Beantwoording technische vragen SPD Ambitiedocument DEF

Technische vragen aan burgemeester en wethouders Fractie

SPD

Opsteller

R. ten Bookum

RTG/raad

10 maart ’25

Onderwerp

Ambitiedocument Hoogkarspel Zuid

Geagendeerd

Ja

Agendapunt

Ambitiedocument Hoogkarspel Zuid (2025-07)

Datum aanvraag

11 maart ’25

Inleiding: Vorig jaar heeft Rijksoverheid het IBO (interdepartementaal beleidsonderzoek ) rapport “op grond kun je bouwen” waarin de richtlijnen worden aangeven voor de enorme woningbouw opgave die het rijk heeft 900.000 nieuwe woning bouwen de komende 5 jaar. Wonen is een zorg van de overheid. Ieder mens heeft een dak boven zijn hoofd nodig. Dit uit zich al meer dan 100 jaar in betrokkenheid – hoewel wisselend in aard en omvang – van het Rijk bij de woningbouw. Ook het huidige woningtekort vraagt om interventies van het Rijk. Om deze reden is een interdepartementaal beleidsonderzoek Woningbouw en Grond uitgevoerd, waarbij in februari dit jaar (2024) al een tussenrapportage naar de Tweede Kamer is gestuurd. Deze tussenrapportage bevat een uitgebreide probleemanalyse op basis waarvan interessante oplossingsrichtingen zijn geschetst die de woningbouw verder kunnen helpen en die verdere uitwerking verdienen. In het eindrapport zijn de oplossingsrichtingen die de werkgroep het meest veelbelovend acht nader uitgewerkt.

Vragen: 1. Bent u bekend met dit rapport? 2. Wat is uw visie op dit rapport ? Één van de oorzaken van de hoge kosten voor het bouwen van huizen zijn de hoge grondprijzen In het rapport wordt op pagina 7 het volgende gemeld over beleidsmaatregelen: Beleidsmaatregelen Maak gebruik van regels en wetten die nu al beschikbaar of in voorbereiding zijn. De gereedschapskist voor regie en sturing is al grotendeels beschikbaar. Bijvoorbeeld het voorkeursrecht, waarbij de overheid het eerste recht van koop heeft. Je kunt ook denken aan het eerder inzetten van onteigening, waarbij de overheid – onder zeer strenge voorwaarden – iemand verplicht zijn grond te verkopen. Met de Nota Ruimte komt meer duidelijkheid over wat er waar kan. Met het wetsvoorstel Regie worden afspraken over nieuwe woningen vastgelegd in de wet. Hierdoor kunnen kwantitatieve en kwalitatieve doelen worden behaald. Het voorkeursrecht is inmiddels geregeld voor dit project. 3. Bent u bereid de gereedschapskist te gebruiken en onteigening in te zetten als uw niet

tot overeenstemming komt met de grondeigenaren van het plangebied? 4. De vraag naar nieuwe woningen en dus nieuwe woningbouw projecten blijft de komende jaren onverminderd groot. De gronden die onze gemeenten nog in eigen beheer heeft lopen sterk terug de komende jaren bent u voornemens de grondexploitatie in dit licht weer op te pakken? 5. In de jaren 80 van de vorige eeuw werd door de rijksoverheid voor stimulering van het kopen van een huis voor een groot deel van de bevolking mogelijk te maken de subsidie regelingen Premie A en Premie B ingevoerd. Is het college een voorstander van het herinvoeren van deze regelingen? Als u positief bent over de herinvoering bent u dan bereid in samenspraak met andere gemeenten dit te bespreken met provincie en rijksoverheid? Antwoorden 1. Ja, wij zijn bekend met het IBO-rapport "Op grond kun je bouwen" en de daarin genoemde knelpunten, voorgestelde beleidsmaatregelen en oplossingsrichtingen. 2. De aanbevelingen uit dit rapport sluiten goed aan bij de uitdagingen die wij ervaren bij grote gebiedsontwikkelingen zoals Hoogkarspel Zuid. Denk daarbij aan de stijgende kosten voor gebiedsontwikkeling, de noodzaak om infrastructuur te financieren en het belang van samenwerking tussen Rijk, provincie en gemeenten. Wij zetten op dit moment ook al één van de aanbevolen instrumenten in, namelijk het voorkeursrecht.

Hiermee houden we regie op het grondgebied van Hoogkarspel Zuid en voorkomen we grondspeculatie. Daarmee zetten wij in op een betaalbare en haalbare woningbouwontwikkeling. Daarnaast biedt het rapport waardevolle inzichten in andere instrumenten die ingezet kunnen worden. Wanneer het in het belang van Hoogkarspel Zuid nodig wordt geacht deze instrumenten in te zetten om tot een succesvolle en betaalbare ontwikkeling te komen, zullen wij op dat moment de afweging maken of en welk instrument wij kunnen inzetten. 3. Het voorkeursrecht is al ingesteld voor Hoogkarspel Zuid, waarmee de gemeente het eerste recht van koop heeft op gronden binnen het plangebied. Dit helpt om sturing te houden op de ruimtelijke ontwikkeling en de fasering van de woningbouw. Onteigening is een vergaand instrument met grote impact op de grondeigenaar. Wanneer de gemeente besluit om dit middel in te zetten, moet dit worden gezien als een uiterste maatregel om gebiedsontwikkeling op het betreffende perceel mogelijk te maken. Onteigening wordt alleen overwogen wanneer vrijwillige onderhandelingen met grondeigenaren niet leiden tot een haalbare gebiedsontwikkeling en het perceel essentieel is voor de realisatie van het project. In dat geval moet zorgvuldig worden aangetoond dat het publieke belang van de woningbouwontwikkeling zwaarder weegt dan het individuele eigendomsbelang.

Hieraan zijn strikte wettelijke voorwaarden verbonden. Gezien de omvang van Hoogkarspel Zuid en de urgentie van de woningbouwopgave, blijft het voorkeursrecht de primaire strategie. Met het gebiedsgericht programma zetten we in op een goed doordachte fasering, waarmee we verwachten geen gebruik te hoeven maken van onteigening. 4. Wij hebben geen grond in bezit in Hoogkarspel Zuid. In het IBO "Op grond kun je bouwen" wordt benadrukt dat het Rijk het belangrijk vindt dat gemeenten weer actief grondbeleid gaan voeren, omdat marktpartijen niet altijd voldoende bijdragen aan publieke doelen zoals betaalbaarheid, ruimtelijke kwaliteit en de snelheid van woningbouwproductie. Echter, een actief grondbeleid brengt financiële risico’s met zich mee. Bovendien werken wij op dit moment in goed overleg met de marktpartijen aan het gebiedsgericht programma en hebben wij niet de indruk dat marktpartijen niet over willen gaan tot realisatie met in achtneming van de ambities die wij hebben opgenomen in het

ambitiedocument voor Hoogkarspel Zuid. Wel is het zo dat in het kerngebied van Hoogkarspel Zuid, waar marktpartijen grond bezitten, nog circa 13 hectare van de in totaal 120 hectare niet in hun bezit is. Dit betekent dat er nog gronden zijn die mogelijk van strategisch belang kunnen zijn voor de gebiedsontwikkeling. Wij bekijken daarom welke rol de gemeente kan innemen bij het grondbeleid. Dit kan variëren van een actief grondbeleid, waarbij de gemeente strategische grondaankopen doet, tot een faciliterend beleid, waarbij marktpartijen de ontwikkeling oppakken binnen door de gemeente vastgestelde kaders. Op dit moment hanteren wij echter een faciliterend grondbeleid, waardoor de grondfaciliteit niet van toepassing is. 5. De Premie A en Premie B-regelingen waren in de jaren ‘80 en ‘90 effectieve instrumenten om koopwoningen toegankelijker te maken voor starters en middeninkomens. In de huidige woningmarkt zien we opnieuw een grote behoefte aan betaalbare koopwoningen, waarbij koopsubsidies of garantstellingen een bijdrage kunnen leveren. De Tweede Kamer heeft eerder de wens uitgesproken om middeninkomens en starters extra ondersteuning te bieden bij het toetreden tot de koopwoningmarkt. Het kabinet heeft naar aanleiding van de wens van de Tweede Kamer de afgelopen jaren overwogen of en hoe zij dergelijke regelingen weer nieuw leven wil en kan inblazen.

Dit heeft ertoe geleid dat het Nationaal Fonds Betaalbare Koopwoningen is opgericht. De verwachting is dat dit fonds vóór 1 juli 2025 open staat voor inschrijvingen. Op dit moment zijn wij niet in de veronderstelling dat de rijksoverheid en de provincie voornemens zijn om hiernaast andere soortgelijke regelingen in te voeren.

⃰ Dit vragenformulier z.s.m. toezenden aan griffie@drechterland.nl