe te passen. In de vergelijking lijkt deze variant lager te scoren dan scenario II doordat de kosten verhoudingsgewijs harder toenemen. Dit is te verklaren door het ontwikkelen van verschillende natuurlijke oevers, die niet in de scenario’s voorkwamen. In de ontwikkeling van deze beheerparagraaf wordt het toegekende budget als taakstellend gezien en daarmee is deze ontwikkelde strategie te prefereren boven scenario I. In gebiedsgerichte inrichting-/beheerplannen zal verder uitgewerkt moeten worden welke specifiek inrichting of beheermaatregelen genomen worden om de leefomstandigheden voor de bij, de vlinder en de libel te optimaliseren. Op onderstaande kaarten staat aangegeven voor welke elementen een keuze voor een ander beheer op basis van biodiversiteit kan worden gemaakt. Op de eerste vier deelkaarten is in detail te zien welke aanpassingen gemaakt worden. Bij deze kaarten wordt ook toegelicht welke toevoegingen op scenario I er gedaan zijn. Vervolgens wordt de algemene plankaart gepresenteerd.

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

6.1 Schellinkhout In en rond Schellinkhout zal vooral veel sinusbeheer toegepast worden. De andere beheertypen zijn allen in aanvulling op scenario I. Het bosplantsoen zal anders beheerd worden, waarbij voornamelijk mantelzones gecreëerd worden en een aantal houtrillen worden aangelegd. Ook zullen er een aantal bomen omgetrokken of gelipt worden. De elementen bloemrijk grasveld worden vooral anders beheerd voor de maatschappelijke acceptatie en zichtbaarheid. Verder is kan er op termijn (nu niet meegenomen) ook de optimalisatie van een natuurlijk oever aan dit adviesscenario toegevoegd.

6.2 Venhuizen & Hem In Venhuizen zal vanuit Scenario I het Padlandbos anders beheerd worden. Hierbij geldt dat er bloemrijk grasveld voorkomt, een oever geoptimaliseerd wordt en het bosplantsoen natuurlijker beheerd gaat worden. Hier zullen dan ook veel mantelzones en houtrillen ontstaan en zullen een aantal bomen omgetrokken of gelipt worden. De overige elementen zijn toevoegingen, waarbij het gedeeltelijk gaat om sinusbeheer, bloemrijk grasveld en natuurlijker bosplantsoen.

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

6.3 Westwoud In Westwoud zal het Dr. Singelenbergpark anders beheerd worden. Het gaat hier voornamelijk om het natuurlijker beheren van het bosplantsoen. Waarbij mantelzones en houtrillen worden toegevoegd en een aantal bomen omgetrokken of gelipt zullen worden. Ook zal een aantal elementen beheerd worden als bloemrijk grasveld en wordt sinusbeheer op kleine schaal toegepast.

6.4 Hoogkarspel Voor Hoogkarspel geldt dat de groenstrook aan de noordzijde anders beheerd wordt vanuit scenario I. De elementen aan de zuidzijde zijn aanvullingen vanuit scenario II.

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

In het noorden zijn er meerdere plekken waar natuurlijke oevers geoptimaliseerd gaan worden. Ook zullen er mantelzones ontstaan in het bosplantsoen. Daarnaast wordt er op kleine schaal sinusbeheer toegepast. Het beheren als bloemrijk grasveld komt hier veel terug. Aan de zuidzijde komt dit beheren als bloemrijk grasveld ook terug, zowel als enkele elementen sinusbeheer. Ook hier zal het beheren als mantelzone toegepast worden in het bosplantsoen.

Gecombineerd zien de keuzes voor een ander beheer in de vier deelgebieden er als volgt uit.

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

7 Bijlage Bijlage 1: beleid van andere instanties Naast het openbaar groen van de gemeente Drechterland zijn ook in de regio een aantal belangrijke natuurelementen. Natuurgebied de Nek is een voorbeeld, maar ook het Nationale Natuurnetwerk en gebieden van Rijkswaterstaat liggen in de buurt. Behalve het beleid van gemeenten is daarom ook het beleid van andere instanties van belang. Zij beheren nabijgelegen natuurgebieden en hun beleid kan als inspiratie dienen. Ook zijn er mogelijkheden om groene verbindingen te vergroten door aan te sluiten bij de bestaande verbindingen van deze instanties.

Staatsbosbeheer Staatsbosbeheer legt een grote nadruk op autochtone soorten, waarvoor zij zelf ook zaad- en plantmateriaal kweken en advies geven over welke soorten er gekozen kunnen worden. Daarmee werken zij aan de versterking van biodiversiteit en klimaatbestendigheid. Er wordt specifiek gekozen voor autochtonen soorten en niet inheemse soorten. Waarbij autochtone soorten van oorsprong voorkomen in het gebied en inheemse soorten worden gebruikt binnen het verspreidingsgebied van die soort. Uitheemse soorten zijn namelijk vatbaarder voor ziekten en aantastingen, daarnaast verstoren ze het ecosysteem door hun afwijkende groei- en bloeitijd. Staatsbosbeheer beheert onder andere het gebied de Klokkenweel in de gemeente Drechterland.

Recreatieschap West-Friesland Ook voor het RSW is biodiversiteit van belang. ‘’De leefomgeving van hommels, bijen, vlinders en andere nuttige insecten is onderhevig aan verandering. Zij vinden steeds minder voedselbronnen, terwijl zij door de bestuiving van planten wel een belangrijke bijdrage leveren aan de voedselvoorziening van de mens.’’ Ook het RSW draagt aan dat twee keer maaien per jaar bijdraagt aan de biodiversiteit en bijen en andere insecten een kans geeft. Verder worden, waar mogelijk, de oevers glooiend gemaakt in plaats van stijl. ‘’In de winter wordt de houtopstand waar nodig gedund. Veel hout blijft liggen voor hergebruik door de natuur. Kleine beestjes, paddenstoelen en mossoorten leven in en op dit hout.’’ In het Natuur en Recreatieplan West Friesland wordt daarnaast genoemd dat samenwerking tussen beheerders van belang is.

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier Ook het hoogheemraadschap is bezig met biodiversiteit. Zij beheren onder andere natuurgebied de Nek. Zij raden gefaseerd maaien aan om schuilgelegenheid te bieden. Verder stellen zij dat de bodem en het water in Noord-Holland zeer voedselrijk zijn en het dus van belang is om maaisel af te voeren. Het gunstigst voor de biodiversiteit is het maaien met een schotelmaaier en vervolgens af te voeren. Wat betreft timing stellen zij dat het van belang is dieren tijdens het broedseizoen met rust te laten, om planten de tijd te geven om tot zaadvorming te komen en vissen niet te storen als de watertemperatuur te hoog is. Er wordt alleen natuurtechnisch gemaaid in bermen met een grotere natuurwaarde. Het gaat vaak om bermen die breder zijn dan vijf meter. Hier wordt het maaisel binnen vijf dagen afgevoerd. Ook onderzoeken ze of ze door natuurtechnisch maaien bij vakken met geringe natuurwaarde de natuurwaarde kunnen verhogen. Het Hoogheemraadschap is mede-ondertekenaar van ‘’Green Deal Infranatuur’’, ‘’verklaring Groen Kapitaal’ en de ‘’Nationale Bijenstrategie’’.

Nationale bijenstrategie Er is begin 2018 een Nationale Bijenstrategie ondertekend door het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. ‘’Bijen zijn door hun rol in het bestuiven van planten volstrekt onmisbaar voor het behoud van flora en fauna in Nederland én zij hebben een cruciale economische functie in de land- en tuinbouw.’’ Dit plan richt zich op alle ‘bestuivers’, in het bijzonder de vele wilde bijensoorten. Wilde bijen hebben twee dingen nodig, nestelgelegenheid en voedselaanbod. Het bevorderen van de biodiversiteit is één van de drie kernthema’s van deze strategie. Het doel is jaarrond voedselaanbod te creëren, handelingsperspectief te bieden voor beheerders en een andere inrichting en beheer van de publieke ruimte te bevorderen, waarin ruimte is voor verkruiding en verbloeming. Uit actieprogramma bijengezondheid:

Wij bevorderen de aanleg van functionele bloem/akkerranden. Er zijn al veel van dergelijke bloemrijke akkerranden in Nederland. Deze zorgen voor meer biodiversiteit en voedselbronnen voor bestuivers. Dit moet worden voortgezet en het (bloemranden)netwerk moet worden uitgebreid. Zo blijft de animo van boeren die meedoen aan de lopende projecten behouden. Het nieuwe GLB biedt extra kansen (bijv. vergroeningsmaatregelen pijler 1, beheersmaatregelen pijler 2). Het streven is de inspanning van de boer op termijn uit de (voedsel- of water)keten te financieren. Informatieverschaffing aan groenbeheerders. Als groenbeheerders beschikken over meer informatie over drachtplanten en de effecten en voor- en nadelen van bepaalde beheersmaatregelen op bijen en andere bestuivers kunnen zij daar bij de inrichting en beheer van groengebieden rekening mee houden en kan dit bijdragen aan een beter voedselaanbod voor bijen in stedelijke (groen)gebieden.

Kijk voor meer informatie en mogelijkheden op www.nederlandzoemt.nl Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

Bijlage 2 Samenvatting scenario’s inclusief advies-scenario Totaal indices

Impact-index Risico-index Kosten eenmalig - index Kosten onderhoud - index Kosten terugkerend - index

Huidig

Scenario I

Laag

Hoog

159% 109% 114%

III Zeer hoog Hoog risico 172% 113% 118%

5.785 m1 467.183 m2 132.371 m2 605.339 m2

Eenh. Pr. m1/m2 € 0,54 € 0,28 € 0,56 € 0,35

Beperkt Weinig risico risico 0% 100% 100% 104% 100% 107%

Risico

Advies Hoog Weinig Risico 161% 105% 109%

Huidige kosten beheer Drechterland Beheergroep

Huidig areaal

Rietland/oevers Recreatief grasveld/gazon en ruw gras Bosplantsoen en bos Totaal

Totaal € 3.147 € 132.819 € 74.103 € 210.068

Scenario-kosten beheer per jaar Drechterland Jaarlijkse Extra huidige jaarlijkse onderhouds- onderhouds Huidige situatie € 210.100 € Scenario 1 € 210.100 € 9.100 Scenario 2 € 210.100 € 18.800 Scenario 3 € 210.100 € 27.100 Adviesscenario € 210.100 € 9.800 Totaal

Eenmalige kosten € € € € €

30.600 48.700 52.700 49.200

Eenm. kosten over 5 jaar € € 6.120 € 9.740 € 10.540 € 9.840

Totaal Effect uren jaarlijkse biodiversiteit monitoring kosten € 210.100 0% 0 € 225.320 21% 31 € 238.640 41% 58 € 247.740 56% 80 € 229.740 26% 37

De kosten in deze berekening zijn voor het totale onderhoud. Dit is inclusief: -

Maaien Kantbewerking Herstelwerkzaamheden Onkruidbestrijding Snoeien en dunnen Klachten en meldingen

Het huidige beheer van de openbare ruimte van Drechterland kost op dit moment ongeveer 210.000 euro, inclusief snoeien, kantbewerking, herstelwerkzaamheden en klachtenafhandeling. Van dit bedrag is er circa 60 000 euro voor maaiwerkzaamheden.

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

Bijlage 3 toelichting kosten scenario’s ADVIESSCENARIO Adviesscenario Drechterland Beheergroep

Maatregel Bruto oppervlakte

Ontwikkelen oevervegetatie Rietland/oevers beheer natuurlijke oever beheer rietland Ontwikkelen kruidenveld-sinusbeheer grasveld en gazon: bijenmengsel toepassen Recreatief gazon intensief grasveld/gazon Onderhoud naar bloemrijk grasveld en ruw gras waarvan bijzaaien soorten van bloemrijk grasveld graspaden tekenpaden ruw gras waarvan Ecologisch maaien ruw gras waarvan extensief maaien 2* ruw gras waarvan extensief maaien talud 2* ruw gras waarvan Sinusbeheer: Kruidenberm ruw gras Ontwikkelen zoom en beschutting fauna beheer loofbos beheer bosplantsoen traditioneel Bosplantsoen en ontwikkeling bosplantsoen voor biodiversiteit bos waarvan Zoomontwikkeling (in snoeibeheer jrlks 20%) waarvan Maken houtrillen (in snoeibeheer jrlks 20%) waarvan Omtrekken/lippen Volgen van de ontwikkeling Monitoren (quicksscan 3x per jaar) Communicatie (buiten beschouwing gelaten) Totaal per 5 jaar Totaal per jaar (oevers 1 m1=1 m2)

Oppervlakte huidig

Huidige kosten Eenh.pr Totaal

Mogelijk te ontw. perc.

kosten extra in onderhoud

Mogelijk te ontw. realiseren in aantal areaal

5.785 m2 322 m2 5.463 m2

per m1 € € 0,10 € € 0,57 €

3.147 33 3.114

0% 0,0% 0,0%

0 m2 0 m2 0 m2

jaar 5

per m1 € € 0,03 € € €

467.183 m2

per m2

€

132.819

20%

93.709 m2

jaar

per m2

3.965 m2 213.725 m2 0 m2 0 m2 10.942 m2 14.264 m2

€ € € € € €

0,47 0,41 0,41 0,77 0,77

€ € € € € €

1.880 88.525 8.425 10.983

0,0% 0,0% 15% van 242896 m2 10% van 37461 m2 0% 0%

0 m2 0 m2 37.461 m2 3.746 m2 0 m2 0 m2

17.059 m2 118.253 m2 88.975 m2 m2

€ € € €

0,18 0,10 0,10 0,10

€ € € €

3.030 11.400 8.577 -

25% van 224287 m2

-16.343 m2 -49.735 m2 -34.566 m2 56.248 m2

132.371 m2 32.301 m2 100.070 m2 0 m2

per m2 € 0,38 € 0,62 € 0,48

€ € € € € € €

74.103 12.119 61.983 -

€ € € €

210.068

605.339 m2 interne uren interne uren 605.339 m2

per m2

1 1

€ €

Totaal onderhoud € € €

3.147 per m1 € 33 € 10,93 € 3.114

€

8.953 €

151.681

0,06 € 0,24 €

€ € 2.145 € 899 € € €

1.880 88.525 17.661 € 899 € 8.425 10.983

€ € € 5.909 €

127 6.605 5.245 11.331 €

4.030 € € € € 3.673 € 315 € 42 €

78.133 per m2 424 46.588 27.092 3.673 € 2,50 315 € 7,50 42 € 35,00

0,11 €

€

jaar

per m2

42% 28,5% van 56029 m2 0,8% van 56029 m2 1,5% van 56029 m2

56.029 m2 -31.172 m2 -24.856 m2 56.029 m2 15.968 m2 420 m1 8 st

5 5 1

€ € €

jaar

25% biodiversiteit

149.738 149.738 m2 149.738 m2 149.738 m2

per m2 € € € 0,02 € € 0,02 € € 48.962 € 9.792 €

42%

14-7-2020 Ontwikkelingskostenomvormingen /jaar

€

0,23 € 0,75 € 5,00 €

232.961

€

2.248

€ 0,60 €

2.248

per m2

€

43.366

€ € €

39.921 3.152 294

35,00 uur 35,00 uur € €

45.614 9.123

Scenario 1 Drechterland Beheergroep

Maatregel Bruto oppervlakte

Oppervlakte Huidige kosten huidig Eenh.pr Totaal

Ontwikkelen oevervegetatie Rietland/oevers beheer natuurlijke oever beheer rietland

Mogelijk te ontw. perc.

Mogelijk te realisere ontw. areaal n in

kosten extra in onderhoud

Totaal onderhoud

24-6--2020 Ontwikkelingskostenomvormingen /jaar

5.785 m2 322 m2 5.463 m2

per m1 € € 0,10 € € 0,57 €

3.147 33 3.114

0% 0,0% 0,0%

0 m2 0 m2 0 m2

jaar 5

per m1 € €

€ € €

3.147 33 3.114

per m1

€

Ontwikkelen kruidenveld-sinusbeheer 467.183 m2 grasveld en gazon: bijenmengsel toepassen 3.965 m2 Recreatief gazon intensief 213.725 m2 grasveld/gazon Onderhoud naar bloemrijk grasveld 0 m2 en ruw gras waarvan bijzaaien soorten van bloemrijk grasveld 0 m2 graspaden 10.942 m2 tekenpaden 14.264 m2 ruw gras waarvan Ecologisch maaien ruw gras 17.059 m2 waarvan extensief maaien 2* ruw gras 118.253 m2 waarvan extensief maaien talud 2* ruw gras 88.975 m2 waarvan Sinusbeheer: Kruidenberm ruw gras m2

per m2 €

132.819

19%

90.957 m2

jaar

per m2 €

8.626 €

149.504

per m2

€

2.343

€ € € € € €

0,47 € 0,41 € 0,41 € € 0,77 € 0,77 €

1.880 88.525 8.425 10.983

0,0% 0 m2 -2,2% -10.497 m2 16% van 242896 m2 39.046 m2 10% van 39045,95 m2 3.905 m2 0% 0 m2 0% 0 m2

€ 0,06 € € 0,24 €

€ € 2.236 € 937 € € €

1.880 84.177 18.408 € 937 € 8.425 10.983

€ 0,60 €

2.343

€ € € €

0,18 0,10 0,10 0,10

€ € € €

3.030 11.400 8.577 -

-12.325 m2 -43.326 m2 -24.939 m2 51.911 m2

€ € € 5.453 €

841 7.223 6.173 10.457 €

per m2 € 0,38 € 0,62 € 0,42

€ € € € € € €

74.103 12.119 61.983 -

2.603 € € € € 2.567 € 37 € €

76.761 per m2 424 57.119 16.616 2.567 € 2,50 37 € 7,50 € 35,00

per m2 € € € €

210.068

Ontwikkelen zoom en beschutting fauna 132.371 m2 beheer loofbos 32.301 m2 beheer bosplantsoen traditioneel 100.070 m2 Bosplantsoen en ontwikkeling bosplantsoen voor biodiversiteit 0 m2 bos waarvan Zoomontwikkeling (in snoeibeheer jrlks 20%) waarvan Maken houtrillen (in snoeibeheer jrlks 20%) waarvan Omtrekken/lippen Volgen van de ontwikkeling Monitoren (quicksscan 3x per jaar) Communicatie (buiten beschouwing gelaten) Totaal per 5 jaar Totaal per jaar

605.339 m2 interne uren interne uren 605.339 m2

€ 0,11 €

jaar

per m2 €

30% 28,5% van 39156 m2 0,1% van 39156 m2 0,0% van 39156 m2

39.156 m2 -31.172 m2 -7.854 m2 39.156 m2 11.159 m2 49 m1 0 st

5 5 1

€ 0,23 € € 0,75 € € 5,00 €

jaar

21% biodiversiteit

130.113 m2 130.113 m2 130.113 m2 130.113 m2

per m2 € € € 0,02 € € 0,02 € € 45.733 € 9.147

23% van 224287 m2 30%

(oevers 1 m1=1 m2)

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

1 1

14 juli 2020

229.412

€

28.266

€ € €

27.899 367 -

31,00 uur 31,00 uur 62,00 € 30.608 € 6.122

Scenario 2 Drechterland Beheergroep

Maatregel Bruto oppervlakte

Oppervlakte Huidige kosten huidig Eenh.pr Totaal

Ontwikkelen oevervegetatie Rietland/oevers beheer natuurlijke oever beheer rietland

Mogelijk te ontw. perc.

Mogelijk te realisere ontw. areaal n in

kosten extra in onderhoud

24-6--2020 Ontwikkelingskoste n-omvormingen

5.785 m2 322 m2 5.463 m2

per m1 € € 0,10 € € 0,57 €

3.147 33 3.114

0% 0,0% 0,0%

0 m2 0 m2 0 m2

jaar 5

per m1 € €

€ € €

3.147 per m1 € 33 3.114

per m2 €

132.819

41%

190.628 m2

jaar

per m2 € 17.949 €

167.091 per m2 €

5.235

€ € € € € €

0,47 € 0,41 € 0,41 € € 0,77 € 0,77 €

1.880 88.525 8.425 10.983

0,0% 0 m2 -6,8% -31.671 m2 36% van 242896 m2 87.248 m2 10% van 87248,12 m2 8.725 m2 0% 0 m2 0% 0 m2

1 1

€ 0,06 € € 0,24 €

€ € 4.995 € 2.094 € € €

1.880 75.407 41.134 € € 2.094 € 0,60 € 8.425 10.983

5.235

€ € € €

0,18 € 0,10 € 0,10 € 0,10 €

3.030 11.400 8.577 -

-16.343 m2 -88.478 m2 -54.267 m2 103.380 m2

€ € € € 0,11 € 10.860 €

127 2.870 3.346 20.826 €

per m2 € € 0,38 € € 0,62 € € 0,48 € € € €

74.103 12.119 61.983 -

jaar

per m2 €

42% 28,5% van 56158 m2 0,8% van 56158 m2 1,5% van 56158 m2

56.158 m2 -31.172 m2 -24.856 m2 56.158 m2 16.005 m2 421 m1 8 st

5 5 1

€ 0,23 € € 0,75 € € 5,00 €

78.205 per m2 € 424 46.588 27.154 3.681 € 2,50 € 316 € 7,50 € 42 € 35,00 €

Volgen van de ontwikkeling Monitoren (quicksscan 3x per jaar) Communicatie (buiten beschouwing gelaten)

per m2 € € € €

210.068

jaar

41% biodiversiteit

246.786 246.786 m2 246.786 m2 246.786 m2

per m2 € € € 0,02 € € 0,02 € € 93.954 € 18.791

Totaal per 5 jaar Totaal per jaar

605.339 m2 interne uren interne uren 605.339 m2

46% van 224287 m2 42%

(oevers 1 m1=1 m2)

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

14 juli 2020

Totaal onderhoud

4.039 € € € € 3.681 € 316 € 42 €

248.442

€

43.466

40.013 3.159 295

58,00 uur 58,00 uur 116,00 € 48.701 € 9.740

Scenario 3 Drechterland Beheergroep

Maatregel Bruto oppervlakte

Oppervlakte Huidige kosten huidig Eenh.pr Totaal

Ontwikkelen oevervegetatie Rietland/oevers beheer natuurlijke oever beheer rietland

Mogelijk te ontw. perc.

Mogelijk te ontw. areaal

realisere n in

kosten extra in onderhoud

Totaal onderhoud

24-6--2020 Ontwikkelingskostenomvormingen /jaar

5.785 m2 322 m2 5.463 m2

per m1 € € 0,10 € € 0,57 €

3.147 33 3.114

0% 0,0% 0,0%

0 m2 0 m2 0 m2

jaar 5

per m1 € €

€ € €

3.147 per m1 € 33 3.114

per m2 €

132.819

60%

278.795 m2

jaar

per m2 €

26.263 €

180.708 per m2 €

7.625

€ € € € € €

0,47 € 0,41 € 0,41 € € 0,77 € 0,77 €

1.880 88.525 8.425 10.983

€ 0,06 € € 0,24 €

€ € 7.276 € 3.050 € € €

1.880 65.894 59.915 € 3.050 € 8.425 10.983

7.625

€ € € €

0,18 € 0,10 € 0,10 € 0,10 €

3.030 11.400 8.577 -

€ € € 15.937 €

30.562 €

per m2 € € 0,38 € € 0,62 € € 0,50 € € € €

74.103 12.119 61.983 -

4.188 € € € € 3.845 € 304 € 40 €

78.355 per m2 € 424 43.025 30.718 3.845 € 2,50 € 304 € 7,50 € 40 € 35,00 €

Volgen van de ontwikkeling Monitoren (quicksscan 3x per jaar) Communicatie (buiten beschouwing gelaten)

per m2 € € € €

210.068

Totaal per 5 jaar Totaal per jaar

605.339 m2 interne uren interne uren 605.339 m2

0,0% -11,7% 52% van 242896 m2 10% van 127085 m2 0% 0%

0 m2 -54.638 m2 127.085 m2 12.709 m2 0 m2 0 m2

68% van 224287 m2

-17.059 m2 -118.253 m2 -88.975 m2 151.710 m2

€ 0,11 €

jaar

per m2 €

47% 27,0% van 61909 m2 0,7% van 61909 m2 1,3% van 61909 m2

61.909 m2 -31.172 m2 -30.607 m2 61.909 m2 16.715 m2 405 m1 8 st

5 5 1

€ 0,23 € € 0,75 € € 5,00 €

jaar

56% biodiversiteit

340.704 340.704 m2 340.704 m2 340.704 m2

per m2 € € € 0,02 € € 0,02 € € 135.665 € 27.133

47%

(oevers 1 m1=1 m2)

Beheerparagraaf biodiversiteit Drechterland

1 1

14 juli 2020

262.210

€ 0,60 €

€

45.106

41.789 3.038 280

80,00 uur 80,00 uur 160,00 € 52.731 € 10.546

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10067850/1