Document · PDF

B1 Hoogkarspel Zuid gebiedsgericht programma concept ontwikkelraamwerk (2025-21)

Gemeenteraad 30 juni 2025, gemeente DrechterlandBij agendapunt: Ontwikkelraamwerk Hoogkarspel Zuid (2025-21)8.804 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

HOOGKARSPEL ZUID GEBIEDSGERICHT PROGRAMMA

T P E C CON CONCEPT ONTWIKKELRAAMWERK

Mei 2025

Inhoud SAMENVATTING 1. INLEIDING 2. SAMEN BOUWEN AAN EEN TOEKOMSTBESTENDIG DRECHTERLAND 3. OPGAVEN 4. AMBITIES Opdrachtgever

5. CONCEPT ONTWIKKELRAAMWERK

Gemeente Drechterland

Opsteller gebiedsgericht programma Karres en Brands

6. VERVOLG

Projectpartners BPD Ontwikkeling B.V. VBM Ontwikkeling B.V. Hoorne Vastgoed B.V. Plegt-Vos Vastgoedontwikkeling B.V. Roosdom Tijhuis Gebiedsontwikkeling B.V. (Hoogkarspel- Zuid C.V.)

BIJLAGEN

Betrokken stakeholders Bewoners Provincie Noord-Holland Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) Ministerie van Koninkrijksrelaties en Binnenlandse Zaken Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

Adviseurs Stadkwadraat DWA Adviseurs Woningstichting Het Grootslag

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Samenvatting Visie op kaart De ambities die we tijdens de eerste participatieronde hebben opgehaald, hebben we vertaald in een eerste visiekaart. De kaart toont een samenhangend beeld van de grove schets van de toekomstige hoofdstructuur van het gebied. We bouwen aan een rijk landschap, gezonde leefomgeving, dorpse gemeenschap en een florerende economie. Dat doen we stap voor stap, met een adaptieve inrichting. De hoofdprincipes en structuren worden in dit document vastgelegd. Het is een adaptieve structuur die flexibiliteit biedt om in te spelen op toekomstige wensen en eisen. Zo kunnen we de ontwikkeling stapsgewijs aanpassen aan veranderende omstandigheden en toekomstige behoeften die nu nog niet te overzien zijn. Belangrijk is dat we al bij de start van de woningbouw ook voorzieningen realiseren. Het kaartbeeld bestaat uit verschillende lagen, met de huidige situatie als startpunt. Hieronder lichten we deze lagen kort toe. 1

Rijk landschap

We bouwen aan een herkenbare landschapsstructuur, met veel ruimte voor natuur en water. De hoogteverschillen en bodem zorgen voor variatie in sfeer. Zo ontstaat een afwisselend landschap dat past bij de omgeving, met bijvoorbeeld de kreekrug, lagere delen in het oosten en hogere in het westen. Water speelt een belangrijke rol, de hoofdwaterstructuur is doorvaarbaar, en aangesloten op de regionale recreatieve vaarroute. Bestaand groen blijft behouden en wordt verbonden met nieuwe groenstructuren. Zo ontstaat een stevig netwerk dat niet alleen bijdraagt aan biodiversiteit, maar ook aan klimaatadaptatie, waterberging en een gezonde leefomgeving. In het hart van het gebied komt een dorpspark voor de inwoners van Hoogkarspel.

CONCEPT Visiekaart Hoogkarspel zuid

Een wijk of dorp draait om mensen en samenleven. De nieuwe woningen en de structuur van de inrichting van openbare ruimte bevorderen ontmoeting en buurtbetrokkenheid. Hoogkarspel Zuid biedt zo ruimte voor een inclusieve samenleving. Het gebied wordt opgebouwd uit verschillende herkenbare buurten. Elke buurt biedt een diversiteit aan woningtypes in een dorpse setting. Er is veel aandacht voor senioren, jongeren, starters en eenpersoonshuishoudens. De woningen zijn deels geschikt voor ouderen, met ruimte voor collectieve zorg woonvormen. Daarnaast is er aandacht voor starterswoningen en sociale huurwoningen. Voor gezinnen en doorstromers is er ook ruimte om zich in de gemeenschap te vestigen.

Gezonde leefomgeving

Florerende economie

Een dorp is meer dan een woonplek – het is ook een plek om te werken en produceren. We combineren wonen, werken en productie zodat ze elkaar versterken. Er komt ruimte voor winkels, ambachten en werkplekken, verweven in de buurt of aan huis. Voorzieningen komen dichtbij, zodat mensen elkaar makkelijk ontmoeten. Bedrijventerrein de Wijzend kan mogelijk uitbreiden. Rond het station ontstaat extra ruimte voor werkgelegenheid. Tegelijk blijft het agrarisch karakter belangrijk. We bouwen in fasen en houden rekening met bestaande bedrijven. Zo sluiten we aan op de lokale economie en ontstaat er een florerende economie.

Hoogkarspel Zuid sluit aan op het dorp met een nieuwe voet- en fietsverbinding naar het station. Er komen fietspaden en wandelroutes, met bruggetjes over de spoorsloot. Ook wordt er via een aparte opgave naar een alternatieve route voor landbouwverkeer bekeken. De Slimweg en Houterweg worden hoofdtoegangswegen. De Houterweg wordt ingericht volgens het STOMP principe, vergelijkbaar met de Nieuweweg, om overbelasting te voorkomen. Er komen ontmoetingsplekken zoals een dorpsplein, dorpshuis, gezondheidscentrum, horeca en supermarkt. De wijk krijgt een groen karakter, met een school en kinderopvang aan een parkachtige openbare ruimte. Er is speciale aandacht voor senioren, minder validen en inwoners met bijvoorbeeld een visuele beperking. Landbouw kan gecombineerd worden met zorg of burgerinitiatieven. Zo ontstaat een toegankelijke buurt waar ontmoeten, bewegen en zorgen samenkomen.

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Dorpse gemeenschap

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Huidige situatie

Samenvatting

Nieuweweg Oosterwijzend

Westerwijzend

Houterweg

Slimweg

LEGENDA Water Bestaande ontwikkelingen Bestaande infrastructuur Groen

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Illustratieve verbeelding

Samenvatting

Aan deze tekening kunnen geen rechten worden ontleend. Het is een ontwikkelraamwerk met een illustratieve uitwerking van ontwikkelgebieden.

Veilige verbinding

Dorpspark Hoogkarspel

Basisschool

Aanleggelegenheid

Zoekgebied sport

Veilige inrichting Houterweg

Verbinding station Noord-Zuid

Behoud bestaand bos

Kinderdagopvang

Dorpsboerderij

Groei bedrijvigheid

Gezondheidscentrum

Loopbrug

Vaarverbinding

Supermarkt

Buurtplek aan het water

Dorpshuis

Fietsroute

Parkeren Supermarkt

Rondje Hoogkarspel

Dorpsplein

LEGENDA Water Hoofdstructuur - auto Fietspaden Informele wandelroutes Bouwvlakken buurtschappen Stationskwartier Westerwijzend De Kreeklanden

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Verschillende karakters

Samenvatting

5.Stationskwartier Ontwikkelraamwerk

Westerwijzend

De Kreeklanden

Dorps centrum DORPSE Ontmoeten,GEMEENSCHAP voorzieningen, gezelligheid

Landschappelijk wonen Boomgaarden, bos, rust en ontspanning

Wonen met water Tuin aan water, groene oevers, water, varen

Wonen in het romantisch lint landschap STATIONSKWARTIER

DE KREEKLANDEN

WESTERWIJZEND

Stationskwartier Situatietekening De Fruittuin, Venhuizen

Aantrekkelijk en toegankelijk station, van beide kanten

Nadruk op leefstraten, hogere dichtheid, parkeren ondergeschikt, gericht op station

Impressie (Rug-aan-rug / 78 m2 GBO)

Stationsplein?

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

1. Inleiding Procesoverzicht gebiedsgericht omgevingsprogramma

In het Bestuursakkoord 2024-2026 heeft de gemeenteraad als doel gesteld om vóór 2030 duizend woningen te realiseren. Hoogkarspel Zuid is binnen de Woondeal Noord-Holland Noord aangewezen voor de bouw van 300 tot 500 woningen, met verdere ontwikkeling na 2030. In het collegeuitvoeringsprogramma ligt de nadruk op een gezonde woningmarkt met betaalbare, duurzame woningen. De focus ligt daarbij op Hoogkarspel Zuid. In maart 2025 is het ambitiedocument vastgesteld. Dit document bouwt daarop voort en vertaalt de ambities in een eerste ruimtelijk raamwerk en een eerste schets van de mogelijke ontwikkeling. Gebiedsgericht programma Voor Hoogkarspel Zuid ontwikkelen we een gebiedsgericht programma. Deze moet einde 2025 gereed zijn. Dit programma zorgt voor een samenhangende ruimtelijke inrichting waarin wonen, klimaat, mobiliteit en voorzieningen worden verbonden. De gemeente neemt hierin de regie en werkt samen met grondeigenaren, bewoners en andere betrokkenen. Zo zorgen we voor een toekomstbestendige en leefbare wijk die past bij de wensen van de lokale gemeenschap. Het gebied is nu grotendeels agrarisch in gebruik. Het grondeigendom is verdeeld over particulieren en ontwikkelaars.

De gemeenteraad heeft de opdracht gegeven voor een gebiedsgericht programma waarin kernwaarden worden vastgelegd die aansluiten bij Hoogkarpsel, met speciale aandacht voor het landschap en een dorps karakter met eigenheid in architectuur. Het gebied kan hierin herontwikkeld worden tot een gezonde en klimaatadaptieve leefomgeving, met buurten voor jong en oud waarin aandacht is voor biodiversiteit en energieneutraal bouwen.

Samen bouwen aan een duurzame toekomst Om te komen tot een gedragen en uitvoerbaar programma werken we tegelijk aan drietal onderdelen: een gebiedsvisie, een businesscase en een ontwikkelstrategie. Deze onderdelen beïnvloeden elkaar en vormen samen het gebiedsgericht programma. Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Fase 1

Fase 2

Ophalen wensen en ambities

Verwerken in concept gebiedsgericht programma

TUSSENPRODUCT Ambitiedocument Nieuwe naam SEPT 2024

Vanaf de start worden bewoners en betrokkenen actief betrokken, zoals beschreven in het participatieplan. Sinds september 2024 vindt elke drie weken een omgevingstafel plaats over thema’s als landschap, verkeer, doelgroepen en duurzaamheid. Op 10 december vond het eerste gebiedscafé plaats, met circa 200 bezoekers. Ook is een brede enquête uitgezet. Op 24 april volgde het tweede gebiedscafé, wederom goed bezocht. Deze cafés keren regelmatig terug om samen verder te bouwen aan de plannen.

Definitief gebiedsgericht programma

TUSSENPRODUCT Ontwikkelraamwerk Scenariokeuze

TUSSENPRODUCT Visie en essentiekaart

JUN 2025

FEB 2025

EINDPRODUCT Gebiedsgericht omgevingsprogramma

OKT 2025

JAN 2026

Lutjebroek

Hoogkarspel Streekweg

Nieuweweg

SC Spirit’ 30

Oosterwijzend

Voetbal vereniging de Zouaven

Station

Concept Ontwikkelraamwerk Dit document is het tweede resultaat van het gebiedsgerichte programma. Het eerste, het ambitiedocument van 2025, bundelde wensen, kansen, zorgen en uitgangspunten. Op basis daarvan is een eerste kaartbeeld opgesteld: het zogenoemde ontwikkelraamwerk. Deze tekening legt de hoofdprincipes vast en geeft aan waar flexibiliteit gevonden kan worden. Het geeft een ruwe indruk van de structuur van groen, water, verbindingen, plekken en mogelijke woningbouw. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan een integrale businesscase om de haalbaarheid van de ontwikkeling te onderbouwen. Nadat het ontwikkelraamwerk is vastgesteld wordt opnieuw brede input opgehaald, waarna in oktober 2025 een conceptvisie wordt gepresenteerd. Naar verwachting is het gebiedsgerichte programma 2025 gereed.

Fase 3

Bedrijventerrein Oosterwijzend Westerwijzend

Houterweg

Slimweg

Westfrisiaweg

De Hout

Visiegebied Hoogkarspel Zuid (gebied aangeduid met witte stippellijn). Kerngebied met gele lijn

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

2. Samen bouwen aan een toekomstbestendig Drechterland Onze ambitie is om in Hoogkarspel Zuid samen verder te bouwen aan dorp, gemeenschap en natuur. Om dit te bereiken is het proces om te komen tot een gebiedsgericht programma opgebouwd uit een viertal onderdelen, die richting geven aan het proces en producten.

1 Hechte samenwerking

2 Ambities

3 Ontwikkelraamwerk

4 Een gezonde en

Vanaf de start bouwen we samen aan de ontwikkeling van het gebied. Met bewoners, organisaties, overheden, bedrijven, omgeving en eigenaren. Een proces waarin vertrouwen de basis vormt. Hierin is participatie geen vrijblijvend proces, dat zomaar start en stopt. Vanaf begin af aan wordt het gebiedsgericht programma opgebouwd in coproductie met de

Uit de verschillende gesprekken met stakeholders zijn de ambities gedestilleerd en omgevormd tot vormgevende principes en uitgangspunten voor de ontwikkeling van Hoogkarspel Zuid. De mate waarin deze ambities daadwerkelijk kunnen worden gerealiseerd wordt per gebied/project in Hoogkarspel Zuid nader bepaald afhankelijk van de specifieke kenmerken van het gebied, de technische uitvoerbaarheid en de financiële haalbaarheid. Dit wordt in de komende fase onderzocht en hierop worden de ambities aangescherpt, eventuele afwijkingen worden gemotiveerd.

De ambities zijn in de afgelopen fase tastbaar gemaakt in een eerste ontwikkelraamwerk. Dit is een kaart die de belangrijkste ruimtelijke en functionele structuren - bijvoorbeeld verkeer, water, groen, wonen, werken - van het gebied weergeeft. Het biedt inzicht in hoe het gebied georganiseerd gaat worden en hoe de samenhang met de omgeving wordt vormgegeven. Dit wordt opgesteld om de opgaves en ambities in te kunnen passen en te onderzoeken hoe de ambities zich tot elkaar verhouden. Het vormt de ruimtelijke vertaling van de opgave en ambities.

Een gezonde duurzame ontwikkeling is ook een haalbare ontwikkeling. Tegelijk met het opstellen van het gebiedgericht programma, is er voortdurend inzicht in de investeringen en opbrengsten. Daarnaast wordt een ontwikkelstrategie opgesteld. Dit zorgt voor een inschatting van de haalbaarheid, complexiteit en looptijd.

eigenaren, stakeholders en omgeving.Bewoners denken mee via bewonersavonden en Gebiedscafés: open bijeenkomsten over de planvorming.

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

haalbare ontwikkeling

Tegelijkertijd geeft het een eerste inzicht in het programma en te bouwen aantal woningen van de plek. Wat is het ruimtebeslag van de verschillende ambities ten aanzien van wonen, landschap, energie en voorzieningen? Het is geen uitgewerkt en gedetailleerd plan. Wel biedt het uiteindelijk een aantal richtinggevende keuzes op visieniveau. Het vormt de basis voor verdere uitwerking in lopende en toekomstige projecten. 14

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

3. Samen bouwen aan een toekomstbestendig Drechterland

Participatie

Hoe kunnen inwoners, maatschappelijke organisaties en andere betrokkenen meedenken over de toekomst van Hoogkarspel Zuid? En wat levert dat op? Tijdens de eerste twee Gebiedscafés, gesprekken en thematafels met stakeholders ontvingen we veel waardevolle inzichten. Ook via brieven, e-mails en een enquête kwamen suggesties en vragen binnen.

Stap voor stap werken we aan de verbinding tussen (toekomstige) bewoners, gemeente, stakeholders en andere belanghebbenden. Open en constructief blijven we in gesprek. Ook na oplevering van het gebiedsgericht omgevingsprogramma. Bewoners betrekken we actief bij de uitwerking van de visie naar concrete plannen. Hiermee werken we aan stevige coalities, slimme gecombineerde investeringen, versnelling en verbondenheid bij de gebiedsontwikkeling. We bundelen hiermee onze kracht en betrokkenheid voor het gebied.

De Gebiedscafés vonden plaats op 10 december 2024 en 24 april 2025. Tijdens deze bijeenkomsten informeerden we belangstellenden over de plannen, verzamelden we waardevolle input en gingen we in gesprek met stakeholders en specialisten.

Het participatietraject verloopt in een positieve setting en levert veel relevante informatie op. Gemeente en samenwerkingspartners waarderen de open en constructieve inbreng. In deze eerste fase hebben we een goed beeld gekregen van de verschillende belangen. Een overzicht van alle reacties is opgenomen in de bijlagen. Hieronder staan de belangrijkste aandachtspunten, geordend per thema. We blijven ook de komende tijd in gesprek. Zo bouwen we sámen verder aan de toekomst van het gebied.

Bouwen aan een rijk landschap •

Onafhankelijk

•

Bodem als basis

•

Landbouw

FLORERENDE ECONOMIE

•

Inwoners RIJK

•

LANDSCHAP

Werkgelegenheid en innovatie

Hoogkarspel Zuid bouwt door aan....

Eigen identiteit

Sociale cohesie en ontmoeting

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Altijd af

•

• • • • • • • • •

Brug of tunnel naar station of onder het spoor door Meer wandelverbindingen tussen noord en zuid Goede fietsroutes Aandacht voor ontmoetingsplekken Meer voorzieningen (ontmoetingsplekken en verenigingsleven) voor jongeren Meer rustplekken in de omgeving Zorgvoorzieningen School en kinderdagverblijf Dorpshuis

Groen

Bouwen aan een dorpse gemeenschap Gezonde mobiliteit

• • • •

Voorzieningen nabij

Wonen voor iedereen

DORPSE GEMEENSCHAP

Water

Groene en agrarische kenmerken zijn de kernwaarden van het gebied Water, rust en ruimte dient prominent terug te komen in de gebiedsontwikkeling Specifieke aandachtspunten: vaarwater en groen/ agriculturele kenmerken Reserveer ruimte in de gebiedsontwikkeling voor een dorpspark-/ of bos Een stads-/zorgboerderij die voedsel produceert voor lokale afname Speelwater

Bouwen aan een gezonde leefomgeving

• • •

GEZONDE LEEFOMGEVING

•

Behoud en versterking van het dorps karakter Het versterken van sociale interactie Het behoud van lage bebouwing Biedt een diversiteit aan woonomgevingen aan met behoud van karakteristieke elementen Meer mogelijkheden voor jongeren Zorgen over vergrijzing Aandacht voor (betaalbare) starters- en seniorenwoningen Een nieuw dorpscentrum met dorpshuis

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Bouwen aan een florerende economie • • • •

Een stads-/zorgboerderij die voedsel produceert Voedselbos met productie Groei van werkgelegenheid en bedrijventerrein Individuele energieopwek

3. Opgaven Het gebiedsgericht programma is een concrete uitwerking van de omgevingsvisie. Het verbindt wonen, landschap, economie en landbouw tot een samenhangende ontwikkeling, met een sterke focus op uitvoering. Op basis van de eerste participatieronde zijn vier hoofdopgaven geformuleerd.

1 persoonshuishoudens

(jonge) Gezinnen

Bijzondere doelgroepen

‘Een plek waar iedereen zich thuis voelt die dorps wilt wonen’

Starters

�

Senioren

1 DNA van Hoogkarspel

2 Plek voor iedereen

3 Dorps bouwen

4 Brede welvaart

De ontwikkeling van Hoogkarspel Zuid is een kans om voort te bouwen op wat Hoogkarspel uniek maakt. De sterke sociale samenhang, de band met het landschap, de karakteristieke bebouwing en de cultuurhistorie vormen het DNA van het dorp. “Het kleinschalige, dorpse en ons kent ons.” Deze kwaliteiten vormen het vertrekpunt voor een eigentijdse uitbreiding.

Drechterland voert een woningbouwbeleid dat rekening houdt met alle levensfasen, inkomens en diversiteit. We streven naar een evenwichtige woningmarkt met passende en betaalbare woningen. De opgave is om de woningbouw te versnellen en voldoende (betaalbare) woningbouw in de regio te realiseren.

Hoogkarspel is een dorp met een warm en gastvrij karakter. De ontwikkeling van Hoogkarspel Zuid speelt in op de grote woningbehoefte in het dorp en de regio. De uitbreiding is in de eerste plaats bedoeld voor de eigen inwoners.

Naast woningen bouwen we aan bredere welvaart en hogere leefkwaliteit. In Hoogkarspel Zuid komen bereikbaarheid, natuur, energie, klimaatadaptatie, economie en sociale samenhang samen. Het bodem- en watersysteem vormt de basis voor de inrichting van het gebied.

De plannen sluiten aan op het West-Friese karakter: herkenbaar, harmonieus en met ruimte voor eigenheid en vernieuwing. De uitdaging ligt in het vinden van balans tussen traditie en innovatie.

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

We bouwen voort op het rijke verenigingsleven en het gevoel van verbondenheid in de wijk. Dit vraagt om ontmoetingsplekken, gebouwen die qua schaal en uitstraling passen bij het dorp, en een mix van functies en woningtypen. De aanpak sluit aan bij de Westfriese mentaliteit: nuchter, daadkrachtig en gericht op wat écht nodig is voor een toekomstbestendige leefomgeving.

We ontwikkelen buurten die levensloopbestendig en inclusief zijn. Hier kunnen kinderen opgroeien en ouderen gezond oud worden. Er komt een mix van goedkope en vrije sector woningen, met een inrichting die recht doet aan de diversiteit van de samenleving. Zo spelen we in op de demografische ontwikkelingen op de lange termijn en versterken we de sociale structuur.

Er is ruimte voor duurzame energieopwekking, versterking van de regionale economie en verbreding van de agrarische functie. Activiteiten zoals natuurbeheer, recreatie, educatie en lokale verkoop krijgen een plek. Nieuwe voorzieningen vullen de bestaande infrastructuur aan zonder ermee te concurreren. Hoogkarspel Zuid wordt zelfvoorzienend in basisvoorzieningen, met aanvullende ondersteuning vanuit secundaire voorzieningen.

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

4. Ambities Het kompas ondersteunt bij het sturen op brede welvaart: duurzaamheid, leefbaarheid en economische vitaliteit. Denk aan energiezuinige bouw, sterke sociale netwerken en het stimuleren van lokale bedrijvigheid.

We geven vorm aan een duurzame en toekomstbestendige leefomgeving met behulp van vier centrale ambities: Rijk landschap, Gezonde leefomgeving, Dorpse gemeenschap en Florerende economie. Deze vormen samen het zogenoemde ‘ambitiekompas’. Dit kompas groeit mee met het proces en biedt richting en houvast. Het helpt ons om keuzes te maken die bijdragen aan een toekomstbestendig Hoogkarspel Zuid.

Onafhankelijk

Door deze principes in samenhang te ontwikkelen, versterken we onze leefomgeving. We kiezen bewust niet voor losse ingrepen, maar zoeken naar slimme combinaties. Bijvoorbeeld: waterbeheer koppelen aan biodiversiteit of mobiliteit verbeteren met voorzieningen die óók sociale ontmoeting stimuleren – zoals goed openbaar vervoer.

Bodem als basis

•

Ambities beschrijven wat we nastreven. Soms botsen ambities met elkaar; dan maken we een gemotiveerde afweging.

•

Kansen zijn inspirerende voorbeelden die

RIJK LANDSCHAP

Werkgelegenheid en innovatie

Hoogkarspel Zuid bouwt door aan....

Groen

wonen en gemeenschap

landschap

economie en energie

Gezonde mobiliteit

Voorzieningen nabij

Wonen voor iedereen

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Randvoorwaarden zijn vaste uitgangspunten. Hier wordt niet van afgeweken.

Water

FLORERENDE ECONOMIE

DORPSE GEMEENSCHAP

•

het plan kunnen verrijken. Ze zijn wenselijk, maar niet noodzakelijk. Vaak sluiten ze aan bij de randvoorwaarden en ambities.

De kracht zit in het verbinden van ingrepen, zodat ze elkaar versterken en meer impact maken. Zo verduurzamen we bijvoorbeeld mobiliteit door betere fietsverbindingen én het toevoegen van laadpunten voor elektrische voertuigen. Daarmee geven we concreet invulling aan de duurzaamheidsdoelen van gemeente en regio.

Landbouw

Eigen identiteit

Op de volgende pagina’s zijn per principe de randvoorwaarden, ambities en kansen uitgewerkt:

Sociale cohesie en ontmoeting

Altijd af

GEZONDE LEEFOMGEVING Onze ambitie: Samen bouwen aan landschap, dorp, gemeenschap en economie

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

4. Ambities Natuurgebied De Weelen

RIJK LANDSCHAP “Hoogkarspel Zuid zal worden gekenmerkt door een aangename en groene leefomgeving. Er is ruimte voor landschap, recreatie, natuur, ecologie en waterberging. Hoogkarspel Zuid leeft met het landschap en is verbonden met haar omgeving“ Bij het ontwerpen van het gebied kijken we goed naar de bodem, daarmee zetten we in op water- en bodemsturend. Elke bodem heeft zijn eigen kenmerken, zoals hoe nat, droog, stevig of vruchtbaar hij is. We sluiten hierbij aan, om het gebied op een natuurlijke en slimme manier inrichten. Het gebied lijkt vlak, maar er zijn hoogteverschillen (1 meter) door oude kreken (kleine rivieren) die hier vroeger stroomden. We willen deze verschillen in hoogte en bodem gebruiken om het gebied verschillende sferen te geven. Zo maken we een rijk en gevarieerd landschap dat goed past bij de bodem.

NATUURGEBIED DE WEELEN

Versterken verbindingen omgeving

Bodem

Water

Groen

Ambities: • Klimaatadaptief (hitte- en waterbestendig) • Doorvaarbaarheid als woonkwaliteit • Vergroten regionaal recreatieve vaarroute • Minimaliseren van verharding

Ambities: • Gebruik maken van de hoogteverschillen inspelend op biodiversiteit en natuur en recreatie • Rekening houden met lange termijn ontwikkelingen op het gebied van bodem en water • Versterken en zichtbaar maken van verschillende kwaliteiten in de bodem • Bodem als aanleiding om verschillende landschappelijke (woon) sferen: waterrijk, park, bossig, landbouw en (agrarische) productie

Kansen: • Adaptief watersysteem, rekening houdend met uitputting, verzilting en kwel • Vergroten voldoende zoetwaterbuffer • Circulaire waterhuishouding • Door de schaal van de gebiedsontwikkeling is er ruimte voor pilots en innovatieve oplossingen

Natuurinclusief bouwen Ruimte voor waterberging, dubbelgebruik ecologie en recreatie

Versterken recreatief (vaar)netwerk

Randvoorwaarden: • Behouden bestaande groenstructuren en deze versterken met nieuwe structuren Ambities: • De natuur- en recreatiewaarde versterken door mens en natuur dichter bij elkaar te brengen en verbinding te maken met de omgeving • Natuur en groen als belangrijke kwaliteit voor wonen en werken • Versterking biodiversiteit • Robuuste ecologische verbindingen • Ecologische oevers Kansen: • Ecologische verbinding weidevogelgebied en Natuurgebied De Weelen • Natuurinclusief bouwen • Versterk sportlandschap

Bodem als aanleiding voor verschillende landschappelijke sferen

Behoud bestaande groenstructuren

OMGEVING

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Bewoner: “Een dorpsbos!” Deze afbeeldingen zijn het meest positief gestickerd tijdens het gebiedscafé

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

4. Ambities

GEZONDE LEEFOMGEVING De mens staat voorop bij het ontwerpen van gebouwen en openbare ruimte. We maken voorzieningen op loopafstand en verbeteren de fietsverbindingen met de omgeving. Nieuwe (bovenwijkse) voorzieningen vullen de bestaande structuur aan zonder te concurreren. Hoogkarspel Zuid is zelfvoorzienend in primaire voorzieningen, terwijl secundaire voorzieningen aanvullend en ondersteunend worden ingericht. Hoogkarspel Zuid is een plek waar huidige bewoners ook graag willen komen. Bij het ontwikkelen van een gebied is het belangrijk om verbindingen te maken. We willen Hoogkarspel Zuid goed verbinden met de omgeving, dat zorgt ervoor dat het gebied makkelijk te gebruiken is. Dit gaat niet alleen over wegen en paden, maar ook over hoe mensen, natuur en functies samenkomen.

Veilige fietsverbinding

Goede aansluiting op het station

Gezonde mobiliteit Randvoorwaarden: • Hoogkarspel Zuid krijgt een goede aansluiting op het station • Ontmoedigen doorgaand autoverkeer richting Hoogkarspel • Langzaam verkeer verbindingen met de omgeving worden verbeterd. Onderzoek naar nieuwe langzaam verkeer verbindingen over of onder het spoor Ambities: • Wandelen, fietsen en openbaar vervoer krijgt prioriteit boven autoverkeer • Het recreatief netwerk voor wandelen, fietsen sluit aan op de zuidelijke groenstrook van Grootebroek en de noordelijke groenstrook van Hoogkarspel • Onderzoek naar een veilige landbouwverkeerroute • Goede bereikbaarheid in het gebied met OV • Een inclusieve en toegankelijke omgeving voor iedereen Voorzieningen op loopen fietsafstand

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Voorzieningen dichtbij Randvoorwaarden: • Voldoende voorzieningen voor sport, spel, bewegen, onderwijs, gezondheid, ontspanning en winkels voor de dagelijkse benodigdheden • Verbinding met bestaande (sport) voorzieningen • Voorzieningen zijn goed bereikbaar voor de voetganger, fietser en waar nodig de auto Ambities: • Hoogkarspel Zuid is zelfvoorzienend in het voorzieningenniveau en past bij het aantal woningen • Nieuwe voorzieningen zijn een aanvulling op de bestaande voorzieningen • Er zijn voldoende zit- en rustplekken om een toegankelijke en inclusieve omgeving te bieden, zodat iedereen de kans krijgt om te bewegen Kansen: • Toevoegen middelbaar onderwijs • (natuur)begraafplaats

Sport en spel in openbare ruimte Rust- en zitplekken verspreid door de openbare ruimte

Mobiliteitshubs met pakketpunt

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Altijd af Randvoorwaarden: • Het gebied wordt gefaseerd ontwikkeld om aan te sluiten bij de woningvraag van Hoogkarspel, Drechterland en de regio Ambities: • Het gebied wordt na iedere fase van de realisatie als afgerond en functioneel ervaren • Grotere groenstructuren en voorzieningen worden aangelegd in samenhang met de betreffende fase, waarbij elke fase een afgerond geheel vormt dat direct functioneel en aantrekkelijk is • Bovenwijkse voorzieningen worden gelijktijdig ontwikkeld met woningen • Ruimte voor aanpassingen in de toekomst • Overlast van de ontwikkeling voor bestaande functies wordt zoveel mogelijk vermeden

Parkeren ingepast in groen

Diversiteit in openbare ruimte voor rust en reuring

Bewoner: “ Genoeg ontmoetingsplekken voor alle Deze afbeeldingen zijn het meest leeftijden.” positief gestickerd tijdens het gebiedscafé

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

4. Ambities

DORPSE GEMEENSCHAP Een dorp gaat over mensen. We bouwen een gemeenschap die voor iedereen toegankelijk is met speciale aandacht voor senioren, starters en eenpersoonshuishoudens. Er is aandacht voor ruimte voor ontmoeting en plekken waar mensen samen kunnen komen. Dat zorgt voor verbondenheid, buurtbetrokkenheid en sociaal contact.

Sociale cohesie en ontmoeting

Eigen identiteit

Mensen zijn verschillend en hebben andere woonwensen. In Hoogkarspel Zuid creëren we voor iedereen: jong en oud, alleenstaand of met een gezin, starters en doorstromers. Van appartementen tot eengezinswoningen, van studio’s tot levensloopbestendige huizen—iedere woonsituatie heeft unieke kenmerken en voordelen. De ambitie is om woontypes aan te laten sluiten bij de doelgroepen en woongebieden.

Ambities: • De identiteit van Hoogkarspel Zuid is complementair aan de huidige identiteit van Hoogkarspel • Een dorpse sfeer waar ontmoeting centraal staat

Hogere dichtheid bij station

Buurtschappen met verschillende sferen

Randvoorwaarden: • Buurten met een menselijke maat en eigen identiteit

Bijzondere en herkenbare architectuur

Ambities: • Ontmoeting en beweging wordt gestimuleerd in de inrichting van het gebied in het kader van een gezonde leefomgeving • Voldoende ontmoetingsplekken in de wijk • Buurten met herkenbare verschillende sferen • Buurten zijn onderling verbonden door een groene structuur

Verschillende woonvormen zijn een verrijking op elkaar

Gedifferentieerde wijken

Bouwen van gemeenschappen

Ontmoetingsplek

Onderdeel van Hoogkarspel, maar ook een eigen identiteit

Balans tussen ontmoetingsruimte en privé ruimte Buurten met een menselijke maat

Wonen voor iedereen Randvoorwaarden: • Het woonprogramma voldoet aan de betaalbaarheids- en kwaliteitsdoelstellingen van de Woondeal 2.0 Noord-Holland Noord of zijn opvolgers • Goedkope koopwoningen Ambities: • Een plek waar iedereen zich thuisvoelt • Gedifferentieerde wijken voor wat betreft de woningsoorten, het eigendom (huur/koop) en de prijs- en huurklassen • Bijzondere aandacht voor starters, ouderen/ senioren en mensen met behoefte aan zorg of ondersteuning • Versnellen van woningbouw met circa 300 woningen voor 2031 • Verschillende woonvormen die elkaar verrijken Kansen: • Ruimte voor experiment in woonvorm, zoals tiny houses, autovrij, CPO (collectief particulier opdrachtgeversschap)

Zorgwoningen

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Bewoner: “ Het mogelijk maken voor jongeren om in Drechterland te blijven wonen door veel starterswoningen en betaalbare Deze afbeeldingen zijn het meest huurwoningen.” positief gestickerd tijdens het gebiedscafé

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

4. Ambities

FLORERENDE ECONOMIE In een dorpse gemeenschap is niet alleen plek om te wonen, maar ook om te werken. Dit maakt een woonplek levendig en aantrekkelijk. We willen doorbouwen op wat er al is, en onderzoeken hoe we wonen kunnen combineren met bedrijven, winkels en landbouw. Maar bijvoorbeeld ook door meer ruimte te geven aan kleine bedrijven, ambachten of atelierwoningen. De bedrijven hebben een buurtverzorgend karakter. We willen graag nadenken over hoe landbouw in het gebied een plek kan blijven houden, maar dan op een nieuwe manier. Landbouw kan iets extra’s bieden voor de mensen die hier wonen. Denk bijvoorbeeld aan (kleinschalige) boerderijen waar verse producten worden verbouwd of gedeelde tuinen waar bewoners samen kunnen werken. Dit zorgt voor verbinding tussen mensen en het landschap, en maakt het gebied gevarieerder en aantrekkelijker.

Werkgelegenheid

Landbouw en productie

Randvoorwaarden • Combineren van wonen en werken in het gebied

Ambities • Het productieve karakter krijgt op een nieuwe manier plek in het gebied • Wonen combineren met landbouw • Van grootschalige landbouw (L) tot voedselproductie (M) en pluktuinen (S) • Het slim faseren van woningbouw om ervoor te zorgen dat resterende agrarische bedrijven kunnen blijven functioneren

Ambities • Bestaande werkgelegenheid zoveel mogelijk behouden • Werkgelegenheid creëren in het stationsgebied • Winkels en voorzieningen in de wijk • Winkels, ambachten en werkplekken verweven in de buurt of aan huis

Kansen • Proeftuin voor innovatieve teelten • Eigen voedsel verbouwen • Ruimte reserveren voor kleinschalige landbouw, eventueel met koppeling zorg or recreatie (theetuin, zorgboerderij, etc.)

Opwekken van eigen energie Werken rond het station

Toevoegen werkgelegenheid Pluktuinen en kruidentuinen

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Onafhankelijk Ambities • Woningen zijn energiezuinig • Opwekken van eigen energie, onafhankelijk van capaciteit stroomnet Kansen • Circulaire waterhuishouding • Eigen voedsel verbouwen • Biobased en circulair bouwen voor reductie CO2 en stikstof • Biobased produceren van bouwmaterialen • Onderzoeken naar een collectief energie systeem voor Hoogkarspel

Laadpunten door de wijk Proeftuin voor innovatieve teelten

Eigen voedsel verbouwen

Landbouw

Winkels, ambachten en werkplekken verweven in de buurt of aan huis

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Bewoner: “ Toevoegen van werkgelegenheid rond het station.” Deze afbeeldingen zijn het meest

positief gestickerd tijdens het gebiedscafé

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

5. Ontwikkelraamwerk Op basis van de vastgestelde ambities is een eerste ‘ontwikkelraamwerk’ gemaakt. Het raamwerk is een kaart die de belangrijkste ruimtelijke en functionele structuren - bijvoorbeeld verkeer, water, groen, wonen, werken - van het gebied weergeeft.

REGIONALE VAARVERBINDING

STREEKWEG

De structuur in de schets sluit aan op de onderliggende bodem- en watersystemen. De hogere kreekrug slingert door het gebied en vormt, samen met bestaand groen en bos, een robuuste, groene en waterrijke ruggengraat. In het hart van het gebied ontstaat een nieuw dorpspark met een buurthart als levendig middelpunt. Binnen deze landschappelijke basis krijgen verschillende buurtschappen een plek, elk met een eigen karakter. Ze zijn onderling verbonden via nieuwe wandel- en fietspaden. De Houterweg wordt een groen lint en verbindt het bestaande dorp met Hoogkarspel Zuid. Voor autoverkeer zijn de buurten voornamelijk bereikbaar via de Slimweg en Houterweg.

NIEUWEWEG

OOSTERWIJZEND

STATION WESTERWIJZEND

BUURTHART

Op de volgende pagina wordt een verdiepende verbeelding getoond. Het geeft een illustratie van de ontwikkelmogelijkheden voor het kerngebied weer.

KREEKRUG

CENTRAAL PARK LINT LINT

SLIMWEG

HOUTERWEG

KREEKRUG PARK WATER PLEIN HOOFDROUTE AUTO HOOFDROUTE PARK ROUTE VOETGANGER LINT VOORZIENING BUURTWEGEN HOOFDROUTES HUIDIGE K AART

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Illustratieve verbeelding Aan deze tekening kunnen geen rechten worden ontleend. Het is een ontwikkelraamwerk met een illustratieve uitwerking van ontwikkelgebieden.

Veilige verbinding

Dorpspark Hoogkarspel

Basisschool

Aanleggelegenheid

Zoekgebied sport

Veilige inrichting Houterweg

Verbinding station Noord-Zuid

Behoud bestaand bos

Kinderdagopvang

Dorpsboerderij

Groei bedrijvigheid

Gezondheidscentrum

Loopbrug

Vaarverbinding

Supermarkt

Buurtplek aan het water

Dorpshuis

Fietsroute

Parkeren Supermarkt

Rondje Hoogkarspel

Dorpsplein

LEGENDA Water Hoofdstructuur - auto Fietspaden Informele wandelroutes Bouwvlakken buurtschappen Stationskwartier Westerwijzend De Kreeklanden

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

5. Ontwikkelraamwerk

RIJK LANDSCHAP We willen een landschap creëren dat niet alleen mooi is, maar ook functioneel, klimaatbestendig en uitnodigend. In Hoogkarspel Zuid bouwen we voort op de bestaande kwaliteiten van het gebied en versterken we die waar mogelijk. Daarbij negeren we de bodem niet, maar brengen we deze juist in beeld en benutten we de verschillen. De variatie in bodem vormt de basis voor een rijk en gevarieerd landschap. We doen dit aan de hand van drie belangrijke pijlers: de huidige landschappelijke structuur, water en bodem als basis, en de mogelijkheden benutten voor recreatief varen.

BOUWEN AAN HET LANDSCHAP van bodem negeren...

Gradiënten vergroten

naar bodem articuleren

Bewoner: “Een dorpsbos!”

1m Van artificieel hoogteverloop naar natuurlijk hoogteverloop verschillen in bodem als basis voor rijk landschap

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

5. Ontwikkelraamwerk

De landschappelijke structuur is opgebouwd rond drie hoofdonderdelen: rondje Hoogkarspel

1. Huidige landschappelijke structuur versterken Het bestaande landschap vormt het vertrekpunt. We bouwen voort op de hogere kreekrug die door het gebied loopt en combineren deze met bestaande groenzones en bosstructuren. Samen vormen ze een robuuste, groene ruggengraat. Het bestaande groen blijft behouden en wordt aangevuld met nieuwe verbindingen. Zo ontstaat een klimaatadaptief netwerk van groen en water dat biodiversiteit bevordert en het landschap samenhang geeft. In het hart van het gebied komt een dorpspark als centrale plek voor ontmoeting en ontspanning. Een zorgboerderij met kleinschalige horeca of een haventje kan hieraan bijdragen. 2. Water en bodem sturend De structuur sluit aan op de natuurlijke ondergrond. Hoogteverschillen geven richting en zorgen voor variatie. Lagere delen in het oosten zijn geschikt voor wateropvang, natte natuur of recreatie. Hogere delen in het westen bieden ruimte voor meer opgaand groen. Deze benadering volgt het principe van water- en bodemsturend ontwikkelen. Zo ontstaat een klimaatbestendig en toekomstgericht gebied.

vaarroute

kreekrug

dorpspark

Eerste schets landschappelijke structuur

3. Recreatief varen Water speelt een belangrijke rol. We maken zoveel mogelijk watergangen doorvaarbaar en sluiten, waar het kan, aan op een regionale vaarroute. Dit biedt kansen voor kanoën, sloepvaren en ontmoetingsplekken bij kleine aanlegsteigers. Door woonwijken, recreatieplekken en de dorpskern te verbinden via het water ontstaat een levendige leefomgeving waarin water een centrale rol speelt.

1. Huidige landschappelijke structuur Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

2. Water en bodem sturend. 44

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

3. Recreatief varen 45

5. Ontwikkelraamwerk

dorpspark

theetuin

bomenplantdagen

centraal dorpspark

buitensporten

groen lint

varen

natuurlijk spelen

ecologische oevers Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

verminderen verharding

aanlegplek 46

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

varen 47

5. Ontwikkelraamwerk

GEZONDE LEEFOMGEVING

Bewoner: “ Genoeg ontmoetingsplekken voor alle leeftijden.”

Een gezonde leefomgeving begint bij een inrichting waarin voetgangers en fietsers centraal staan. In Hoogkarspel Zuid kiezen we bewust voor een logisch en veilig netwerk van wandel- en fietsroutes, met daarnaast ruimte voor sport, spel en sociale activiteiten. De auto is welkom, maar niet dominant: alle buurten zijn goed bereikbaar, zonder dat het verkeer de leefkwaliteit overheerst. Door deze aanpak verminderen we de druk op het bestaande dorp en versterken we de verbinding tussen de nieuwe wijk en de bestaande omgeving. Zo gaan bereikbaarheid, leefbaarheid en ontmoeting hand in hand.

Niet Auto weren Niet de auto weren...

HUB

Gezonde balans ... maar een gezonde balans vinden tussen vervoersmiddelen En een veilige scheiding tussen logistiek en langzaam verkeer

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

5. Ontwikkelraamwerk

De mobiliteitsstructuur en het netwerk van routes zijn opgebouwd rond drie hoofdonderdelen: 1. Huidige recreatieve routes Het gebied krijgt een fijnmazig netwerk van veilige fietsroutes en wandelverbindingen. We sluiten aan op bestaande recreatieve paden in en rond Hoogkarspel en leggen nieuwe verbindingen aan, bijvoorbeeld met bruggetjes over de slotenstructuur. Zo ontstaat een prettig en logisch netwerk waarmee bewoners zich vlot en veilig kunnen verplaatsen. Er komt een directe verbinding met het station. We onderzoeken hoe we een veilige spoorovergang kunnen realiseren of de bestaande overgang kunnen verbreden. 2. Ruimte voor recreatie, spelen en sport In de wijk is volop ruimte voor ontspanning en ontmoeting. Er komen buurtparkjes, speelplekken voor kinderen en sport- en beweegruimte voor jong en oud. In het hart van de wijk komt een dorpsplein met dorpshuis. Een gezondheidscentrum, supermarkt, dagwinkeltjes en horecagelegenheid zorgen voor levendigheid en voorzieningen dichtbij. Zo bouwen we aan een toegankelijke buurt waar bewegen, ontmoeten en zorgen voor elkaar vanzelfsprekend zijn. 3. Autostructuur De Slimweg en Houterweg worden de belangrijkste toegangswegen voor auto’s. Tegelijk willen we het doorgaande verkeer beperken. De Houterweg krijgt een nieuwe, inrichting met meer ruimte voor voetganger en fietser, vergelijkbaar met de plannen voor de Nieuweweg.

Daarnaast wordt in een aparte opdracht een alternatieve route voor landbouwverkeer onderzocht. Tot slot is een goede busverbinding in en naar Hoogkarspel Zuid van groot belang. Zo wordt de wijk voor iedereen goed bereikbaar en ontstaat een veilige, leefbare omgeving. Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Eerste schets langzaam verkeersnetwerk, routes, plekken en voorzieningen

Herinrichting Nieuweweg

Autoluwer maken

apart onderzoek naar Noord-Zuid verbinding

LEGENDA

Veilig

Dorp route Wijk route

Onderzoek naar kansen directe verbinding

Buurt route

1. Huidige recreatieve routes

Ruimte voor recreatie, sport en natuur 50

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Eerste schets verkeersstructuur 51

5. Ontwikkelraamwerk

SCENARIO’S VOORZIENINGEN

1. Voorkeursscenario: Supermarkt en parkeren langs lint

2. Alternatief scenario: Supermarkt rond buurtplein

Een goede positionering van voorzieningen is van groot belang. Een belangrijke keuze is waar de supermarkt het beste kan komen. We onderscheiden grofweg twee scenario’s. Bij het voorkeursscenario ligt de supermarkt bij de kruising van de Slimweg en Houterweg. Hierdoor wordt de supermarkt direct gekoppeld aan de auto- en parkeerfaciliteiten, wat zorgt voor een efficiënte logistieke ontsluiting. Met de voordeur aan de Houterweg fungeert de supermarkt als een markant beginpunt van het nieuwe gebied. Een voordeel is dat er hier voldoende ruimte is voor parkeren, laden en lossen zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van het centrale buurtplein. Daardoor kan het plein kleinschalig, groen en voetgangersvriendelijk blijven. Een mogelijk nadeel is dat er minder dagelijkse reuring rondom het buurtplein ontstaat, wat kan leiden tot een beperktere aantrekkingskracht voor andere ondernemers. Tegelijk biedt deze spreiding van voorzieningen ook kansen voor differentiatie in beleving en functies binnen de wijk.

Bij het alternatieve scenario ligt de supermarkt aan het centrale buurtplein. Dit zorgt voor een clustering van voorzieningen, een aanpak die vaak wordt toegepast in nieuwbouwwijken. Rond de supermarkt kan zo een levendig ondernemersklimaat ontstaan. Tegelijk vraagt deze locatie om veel ruimte voor parkeren, meestal in de openbare ruimte. Hierdoor komt de gewenste kleinschaligheid en sfeer van het buurtplein onder druk te staan. Ook levert het logistieke uitdagingen op en trekt het meer autoverkeer het gebied in, wat extra druk geeft op de Houterweg.

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

5. Ontwikkelraamwerk

veilige fietsverbinding

voetgangersvriendelijk

ontmoetingsplekken informeel straatje

speelplek

zorgvoorzieningen

versterken sportfaciliteiten Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

informele ontmoetingsplekken

speelplekken 54

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

buurtplein met voorzieningen 55

5. Ontwikkelraamwerk

Dorpse gemeenschap Een leefbare wijk is meer dan een verzameling woningen. Het gaat om hoe mensen zich voelen, hoe ze elkaar ontmoeten, en hoe de buurt tot leven komt. In Hoogkarspel Zuid bouwen we aan buurten waar de menselijke maat centraal staat. Daarmee bedoelen we dat gebouwen, straten en openbare ruimtes zo zijn ontworpen dat ze prettig en overzichtelijk aanvoelen. Alles is afgestemd op wat mensen nodig hebben om zich veilig, comfortabel en welkom te voelen. Er wordt ruimte geboden aan iniatieven en eigen inbreng van bewoners zodat ze eigenaarschap voelen over de omgeving waar ze in wonen. Zo ontstaat een buurt met een dorpse sfeer, waar ruimte is voor ontmoeting en buurtbetrokkenheid. Een plek waar iedereen zich thuis voelt die dorps wil wonen. We zetten volop in op de mogelijkheid voor jongeren, starters en senioren om in Drechterland te (blijven) wonen, met veel starterswoningen, betaalbare huurwoningen en passende woonvormen voor ouderen. 1 persoonshuishoudens

(jonge) Gezinnen

Bijzondere doelgroepen

‘Een plek waar iedereen zich thuis voelt die dorps wilt wonen’

Starters

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Bewoner: “ Het mogelijk maken voor jongeren om in Drechterland te blijven wonen door veel starterswoningen en Bewoner:betaalbare “Een huurwoningen.”

�

Senioren

dorpsbos!”

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

5. Ontwikkelraamwerk Eerste schets buurtschappen 1. Ervaring op ooghoogte We richten de buurtschappen zo in dat bewoners zich prettig en verbonden voelen. In plaats van rechte polderlijnen kiezen we voor subtiel geknikte straten. Dit zorgt voor een vriendelijker straatbeeld, meer variatie en prettige verhoudingen tussen huizen en openbare ruimte. Op loopafstand komen plekken om elkaar te ontmoeten, zoals pleintjes, parkjes of een buurttuin. De architectuur versterkt dit met natuurlijke materialen, afwisseling in gevels en menselijke schaal. Zo voelt de buurt meteen vertrouwd aan.

STATIONSKWARTIER

DE KREEKLANDEN

2. Dorpse verkaveling De buurtschappen sluiten aan bij het dorpse karakter van Hoogkarspel. We kiezen voor kleinschalige verkaveling met verschillende straatprofielen en woningtypen. Elke buurt krijgt een eigen sfeer, passend bij het landschap.

Eerste schets buurtschappen Jongeren

Open zicht, geen geborgenheid Geen hierarchie, alles gelijk

P P

rijwoning P

Senioren P

Opvangen van zichtlijnen Herkenbare hiërarchie van straten, accenten, plekken, pleinen, stegen

2. Bereikbaar

Verschillende parkeeroplossingen Voetganger en auto in balans

3. Plek voor iedereen

Diversiteit woningtypes Betaalbaar Speciale aandacht voor starters, jongeren en senioren

2. Dorpse verkaveling 58

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

P P

vrijstaand

P P

Ontwerpen op ooghoogte

Eigen tuin Pleintjes, parken, binnenhoven, straatjes Plekken voor ontmoeting

voetgangers

parkeren op eigen kavel

1. Eigen grond en gemeenschapszin

P P

appartement

o trede woning

Polderstructuur

P P

beneden-boven

bezoekersparkeren

P P P

P P

P P P

P P

rug aan rug

2-1 kap

parkeerkoffertje

P P

1. Ervaring op ooghoogte Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Voor de bereikbaarheid zoeken we balans: voetgangers, fietsers en auto’s delen de ruimte. De auto krijgt voldoende ruimte, maar blijft ondergeschikt aan het langzaam verkeer, maar zoveel mogelijk uit het zicht. Parkeren gebeurt privé of collectief. Zo ontstaat een toegankelijke, dorpsaandoende woonomgeving voor starters, jongeren en senioren.

P P

Woningen bieden niet alleen onderdak aan individuen, maar dragen ook bij aan het vormen van hechte gemeenschappen. Verbondenheid en inclusiviteit staan centraal, met hofjes, eigen en gedeelde tuinen en ontmoetingsplekken. De verkaveling is getrapt: van woning naar tuin, stoep, straat en pleintjes. Dit bevordert privacy én ontmoeting. Een eigen tuin en grond zijn waardevol – ze geven rust en verbondenheid met de plek.

WESTERWIJZEND

5. Ontwikkelraamwerk 3. Verschillende karakters

5. Ontwikkelraamwerk Stationskwartier

Westerwijzend

De Kreeklanden

DORPSE Ontmoeten,GEMEENSCHAP voorzieningen, gezelligheid

Landschappelijk wonen Boomgaarden, bos, rust en ontspanning

Wonen met water Tuin aan water, groene oevers, water, varen

Dorps centrum h lint landschap

Langedijk

Situatietekening De Fruittuin, Venhuizen

kelijk en toegankelijk station, de kanten

Nadruk op leefstraten, hogere dichtheid, parkeren ondergeschikt, gericht op station

De ambacht Heiloo Impressie (Rug-aan-rug / 78 m2 GBO)

plein? Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

5. Ontwikkelraamwerk 4. Veel aandacht voor betaalbaarheid We willen dat onze dorpen levendig en aantrekkelijk blijven om in te wonen. Daarom zorgen we ervoor dat er genoeg woningen zijn voor mensen in verschillende levensfases. Denk aan starters, jongeren en senioren. We bouwen een mix van sociale huurwoningen, goedkope koopwoningen, betaalbare koopwoningen en woningen in het middensegment. Daarnaast is er speciale aandacht voor bijzondere doelgroepen, zoals ouderen, mindervaliden en zorgbehoevenden. Zo zorgen we ervoor dat iedereen een passende en betaalbare woning kan vinden. De ambities in het ontwikkelraamwerk komen nog niet overeen met de gewenste 2/3 betaalbaarheid. In de uitwerking de komende tijd zal dit nog nader onderzocht dienen te worden en eventuele keuze gemaakt worden.

Rug-aan-rug woningen

Boven benedenwoningen

Rijwoningen

Pre-fab starterswoningen

Appartementen

Geclusterd wonen ouderen

afbeelding van Inbo Architecten

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

5. Ontwikkelraamwerk 5. Een eigentijdse vertaling in Hoogkarspel Zuid In Hoogkarspel Zuid willen we cultuurhistorische kwaliteiten op een eigentijdse manier toepassen. We leren van de dorpse opbouw, maar vertalen die naar een nieuw woongebied met een eigen karakter. Dit betekent: buurten met een heldere structuur, ruimte voor ontmoeting en groen, en woningen met aandacht voor menselijke schaal en eigenaarschap. Kenmerkend voor het bestaande Hoogkarspel zijn de kleinschalige plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten: een lint , een erf, een dorpsplein. Deze plekken bieden ruimte voor contact én rust. In Hoogkarspel Zuid nemen we dit principe mee en zorgen we voor een opzet die dit soort ontmoetingsplekken ondersteunt. We bouwen voort op het bestaande landschap, combineren erfgoed met toekomst, en creëren een wijk die voelt als een logisch vervolg op het bestaande dorp – herkenbaar én vernieuwend.

Historische foto Hoogkarspel

betaalbare starterswoning

ontmoetingsplek buurt tuin aan water

vaarwater afwisselend straatbeeld

hagen

ontmoeting

informele plek

Dorpslint

aanlegsteigertje

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

5. Ontwikkelraamwerk

Florerende economie Een dorpse gemeenschap is meer dan alleen een plek om te wonen – het is ook een plek om te werken. We combineren wonen en werken op een slimme manier. Er komt ruimte voor winkels, ambachten en werkplekken, verweven in de buurt of zelfs aan huis. In de wijk komen voorzieningen dichtbij, zodat mensen elkaar makkelijk ontmoeten. Het bedrijventerrein aan de Oosterwijzend krijgt kans op vernieuwing en mogelijk uitbreiding. Rond het station ontstaat extra ruimte voor werkgelegenheid. Tegelijk blijft het agrarische karakter van het gebied belangrijk. Het combineren van landbouw met nieuwe functies vraagt om een zorgvuldige aanpak. We bouwen in fasen, zodat bestaande agrarische bedrijven goed kunnen blijven functioneren. Zo sluiten we aan op de lokale economie en zorgen we voor een florerende en evenwichtige dorpsontwikkeling.

Landbouw gronden

Vertical farming

Kassen

Voedselbossen en permacultuur

Buurt-/en volkstuinen

Seed Valley

Dorp

Groen en water

Buitengebied

Dorpslandbouw Permacultuur

Voedselbossen Agritech

Grootschalige landbouw Fruitbomen

Kassen

Buurttuin Moestuin

HOOGKARSPEL ZUID

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

Bewoner: “ Toevoegen van werkgelegenheid rond het Bewoner: “Een station.” dorpsbos!”

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

5. Ontwikkelraamwerk

1. Bestaande bedrijvigheid versterken Een leefbaar dorp heeft meer dan alleen woningen nodig. We zetten in op versterking van het bestaande bedrijventerrein De Wijzend, met ruimte voor mogelijk uitbreiding. Rond het station ontstaat extra werkgelegenheid, passend bij de dorpse schaal. Binnen de wijk ontstaat plek voor ambachten, winkels en kleinschalige werkplekken, verweven met het wonen. 2. Energielandschap Hoogkarspel Zuid kan een belangrijke rol spelen in de energietransitie. Het gebied biedt kansen voor energieopwekking. Dit onderzoeken we. Dit kan via (collectieve) zonnedaken, of innovatieve infrastructuur. De energieproductie wordt op zorgvuldige wijze in de bebouwing ingepast. Lokale energiecoöperaties en marktpartijen kunnen hierbij een actieve rol spelen. 3. Ruimte voor landbouw en biobased economie We bouwen voort op het agrarische karakter van het gebied. Bestaande boerenbedrijven blijven op hun plek, maar krijgen ook ruimte om in te spelen op nieuwe kansen. Denk aan combinaties met recreatie, zorg, educatie of verkoop van streekproducten. We kijken ook naar de toekomst: Hoogkarspel Zuid kan mogelijkheden bieden voor circulaire en innovatieve landbouw. Denk aan biobased gewassen zoals vlas, tarwestro en lisdodde, die lokaal verbouwd kunnen worden en toepasbaar zijn als bijvoorbeeld isolatiemateriaal.

Dat biedt kansen voor nieuwe bedrijvigheid, zoals kleinschalige initiatieven of start-ups in duurzame productie. De nabijheid van Seed Valley laat zien hoe innovatief de regio al is. Dit kan een bron van inspiratie zijn voor de rol die Hoogkarspel Zuid hierin kan spelen.

Productie van biobased materiaal Verbeteren waterkwaliteit CO2-opslag

Co2-opslag Positieve bijdrage CO2problematiek

Houtproductie Duurzaam bosbeheer

Watertank Hergebruik grijswater

Demontabel Minimale stikstofuitstoot

Biobased isolatie

Duurzame, modulaire woningen

Slimme bouwlogistiek

Passief bouwen met houtskeletbouw

Natuurinclusief bouwen

Gesloten grondbalans

Alternatieve fundering

Uitbreidbaar Prefabricage

Locale energieopslag Warmte koudeopslag

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

5. Ontwikkelraamwerk

kantoor

Voorziening in de plint

nieuwe economie

ruimte voor innovatie en bedrijvigheid

voedsel en productie wonen en werken

voedselproductie in wijk

natuurinclusieve landbouw Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

innovatieve teelten

dorpshuis 70

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

basisschool met 71

6. Vervolg

STAPJE VOOR STAPJE

In de komende fase toetsen we de eerste schets van de ruimtelijke hoofdstructuur. Dit doen we op verschillende onderdelen, zoals programma, financiën, water, energie en infrastructuur. Verschillende inhoudelijke verdiepingen moeten leiden tot een haalbare en realistische kaart.

Concept fasering Een gebied ontwikkelen vraagt niet alleen om een duidelijke ruimtelijke visie, maar ook om een doordachte ontwikkelstrategie. Het gaat om de vraag: welke stappen zetten we, en hoe zorgen we ervoor dat het gebied vanaf de eerste fase al prettig is om in te wonen? Niemand wil jarenlang in een bouwput wonen. Daarom denken we zorgvuldig na over de volgorde van bouwen, de inrichting van het landschap en het tijdig aanleggen van voorzieningen.

Tegelijkertijd abstraheren we de tekening tot de essentie. We kiezen bewust voor flexibiliteit. Te gedetailleerde of rigide uitgangspunten kunnen later knellen, bijvoorbeeld doordat ze onvoldoende uitvoerbaar blijken of niet aansluiten bij de (toekomstige) marktvraag. Daarom hanteren we geen blauwdruk-stedenbouw, maar werken werken we toe naar een visie met ‘essentiekaart’.

De komende tijd werken we deze strategie verder uit. Voor nu ligt er een eerste grove opzet, waarbij we starten in het Stationskwartier. Dit deel biedt de meeste kansen voor een vlotte start. Tegelijkertijd kijken we hoe we het landschap vanaf het begin al kunnen laten meegroeien. Zo ontstaat direct een aantrekkelijke omgeving, ook in de eerste bouwfases.

Dit type kaart biedt een flexibel kader waarin ruimte is voor aanpassing in de tijd. Het legt niet alles vast, maar geeft richting aan de ruimtelijke en programmatische ontwikkeling. Daarmee vormt het een betrouwbaar, maar adaptief vertrekpunt voor de volgende fases, zoals projectdefinities, investeringsbeslissingen en verdere planuitwerking.

Procesoverzicht gebiedsgericht programma Fase 1

Fase 2

Ophalen wensen en ambities

Verwerken in concept gebiedsgericht programma

TUSSENPRODUCT Ambitiedocument Nieuwe naam

SEPT 2024

Fase 3

FEB 2025

Definitief gebiedsgericht programma

TUSSENPRODUCT Ontwikkelraamwerk Scenariokeuze

JUN 2025

TUSSENPRODUCT VISIE EN ESSENTIEKAART

Eindproduct Gebiedsgericht omgevingsprogramma

OKT 2025

JAN 2026

In de ontwikkelstrategie brengen we verschillende onderdelen samen: keuzes op de lange termijn, slimme stappen voor de korte termijn (de zogenoemde quick wins), fasering, financiële kaders, ruimtelijke ingrepen en tijdsplanning. Alles is gericht op een haalbare aanpak die rust en duidelijkheid geeft. Voor alle betrokken partijen — van gemeente en ontwikkelaars tot bewoners — biedt deze strategie houvast. Het doel is helder: een kwalitatieve versnelling van de woningbouw, met oog voor leefbaarheid, beleving en samenhang. Disclaimer: de getoonde fasering en aantal woningen zijn indicatief, de precieze fasering moet nog bepaald worden

Hoogkarspel zuid | Gebiedsgericht programma

BIJLAGE Bijlagen Participatie eerste ophaalronde Inleiding Het opstellen van dit gebiedsgericht programma startte met de vraag: “Wat is uw droom van het gebied?” Antwoorden op deze vraag ontvingen wij tijdens het eerste gebiedscafé, enquête en omgevingstafels met stakeholders. Daarnaast ontvingen we vragen en suggesties via brieven en mails. We hebben een brede oproep gedaan aan inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties om mee te denken. Tijdens het eerste gebiedscafé op 10 december 2024 en vele gesprekken zijn er verschillende opmerkingen, ideeën en reacties gegeven. Deze zijn grofweg te verdelen onder vier thema’s; landschap, mobiliteit en dorp en economie. Alle opmerkingen zijn bijgehouden en in het verslag wordt een terugkoppeling op hoofdlijnen gegeven. Het gebiedscafé is meer dan een participatiemiddel voor deze visiefase; het kan uitgroeien tot een herkenbaar en blijvend platform dat de toekomstige ontwikkeling van Hoogkarspel Zuid vormgeeft.

WAT IS UW DROOM VOOR HOOGKARSPEL ZUID?

LUTJEBROEK

HOOGKARSPEL GROOTEBROEK

HOOGKARSPEL ZUID

VENHUIZEN

EEN STAPSGEWIJZE EN DUURZAME ONTWIKKELING VAN HOOGK ARSPEL ZUID

Wordenwolk van meest benoemde thema’s bij het eerste gebiedscafé

Samenvatting participatieverslag eerste ophaalronde Output gebiedscafe De output van het eerste gebiedscafe en de reacties op verschillende thema's die belangrijk zijn voor de gebiedsontwikkeling van Hoogkarspel Zuid. De volgende aspecten zijn opgehaald:

Leeftijdsverdeling respondenten enquête Totaal aantal respondenten: 171

Foto’s eerste gebiedscafé, inloopavond

Hoofdthema's en Opmerkingen Locatie: • Reacties benadrukken diversiteit in woonlocaties en het behoud van karakteristieke elementen. Identiteit en Cultuurhistorie: • Hoogkarspel wordt gewaardeerd om zijn groene en agrarische karakter, evenals het dorpsgevoel waar mensen elkaar kennen. • Specifieke aandachtspunten: vaarwater en groen/agriculturele kenmerken Landschap en Ruimtegebruik: • De wens voor unieke eigenschappen zoals meer mogelijkheden voor jongeren en rustplekken in de omgeving. Overige thema's: • Het versterken van sociale interactie en behoud van lage bebouwing.

Veelvoorkomende Opmerkingen/Wensen • Er is een duidelijke vraag naar behoud en versterking van het dorpskarakter. • Groene en agrarische kenmerken worden veelvuldig genoemd als kernwaarden van het gebied. • Er zijn zorgen over vergrijzing en het gebrek aan voorzieningen voor jongeren. • Een aantal opmerkingen wijst op de wens om water, rust en ruimte prominenter terug te laten komen in de gebiedsontwikkeling. Opvallende inzichten • De waarde die inwoners hechten aan bestaande kwaliteiten, zoals het dorpse karakter, het groene landschap, en een gevoel van gemeenschap. • Opmerkingen over vergrijzing wijzen op een duidelijke behoefte aan faciliteiten of woonopties voor jongere generaties. • Rust, ruimte en respect voor cultuurhistorie worden als essentiële kernwaarden genoemd.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15571573/2