ACV Drechterland 2025 voor AC 11 6 2026

27 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Verwacht resultaat grondexploitaties is verbeterd Het resultaat van alle actieve grondexploitaties samen op eindwaarde bedraagt EUR 4,7 miljoen positief. Vorig jaar was dit nog EUR 3,4 miljoen positief. Dit kan als volgt worden gespecificeerd (bedragen in EUR 1,0 miljoen):

Grondexploitatie Reigersborg Zuid V Schellinkhout Sportveldlocatie Schellinkhout Dorpshuislocatie Zuiderkogge 4B Totaal

2025 1,7 2,9 0,1 4,7

2024 1,5 1,2 0,1 0,6 3,4

De toename van het nog te verwachten resultaat op eindwaarde heeft betrekking op de verwachte financiële verbeteringen in de grondexploitatie Schellinkhout Sportveldlocaties. Deze verbeteringen zijn te danken aan nieuwe inzichten over de uitgifteprijs van de te verkopen grond, in het bijzonder bij de eengezinswoningen. Winstneming Reigersborg Zuid V Van het totale resultaat op eindwaarde dat uit de grondexploitatie Reigersborg Zuid V komt, is in eerdere jaren al EUR 1,5 miljoen verantwoord in de jaarrekening van de gemeente. Het restant is genomen in 2025. Er wordt nog een bedrag van EUR 0,1 miljoen op de balans opgenomen om verwachtte nagekomen kosten te dekken.

28 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Interne beheersing van de projectadministratie verbeterd Eén van de speerpunten die de raad aan ons heeft verzocht betrof de controle van de interne beheersing met betrekking tot de projectadministratie inclusief de registratie van uren en kosten op projecten.

In het verslag 2024 hebben wij aangegeven dat de interne beheersing van de projectadministratie verbeterd diende te worden. Er bestond geen totaalbeeld van lopende projecten, er werden geen uren geschreven en de periodieke rapportages over projecten waren onvoldoende.

Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering

De directie van de SED Organisatie heeft in 2025 een aantal maatregelen genomen om de interne beheersing te verbeteren. Op het domein Ruimte is een projectcontroller aangesteld die primair verantwoordelijk is gesteld voor de interne beheersing van de projecten.

Interne beheersing

Verder is in 2025 de applicatie Pepperflow in gebruik genomen voor de registratie van de projecten. In Pepperflow zijn per projectleider de onderhanden projecten ingevoerd en de projectmedewerkers.

Speerpunten van de gemeenteraad

Projectdocumentatie waaronder de opdracht, de plankosten scan, de fasering en status, de intentieovereenkomst of anterieure overeenkomst worden als bijlage toegevoegd.

Bijlagen

Per project worden de geplande uren, gebudgetteerde kosten etc uit de plankosten scan en overeenkomsten vastgelegd.

Interne beheersing

de gemeenteraad Speerpunten van

Bijlagen

In 2025 is gestart met het dagelijks vastleggen van gewerkte uren op projecten. De uren worden goedgekeurd door de projectleider(s). De gewerkte uren en de geplande uren uit de plankosten scan worden periodiek met elkaar vergeleken en verschillen worden intern besproken. Op kwartaalbasis wordt de voortgang van de projecten gerapporteerd en besproken met de afdelingshoofden en de financiële afdeling. Er wordt gewerkt aan een BI toepassing waarin o.a. gegevens uit de financiële administratie en Pepperflow worden samengebracht in een dashboard. Het dashboard moet een totaalbeeld gaan geven van lopende projecten waarin per project de gebudgetteerde en werkelijke uren, materialen, inkopen en dekking zijn opgenomen. Inzicht in over- of onderschrijding van uren, inkopen, kosten, dekking en nettoresultaten worden daardoor eerder zichtbaar en kunnen door de verantwoordelijke projectleiders en afdelingshoofden gemanaged worden.

29 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein Schattingen binnen het sociaal domein zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2025 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen.

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle

Inzicht in zorgkosten is verbeterd, maar blijft aandacht vragen De beheersing van de zorgkosten, in het bijzonder de kosten voor jeugdzorg, blijft een punt van aandacht. Mede door de (landelijke) stijging van zorgtarieven en de toenemende vraag naar zorg, zijn de kosten de afgelopen jaren fors toegenomen. De SED Organisatie zet vol in op data-analyse om het inzicht in de kosten te vergroten.

Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Wij hebben geconstateerd dat er goede stappen gezet zijn in de ontwikkeling van een prognosemodel en financiële dashboards. Hiermee is een eerste stap gezet als het gaat om kostenbeheersing in het sociaal domein. Dit heeft er onder andere toe geleid dat de afwijking van de werkelijke zorgkosten in de jaarrekening 2025 ten opzichte van de bijgestelde begroting lager is dan in voorgaande jaren. Desondanks zien we mogelijkheden om de dashboards verder door te ontwikkelen: Een belangrijke aanbeveling die wij hierbij willen doen is om de informatie uit het dashboard af te stemmen op de informatiebehoefte. Het financiële dashboard is op dit moment voornamelijk ingericht op basis van het aanbod aan beschikbare informatie en minder op basis van de behoefte.

Bijlagen Een voorbeeld hiervan is dat het dashboard op dit moment voornamelijk kwantitatieve gegevens bevat over verstrekte zorg. Data

hierover zijn al beschikbaar en is daarom relatief eenvoudig te ontsluiten. Deze data zouden bijvoorbeeld aangevuld kunnen worden met meer kwalitatieve data over de effectiviteit van de geleverde zorg, aangezien in de begroting een beperkt aantal indicatoren aanwezig zijn waarmee de gemeente inzicht krijgt in de ontwikkeling van het sociaal domein. Kostentoerekening aan maatwerktrajecten loopt nog niet goed Wij hebben geconstateerd dat de zorgkosten van (langlopende) maatwerktrajecten gedurende het jaar niet altijd juist worden verantwoord in de financiële administratie. Omdat dergelijke trajecten relatief duur zijn en een lange looptijd kennen, betaalt de gemeente regelmatig voorschotten uit aan de zorgverleners. Deze voorschotten worden direct als kosten in het resultaat verantwoord. Het BBV geeft echter aan dat bestedingen pas als kosten mogen worden verantwoord als de prestatie geleverd is. In het geval van de maatwerktrajecten is dit het moment dat de zorg verleent is.

Medio 2025 zijn nieuwe overeenkomsten afgesloten met zorgaanbieders van Jeugdhulp en WMO. In deze overeenkomsten wordt niet langer met maatwerkarrangementen gewerkt. In de komende jaren zullen de maatwerkarrangementen verdwijnen. De zorgverleners leggen achteraf verantwoording af aan de gemeente over de zorgprestaties die zij geleverd hebben. Hierbij wordt ook inzicht gegeven in het onderhanden werk. Dit zijn trajecten die nog niet zijn afgerond, maar wel al zijn gefactureerd en betaald door de gemeente. Gedurende de controle is een aansluiting gemaakt tussen deze verantwoordingen en de financiële administratie. Dit heeft net als in voorgaande jaren geleid tot een correctie van de zorgkosten.

30 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein Kosten Jeugdzorg en WMO begroting versus realisatie Wij hebben een analyse uitgevoerd van de kosten Jeugdzorg en WMO van uw domein Samenleving. Hierbij hebben wij onderscheid gemaakt in de aard van de kosten en deze vergeleken met de primaire en bijgestelde begroting, alsmede met de werkelijke kosten over vorig jaar.

In de grafiek op de volgende pagina hebben wij de opbouw en ontwikkeling van de totale kosten in het domein Samenleving opgenomen. De primaire begroting van het domein ging uit van EUR 23,4 miljoen aan totale kosten (taakvelden inkomen, participatie, toegang/eerste lijn, Jeugd en WMO).

Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

In de najaarsnota is dit bijgesteld naar EUR 26,4 miljoen. De uiteindelijke realisatie is uitgekomen op EUR 26,9 miljoen. Dit is EUR 0,5 miljoen hoger dan verwacht. Dit nadeel wordt vooral veroorzaakt door het onderdeel Participatie en meer specifiek het taakveld Samenkracht en Burgerparticipatie. Dit taakveld is EUR 2,2 miljoen hoger uitgekomen dan begroot. Onder dit taakveld zijn o.a. de kosten voor ontheemden opgenomen. Deze kosten waren niet meegenomen in de bijgestelde begroting 2025.Tegenover deze hogere lasten staan overigens ook hogere baten uit hoofde van de specifieke uitkeringen. De kosten op de taakvelden Jeugdzorg en WMO zijn circa EUR 1,3 miljoen lager uitgekomen dan begroot. Kosten domein Samenleving zijn gestegen De werkelijke kosten 2025 in het domein Samenleving bedragen in totaal EUR 33,5 miljoen. Vorig jaar bedroegen de totale lasten van het domein EUR 32,1 miljoen. Dit is derhalve een toename van EUR 1,4 miljoen of 1,1%.

Deze toename van EUR 1,4 miljoen wordt met name veroorzaakt door hogere kosten inkomensregelingen (EUR 0,4 miljoen), hogere kosten Jeugdzorg en WMO (EUR 0,2 miljoen) en hogere kosten Sportaccommodaties (EUR 0,4 miljoen).

31 Samenvatting

Samenvatting

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein Opbouw, ontwikkeling en vergelijking kosten sociaal domein

Jaarrekening

Jaarrekening

Inkomen

Participatie

Toegang en eerstelijn

Zorg - Wmo

Zorg - Jeugd

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag 8.213

7.992

5.635

5.570

1.365

1.368

6.512

6.655

9.266

Financiële positie

Financiële positie

7.548

Bevindingen controle

Bevindingen controle

5.487

5.907

Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein

1.519 3.815

Bedrijfsvoering

1.390 4.289

Interne beheersing

5.069

5.523

5.187

4.760

Primaire begroting 2025

Bijgestelde begroting 2025

Realisatie 2025

Realisatie 2024

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Inkomen Participatie

Bijlagen

Bijlagen

Toegang en eerstelijn Zorg - Wmo Zorg - Jeugd Totaal

Primaire begroting 2025 Bijgestelde begroting 2025 5.069 5.523 3.815 4.289 1.519 1.390 5.487 5.907 7.548 9.266 23.438 26.377

Realisatie 2025 5.187 6.512 1.365 5.635 8.213 26.912

Realisatie 2024 4.760 6.655 1.368 5.570 7.992 26.345

32 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling aanvaardbaar Het college van burgemeester en wethouders van uw gemeente heeft de jaarrekening opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Als onderdeel van onze controle en met betrekking tot de jaarrekening hebben wij: • de aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving beoordeeld; en • de juistheid en de volledigheid van de toelichtingen beoordeeld.

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Wij zijn van mening dat de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling die het college heeft gehanteerd bij het opstellen van de jaarrekening 2025 aanvaardbaar zijn.

Schattingen binnen het domein bedrijfsvoering zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2025 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht. Managementschatting

Oordeel

Waardering financiële vaste activa

Evenwichtig

Waardering kortlopende vorderingen

Evenwichtig

Waardering voorzieningen

Evenwichtig

Geef inhoud aan de begrippen incidenteel en structureel Onlangs heeft de commissie BBV de notitie Structurele en incidentele baten en lasten geactualiseerd. Belangrijk uitgangspunt in deze notitie is dat er veel beleidsvrijheid is bij de gemeenteraad om te bepalen wat incidenteel en wat structureel is. Om aan deze beleidsvrijheid invulling te geven, raadt de commissie aan om de definities van structureel en incidenteel in de financiële verordening vast te leggen. Wij hebben geconstateerd dat deze definities niet zijn opgenomen in de huidige financiële verordening. Om een eenduidig beeld te krijgen van de kwaliteit van de begroting en jaarrekening, raden wij u aan om op korte termijn het advies van de commissie BBV op te volgen, door in de financiële verordening scherp te definiëren wat de gemeenteraad ziet als incidenteel en wat als structureel.

33 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Voorspellende waarde van P&C documenten kan worden verbeterd Het resultaat na bestemming is in de jaarrekening 2025 uitgekomen op EUR 4,0 miljoen. In de primaire begroting werd een resultaat verwacht van EUR 477.000. In de bijgestelde begroting ging het college uit van een voordeel van EUR 835.000. Dit is een verschil van EUR 3,2 miljoen tussen het resultaat volgens de bijgestelde begroting en het werkelijk resultaat over 2025. De belangrijkste oorzaken zijn door het college toegelicht in de bestuurlijke samenvatting en de diverse taakvelden per programma. Op de volgende pagina hebben wij een eigen analyse op hoofdlijnen gemaakt per document in de P&C cyclus.

Het beeld dat het werkelijke resultaat (veel) positiever is dan de bijgestelde begroting, is al langere tijd zichtbaar. Daarom hebben wij eerder al geconstateerd dat het voorspellend vermogen van de P&C documenten verbeterd kan worden. Een aantal verschillen konden niet worden voorzien, maar voor een groter aantal verschillen zou dit naar onze mening wel mogelijk moeten zijn. Wij hebben begrepen dat de organisatie bezig is om te onderzoeken hoe de voorspellende waarde van de P&C documenten kan worden verbeterd

Analyse begroting en realisatie per jaar (bedragen * € 1.000)

Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

6.000

Sociaal domein

5.000

Bedrijfsvoering

4.000

Bedrijfsvoering

3.000

2.000 Interne beheersing

1.000

Interne beheersing

-1.000

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

-2.000 -3.000

2025

2024

2023

2022

2021

Primaire begroting

477

567

637

203

11

Bijgestelde begroting

915

-1.535

-1.552

-1.276

-1.897

Realisatie

3.959

1.340

4.422

5.087

659

34 Samenvatting

Samenvatting

Ons beeld van het afsluitproces en de totstandkoming van de jaarrekening Jaarrekening

Jaarrekening

In dit onderdeel van ons accountantsverslag geven wij ons beeld van (de kwaliteit van) het afsluitproces en de totstandkoming van de jaarrekening.

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing Afsluitproces

Afsluitproces Overzicht processen

Overzicht processen

Over het algemeen zijn wij redelijk tevreden met de wijze waarop het afsluitproces en de jaarrekeningcontrole zijn verlopen. Ter voorbereiding van de eindejaarcontrole is overleg gevoerd over een aantal onderwerpen waaronder de aanpak en documentatie van de specifieke uitkeringen. Intern is daarvoor een werkgroep opgezet, is een rapportage format opgesteld en zijn verantwoordelijken aangewezen voor de regelingen. Dit heeft bijgedragen aan een verbetering van de aangeleverde documenten in vergelijking met voorgaand jaar. Bij de start van de controle waren de door ons gevraagde documenten grotendeels beschikbaar. In goede samenwerking zijn in de loop van de controleperiode de ontbrekende documenten en onderbouwingen aangeleverd. Het betrof o.a. de onderbouwingen van inkopen en aanbestedingen, de specifieke uitkeringen en de productieverantwoordingen zorgkosten.

Frauderisico’s

IT-omgeving

Frauderisico’s IT-omgeving de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Voor een aantal onderwerpen waaronder de inkopen en aanbestedingen, de specifieke uitkeringen, de zorgkosten en de voorzieningen, zijn meerdere overleggen nodig geweest. In de eerste versie van de jaarrekening ontbraken nog veel teksten en cijfermatige toelichtingen. In de tweede versie van de jaarrekening waren veel teksten aangepast en aangevuld en zijn cijfermatige correcties doorgevoerd. In de eindfase van de controle is vertraging ontstaan, met name bij de afronding van de analyse inkopen en aanbestedingen.

Wij zien op onderdelen ruimte voor verbetering bij de totstandkoming van specificaties, de dossiervorming en de interne samenwerking tussen afdelingen. Het is verstandig de rollen, taken en verantwoordelijkheden van afdelingen en medewerkers nogmaals intern te verduidelijken. Het is tevens verstandig gedurende het jaar een aantal onderwerpen in detail uit te werken zodat medewerkers zich bewust worden van de inhoud van bepaalde taken en verantwoordelijkheden, issues tijdig worden onderkend en meer routine ontstaat in de uitvoering. Proces inkoop- en aanbestedingen In 2025 is, conform voorgaand jaar, het onderzoek naar de rechtmatigheid van inkopen en aanbestedingen uitgevoerd door de afdeling concern control/financieel beheer. Ondanks de urgentie bij de directie zijn er over 2025 nog veel onrechtmatigheden vastgesteld. Het is noodzakelijk om dit proces in 2026 op een andere wijze in te richten. Beperkt aantal correcties naar aanleiding van onze controle Een indicatie voor de kwaliteit van het afsluitproces is het aantal correcties dat voorkomt uit onze controle. Wij hebben diverse correcties voorgesteld waarvan een aantal met een materieel effect. Deze zijn allemaal gecorrigeerd met uitzondering van een SiSa gerelateerde fout. Dit houdt in dat de kwaliteit van de jaarafsluiting redelijk goed is. Hiervoor willen wij de betrokken medewerkers complimenten geven.

Wij hebben bij het doorlopen van de eerste versie van de jaarrekening wel onvolledigheden en onjuistheden geconstateerd in de toelichting, rechtmatigheids-verantwoording en bijlage taakvelden. Deze zijn allemaal gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening.

35 Samenvatting

Samenvatting

Ons beeld van de interne beheersing vanuit de interim-controle (opgenomen in de bestuurlijke samenvatting) Jaarrekening

Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing Afsluitproces

Afsluitproces Overzicht processen

Overzicht processen

Net als vorig jaar hebben wij een goedkeurende controleverklaring kunnen verstrekken en heeft het college een goed onderbouwde rechtmatigheidsverantwoording kunnen afgeven, omdat de Verbijzonderde Interne Controle (VIC) en wij veel gegevensgerichte detailwerkzaamheden hebben uitgevoerd. Tegelijkertijd constateren we dat de kwaliteit van de interne beheersing binnen de eerste en tweede lijn van uw gemeente op onderdelen verbeterd kan worden. Kwaliteit van de interne beheersing kan verbeterd worden Net als vorig jaar is onze conclusie dat de kwaliteit van de interne beheersing in de eerste en tweede lijn voor verbetering vatbaar is. Op de volgende pagina hebben wij voor de belangrijkste processen onze visie gegeven op de kwaliteit van de interne beheersing in het kader van de jaarrekening en de rechtmatigheidsverantwoording.

van de controleomgeving. Dit heeft gezorgd voor meer duidelijkheid, sturing en leiderschap. Naar onze mening heeft dit ook een positieve uitwerking gehad op de domeinmanagers en afdelingshoofden. De belangrijkste bevindingen zijn: • Meer transparantie in de aansturing van de organisatie. • Er komt meer integraliteit, duidelijkheid en structuur in de organisatie. • De afdeling Concern control is versterkt. Er is een meer integrale manier van werken en business control is meer onafhankelijk. • Meer duidelijkheid in taken en verantwoordelijkheden van afdelingen en medewerkers op afdelingen. Verbetering wordt zichtbaar in het tonen van eigenaarschap. • Samenwerking tussen afdelingen en domeinen en tone-at-thetop verbetert langzaam. • Prestatiemanagement krijgt meer aandacht, maar staat nog aan het begin.

Uit het overzicht per proces blijkt dat de interne beheersing in de processen ten opzichte van vorig jaar opnieuw is verbeterd. Het aantal processen met een verhoogd risico op fouten en onrechtmatigheden in de jaarrekening is niet gewijzigd.

Wij hebben er vertrouwen in dat deze positieve ontwikkelingen in de controleomgeving zullen leiden tot een verdere verbetering van de interne beheersing van de processen die door de SED Organisatie worden uitgevoerd.

Frauderisico’s

IT-omgeving

Frauderisico’s IT-omgeving de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Een deel van de verbeteringen is onderhanden in verband met nieuwe systemen en applicaties of verbeteringen zijn op papier gesteld maar moeten nog geborgd worden. We willen de organisatie een compliment geven voor de inspanningen die hiervoor gepleegd zijn. Ondanks deze positieve ontwikkelingen zijn er ook verbeterpunten te benoemen. Het is belangrijk om het momentum te houden.

Bijlagen

Bijlagen

Positieve ontwikkeling in de controleomgeving en leiderschap Sinds wij onze managementletter 2024 hebben uitgebracht is er veel veranderd binnen de organisatie, in het bijzonder ten aanzien

36 Samenvatting

Samenvatting

Ons beeld van de interne beheersing vanuit de interim-controle (opgenomen in de bestuurlijke samenvatting) Jaarrekening

Proces

Status

Debiteuren en verkoopfacturatie Omgevingsvergunningen Ontvangen subsidies (SiSa)

  

T.o.v 2024 Gelijk Beter Beter

Huren en pachten



Beter

Treasury Inkopen en factuurverwerking Betalingsorganisatie

  

Gelijk Beter Gelijk

Aanbestedingen



Gelijk

Personeel- en salarisadministratie



Beter

Jeugd/Wmo



Gelijk

WNT



Gelijk

Verstrekte subsidies



Gelijk

Projectadministratie en uren



Beter

Belastingopbrengsten Participatiewet Memoriaalboekingen Risicomanagement

   

Beter Gelijk Gelijk Gelijk

Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie

Belangrijkste reden classificatie niet-groen Diverse verbeteringen. Nog veel handmatig. Facturatie (layout) nog aanpassen. Projectgroep SiSa. Verantwoordelijkheden belegd. Nog in praktijk vast te stellen. Contracten geïnventariseerd en beoordeeld. Correcties gemaakt. Nieuw systeem per 1-1-2026. Meer aandacht voor prestatielevering. Verdere verbetering noodzakelijk.

Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing Afsluitproces

Afsluitproces Overzicht processen

Overzicht processen Frauderisico’s

IT-omgeving

Frauderisico’s IT-omgeving de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Spend-analyse en controle aanbestedingen niet tussentijds uitgevoerd. Geen interne controle op gunning aanbestedingen onder Europese drempel. Verbetering inrichting rollen en rechten in Motion Pro. Implementatie AFAS 1-12026. Processen beschreven. Interne controles worden consistent uitgevoerd. Sturingsinformatie nog in ontwikkeling. Onzekerheden in zorgkosten. Centric Subsidies in gebruik genomen voor nieuwe subsidies. Focus op verbetering proces en controles. Maatschappelijke effecten niet altijd inzichtelijk Procesverbeteringen in kaart. Eigenaarschap belegd. In praktijk verbeteringen nog door te voeren. Nieuwe applicatie in gebruik te nemen per 1-1-2026.. Interne controles vastgelegd. Nieuwe applicatie in gebruik per 1-1-2026

M&O en (Fraude)risicomanagement updaten en nog te borgen in de organisatie

Legenda

Betekenis

Bijlagen

Bijlagen



Urgente bevindingen in het proces; materiële bedreiging voor de getrouwheid en rechtmatigheid



Belangrijke bevindingen in het proces; geen bedreiging voor de getrouwheid en rechtmatigheid



Geen belangrijke bevindingen in het proces

37 Samenvatting

Samenvatting

Ons beeld van uw risicomanagementproces, inclusief frauderisico’s Jaarrekening

Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing Afsluitproces

Afsluitproces Overzicht processen

Overzicht processen Frauderisico’s

IT-omgeving

Frauderisico’s IT-omgeving de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Risicomanagement nog integreren in de bedrijfsvoering Gezien de vele uitdagingen en acties die in 2025 ingezet zijn, heeft de ontwikkeling van risicomanagement minder urgentie gehad. Op dit moment vormt risicomanagement nog onvoldoende een onderdeel van de normale bedrijfsvoering. Hierdoor is het risico aanwezig dat risico’s niet volledig inzichtelijk zijn en/of niet integraal worden beheerst, waardoor de SED Organisatie en gemeente Drechterland onwenselijke financiële risico’s lopen. Een oorzaak hiervan is dat een duidelijke uiteenzetting van de achtergrond, doelen en kaders van het risicomanagement binnen de organisatie en de deelnemende gemeenten ontbreekt. Er is een overkoepelende beleidsnota aanwezig, maar die is intern bij niet veel medewerkers bekend en is verouderd. Om het risicobewustzijn in de organisatie te vergroten en richting te geven aan het risicomanagement, hebben wij de directie van de SED Organisatie aangeraden om deze doelen en kaders op te nemen in een overkoepelende beleidsnota die voor de werkorganisatie en deelnemende gemeenten hetzelfde is. De Business Control functies zijn in 2025 ingevuld waarmee het risicomanagement is belegd bij Concern control. In 2025 is een Governance, Risk & Compliance (GRC) applicatie geselecteerd die met ingang van 2026 in gebruik wordt genomen. Deze tool maakt het o.a.

mogelijk per afdeling, per proces de risico’s, interne beheersingsmaatregelen en controles vast te leggen.

Verantwoordelijkheid voor fraude ligt bij de raad en het college De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude ligt bij zowel de raad als het college van burgemeester en wethouders. Zij dienen een adequaat stelsel van interne beheersingsmaatregelen in te richten dat fraude helpt voorkomen en tijdig te detecteren. Als accountant is het onze verantwoordelijkheid om door middel van de planning en uitvoering van onze controle een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen over de vraag of de jaarrekening als geheel vrij is van afwijkingen van materieel belang, ongeacht of deze het gevolg zijn van fraude of van fouten.

Frauderisico’s zijn nog geen onderdeel van het dagelijks handelen Ook frauderisico’s krijgen nog beperkt aandacht binnen de interne beheersing. De organisatie beschikt over een (gedateerde) inventarisatie van frauderisico’s en beheersmaatregelen. Een volgende stap is om de frauderisico’s ook te integreren in de dagelijkse bedrijfsvoering van de organisatie, mede als onderdeel van het uit te voeren M&O beleid, zodat ze gaan ‘leven’ in de organisatie. Tot op heden is hier beperkt sprake van.

38 Samenvatting

Samenvatting

Ons beeld van uw risicomanagementproces, inclusief frauderisico’s Jaarrekening

Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing Afsluitproces

Afsluitproces Overzicht processen

Overzicht processen Frauderisico’s

IT-omgeving

Frauderisico’s IT-omgeving de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Frauderisico’s in onze controle Naast de beoordeling van de interne frauderisicoanalyse van de organisatie hebben wij, op basis van onze beroepsregels, aanvullende controlewerkzaamheden uitgevoerd. Deze werkzaamheden omvatten onder meer: • Het uitvoeren van een eigen risicoanalyse per proces, waarbij de drie kenmerken van fraude: rationalisatie, druk en gelegenheid, zijn afgezet tegen kans en impact; • Het bespreken van frauderisico’s met de auditcommissie, het college en de gemeentesecretaris; • Het beoordelen of nevenfuncties van het college en de directie aanleiding geven tot verhoogde frauderisico’s; • Het analyseren van notulen, persberichten en andere openbare bronnen op mogelijke signalen van fraude; • Het uitvoeren van een integrale analyse van de financiële administratie om ongebruikelijke boekingen of verschuivingen tussen budgetten en kredieten te signaleren; • Het uitvoeren van een controle op prestatielevering binnen het inkoopproces; • Het uitvoeren van onvoorspelbare steekproeven op geselecteerde processen of transacties. Op basis van deze werkzaamheden zijn geen bijzonderheden geconstateerd die wijzen op fraude of op verhoogde frauderisico’s binnen de organisatie.

Fraude in de controleverklaring Conform de actuele controlestandaarden zijn wij verplicht om in onze controleverklaring een afzonderlijke paragraaf op te nemen over fraude. In deze paragraaf lichten wij toe welke werkzaamheden zijn uitgevoerd om frauderisico’s te identificeren die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang, en op welke wijze deze risico’s in de controle zijn betrokken en gemitigeerd. Daarnaast vermelden wij in de verklaring de belangrijkste bevindingen en waarnemingen die uit deze werkzaamheden naar voren zijn gekomen.

39 Samenvatting

Samenvatting

Ons beeld van uw IT-omgeving en innovatie in de interne beheersing Jaarrekening

Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie

Algemeen In het kader van de jaarrekeningcontrole hebben wij een IT-audit naar de opzet van de algemene IT- beheersmaatregelen uitgevoerd. Dit zijn de beheersmaatregelen die uw organisatie heeft getroffen om ervoor te zorgen dat de IT-systemen betrouwbaar en integer zijn. Ze leveren een belangrijke bijdrage aan het mitigeren van de risico’s op onbeheerste wijzigingen, ongeautoriseerde handelingen en het optreden van verstoringen met impact op de gegevensverwerking. Hierbij richten wij ons op de voor de jaarrekening belangrijkste applicaties.

Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing Afsluitproces

Afsluitproces Overzicht processen

Overzicht processen Frauderisico’s

IT-omgeving

Frauderisico’s IT-omgeving de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Onze IT-auditwerkzaamheden hebben niet als doel gehad om te komen tot een beoordeling van de IT-organisatie of IT-omgeving als geheel, maar zijn uitsluitend gericht geweest op het verkrijgen van voldoende zekerheid ten aanzien van de continue, betrouwbare werking van de IT-omgeving en beheersing van de betreffende processen met behulp van uw systemen en data voor zover relevant in het kader van de controle van de jaarrekening. In het kader van onze controle op de jaarrekening hebben wij geen acute bedreigingen voor de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking vastgesteld. Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden constateren wij wel dat verbeteringen noodzakelijk zijn om de volwassenheid van de ITbeheersing te verhogen naar het juiste niveau (aantoonbaarheid en controleerbaarheid). Daarbij zijn informatiebeveiliging en leveranciersmanagement als de meest kritische aandachtsgebieden geïdentificeerd.

Deze en meer gedetailleerde bevindingen zijn in ons accountantsverslag aan het dagelijks bestuur van de SED Organisatie opgenomen. In 2026 heeft een medewerker van de afdeling Verbijzonderde Interne Controle (Concern control) een certificaat behaald om IT audit werkzaamheden uit te kunnen voeren. In de planning 2026 van Concern control zal hiermee rekening gehouden worden.

40 Samenvatting

Samenvatting

U heeft ons specifieke speerpunten meegegeven Jaarrekening

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag

Financiële positie

Financiële positie

Bevindingen controle

Bevindingen controle

Interne beheersing

Interne beheersing

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

Bijlagen

Bij de uitvoering van de controle heeft de gemeenteraad de mogelijkheid gekregen om ons speerpunten mee te geven. Dit zijn aspecten van de organisatie, bedrijfsvoering of jaarrekening die in het verlengde van onze reguliere controle liggen, maar waarover wij met meer aandacht en diepgang zullen rapporteren in ons accountantsverslag. Voor 2025 heeft u ons via de auditcommissie de volgende speerpunten meegegeven: - De interne beheersing rondom aanbestedingen. - De interne beheersing rondom inkopen en factuur verwerking. Interne beheersing rondom inkopen en aanbestedingen Voor onze bevindingen over dit speerpunt verwijzen wij u graag naar bladzijde 34 van dit verslag. Interne beheersing rondom inkopen en factuur verwerking In vergelijking tot voorgaand jaar worden meer facturen voorzien van een prestatielevering. Dit kunnen urenstaten of foto’s of andere documenten zijn waaruit blijkt dat de prestatie is geleverd. Bij de steekproefcontrole is diverse keren verzocht om ontbrekende prestatieleveringen op te vragen. Deze zijn uiteindelijk allemaal aangeleverd. In 2026 is een nieuwe inkoopbeleid en een nieuwe mandaatregeling vastgesteld. In het nieuwe inkoopbeleid zijn het proces en de procedures meer in detail uitgewerkt. Dit document zal bij de controle van komend jaar meegenomen worden. Er wordt intern nagedacht over een mogelijk andere positionering van de afdeling inkoop.

Het contractmanagement is momenteel versnipperd binnen de organisatie.

Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen Actuele ontwikkelingen

Sisa

WNT

Actuele ontwikkelingen Sisa

WNT

Onafhankelijkheid

Communicatie

Urenbesteding

Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding

41

Actuele ontwikkelingen die interessant kunnen zijn voor u Verslaggeving en financieel beeld In 2026 staat de verslaggevingspraktijk vooral in het teken van een scherpere duiding van structurele en incidentele posten en van de vraag of de jaarrekening nog wel een realistisch beeld geeft van de bestuurlijke financiële ruimte. De Commissie BBV heeft de notitie over structurele en incidentele baten en lasten geactualiseerd. Hoewel de verduidelijkingen formeel doorwerken naar de begrotingsvoorbereiding voor 2027, zijn zij in 2026 al relevant voor de beoordeling van begrotingswijzigingen, reserve-inzet en het structureel evenwicht. Tegelijkertijd is in 2026 de discussie aangezwengeld dat de klassieke BBV-kengetallen en gunstige kasposities steeds minder zeggen over de werkelijke financiële robuustheid van gemeenten. Onderbesteding, personeelstekorten, vertraagde investeringen en laat in het jaar ontvangen incidentele rijksmiddelen leiden geregeld tot jaarrekeningoverschotten zonder dat sprake is van duurzame beleidsruimte. Voor raden, colleges en besturen van gemeenschappelijke regelingen betekent dit dat de toelichting op reserves, budgetoverhevelingen, investeringsrealisatie en incidentele baten belangrijker wordt.

Voor ons als accountants verschuift het accent daardoor niet alleen naar een juiste technische toepassing van het BBV, maar ook naar de vraag of de toelichtingen voldoende inzicht geven in de houdbaarheid van de financiële positie en in de spanning tussen formeel begrotingsevenwicht en feitelijke uitvoerbaarheid.

Controle en rechtmatigheid Op 3 februari 2026 is de Handreiking controle aanbestedingsrechtmatigheid gepubliceerd. Deze nieuwe handreiking maakt duidelijk dat aanbestedingscontrole niet langer als een louter juridisch detail kan worden benaderd, maar als onderdeel van de bredere rechtmatigheidsketen moet worden gezien. Contractbeheer, spendanalyse, mandatering, dossiervorming en de werking van interne beheersmaatregelen komen daarmee nadrukkelijker in beeld. In de praktijk betekent dit dat uw college beter moeten kunnen aantonen dat afwijkingen, verlengingen en inkopen buiten contract bewust zijn afgewogen en gedocumenteerd. Bestuurlijk bezien verschuift het accent daarmee van herstel achteraf naar aantoonbare beheersing gedurende het jaar. Informatiebeveiliging en ICT Op het terrein van informatiebeveiliging en ICT staat 2026 in het teken van voorbereiding op nieuwe wettelijke eisen en een verscherpt dreigingsbeeld. De regering stuurt erop dat de Cyberbeveiligingswet, waarmee de Europese NIS2-richtlijn in Nederland wordt omgezet, in het tweede kwartaal van 2026 in werking treedt. Voor gemeenten is dat relevant, niet alleen wanneer zij rechtstreeks onder de wet vallen, maar ook omdat de normstelling voor zorgplicht, incidentmelding en ketenbeheersing de lat voor de hele publieke sector verhoogt.

Tegelijk laat het Dreigingsbeeld Informatiebeveiliging Nederlandse Gemeenten 2025-2026 zien dat ransomware, datalekken en verstoringen bij leveranciers de grootste risico’s blijven. De focus in 2026 verschuift daarom van losse beveiligingsmaatregelen naar bestuurlijke weerbaarheid: zicht op kritieke processen, afhankelijkheid van leveranciers, crisisorganisatie, logging, back-ups en het oefenen van scenario’s.

Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen Actuele ontwikkelingen

Sisa

WNT

Actuele ontwikkelingen Sisa

WNT

Onafhankelijkheid

Communicatie

Urenbesteding

Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding

42

Actuele ontwikkelingen die interessant kunnen zijn voor u Fiscale zaken: VPB, BTW en BCF Op fiscaal terrein is 2026 geen jaar van één grote stelselwijziging, maar wel van relevante aanpassingen en een scherpere focus op de uitvoering. Dit vereist dat u als gemeente alert moet blijven op uw VPB-positie, mede omdat de Belastingdienst per 2026 opnieuw heeft gecommuniceerd welke wijzigingen in de vennootschapsbelasting gelden en de bestaande belastingplicht van overheidsondernemingen onverkort blijft gelden. Dat maakt het noodzakelijk periodiek te toetsen of activiteiten nog binnen de overheidstaak passen of inmiddels een zelfstandig ondernemingskarakter hebben gekregen. Voor de btw is met ingang van 1 januari 2026 de vrijstelling voor schuldhulpverlening relevant. Die wijziging raakt vooral gemeenten die schuldhulp zelf uitvoeren of via verbonden partijen of opdrachtnemers laten uitvoeren, omdat de fiscale inrichting en de verhouding tot kostprijs en compensatiestromen opnieuw moeten worden beoordeeld. Het Btw-compensatiefonds blijft daarnaast in de praktijk een belangrijk aandachtspunt, juist bij samenwerkingsconstructies, gemengde prestaties en doorbelasting binnen gemeenschappelijke regelingen. De bestuurlijke relevantie zit daarmee vooral in een goede fiscale governance: tijdige signalering, eenduidige contracten en consistente vastlegging van gekozen fiscale posities.

Mededinging en staatssteun Voor mededinging en staatssteun springen in 2026 twee ontwikkelingen in het oog. Ten eerste is de Wet Markt en Overheid opnieuw verlengd, ditmaal tot 1 juli 2027. Daarmee blijven de gedragsregels voor overheden ook in 2026 onverkort van toepassing op economische activiteiten van gemeenten en verbonden partijen, zoals exploitatie van accommodaties, verhuur, energie-initiatieven, laadinfra of andere activiteiten op markten waarop ook private aanbieders actief zijn. Besturen kunnen zich dus niet permitteren te veronderstellen dat dit dossier stilligt; juist zolang de wet niet definitief is herzien, blijft zorgvuldige motivering van algemeenbelang-besluiten en kostprijsdoorrekening van belang.

Ten tweede geldt vanaf 1 januari 2026 voor alle decentrale overheden de verplichting om verleende de-minimissteun (steun aan bedrijven tot maximaal EUR 300.000) te registreren in het centrale EU-register eAidRegister. Dat maakt staatssteun in de uitvoering minder vrijblijvend. Subsidies, garanties, goedkope verhuur of andere voordelen die eerder pragmatisch werden afgehandeld, vragen nu om expliciete dossiervorming en registratie. Onvolledige registratie of een te lichte staatssteuntoets vormt hierdoor niet alleen een juridisch risico, maar geven ook een signaal af over de beheersing van publieke interventies in de markt.

Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

43

Actuele ontwikkelingen die interessant kunnen zijn voor u Bekostiging en wet- en regelgeving in het sociaal domein Het sociaal domein blijft in 2026 bestuurlijk het meest dynamische en financieel gevoelige terrein. In de jeugdzorg is begin 2026 het wetsvoorstel Reikwijdte Jeugdwet in consultatie gebracht, als onderdeel van de Hervormingsagenda Jeugd. De inzet is om specialistische jeugdzorg scherper af te bakenen en gemeenten meer te laten sturen via stevige lokale teams en hulp dichter bij het gezin. Tegelijk laat de routekaart bij de Hervormingsagenda Jeugd zien dat de financiële en inhoudelijke beweging nog niet is afgerond. Voor gemeenten betekent dit dat 2026 in het teken staat van een combinatie van transitie en uitvoering: contractering, lokale toegang, regionale beschikbaarheid en financiële beheersing lopen door elkaar heen.

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen Actuele ontwikkelingen

Sisa

WNT

Actuele ontwikkelingen Sisa

WNT

Onafhankelijkheid

Communicatie

Urenbesteding

Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding

Daarnaast is per 1 januari 2026 fase 1 van de Participatiewet in Balans in werking getreden, met meer ruimte voor maatwerk, vertrouwen en beleidskeuzes in de uitvoering. Ook de Wet inburgering 2021 is in 2026 opnieuw onderwerp van bijstelling na de tussenevaluatie; per 1 april 2026 zijn extra gronden voor verlenging van de inburgeringstermijn geïntroduceerd, onder meer wegens gebrek aan kinderopvang en de combinatie van werk en inburgering. Voor gemeentelijke organisaties en gemeenschappelijke regelingen in het sociaal domein betekent dit dat 2026 vooral vraagt om bestuurlijke keuzes over toegang, afbakening, uitvoerbaarheid en regionale samenwerking, en minder om de veronderstelling dat extra middelen alleen de druk zullen oplossen.

Uitkeringen vanuit de rijksoverheid In de financiële verhouding tussen Rijk en gemeenten markeert de Voorjaarsnota 2026 een belangrijk bestuurlijk moment. Omdat deze Voorjaarsnota tegelijk de Startnota van het kabinet is, zijn niet alleen incidentele bijstellingen relevant, maar ook de begrotingsregels en prioriteiten voor de komende kabinetsperiode. Voor gemeenten en gemeenschappelijke regelingen is dat van belang omdat veel lokale begrotingen voor 2026 en verder nog steeds worden opgesteld tegen de achtergrond van structurele onzekerheid over het gemeentefonds, specifieke uitkeringen en medebewindstaken. De landelijke discussie is in 2026 daarom verschoven van de vraag of het zogenoemde ravijn bestaat, naar de vraag hoe bestuurlijk houdbaar de lokale uitvoering nog is onder een stapeling van taken, open-einderegelingen en incidentele rijksmiddelen. Instrumenten als de houdbaarheidstest gemeentefinanciën 2026 en recente analyses over onderbesteding laten zien dat formele begrotingssluiting niet automatisch betekent dat de financiële positie ook duurzaam is. Niet alleen de omvang van rijksuitkeringen verdiend de komende tijd aandacht, maar vooral ook de voorspelbaarheid, bestedingsdruk, uitvoerbaarheid en de mate waarin incidentele middelen structurele problematiek maskeren.

Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

44

Actuele ontwikkelingen die interessant kunnen zijn voor u De ontwikkeling van de Omgevingswet Na de inwerkingtreding van de Omgevingswet is 2026 het jaar waarin de uitvoeringspraktijk merkbaar zwaarder wordt. Het tweede reflectierapport van de Evaluatiecommissie Omgevingswet, met de titel 'Werk aan de winkel', laat zien dat de wet functioneert, maar dat vereenvoudiging, voorspelbaarheid en uitvoerbaarheid nog niet vanzelfsprekend zijn bereikt Voor gemeenten is daarbij vooral relevant dat sinds 1 januari 2026 niet langer gebruik kan worden gemaakt van TAM-IMRO voor wijzigingen van het omgevingsplan. Met deze Tijdelijke Alternatieve Maatregel konden gemeenten via de IMRO-standaard het omgevingsplan wijzigen voor urgente gebiedsontwikkelingen. Gemeenten moeten daardoor vanaf dit jaar werken met de standaard STOP/TPOD. Dat maakt 2026 tot een omslagjaar waarin juridische kwaliteit, planvorming, software, capaciteit en kennisontwikkeling samenkomen. In de praktijk neemt hierdoor het risico toe op vertragingen, verschillen in werkwijze en extra druk op de uitvoeringsorganisatie.

Bijlagen

Bijlagen Actuele ontwikkelingen

Sisa

WNT

Actuele ontwikkelingen Sisa

WNT

Onafhankelijkheid

Communicatie

Urenbesteding

Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding

Voor accountants en toezichthouders is vooral van belang dat deze stelselverandering niet alleen een juridisch vraagstuk is, maar ook doorwerkt in projectbeheersing, legesramingen, investeringsplanning, grondexploitaties en de betrouwbaarheid van managementinformatie over vergunningverlening en ruimtelijke projecten.

Privacywetgeving, algoritmen en AI Ook op privacy gebied is 2026 nadrukkelijk een jaar van bestuurlijke aanscherping. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft in haar jaarplan 2026 aangekondigd extra kaders te publiceren over generatieve AI en over het recht op uitleg bij geautomatiseerde besluitvorming. Daarnaast heeft de AP begin 2026 specifiek onderzoek gepubliceerd naar misbruik van persoonsgegevens door gemeenteambtenaren, met aanbevelingen voor het voorkomen en opsporen van interne datalekken. Voor gemeenten is dit een belangrijk signaal: privacy risico’s liggen niet alleen in grote systemen of datalekken door hackers, maar ook in autorisatiebeheer, logging, intern toezicht en organisatiecultuur.

Tegelijk schuift de Europese AI-verordening in 2026 verder door naar de uitvoeringspraktijk. Voor AI-systemen met een hoog risico gaan vanaf augustus 2026 strengere eisen gelden, terwijl de verplichting tot AI-geletterdheid al van kracht is. Voor gemeenten en gemeenschappelijke regelingen betekent dit dat de inzet van algoritmen en generatieve AI niet langer alleen een innovatievraag is, maar ook een compliance- en governance vraag. Besturen zullen explicieter moeten sturen op transparantie, menselijke tussenkomst,

Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie

45

Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Wij hebben in onze controle specifieke werkzaamheden verricht om een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening 2025. Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van de Nota verwachtingen accountantscontrole zwaardere rapporteringstoleranties dan voor andere onderdelen van de jaarrekening.

Bevindingen controle

Bevindingen controle

De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering: • EUR 12.500 indien de omvangsbasis kleiner of gelijk is aan EUR 125.000; • 10% indien de omvangsbasis groter dan EUR 125.000 en kleiner dan of gelijk is aan EUR 1.000.000; • EUR 125.000 indien de omvangsbasis groter is dan EUR 1.000.000. De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang en aard van de controle van specifieke uitkeringen. Hierna hebben wij onze bevindingen per specifieke uitkering opgenomen.

Strekking controleverklaring rechtmatigheid

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid

Goedkeurend

Sisacode

Specifieke uitkering

Fout / onzekerheid

Omvang van de fout of onzekerheid

Toelichting fout/onzekerheden

AenM M16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

Fout

EUR 0

n.v.t.

AenM M16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

Fout

EUR 0

n.v.t.

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen Actuele ontwikkelingen

Sisa

WNT

Actuele ontwikkelingen

BZK C62

Sisa

BZK C62

WNT

Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen

Onafhankelijkheid

Communicatie

Urenbesteding

Onafhankelijkheid

BZK C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

Fout

EUR 0

n.v.t.

Communicatie

BZK C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

Urenbesteding

Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening

46

Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Sisacode

Specifieke uitkering

Fout / onzekerheid

Omvang van de fout of onzekerheid

Toelichting fouten / onzekerheden

FIN B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

Fout

EUR 0

n.v.t.

FIN B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

IenW E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)

Fout

EUR 0

n.v.t.

IenW E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

Fout

EUR 0

n.v.t.

IenW E23 E3

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

KGG K28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid

Fout

EUR 0

n.v.t.

KGG K28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

OCW D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

Fout

EUR 0

n.v.t.

OCW D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde Onderwijsvertragingen

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

IenW E23 E3

Bijlagen

Bijlagen Actuele ontwikkelingen

Sisa

WNT

Actuele ontwikkelingen Sisa

WNT

Onafhankelijkheid

Communicatie

Urenbesteding

Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding

Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening

47

Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Sisacode

Specifieke uitkering

Fout / onzekerheid

Omvang van de fout of onzekerheid

Toelichting fouten / onzekerheden

OCW D23

Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale Bibliotheekvoorzieningen

Fout

EUR 0

n.v.t.

OCW D23

Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

OCW D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026

Fout

EUR 0

n.v.t.

OCW D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

SZW G10

Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2025

Fout

EUR 0

n.v.t.

SZW G10

Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2025

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

SZW G12

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2025

Fout

EUR 0

n.v.t.

SZW G12

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2025

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

SZW G13

Onderwijsroute_ deel gemeente 2025

Fout

EUR 0

n.v.t.

SZW G13

Onderwijsroute_ deel gemeente 2025

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen Actuele ontwikkelingen

Sisa

WNT

Actuele ontwikkelingen Sisa

WNT

Onafhankelijkheid

Communicatie

Urenbesteding

Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding

Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening

48

Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Sisacode

Specifieke uitkering

Fout / onzekerheid

Omvang van de fout of onzekerheid

Toelichting fouten / onzekerheden

SZW G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2025

Fout

EUR 0

n.v.t.

SZW G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2025

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

SZW G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2025

Fout

EUR 0

n.v.t.

SZW G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2025

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

SZW G4

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2025

Fout

EUR 0

n.v.t.

SZW G4

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2025

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

VRO J117B

Regeling specifieke uitkering versnelling natuurinclusief isoleren (SiSa tussen medeoverheden)

Fout

EUR 0

n.v.t.

VRO J117B

Regeling specifieke uitkering versnelling natuurinclusief isoleren (SiSa tussen medeoverheden)

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen Actuele ontwikkelingen

Sisa

WNT

Actuele ontwikkelingen Sisa

WNT

Onafhankelijkheid

Communicatie

Urenbesteding

Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding

Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening

49

Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Sisacode

Specifieke uitkering

Fout / onzekerheid

Omvang van de fout of onzekerheid

Toelichting fouten / onzekerheden

VRO J17

Realisatiestimulans

Fout

EUR 0

n.v.t.

VRO J17

Realisatiestimulans

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

VRO J55

Aanpak energiearmoede

Fout

EUR 0

n.v.t.

VRO J55

Aanpak energiearmoede

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

VRO J94

Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma

Fout

EUR 0

n.v.t.

VRO J94

Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

VRO J103B

Regeling specifieke uitkering ten behoeve van het opstellen en uitvoeren van woondeals 2e tranche.

Fout

EUR 0

n.v.t.

VRO J103B

Regeling specifieke uitkering ten behoeve van het opstellen en uitvoeren van woondeals 2e tranche.

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

VRO J105

Regeling specifieke uitkering tartbouwimpuls

Fout

EUR 0

n.v.t.

VRO J105

Regeling specifieke uitkering tartbouwimpuls

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen Actuele ontwikkelingen

Sisa

WNT

Actuele ontwikkelingen Sisa

WNT

Onafhankelijkheid

Communicatie

Urenbesteding

Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding

Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening

50

Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Sisacode

Specifieke uitkering

Fout / onzekerheid

Omvang van de fout of onzekerheid

Toelichting fouten / onzekerheden

VWS H30

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026

Fout

EUR 0

n.v.t.

VWS H30

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

VWS H35B

Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussenmedeoverheden)

Fout

EUR 0

n.v.t.

VWS H35B

Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussenmedeoverheden)

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

VWS H4

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

Fout

EUR 0

n.v.t.

VWS H4

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

Onzekerheid

EUR 0

n.v.t.

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen Actuele ontwikkelingen

Sisa

WNT

Actuele ontwikkelingen Sisa

WNT

Onafhankelijkheid

Communicatie

Urenbesteding

Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding

Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen Actuele ontwikkelingen

Sisa

WNT

Actuele ontwikkelingen Sisa

WNT

Onafhankelijkheid

Communicatie

Urenbesteding

Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding

51

De belangrijkste bevindingen uit de controle van de WNT-verantwoording Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet Normering Topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op grond van de wet zijn de griffier en de gemeentesecretaris aangewezen als topfunctionaris. Hun bezoldiging is juist en volledig verantwoord in de WNT-verantwoording in uw jaarstukken.

Bijlage Wet Normering Topinkomens (WNT)

Aantal topfunctionarissen

U heeft twee topfunctionarissen verantwoord in de WNT verantwoording over 2025. Beide functionarissen hebben hun functie het gehele jaar vervuld.

Aard dienstverband

Beide functionarissen zijn gedurende 2025 in loondienst bij de gemeente geweest.

Betaling ontslagvergoeding

U heeft in 2025 geen ontslagvergoedingen boven de WNT-grens uitgekeerd.

Wilt u meer weten over de WNT? Kijkt u dan op: https://www.topinkomens.nl Controleverklaring bevat paragraaf inzake overige aangelegenheden anticumulatiebepaling WNT Met ingang van 2018 geldt een WNT-regel voor de samenloop van topfuncties bij verschillende WNT-instellingen. Deze anticumulatiebepaling regelt dat de som van de bezoldigingen van iemand die uitvoerende topfuncties uitoefent bij meerdere rechtspersonen of instellingen, niet hoger mag zijn dan het van toepassing zijnde bezoldigingsmaximum. In overeenstemming met de Regeling Controleprotocol WNT 2025 hebben wij geen controle uitgevoerd op de naleving van deze anticumulatiebepaling. Dit hebben wij in onze controleverklaring bij uw jaarrekening in een paragraaf inzake overige aangelegenheden tot uitdrukking gebracht.

Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen Actuele ontwikkelingen

Sisa

WNT

Actuele ontwikkelingen Sisa

WNT

Onafhankelijkheid

Communicatie

Urenbesteding

Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding

52

Wij zijn gedurende de gehele controle onafhankelijk geweest van uw gemeente Een belangrijke kernwaarde van onze beroepsgroep is dat wij onafhankelijk zijn van het orgaan dat de jaarrekening opstelt. Bij uw gemeente is dit gewaarborgd omdat de gemeenteraad onze opdrachtgever is en het college verantwoordelijk is voor het opstellen van de jaarrekening. Wij hebben de naleving bewaakt van externe standaarden, het onafhankelijkheidsbeleid van ETL Assurance & Overheidsaccountants en de onafhankelijkheidsafspraken met uw gemeente. Wij bevestigen dat we aan deze onafhankelijkheidsvereisten hebben voldaan en voldoen.