Bestuursakkoord 2022 2026 1 juli 2022 (2022-19)

Samen bouwen aan Drechterland Bestuursakkoord 2022-2026

Inhoud Inleiding..............................................................................................................................................3 Bestuurlijke vernieuwing.....................................................................................................................5 Burgerparticipatie ...........................................................................................................................5 Samenwerking in de gemeenteraad ................................................................................................5 Hoe gaan we dat doen? ...............................................................................................................5 1.

Dienstverlening en Organisatie....................................................................................................7 Wat willen we bereiken? .............................................................................................................7 1.1.

Financiën .............................................................................................................................7

1.2.

SED en regionale samenwerking ..........................................................................................8

Hoe gaan we dat doen? ...............................................................................................................8 2.

Wonen, Werken en Recreëren ....................................................................................................9 Wat willen we bereiken? .............................................................................................................9 2.1.

Wonen ................................................................................................................................9

2.2.

Economie .......................................................................................................................... 10

2.3.

Agrarische sector ............................................................................................................... 10

2.4.

Toerisme en Recreatie ....................................................................................................... 10

2.5.

Openbare orde en Veiligheid ............................................................................................. 11

2.6.

Klimaat en duurzaamheid .................................................................................................. 11

2.8

Afval en recycling............................................................................................................... 12

2.9

Verkeersveiligheid ............................................................................................................. 12

2.10

Openbare ruimte ............................................................................................................... 12

Hoe gaan we dat doen? ............................................................................................................. 12 3.

Samenleven en Ondersteuning.................................................................................................. 14 Wat willen we bereiken? ........................................................................................................... 14 3.1.

Betaalbaarheid van zorg .................................................................................................... 14

3.2.

Preventie en welzijnswerk ................................................................................................. 14

3.3.

Ouderenbeleid .................................................................................................................. 15

3.4

Cultuur .............................................................................................................................. 15

3.5

Gezondheid ....................................................................................................................... 16

3.6

Jongeren............................................................................................................................ 16

3.7

Werkgelegenheid .............................................................................................................. 16

3.8

Vluchtelingen .................................................................................................................... 16

3.9

Armoede en schulden ........................................................................................................ 17

Hoe gaan we dat doen? ............................................................................................................. 17

2

Inleiding Op 14, 15 en 16 maart 2022 vonden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. De 17 beschikbare zetels zijn als volgt verdeeld: -

CDA: 4 zetels SPD: 4 zetels PDL: 3 zetels VVD: 3 zetels GBD: 3 zetels*

* Gedurende het onderhandelingsproces is een nieuwe eenmansfractie ontstaan: ABD. Dit is een afsplitsing van GBD. Daarmee komt GBD op 2 zetels. Er is bewust gekozen voor een bestuursakkoord in plaats van een coalitieakkoord of raadsakkoord. Een bestuursakkoord zit er tussenin. De coalitie wijst wethouders aan en neemt het initiatief tot het akkoord en nodigt de andere partijen uit om een bijdrage te leveren aan het uitwerken van de ambities in het akkoord. Met het bestuursakkoord zetten we in op het gezamenlijk maken van plannen, ook met partijen die niet deelnemen aan de coalitie. Om die reden hebben alle politieke partijen in Drechterland de gelegenheid gekregen om te reageren op het akkoord en aanvullingen te doen. Het uitvoeringsprogramma wordt daarna door het college opgesteld. Dit akkoord vormt de basis voor de uitwerking van het college-uitvoeringsprogramma (CUP) voor de komende 1,5 jaar. De wereld verandert snel en ook onze financiële situatie is van invloed op de plannen die we kunnen maken. We kiezen daarom voor een korte looptijd. Na 1,5 jaar wordt een nieuw CUP vastgesteld. Het onderhandelingsproces heeft impact gehad op onderlinge relaties en verhoudingen tussen partijen. Het is in het belang van onze inwoners om de politieke verhoudingen te verbeteren.

We willen bestuurlijk vernieuwen, met als doel dat de samenwerking in de raad verbetert en vooral om de betrokkenheid en het vertrouwen van inwoners in de politiek te vergroten. We willen mensen het gevoel geven dat de lokale politiek zich inspant voor zowel hun als het gezamenlijk belang. College en raad willen uitstralen dat wij, door ons handelen, invloed hebben op het lokale vertrouwen in de politiek. Het debat moet ertoe doen in de gemeenteraad, als gezamenlijke groep die de mening van de inwoners vertegenwoordigt, met respect en op inhoud. Naast het herstel van vertrouwen in de politiek liggen er meer uitdagingen. De woningnood is hoog, terwijl de bouwsector te maken heeft met toeleveringsproblemen, de vergrijzing neemt toe, de gemeente staat financieel onder druk. We kiezen daarom voor een top 8 met speerpunten, zodat we focus aanbrengen in onze ambities. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Een woonprogramma met een prioritering van woningbouw in de kernen Betaalbare en effectieve zorg voor de meest kwetsbaren Luisteren naar de mening van inwoners (bestuurlijke vernieuwing) Transparant en evenwichtig financieel beleid Optimalisering van de dienstverlening en communicatie Inspelen op de toenemende vergrijzing op het gebied van zorg en wonen Een duurzaamheidsagenda met ambitie en realisme Een verkeersplan om verkeersknelpunten structureel op te lossen

3

College Het college wordt gevormd door de burgemeester en drie fulltime wethouders. De voorgenomen portefeuilleverdeling is, onder voorbehoud van de vaststelling door het college, als volgt:

Michiel Pijl, burgemeester • Openbare orde en veiligheid • Juridische zaken • SED, personeel en organisatie • Archief

• • • •

Strategische communicatie Representatie Regionale samenwerking Inburgering en vluchtelingenwerk

Simone Visser-Botman, wethouder voor CDA Drechterland: • Wmo en Jeugd • Welzijn, subsidiebeleid en maatschappelijke accommodaties • Onderwijs • Participatiewet • Passend onderwijs • Werk en inkomen • Jeugd- en jongerenwerk • Volksgezondheid • Kunst en cultuur • Bestuurlijke vernieuwing/ burgerparticipatie • Sport en speelterreinen Projecten: MFA Westwoud, MFA Schellinkhout, Knarrenhof Marcel ten Have, wethouder voor SeniorenPartij Drechterland: • Ruimtelijke ordening en • Verkeer en vervoer volkshuisvesting/ wonen • Water, wegen en riolering • Bouwen en milieu, inclusief toezicht • Erfgoed en archeologie en handhaving • Overleg ouderen en seniorenbonden • Omgevingswet • Dementievriendelijke gemeente • Openbare ruimte Fione de Vos - Janssen, wethouder voor GemeenteBelangen Drechterland: • Financiën • ICT • Economie • Afval • Toerisme en recreatie • Facilitaire zaken en onroerende zaken • Duurzaamheid • Inkoop • Burgerzaken – dienstverlening • Dierenwelzijn

4

Bestuurlijke vernieuwing Politiek gaat over het afwegen van belangen. Het algemeen belang wordt gewogen aan het individuele belang van inwoners. De politiek als geheel heeft de afgelopen jaren aan vertrouwen ingeboet, het streven is dat vertrouwen terug te winnen. Juist op het niveau van de gemeente moeten we werken aan het herstel van dit vertrouwen. De gemeente moet niet alleen de juiste beslissingen nemen voor haar inwoners, maar kan door duidelijk en open uitleggen hoe het beleid tot stand komt en werken aan dit vertrouwen. Eerlijke communicatie betekent ook dat we open zijn over hetgeen niet lukt, of niet op tijd lukt, zodat mensen weten wat ze kunnen verwachten.

Burgerparticipatie De gemeente is van en voor de inwoners van Drechterland. Sommige mensen ervaren een kloof tussen inwoners en de gemeente, deze willen we verkleinen door hen meer te betrekken bij de politiek. We streven naar een positiever beeld van de politiek door mensen onderdeel te maken van de besluiten. Politiek en de besluitvorming zijn toegankelijk voor iedereen, wij zien graag dat bewoners proactief geïnformeerd worden over (politieke) besluiten die in hun dorp plaatsvinden. We vinden de eigen identiteit van de afzonderlijke kernen belangrijk en wensen dat deze geborgd blijft. Mensen die in een dorp samenleven, helpen elkaar en versterken met elkaar de saamhorigheid en leefbaarheid in het dorp. We koesteren de bindende kracht binnen kernen. We geloven in de kracht van ideeën vanuit de jongeren. We willen weten wat zij belangrijk en prettig in onze gemeente vinden en daarnaast hoe wij elkaar beter kunnen bereiken. Daar stemmen we onze communicatie op af. We willen een raad van 8 voor basisschoolleerlingen, waarbij elke kern vertegenwoordigd is. Deze kinderen geven hun advies over onderwerpen die voor hen belangrijk zijn.

Samenwerking in de gemeenteraad Als bestuur vervullen we een voorbeeldfunctie. Inwoners verdienen een betrouwbare, zichtbare en benaderbare overheid, waarbij je zegt wat je doet en doet wat je zegt. We streven naar een cultuur waarin we elkaar kunnen aanspreken op gedrag. Dat lukt als er sprake is van een constructieve samenwerking. Wij vinden dat er een open bestuurscultuur hoort te zijn, waarin ook aandacht wordt gegeven aan standpunten van raadsleden die geen deel uitmaken van de coalitie. Raadsleden functioneren in hun positie als volksvertegenwoordiger zonder last en ruggenspraak. Daarnaast blijven wij open staan voor signalen van de inwoners.

Hoe gaan we dat doen? • • •

•

Open communicatie: vragen van inwoners aan raadsleden, wethouders en ambtenaren beantwoorden we snel en adequaat. We stellen een agenda op met onderwerpen waar de gemeenteraad om kaders gevraagd wordt, voorafgaand aan het maken van beleid. De gemeenteraad bespreekt samen met het college hoe we uitvoering gaan geven aan het bestuursakkoord, hierin komt de prioritering aan de orde, maar ook de mate waarin de raad per onderwerp betrokken wil worden. We betrekken inwoners meer bij de inrichting van de wijk, het dorp en/of de omgeving. Bij burgerparticipatie moet vooraf duidelijk zijn voor inwoners, ondernemers en organisaties hoe en tot welk niveau er sprake is van participatie. 5

• • • • • •

We communiceren actief met inwoners over belangrijke onderwerpen op de raadsagenda, zowel digitaal als via dorpsbladen. We informeren inwoners beter over de procedure en ondersteuningsmogelijkheden bij inwonersinitiatieven. We stellen een plan op voor de Raad van 8 met basisschoolleerlingen uit alle kernen. We maken het initiatief van een groep jongeren om een SED-jongerenpanel (16 jaar en ouder) op te richten mogelijk. Voortzetten Cursus ‘Politiek Actief’ voor kandidaat raadsleden. We nodigen inwoners van 16 jaar en ouder uit om ‘gast van de raad’ te zijn.

6

1. Dienstverlening en Organisatie Inwoners zullen steeds snellere en slimmere dienstverlening van ons vragen. Deze ontwikkeling speelt zich af op het digitale vlak (producten zijn online te verkrijgen) en op communicatie, maar ook op de veranderende functie en taken van burgerzaken.

Wat willen we bereiken?

1.1. Financiën Drechterland gaat in financieel opzicht onzekere tijden tegemoet. Kosten stijgen, inkomsten vanuit het Rijk zijn variabel en er dreigen forse verlagingen van de Rijksbijdrage, zoals de opschalingskorting. Dit zal de komende jaren vragen om zorgvuldige afwegingen te maken bij de besteding van beschikbare middelen. Ook zullen we zoeken naar efficiency; doelmatig werken is zowel financieel als qua beperkte ambtelijke capaciteit een belangrijk uitgangspunt. Wij willen dat de ambities in dit akkoord haalbaar en betaalbaar zijn. Omdat de gemeentefinanciën ook onzekerheden kennen, definiëren we in dit akkoord de top 8 ambities, waar we ons ook in financieel zeer slechte tijden tot het uiterste voor zullen inspannen. In de begroting willen we vrij besteedbare ruimte houden om enige flexibiliteit te behouden. Wij geloven in een evenwichtig financieel beleid, waarbij we kritisch zijn op de uitgaven en voor slechtere tijden een buffer aanhouden. Lastenverhogingen willen we voorkomen, dit is voor ons alleen bespreekbaar indien dat onvermijdbaar en uitlegbaar is. Wij vinden transparantie erg belangrijk over de besteding van middelen, die opgebracht zijn door inwoners en ondernemers. Door middel van een publieksversie van de begroting - een leesbaar overzicht van de inkomsten en uitgaven van de gemeente - willen we inwoners meer inzicht bieden in de gemeentefinanciën.

De gemeente voert taken uit die mensen niet zelf of samen kunnen oplossen. Dat vraagt ook terughoudendheid van de gemeente bij besluitvorming over taken en diensten. Juist voor de mensen die het niet zelf redden, moet de gemeente een vangnet bieden. Bij belastingheffing willen we lage inkomens zo veel mogelijk ontzien.

7

1.2. SED en regionale samenwerking Met een gemeentebestuur en gemeenteraad die dichtbij de inwoners van onze 8 dorpen staan, behartigen wij de belangen van alle inwoners. Wij willen geen gemeentelijke fusie en werken ambtelijk goed samen binnen de SED. Gezien de steeds complexere taken die gemeenten uitvoeren, zijn we er van overtuigd dat Drechterland de ambtelijke samenwerking met Enkhuizen en Stede Broec nodig heeft om adequaat en doeltreffend te zijn. Tegelijkertijd kunnen sommige vraagstukken beter op lokaal niveau dan wel op Westfries niveau beantwoord worden. Er zijn taken die we beter zelf kunnen doen, zoals woningbouw. Er zijn ook taken waar de samenwerking in de SED of binnen Westfriesland effectiever is, zoals bij ICT. De samenwerking binnen de 7 Westfriese gemeenten is goed én belangrijk. Vooral op het gebied van wonen, toerisme, sociaal domein, leefbaarheid, economie en bereikbaarheid is er met regelmaat overleg. De samenwerking in de regio willen we optimaliseren. Wij begrijpen enerzijds de grote werkdruk in de ambtelijke organisatie. Tegelijkertijd krijgen wij vanuit de samenleving geluiden waaruit blijkt dat er verbetering nodig is, met betrekking tot de dienstverlening en de communicatie met inwoners.

Hoe gaan we dat doen? • • • • • •

Uitgangspunt is een meerjarig sluitende begroting. Jaarlijks worden gemeentelijke heffingen, waaronder de OZB, zoals gebruikelijk geïndexeerd met de inflatie. We willen efficiënter werken bevorderen en kosten besparen door bij het algemeen bestuur van de SED aan te dringen op centrale huisvesting. Wij moedigen de ambtelijke organisatie aan om zo veel mogelijk te werken met mensen die in dienst zijn. We vinden het belangrijk dat ambtenaren met plezier voor de gemeente werken. We onderzoeken wat efficiënter opgepakt kan worden, bijvoorbeeld via robotisering en digitalisering.

8

2. Wonen, Werken en Recreëren Wat willen we bereiken?

2.1. Wonen De woningnood is groot, ook in Drechterland. Jongeren vinden geen betaalbare woning, na een scheiding kunnen mensen geen eigen woning vinden en senioren kunnen niet doorstromen naar een geschikte woning. Het vinden van een betaalbare koop- of huurwoning is voor veel mensen een haast onmogelijke opgave geworden. Dit is een probleem dat schreeuwt om oplossingen en een probleem dat in de hele gemeenteraad van Drechterland zeer serieus wordt genomen. In dit hoofdstuk leest u onze plannen om de problemen aan te pakken. Het roer moet om. Er waren de afgelopen vier jaar onvoldoende bouwplannen. Wij stellen ons tot doel om voor 2030 1.000 woningen te bouwen. Tijdens onze periode groeit de woningbouw naar gemiddeld 100 nieuwe woningen per jaar, vanwege de doorlooptijd van plannen verwachten we dit voor het eerst in 2025 te behalen. We willen de bouwplannen versnellen en zetten in op instrumenten die daarbij helpen. We stellen een woningbouwprogramma op en een prioritering. We gaan voortvarend aan de slag met de MFA in Westwoud, zodat de daaraan gekoppelde bouwprojecten ook snel kunnen starten en de kinderen zo snel mogelijk een nieuw schoolgebouw hebben. We gaan ook voortvarend aan de slag met de MFA in Schellinkhout, ondanks de kostenuitdagingen.

Om ervoor te zorgen dat het project toch kan worden gerealiseerd is aanpassing van het woningbouwprogramma in Schellinkhout een optie. Waarbij we wel vaart in de bouw van woningen willen houden. Voor leefbare kernen is het van belang om in versneld tempo woningen toe te voegen. De acht kernen van Drechterland hebben elk een eigen karakter en hebben een bloeiend verenigingsleven, lokale voorzieningen en een ontmoetingspunt. Woningbouw zorgt dat het draagvlak van de voorzieningen in alle kernen blijft. In de kleinere kernen bouwen we voor de lokale behoefte, zo behouden jongeren, gezinnen en senioren een plek in het dorp. Om lokale groepen meer kans te geven, ondersteunen we inwoners die zelf een plan in het eigen dorp ontwikkelen. We vinden dat er gekeken moet worden naar mogelijkheden om bij de toewijzing van nieuwe woningen, zowel in de huur- als in de koopsector, onze eigen inwoners een voorkeursbehandeling te geven. We weten dat dat juridisch heel moeilijk is, maar nieuwe wetgeving zal waarschijnlijk mogelijkheden bieden. We onderzoeken of dit ook in Drechterland toegepast kan worden. Wij stimuleren ouderen die willen verhuizen naar een kleinere woning en zo ruimte laten voor starters en gezinnen. We willen daarom woningen bouwen die deze doorstroom bevorderen.

Prioritering woningbouw We prioriteren de woningbouwambitie voor de korte en middellange termijn. Aangezien we snel willen bouwen kiezen we voor kleinere locaties. Voor de langere termijn doen we een onderzoek naar Hoogkarspel Zuid. Om ambtelijke capaciteit optimaal in te zetten, gaan we eerst aan de slag met woningbouwplannen voor de korte en middellange termijn in nagenoeg alle kernen. Waar kansen liggen zet de gemeente in op een actief grondbeleid.

9

2.2. Economie Een goedlopende economie binnen de gemeente is een belangrijke motor in het bevorderen van welzijn bij de inwoners. Onze gemeente heeft prachtige bedrijven en een goed ondernemingsklimaat. We willen ondernemers de ruimte bieden voor bedrijvigheid. We vinden het een goede ontwikkeling dat ondernemers de mogelijkheid hebben om hun bedrijvigheid te verbreden met kleinschalige vormen van recreatie, toerisme of boerderijwinkels. We ontmoedigen grote overlastgevende bedrijvigheid in de kernen. Niet elk bedrijf past qua schaal in de gemeente Drechterland, voor grote bedrijven kijken we regionaal waar het bedrijf zich het best kan vestigen. Vraagstukken die de gemeentegrenzen overstijgen, pakken we regionaal op. Wanneer een ondernemer in het lint stopt, stimuleren we goed ingepaste kleinschalige woningbouw op die locatie. Dat is ook belangrijk in de strijd tegen criminaliteit in leegstaande gebouwen. We vinden het belangrijk dat een ondernemer gemakkelijk met de gemeente in contact komt. Zowel voor kleine als voor grote ondernemers willen we bereikbaar en toegankelijk zijn.

2.3. Agrarische sector Onze voedselproducenten zijn belangrijk voor de werkgelegenheid in Drechterland. Ze onderhouden het landschap en maken het mogelijk om producten uit eigen streek te consumeren. Het grootste deel van het grondgebied in onze gemeente is land- en tuinbouwgebied. De agrarische sector is in Drechterland een werkgever van betekenis en ook een hoeder van natuur en landschap. Wij vinden het daarom nodig om ons in te zetten voor het voortbestaan van deze bedrijven. Voor de leefbaarheid in de regio is ook de uitstraling van rust belangrijk. We faciliteren schaalvergroting in de agrarische sector, wel rekening houdende met het landschap en verkeersstromen. Er is een toenemende belangstelling voor landbouw met een nevenactiviteit, zoals recreatie. We willen dat ondernemers daar de mogelijkheid toe krijgen, maar waken tegelijkertijd voor een doorontwikkeling naar te grootschalige recreatie. Indien voor het uitvoeren van het werk buitenlandse werknemers nodig zijn, moet daarvoor passende woonruimte beschikbaar zijn. Wij staan voor humane en veilige huisvesting van arbeidsmigranten, waarbij de verantwoordelijkheid voor het welzijn van tijdelijke werknemers bij de ondernemer ligt. We staan achter de norm van maximaal 120 bedden per bedrijf, wij vinden het goed dat er bij het bereiken van 1.200 bedden in de gemeente gekeken wordt of er meer kunnen worden toegestaan.

We maken de afweging of meer bedden impact heeft op de woonomgeving en de verkeersstromen. We handhaven op oneigenlijk gebruik van woningen, zoals voor de huisvesting van arbeidsmigranten.

2.4. Toerisme en Recreatie We zijn trots op wat onze gemeente allemaal te bieden heeft, met onder andere de Zuiderdijk, het Markermeer, de cultuur en de historie. Drechterland is een groene gemeente met goede kansen voor verdere recreatieve ontwikkeling. We willen onze eigen inwoners en toeristen verleiden om te recreëren in Drechterland, dat zich kenmerkt als een groen landelijk gebied met veel vaarwegen en fiets- en wandelpaden. Om dit in stand te houden en nog te versterken, moeten we continu naar nieuwe mogelijkheden blijven kijken. Het toerisme in onze regio trekt aan door de ligging ─ boven Amsterdam en tussen Hoorn en Enkhuizen ─ aan het Markermeer. Een toerist moet niet alleen 10

geattendeerd worden op de grote trekpleisters in de regio, maar ook op het moois dat Drechterland te bieden heeft. Het landschap van Drechterland fungeert als podium, bijvoorbeeld met historische routes en stalletjes langs de weg met streekproducten. We zien kleinschalige toeristische ontwikkeling, die ondersteund wordt door passende horeca, als een positieve ontwikkeling binnen de gemeente, bijvoorbeeld in Wijdenes. Wij gaan verder met de maatregelen om het kitesurfen goed in te passen in de bredere functie van het strandje bij Schellinkhout.

2.5. Openbare orde en Veiligheid Het veiligheidsgevoel in Drechterland is in vergelijking met andere gemeenten groot en dat willen we zo houden. Veiligheid is een onderwerp dat iedereen aangaat. We willen allemaal veilig zijn in ons eigen huis en op straat. Initiatieven zoals buurtpreventie moedigen we aan. Wij zijn voor meer toezicht, handhaving en naleving van wet- en regelgeving, onder andere door extra inzet van de Buitengewoon Opsporingsambtenaren (BOA’s). Wij vinden het belangrijk dat handhavers en wijkagenten bekend zijn bij de inwoners en zichtbaar aanwezig zijn in wijk en dorpskernen. Om het plezier en de veiligheid tijdens onze dorpskermissen en andere evenementen te waarborgen, zijn we voorstander van de inzet van flexibel cameratoezicht in combinatie met andere maatregelen.

2.6. Klimaat en duurzaamheid In het klimaatakkoord van Parijs zijn afspraken gemaakt over de energietransitie. Het klimaat en daarmee de energietransitie staan hoog in het vaandel en we willen creatief kijken naar de mogelijkheden om een bijdrage te leveren aan de doelstelling. Wij willen een zorgvuldige afweging maken in de diverse manieren van het opwekken van energie, niet alleen kijkend naar zonne- en windenergie. Er zijn ook nieuwe innovatieve vormen van energie opwekken en veelbelovende nieuwe technieken in ontwikkeling, daarnaast leggen we ook een focus op besparen van energie. We willen een zorgvuldige afweging maken in de volle breedte. We willen zuinig omgaan met de beschikbare energie en verstandig omgaan met de hulpbronnen. Onze uitgangspunten: -

-

-

-

Er komt een enorme opgave op het gebied van duurzaamheid op ons af, onze ambitie is om de beschikbare financiën vanuit het Rijk daar zo optimaal mogelijk aan te besteden. In veel situaties geldt dat energieopwekking de samenleving als geheel ten goede komt, maar lokaal voor overlast kan zorgen. We willen particulieren en ondernemers de gelegenheid geven om zelf energie op te wekken. Bij ingrijpende plannen moeten omwonenden mee kunnen profiteren van de opbrengst. We willen geen zonnepanelen op landbouwgrond, tenzij de agrarische functie van het land behouden kan blijven (meervoudig gebruik). Voor de aanvraag hebben we een afwegingskader. De grond is in dit gebied van zeer goede kwaliteit, die willen we voor voedselproductie behouden. We passen de ‘zonneladder’ toe. Eerst zonnepanelen op het dak, boven parkeerplaatsen en in bermen van autowegen. Van het gas af is geen doel op zich. We stimuleren dat inwoners en bedrijven zuinig omgaan met energie, beter isoleren en het plaatsen van zonnepanelen op daken. Plannen voor de warmtetransitie worden wijk voor wijk afgewogen, uitgevoerd en in samenspraak met de bewoners. Speciale aandacht gaat uit naar de categorie woningen van voor 1980, omdat daar de meeste winst te behalen is. Wij houden vast aan een minimale afstand van 600 meter tussen windmolens en bebouwing.

We onderzoeken of we voor kleine molens met een hoogte van maximaal 15 meter op agrarische erven een uitzondering maken. Daarin vinden wij een helder afwegingskader noodzakelijk. 11

Klimaat-adaptatie en biodiversiteit De klimaatverandering leidt tot toenemende regenval. Het water moet tijdelijk opgeslagen kunnen worden en we onderzoeken een gescheiden stelsel in de riolering met behulp van een gemeentelijk rioolplan. Niet alleen wateroverlast moet worden beheerst, ook een watertekort moet worden bestreden. Maatregelen die hittestress, wateroverlast of watertekort beperken, gaan uitstekend samen met het mooier maken van de leefomgeving. Een groene woonomgeving is belangrijk voor het leef-plezier en een gezonde omgeving en daarom vinden we handhaving op milieudelicten belangrijk. We hebben oog voor biodiversiteit en willen dat er voldoende ruimte is voor verschillende plant- en diersoorten in onze gemeente op plaatsen waar dat mogelijk is. Daarnaast helpt een groene inrichting bij de uitdagingen van een veranderend klimaat. Groen verkoelt, biedt schaduw en vangt neerslag op.

2.8 Afval en recycling Nederland is op weg naar een circulaire economie, waarin hergebruik van producten de norm is. Zo ver zijn we nog niet, maar de wereld van de afvalinzameling is volop in beweging. Drechterland staat in de top 10 van gemeenten waar inwoners het hoogste afvaltarief betalen. De hoeveelheid restafval is de grootste kostenpost, omdat dit afval niet gerecycled wordt. Wij gaan de uitdaging aan om hier wat aan te doen. Door afval beter te scheiden, vermindert de hoeveelheid restafval. We onderzoeken hoe we de afvalstroom kunnen reduceren door het beter scheiden van afval.

2.9 Verkeersveiligheid Het is vaak druk op wegen die daar niet op zijn berekend, ook wordt vaak de snelheid overschreden. We willen verkeersproblemen sneller oppakken met een verkeersplan, zodat we een beeld krijgen van de verkeersknelpunten nu en in de toekomst. Overlastsituaties dienen structureel te worden opgelost. De inrichting van wegen dient in overeenstemming met het daar geldende snelheidsregime te zijn. Bij woningbouwplannen is het belangrijk dat er goed gekeken wordt naar een vlotte ontsluiting naar hoofdwegen, zodat sluipverkeer door de dorpen voorkomen wordt.

2.10 Openbare ruimte De kwaliteit van onze openbare ruimte is belangrijk, we streven naar een verzorgde woonomgeving. De leefomgeving waarin mensen wonen, werken en leven heeft invloed op hun gezondheid. Wonen in een groene omgeving heeft positieve effecten op de gezondheid en het welbevinden van mensen. De doorvaarbaarheid in de gemeente moet worden vergroot. Wanneer er kansen liggen om aansluiting naar recreatieve vaarroutes te bewerkstelligen, nemen we die mee in de afweging.

Hoe gaan we dat doen? Wonen: • •

De allereerste actie is het prioriteren van de woningbouwplannen voor de komende jaren. Om snel woningen te realiseren zetten we ook in op semi-permanente woonvormen. We geven prioriteit aan het handhaven op oneigenlijk gebruik van een woning. 12

• •

• •

•

Per grootschalige woningbouwprojecten zorgen we dat het college vooraf een plan van aanpak vaststelt, waar de gemeenteraad over geïnformeerd wordt. We geven ruimte aan woonzorgconcepten in woningbouwplannen, zodat ouderen in hun eigen omgeving kunnen blijven wonen met de meest passende woonomstandigheden. In het bijzonder in Venhuizen. Voor sociale huurwoningen werken we samen met woningcorporaties. We willen versneld een oplossing voor het tekort aan woningen: door het verder splitsen van stolpen en grote woningen, het omzetten van vrijkomende (agrarische) panden omzetten naar de functie wonen en het mogelijk maken van tijdelijke modulaire woningen. We zoeken naar mogelijkheden om betaalbare woningen te realiseren voor starters.

Economie: • • • •

Een aanspreekpunt binnen de gemeente voor ondernemers. Wij willen bij voorkeur onze lokale ondernemers benutten bij gemeentelijke aanbestedingen. We zoeken naar mogelijkheden om recreatieve wandel-, vaar- en fietsroutes uit te breiden. Kleinschalige ontwikkeling van het toerisme is één van de speerpunten. We willen toeristen attenderen op voorzieningen, activiteiten en stalletjes langs de weg.

Agrarische sector: •

We stimuleren agrotoerisme, waarmee we ons als gemeente onderscheiden.

Veiligheid: • • • •

Extra aandacht voor wapenbezit, middelengebruik onder jongeren en drugsoverlast. We stellen meer uren beschikbaar voor BOA inzet. Prioritering van veiligheidsvraagstukken bij toenemende taken voor de gemeente op het gebied van veiligheid. We ondersteunen de talrijke initiatieven tot het tegengaan van ondermijning.

Duurzaamheid: • •

•

We onderzoeken of we kunnen voortborduren op goede voorbeelden van initiatieven voor energiebesparing, - opwekking en – opslag We informeren over de mogelijkheden voor inwoners en bedrijven om zuinig om te gaan met energie, te isoleren en zonnepanelen op daken te leggen. We willen inwoners en bedrijven de mogelijkheid bieden om zich te laten inspireren door goede voorbeelden. Bijvoorbeeld door een Open Duurzame Huizenroute. We onderzoeken de mogelijkheden voor kleine windmolens op agrarische erven en het benodigde afwegingskader dat daarmee gepaard gaat.

Klimaatadaptatie: •

De buitenruimte wordt klimaat-adaptief ingericht.

Verkeer: •

•

We ontwikkelen een verkeersplan en een verkeersmodel om overlastsituaties en verkeersproblemen op te lossen en ook bij de inrichting van nieuwe wijken, hierin hebben we ook aandacht voor onveilige fietsroutes. Bij inrichting van nieuwe wijken wordt doorvaarbaarheid meegenomen. 13

3. Samenleven en Ondersteuning Wat willen we bereiken? We willen dat Drechterland een gemeente is waar iedereen zich veilig voelt om zichzelf te zijn. Mensen zijn niet gelijk aan elkaar, maar wel gelijkwaardig. Samenleven betekent dat we met elkaar ervoor zorgen dat iedereen mee kan doen, ongeacht afkomst, leeftijd, geaardheid, inkomen of mogelijke beperkingen. Kwetsbare groepen in onze samenleving verdienen extra aandacht. Waarin mensen die het nodig hebben worden ondersteund op een wijze die bij hen past. De gemeente fungeert daarin als vangnet. Wij maken ons als eerste hard voor de belangen van kwetsbare inwoners.

3.1. Betaalbaarheid van zorg De kosten voor het sociaal domein nemen toe. Steeds meer mensen doen een beroep op zorg en Wmo. Hoe houden we het haalbaar dat mensen die echt zorg nodig hebben dat ook krijgen? Hoe kan de gemeente daarin een vangnet blijven? Daar moeten we de komende jaren mee aan de slag. Wat betreft de financiën en kwaliteit van de hulpverlening staat de gemeente voor een grote uitdaging. De middelen die het Rijk beschikbaar stelt, blijken vaak niet voldoende om de uitgaven te dekken.

Inkoop van zorg Gemeenten zoeken manieren om besparingen door te voeren en meer eisen te stellen aan zorgaanbieders. Een voorbeeld is het resultaatgericht werken. We volgen de effecten van het resultaatgericht werken zeer kritisch, we deinzen er niet voor terug om hier de discussie in de regio aan te gaan. Voor veel zorgaanbieders heeft het resultaatgericht werken geleid tot administratieve druk. De procedures moeten vooral bij de jeugdzorg veel korter, de wens is dat er minder verschillende instanties betrokken zijn bij een situatie en dat er één aanspreekpunt is voor betrokkenen. Wij letten op de resultaten en tegelijkertijd richten we de administratie zo in dat de aandacht uit blijft gaan naar het leveren van zorg.

3.2. Preventie en welzijnswerk Om effectief te zijn in het sociaal domein, zouden wij met elkaar meer moeten inzetten op preventie. Als je op tijd mensen ondersteunt in een kwetsbare situatie, kan erger voorkomen worden met alle oplopende kosten die daarbij horen. Wij pleiten voor een concrete aanpak met prioriteit voor preventie, zowel bij de lichamelijke als de geestelijke gezondheid van jong en oud. Een gezonde geest in een gezond lichaam: beide aspecten zouden binnen het sociaal domein voldoende aandacht moeten krijgen. Doelstelling is om de zorg effectiever te maken en de kosten te verlagen. Er is sprake van een toename van eenzaamheid, angsten en depressieve gevoelens onder jong en oud. Lichte psychische problemen kunnen, zonder tijdige solide aanpak, gemakkelijk uitgroeien tot veel grotere problemen. Door mensen in een vroeg stadium te informeren en duidelijk te verwijzen waar ze terecht kunnen, kun je bijdragen dat bijvoorbeeld sluimerende eenzaamheid leidt tot een depressie, angsten of gebruik van alcohol of andere verdovende middelen, dan wel financiële problematiek. 14

Vechtscheidingen komen helaas steeds vaker voor. Bij een problematische echtscheiding vraagt vooral de positie van kinderen om aandacht. Wij vinden het belangrijk dat er professionele bemiddeling beschikbaar is en iemand oog heeft voor de belangen van de kinderen om verdere problemen te voorkomen.

3.3. Ouderenbeleid We willen specifieke aandacht voor ouderen: -

-

-

-

-

-

Activiteiten op maat Om gezond oud te worden zijn beweging, in contact staan met anderen en zingeving van belang. We vinden het belangrijk dat er voldoende mogelijkheden zijn die daaraan bijdragen. Door de vergrijzing van de samenleving komen steeds meer ouderen in een isolement. Daarom pleiten we voor meer focus en aandacht voor die groeiende groep inwoners. Toegankelijke informatie De gemeente moet toegankelijk blijven voor de senioren, ook voor mensen die niet digitaal vaardig zijn. Er is laagdrempelige ondersteuning beschikbaar om hen op weg te helpen in de digitale wereld. Communicatie over contactgegevens van lokale ondersteuning en activiteiten in de regio moeten goed leesbaar zijn. Verzorging en ondersteuning Senioren moeten snel toegang krijgen tot ondersteuning die kwalitatief goed is. Actief kunnen er vrijwilligers ingezet worden, daar waar het kan en wenselijk is. Om te voorkomen dat kwetsbare ouderen geen tijdige hulp krijgen, vinden we het belangrijk om in te blijven zetten op preventieve huisbezoeken voor mensen vanaf tachtig jaar. Op die manier wordt ook eventuele eenzaamheid gesignaleerd. Veiligheid Senioren zijn helaas een doelgroep op wie fraudeurs zich dikwijls richten. Veel ouderen schamen zich om te erkennen dat iemand die zij vertrouwen, misbruik maakt van die afhankelijkheid.

Daardoor blijft financieel misbruik onopgemerkt voor kinderen of zorgverleners. Een oplossing vraagt maatwerk en samenwerking tussen mantelzorgers, familie, verzorgers, zorginstellingen en financiële dienstverleners. Dementie Drechterland heeft het predicaat ‘dementievriendelijke’ gemeente. We willen dat er actief wordt ingezet op preventie van deze ziekte, via bewegen, muziek en informatie. Het is belangrijk dat de omgeving weet hoe men het beste om kan gaan met mensen met dementie. Ontlasten mantelzorgers Zorgen voor een naaste vinden we vaak vanzelfsprekend. Veel mantelzorgers nemen deze zorg met liefde en aandacht op zich, maar het is vaak ook zwaar. Mantelzorgers zijn onmisbaar in de samenleving. We vinden het goed dat de gemeente ondersteuning biedt aan mantelzorgers en hen zo helpt de zorg vol te kunnen houden. Het uiten van waardering aan mantelzorgers vinden wij belangrijk.

3.4 Cultuur Drechterland kent een rijk verenigingsleven, goede sportactiviteiten en een gevarieerd cultureel aanbod. Dit is belangrijk voor onze gemeenschap: het verbindt mensen en geeft kleur aan onze samenleving. Cultuur zegt wie we zijn en wie we willen zijn en is een belangrijke waarde in onze samenleving. Cultuur uit zich in vele varianten en uitingen. De rijke historie van Westfriesland en onze gemeente is daarbij belangrijk. Wie het verleden kent, begrijpt het heden en de toekomst. We vinden dat cultuur ondersteuning vanuit de gemeente verdient. 15

We vinden het belangrijk dat kinderen hun talenten ontdekken en ontwikkelen op het gebied van muziek, techniek, sport en creatieve activiteiten. Kortom, maximale ontwikkelingskansen voor kinderen en jongeren in de vrije tijd én op school. De gemeente moet een actieve rol vervullen om het aanbod en vraag samen te brengen.

3.5 Gezondheid Gezond leven is belangrijk, voor lichaam en geest. Met sport, bewegen en gezonde voeding kunnen we overgewicht voorkomen bij de jeugd en gezondheidsklachten bij ouderen. Sport brengt mensen letterlijk in beweging. Het is goed voor de gezondheid, zorgt voor ontspanning, ontmoeting en samenhang in de gemeenschap. Sport is van grote maatschappelijke waarde. We willen een intensievere aanpak tegen overmatig alcoholgebruik en drugsgebruik en meer aandacht voor verslavingsproblematiek.

3.6 Jongeren De mentale druk voor jongeren is door de corona-maatregelen flink toegenomen. Voor deze periode was er al een hoog percentage aan eenzame jongeren. We willen beter aansluiten op de behoeften van jongeren om ze uit een mogelijke isolatie te krijgen, door met hen in gesprek te gaan. Wanneer jongeren activiteiten willen organiseren, dan stimuleren we hen om dat te doen. Vanuit het jeugd- en jongerenwerk moeten zij daarin ondersteund worden.

3.7 Werkgelegenheid Veel bedrijven zijn op zoek naar personeel, we spannen ons in om de match tussen banen en werkzoekenden te verbeteren. We willen dat zoveel mogelijk mensen doorgroeien naar regulier werk. Wij zullen ons hierbij inzetten voor meer mogelijkheden tot (om)scholing, stages en andere werktrajecten bij ondernemingen in de regio. Ook de gemeente is een bedrijf waar goed kan worden opgeleid. Op die manier blijft talent in de regio behouden. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt worden door WerkSaam Westfriesland geholpen op weg naar werk. We streven naar duurzame arbeidsplaatsen: een werkplek waar iemand langere tijd aan het werk blijft. Mensen helpen aan passend werk lukt het best wanneer je kijkt naar hun talenten en interesses. We hebben speciale aandacht voor mensen die in een langdurige bijstandssituatie zitten.

3.8 Vluchtelingen Door de oorlog in Oekraïne zijn veel mensen gevlucht naar Nederland. Hierdoor is het aantal vluchtelingen in Nederland fors toegenomen. In Drechterland is de vraag naar huisvesting groot en is er een grote ondersteuningsbehoefte. Dankzij de actieve betrokkenheid van inwoners, verenigingen en professionals lukt het om hen goed op te vangen. De ontwikkelingen maken dat de gemeente en inwoners zich voortdurend moeten aanpassen om aan te sluiten op de vraagstukken en behoeften die spelen.

16

3.9 Armoede en schulden Ook in Drechterland wonen mensen die onder de inkomensgrens leven en niet vanzelfsprekend geld hebben voor gezonde voeding of toegang tot zorg. Armoede gaat ook over niet optimaal deel kunnen nemen aan het maatschappelijk leven, omdat er geen geld is voor de sportclub, muziekvereniging of school-activiteiten. In Drechterland is een goede minimaregeling die we in stand willen houden. We vinden het belangrijk dat scholen en sportverenigingen weten dat deze regelingen voor kinderen bestaan, zodat zij ouders hier op kunnen attenderen. Doel moet zijn dat alle kinderen mee kunnen doen in onze samenleving. Financiële problemen komen voor bij jong en oud. Mensen met financiële problemen trekken vaak laat aan de bel voor hulp. Mensen die financiële problemen hebben schamen zich vaak. In de gemeente is gestart met een aanpak om financiële problemen vroeg te signaleren en te helpen bij schulden. De gevolgen van financiële problemen strekken zich vaak uit naar andere gebieden. We zetten in op het voorkomen van schulden. Hoe meer financiële problemen, hoe langer het duurt om eruit te komen. De sterk gestegen energieprijzen zijn inmiddels voor iedereen merkbaar. Met name voor huishoudens die wonen in slechter geïsoleerde woningen of een lager besteedbaar inkomen hebben.

Eerder werden huishoudens met een inkomen op of net boven de bijstandsnorm al financieel gecompenseerd. We stellen samen met de Westfriese gemeenten een Regionale aanpak Energiearmoede op.

Hoe gaan we dat doen? • • • • • • • • • • • •

De inkoop van zorg wordt efficiënter en effectiever ingericht; minder administratieve last en meer gericht op het doelmatig leveren van de zorg die nodig is. Keuzes maken in de reikwijdte van de zorg, gerichte inzet van zorg en activiteiten, gebaseerd op kennis over wat wel/niet werkt. We zetten in op preventieve activiteiten en vroegtijdige signalering, zodat duurdere zorg voorkomen kan worden. We willen extra focus op mentale problemen. Wij willen de aanpak van vereenzaming een extra impuls geven. Integrale aanpak voor wonen en zorg in relatie tot de vergrijzing. Wij willen dat er op de website van de gemeente een duidelijke uitleg komt waar inwoners terecht kunnen met hun verhaal bij (vermoedens van) financiële ouderenmishandeling. We ondersteunen jongeren die activiteiten willen organiseren en gaan in gesprek met jongeren over hun behoeften (zoals maatjes- of huiskamerprojecten). We brengen onze minimaregeling actief onder de aandacht bij inwoners, scholen en (sport)verenigingen. Voortzetten professionele bemiddeling bij vechtscheidingen en de kind behartiger Focus op duurzame arbeidsplaatsen en leren bij bedrijven in onze regio. Een aanpak voor zorg cliënten met een bijstandsuitkering, met als doel te activeren naar zinvolle dagbesteding of (betaald) werk. We stellen een regionale aanpak energiearmoede op.

17