Accountantsverslag 2022 (2023-38)
Tekst van het document
Edelgasstraat 57 2718 SX ZOETERMEER telefoon (088) 236 80 00 e-mail Audit@Flynth.nl
VERTROUWELIJK Aan de leden van de gemeenteraad van de gemeente Drechterland Postbus 9 1616 ZG HOOGKARSPEL
Kenmerk
Behandeld door
Datum
661077846/JH/1883
drs. D.J. Han RA
9 juni 2023
Onderwerp
Accountantsverslag 2022
Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag over het boekjaar 2022. Dit verslag bevat de belangrijkste uitkomsten van de door ons tot op heden uitgevoerde werkzaamheden, waarvan wij vinden dat die voor u relevant zijn voor een goed begrip van de jaarrekening 2022, en voor het beoordelen van de financiële positie van uw gemeente. De jaarrekening is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college. In overeenstemming met uw opdracht hebben wij de jaarrekening 2022 gecontroleerd. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2022 van de gemeente Drechterland. Wij hebben deze rapportage tijdens de bijeenkomst op 8 juni jl. met uw auditcommissie besproken en eventuele vragen die er waren, zijn beantwoord. De bevindingen en beschouwingen in dit verslag komen voort uit onze controlewerkzaamheden. Het verslag van bevindingen is, zoals hiervoor reeds verwoord, bedoeld om u te ondersteunen in uw beoordeling van de jaarrekening 2022. Wij wijzen u erop dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole.
Wij bedanken de medewerkers van de gemeente voor de prettige samenwerking en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken.
Hoogachtend, Flynth Audit B.V. Digitaal ondertekend door Jankhim Han
drs. D.J. Han RA
Flynth Audit B.V. is lid van BKR International. Bankrekeningnummer IBAN NL67 RABO 0106 6642 20 - BIC: RABONL2U. Handelsregister 09063021. www.flynth.nl. Dienstverlening vindt plaats onder algemene voorwaarden, op aanvraag verkrijgbaar en gedeponeerd bij de KvK in Arnhem.
Accountantsverslag Gemeente Drechterland – Boekjaar 2022
661077846/JH/1883
1
1.
Inleiding
In het kader van de door de raad aan ons verstrekte opdracht voor de controle van de jaarrekening 2022 van de gemeente Drechterland brengen wij u hierbij verslag uit van onze belangrijkste bevindingen naar aanleiding van onze eindejaarscontrolewerkzaamheden die wij onlangs hebben uitgevoerd.
Het accountantsverslag is als volgt opgebouwd: Hoofdstuk 1
Inleiding
Hoofdstuk 2
Kernpunten van de controle
Dit accountantsverslag is bedoeld om u te ondersteunen in uw beoordeling van de jaarrekening 2022. Wij wijzen u erop dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole.
Hoofdstuk 3
Analyse vermogen en resultaat
Hoofdstuk 4
Grondexploitaties
Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening van uw gemeente.
Hoofdstuk 5
Voorzieningen
Hoofdstuk 6
Sociaal domein
Hoofdstuk 7
Interne beheersing en automatisering
Hoofdstuk 8
Rechtmatigheid
Onze werkzaamheden zijn erop gericht een oordeel te kunnen geven over de jaarrekening 2022 van de gemeente Drechterland en niet primair op het opsporen van fraudes of onregelmatigheden in uw organisatie. De bevindingen in deze brief zijn daarom beperkt tot de punten die voortvloeien uit de controle van de jaarrekening.
Hoofdstuk 9
Overige bevindingen (jaarrekeningcontrole
A.
Niet-gecorrigeerde controleverschillen
Wij hebben onze controlewerkzaamheden afgerond en verstrekken een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening 2022. In hoofdstuk 2.1 lichten wij dit nader toe.
B.
SiSa - Fouten en onzekerheden 2022
C.
Onafhankelijkheidsbevestiging en overige dienstverlening
Wij hebben deze rapportage tijdens de bijeenkomst op 8 juni jl. met uw auditcommissie besproken.
2022) Bijlagen:
Fusie Astrium Overheidsaccountants en Flynth Audit B.V. Graag informeren wij u over de juridische fusie tussen Astrium Overheidsaccountants en Flynth Audit B.V. per 1 september jl. Als gevolg van deze juridische fusie is de dienstverlening aan uw gemeente nu formeel uitgevoerd vanuit Flynth Audit B.V. en heeft de fusie geleid tot enkele verschuivingen in onze teambezetting.
661077846/JH/1883
2
2. Kernpunten van de controle 661077846/JH/1883
3
2.
Kernpunten van de controle
2.1 Controle-verklaring
De jaarrekeningcontrole is uitgevoerd zoals overeengekomen in de opdrachtbevestiging. In september 2022 hebben wij de interim-controle verricht, die gericht is op de processen binnen de SED-organisatie. De interim-controle hebben wij afgesloten met een boardletter aan uw gemeenteraad. De controle in het voorjaar 2023 is gericht op het uitbrengen van een oordeel omtrent de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening 2022 van de gemeente Drechterland. De jaarrekeningcontrole is uitgevoerd zoals overeengekomen in de opdrachtbevestiging. De uitgevoerde werkzaamheden hebben geresulteerd in het voornemen om een goedkeurende controleverklaring inzake getrouwheid en rechtmatigheid te verstrekken. Deze controleverklaring hebben wij u separaat toegezonden. Als gevolg van de herziening van Standaard 700, is onze controleverklaring met ingang van dit boekjaar uitgebreid met de onderdelen frauderisico’s en aangelegenheden met betrekking tot continuïteit. In onze controleverklaring rapporteren wij over de werkzaamheden en uitkomsten die wij met betrekking tot frauderisico’s en continuïteit hebben uitgevoerd. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar paragraaf 9.7 van dit verslag.
2.2 Reikwijdte van de controle
2.3 Grondslagen en verantwoording conform BBV
2.4 Onafhankelijkheid
Met de opdrachtbevestiging heeft u ons de opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2022. De reikwijdte van onze controle staat hierin omschreven. Er is gedurende het verloop van de controle over 2022 op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Tijdens de uitvoering hebben zich geen wijzigingen van materieel belang in de reikwijdte voorgedaan. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2022 voldoende voor de doelstelling van onze controle. De accountantscontrole omvat onder meer een onderzoek naar de toepassing van de juistheid van de grondslagen in de jaarrekening. Naar onze mening zijn de door het college gekozen grondslagen voor waardering en resultaatbepaling aanvaardbaar, conform wet- en regelgeving en consistent toegepast. In het boekjaar 2022 zijn geen wijzigingen doorgevoerd in de keuze of de toepassing van de belangrijkste verslaggevingsgrondslagen in het BBV en relevante notities uitgebracht door de Commissie BBV. •
Flynth Audit B.V. (hierna: Flynth) is onafhankelijk van de gemeente Drechterland en voor zover wij weten heeft zich geen inbreuk voorgedaan op de van toepassing zijnde regels en het beleid ten aanzien van onafhankelijkheid.
•
Ons zijn geen relaties bekend tussen Flynth en de gemeente Drechterland, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid.
Bijlage C bevat een nadere uiteenzetting van onze onafhankelijkheid. 2.5 Schattingen
661077846/JH/1883
Schattingen op basis waarvan een aantal jaarrekeningposten worden bepaald, zijn gebaseerd op inzichten van het management. Wij hebben de belangrijkste gehanteerde factoren en veronderstellingen beoordeeld. Wij hebben vastgesteld dat de schattingen en veronderstellingen aanvaardbaar zijn in het kader van de jaarrekening als geheel.
4
2.6 Goedkeurings- en rapporteringstolerantie
De materialiteit bij de planning en uitvoering van de jaarrekeningcontrole 2022 is € 532.220 (2021: € 534.690). Deze materialiteit vloeit voort uit de wettelijk voorgeschreven (minimum)vereisten, zoals opgenomen in de Bado en het door de gemeenteraad vastgestelde controleprotocol, hetgeen voldoet aan de wettelijke minimumvereisten. Goedkeuringstoleranties Fouten
1% van de totale lasten
€ 532.220 (2021: € 534.690)
Onzekerheden
3% van de totale lasten
€ 1.596.660 (2021: € 1.604.070)
Rapporteringstoleranties Fouten
Controleprotocol gemeente Drechterland € 100.000
Onzekerheden
Controleprotocol gemeente Drechterland € 100.000
Realisatie fouten en onzekerheden Zie bijlage A van deze rapportage
Getrouwheid
Rechtmatigheid
Fouten
€
0
€
266.038
Onzekerheden
€
0
€
0
Strekking controleverklaring goedkeurend De totale omvang van de fouten is lager dan de tolerantie van 1% van de totale lasten (€ 532.220) en heeft derhalve geen gevolgen voor de strekking van onze controleverklaring. De totale omvang van de onzekerheden is lager dan de tolerantie van 3% van de totale lasten (€ 1.596.660) en heeft derhalve geen gevolgen voor de strekking van onze controleverklaring. Voor een nadere toelichting op fouten en onzekerheden verwijzen wij naar bijlage A.
2.7 Analyse vermogen en resultaat
2.8 Grondexploitaties
661077846/JH/1883
Het gerealiseerde resultaat (inclusief de mutaties in de reserves) bedraagt circa € 5.087.000 positief versus een begroot resultaat (na wijziging) van € 1.276.000 negatief. Voor een nadere toelichting hierop verwijzen wij u naar de bestuurlijke samenvatting in de jaarstukken 2022. In hoofdstuk 3 gaan wij nader in op het resultaat en de ontwikkeling van het (weerstands-)vermogen. Door uw gemeente is de exploitatieberekening van de grondexploitaties ten behoeve van de jaarrekening 2022 geactualiseerd. Wij hebben vastgesteld of de uitgangspunten aanvaardbaar zijn. De waarde van de voorraden bouwgronden in exploitatie, rekening houdend met voorziening risico’s ad € 1,7 miljoen, per eind 2022 in de balans bedraagt € 4,2 miljoen negatief.
5
Het verloop van deze balanspost is als volgt weer te geven: Verloopoverzicht van de voorraad (grondexploitaties) Stand per 1 januari 2022
Bedrag * € 1.000 -
2.044
Vermeerderingen
(+)
1.014
Verminderingen
(-/-)
1.753
Winstneming
(+)
284
Mutatie voorziening verliezen grondexploitaties (+ = vrijval / -/- = toevoeging)
- 1.728
Stand per 31 december 2022
- 4.227
Een nadere specificatie van de boekwaarde is opgenomen in paragraaf 4.4. Onze conclusie is dat wij kunnen instemmen met de schattingen die door het College zijn gemaakt bij de actualisatie van de complexen en daarmee ook met de uitkomsten van deze actualisatie. In hoofdstuk 4 gaan wij nader in op de controle alsmede de uitkomsten daarvan inzake de grondexploitaties. 2.9 Voorzieningen
2.10 Sociaal domein
Wij hebben gecontroleerd of de voorzieningen van uw gemeente toereikend zijn. Daarbij hebben we specifiek beoordeeld of de gevormde voorzieningen voldoen aan de eisen en voorwaarden van het BBV. Overigens geldt dat altijd voldoende onderbouwing aanwezig dient te zijn alvorens een voorziening gevormd mag worden. Voor een nadere toelichting verwijzing wij naar hoofdstuk 5 van dit verslag. Kosten Jeugdwet en Wmo Het college van de gemeente Drechterland is verantwoordelijk voor het opstellen van de jaarrekening. Bij het sociaal domein is de gemeente echter afhankelijk van diverse partijen, zoals de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en tal van zorgaanbieders. Om verantwoording af te kunnen leggen over de lasten die samenhangen met het sociaal domein is de gemeente daarom afhankelijk van het verkrijgen van betrouwbare verantwoordingsinformatie van deze partijen. Onze bevindingen zijn als volgt: Inzake de kosten Jeugdwet en de Wmo steunt de gemeente Drechterland mede op productieverantwoordingen van zorgaanbieders welke zijn voorzien van een controleverklaring. Van een aantal zorgaanbieders is geen controleverklaring ontvangen of is geen goedkeurend oordeel opgenomen in de controleverklaring. Gemeente Drechterland voert aanvullende (verbijzonderde) interne controlewerkzaamheden uit op de lasten in de jaarrekening waarover van de zorgleveranciers geen controleverklaring is ingediend.
Op grond van aanvullende controlewerkzaamheden resteert er geen onzekerheid voor zowel Wmo als Jeugd.
661077846/JH/1883
6
Constatering landelijk is dat van de SVB, die het beheer van de persoonsgebonden budgetten (Pgb’s) uitvoert, geen sluitende informatie is ontvangen over de getrouwe en rechtmatige besteding van de Pgb’s. De auditdienst van de SVB heeft op grond van zowel materiele als formele afwijkingen geen goedkeurende controleverklaring af kunnen geven bij de totale bestedingen op kasbasis in 2022. Op grond van de interne (kwaliteits-)controles zijn er afdoende werkzaamheden verricht om onzekerheden omtrent de Pgb’s weg te nemen. Samenvattend zijn er geen geconstateerde onzekerheden voor zowel Wmo als Jeugd. 2.11 EUaanbestedingen
De gemeente dient te voldoen aan de EU-aanbestedingsregels zoals eveneens middels uw eigen normenkader is vastgesteld. Bij enkele leveranciers is vastgesteld dat de geleverde dienst ten onrechte niet Europees is aanbesteed. In hoofdstuk 8.2 lichten wij dit nader toe. In bijlage A hebben wij een onrechtmatigheid ten aanzien van de aanbestedingsregels opgenomen van € 266.038.
661077846/JH/1883
7
3. Analyse vermogen en resultaat
661077846/JH/1883
8
3.
Analyse vermogen en resultaat
3.1 Eigen vermogen
Het BBV kent een duidelijk onderscheid tussen resultaatbepaling (het gerealiseerde saldo van baten en lasten) en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. De gemeente mag geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen muteren. Om het resultaat van de jaarrekening goed te kunnen begrijpen, is het van belang dat u inzicht heeft in wat het effect op de reserves van uw gemeente is geweest (x € 1.000). Resultaat 2022
(x € 1.000)
De totale baten van uw gemeente over 2022 bedragen:
€ 52.702
De totale lasten van uw gemeente over 2022 bedragen:
€ 49.850
Het resultaat bedraagt (saldo baten en lasten programma’s voor reservemutaties):
€
2.852
(-/-) €
3.372
Tevens hebt u besloten tot het dekken van diverse uitgaven uit de reserves. Deze gelden zijn uittrokken uit de reserve:
€
5.607
Per saldo gedurende het jaar gelden onttrokken (meer onttrokken aan de reserves dan toegevoegd):
€
2.235
Gerealiseerd resultaat 2022 na reservemutaties
€
5.087
Gedurende het jaar heeft u reeds voor diverse zaken besloten gelden te reserveren. Deze gelden zijn in de reserves gestort:
661077846/JH/1883
9
3.2 Financiële positie
Het eigen vermogen van uw gemeente is in 2022 met € 2,9 miljoen toegenomen, naar een omvang van € 30,7 miljoen. Daarnaast heeft de gemeente in 2022 per saldo voor een bedrag van € 2,2 miljoen onttrokken aan de bestemmingsreserves. Het resultaat na mutaties in de reserves bedraagt € 5,1 miljoen. In de balans is dit afzonderlijk onder het eigen vermogen gepresenteerd (“Gerealiseerd resultaat”). De totale vermogenspositie wordt onder andere tot uitdrukking gebracht door middel van het solvabiliteitspercentage. Dit percentage wordt bepaald door het eigen vermogen te delen door het balanstotaal. Ultimo 2022 bedraagt dit solvabiliteitspercentage 55% (2021: 53% waarmee de norm van > 50% (minst risicovol) van de Provincie Noord-Holland is behaald. De netto schuldquote bedraagt -20% (2021: -6%). De ratio geeft aan in hoeverre de schulden meer bedragen dan de jaarlijkse inkomsten. Wij stellen vast dat ruim wordt voldaan aan de norm van < 90% van de provincie Noord-Holland. Dit kengetal valt derhalve positief uit voor de gemeente en wordt als een laag risico onderkend. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar het hoofdstuk financiële kengetallen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.
3.3 Weerstandsvermogen
Ten einde een oordeel te geven over de financiële positie van de gemeente dienen naast het eigen vermogen ook de risico’s, zoals opgenomen in de risicoparagraaf, te worden betrokken. In de jaarrekening zijn de risico’s weergegeven in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing. Evenals voorgaande jaren worden de risico’s periodiek geactualiseerd, zodat een actueel inzicht bestaat in de risico’s. In de jaarrekening 2022 is de actuele stand van zaken ten aanzien van de risico’s opgenomen en laat zich als volgt samenvatten: Bedrag Benodigde weerstandscapaciteit op basis van risicosimulatie
€ 2.086.000
Weerstandscapaciteit
€ 8.922.000
Wij zijn van mening dat de integrale risicobenadering en de financiële vertaling van de verwachte risico’s in 2022 op een adequate wijze heeft plaatsgevonden. Op basis van een weerstandratio van 4,8 (2021: 7,9) kan de weerstandcapaciteit van de gemeente kan als ‘uitstekend’ worden aangemerkt. Uw gemeente heeft voldoende ruimte om de risico’s met de algemene reserve en specifieke bestemmingsreserve te kunnen opvangen. 3.4 Conclusie financiële positie
661077846/JH/1883
De gemeente Drechterland beschikt over een voldoende gezonde financiële positie en is derhalve goed in staat om toekomstige tegenvallers, zoals nu onderkend op geld en op kans van het vóórkomen, op te vangen.
10
661077846/JH/1883
4. Grondexploitaties
11
4.
Grondexploitaties
4.1 Algemeen
4.2 Gehanteerde parameters
4.3 Tussentijdse winstneming
Wij hebben de grondexploitaties 2022 beoordeeld en onze bevindingen zijn in deze paragraaf opgenomen. Samenvattend concluderen wij: 1.
De gemeente heeft voor alle BIE (bouwgronden in exploitatie) een individueel en geactualiseerd exploitatieplan opgesteld.
2.
In 2022 is de verliesvoorziening toegenomen met € 222.000 tot een bedrag van € 1.467.000 (totaal voor Hemschool € 345.000 en voor Dorpshuislocatie (€ 1.122.000).
3.
Er is door de Raad in 2022 geen nieuwe grondexploitatie geopend.
4.
In 2022 is voor een bedrag van € 284.000 winst genomen op basis van de ‘percentage of completion’ methode.
5.
In 2022 zijn grondverkopen gerealiseerd voor een totaalbedrag van € 1.743.000. Hier staat tegenover dat in de komende jaren kosten voor zullen volgen.
De gemeente Drechterland heeft evenals voorgaande jaren projectbegrotingen opgesteld die inzicht geven in de verwachte kosten en opbrengsten per project. De kostenstijgingen zijn geschat op 6%, de stijging van de opbrengsten zijn geschat op 1% tenzij reeds anders met afnemers is overeengekomen. De rente is vastgesteld op 0,42%. Wij zijn van mening dat de projectbegrotingen zijn gebaseerd op valide uitgangspunten ent de stijging van de opbrengsten relatief voorzichtig is ingeschat. In de notitie grondexploitaties van de commissie BBV is het volgende opgenomen: “Het voorzichtigheidsbeginsel leidt ertoe dat realisatie van winst moet worden uitgesteld tot daarover voldoende zekerheid bestaat. Dit betekent echter niet dat pas winst moet worden genomen bij het afsluiten van het grondexploitatiecomplex. Voor winstneming geldt de percentage of completion methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Hiervoor moet het resultaat op de grondexploitatie wel op betrouwbare wijze kunnen worden ingeschat. Dit is mogelijk wanneer het waarschijnlijk is dat de economische voordelen die aan het project zijn verbonden naar de gemeente zullen toevloeien. Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: 1.
Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat; én
2.
De grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht; én
3.
De kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd).
Op basis van bovenstaande voorwaarden is vastgesteld dat in 2022 alleen op onderstaande grondexploitaties een tussentijdse winst verantwoord kan worden: •
Zuiderkogge fase 4b (€ 132.000).
•
Reigersborg Zuid 5 (€ 152.000).
Wij verwijzen naar de specificatie die is opgenomen in de paragraaf grondbeleid in het jaarverslag.
661077846/JH/1883
12
4.4 Ontwikkeling grondexploitaties
De bouwgronden in exploitatie (grondexploitaties) van de gemeente hebben zich in 2022 als volgt ontwikkeld: Grondexploitatie (bedrage x € 1.000)
Balanswaarde per 1-1-2022
Saldo van gerealiseerde uitgaven (+) en verkopen (-/) 2022
Reserve mutaties 2022
Zuiderkogge fase 4b
219
(-/-) 398
132
-
-47
Reigersborg Zuid 5
-1.597
(-/-) 94
152
-
-1.539
Kerkbuurt Wijdenes
-753
(-/-) 470
-
-
-1.223
Hemschool
-297
63-
-
(-/-)
71
-305
Dorpshuislocatie Schellinkhout
-969
57
-
(-/-) 151
-1.063
Sportveldlocatie Schellinkhout
108
103
-
-
211
-3.289
(-/-) 739
284
(-/-) 222
-3.966
Totaal
Verliesvoorziening per 31-12-2022
Balanswaarde per 31-12-2022
In de balans is een waarde opgenomen van -€ 4.227.000. Het verschil met bovenstaand overzicht wordt veroorzaakt door de post ‘restplannen’ ad € 261.000. Dit laatste betreft de nog uit te voeren werkzaamheden ten aanzien van twee afgeronde grondexploitaties (Centrum Hoogkarspel, Reigersborg Zuid 4/5 en Reigersborg Nood III). De uit te voeren afrondende werkzaamheden zullen de komende jaren in combinatie met bovenstaande actieve grondexploitaties uitgevoerd worden. Verwacht verlies Op basis van de contante waarde hebben de projecten die negatief sluiten een verwacht resultaat van € 1,5 miljoen negatief. Voor de projecten met een verwacht verlies is een voorziening gevormd op basis van de eindwaarde. De omvang van de gevormde verliesvoorziening is op basis van de huidige verwachtingen toereikend. De voorziening is overeenkomstig het BBV in mindering gebracht op de boekwaarde van de grondexploitaties in de balans.
661077846/JH/1883
13
5. Voorzieningen 661077846/JH/1883
14
5.
Voorzieningen
5.1 Voorzieningen algemeen
Wij hebben gecontroleerd of de voorzieningen van de gemeente Drechterland toereikend zijn. Daarbij hebben we specifiek beoordeeld of de gevormde voorzieningen voldoen aan de eisen en voorwaarden van het BBV. In artikel 44 van het BBV is opgenomen dat voorzieningen (alleen) gevormd moeten worden voor: 1.
Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten.
2.
Op de balansdatum bestaande risico’s ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten.
3.
Kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren.
4.
Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden.
Overigens geldt dat altijd voldoende onderbouwing aanwezig dient te zijn alvorens een voorziening gevormd mag worden. Voor de opgenomen voorzieningen in de jaarrekening hebben wij deze ontvangen. 5.2 Onderhoudsvoorzieningen
Voorzieningen groot onderhoud Lasten van groot onderhoud kunnen in het jaar van ontstaan ten laste van een vooraf gevormde voorziening worden gebracht (artikel 44 lid 1c BBV). Een dergelijke voorziening wordt door de raad gevormd, op grond van de financiële verordening artikel 212 Gemeentewet, om de lasten groot onderhoud over meerdere begrotingsjaren te egaliseren. Binnen de gemeente Drechterland zijn voorzieningen gevormd voor het groot onderhoud aan gemeentelijke gebouwen. Op basis van de onderliggende vastgestelde onderhoudsplannen is een bedrag van € 179.000 gedoteerd aan de voorziening. Wij hebben vastgesteld dat de ‘formele’ beheersplannen op een juiste wijze tot stand zijn gekomen en de hoogte van de voorziening voor groot onderhoud juist is bepaald. Daarnaast worden de verwachte kosten / verplichtingen van het onderhoud continu geactualiseerd. Cijfermatig wordt de voorziening derhalve berekend conform de meest actuele cijfers, rekening houdend met stijgingen in het prijspeil.
5.3 Voorziening pensioen wethouders
661077846/JH/1883
Voorziening pensioen wethouders Deze voorziening heeft per ultimo 2022 een stand van € 1.371.000. Aan de pensioenvoorziening wethouders liggen actuariële berekeningen ten grondslag. Bij het opstellen van de berekeningen zijn de volgende parameters gehanteerd: Berekeningsdatum:
31 december 2022
Rekenrente:
2,472%
Sterftetabel:
GBM/GBV 2015/2020
15
De berekeningsdatum en gebruikte rekenrente zijn in lijn met de aanwijzingen die het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in haar circulaire d.d. 9 december 2022 heeft voorgeschreven. Tevens is rekening gehouden met de indexatie van de pensioenen door het ADP met 11,96% per 1 januari 2023. 5.4 Voorziening riolering
De gemeente Drechterland classificeert de voorzieningen riolering als een voorziening artikel 44 lid 2 van het BBV (van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden). De mutatie op deze voorzieningen betreft het resultaat op het product riolering. Het resultaat op dit product bestaat enerzijds uit de ontvangen heffingen en anderzijds uit de kapitaallasten van de geïnvesteerde bedragen en de kosten voor klein en groot onderhoud aan de rioleringen. Deze verwerkingswijze is conform het BBV. In 2022 is het tarief van de rioolheffing kostendekkend gebleken. Wij adviseren u om jaarlijks te monitoren op basis van het GRP of de omvang van de voorziening riolering toereikend is c.q. blijft om de resultaten uit het product Riolering te kunnen dekken.
661077846/JH/1883
16
661077846/JH/1883
6. Sociaal domein
17
6.
Sociaal domein
6.1 Sociaal domein - Algemeen
6.2 Persoonsgebonden budgetten Wmo en jeugdzorg
Het college van de gemeente Drechterland is verantwoordelijk voor het opstellen van de jaarrekening. Voor het sociaal domein is de gemeente echter afhankelijk van diverse partijen, zoals de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en tal van zorgaanbieders. Om verantwoording af te kunnen leggen over de lasten die samenhangen met het sociaal domein is de gemeente daarom afhankelijk van het verkrijgen van betrouwbare verantwoordingsinformatie van deze partijen. Dit uit zich in de bevindingen in de volgende paragrafen. Overeenkomstig voorgaand jaar blijkt uit de controleverklaring die door de accountant van de SVB is afgegeven, dat er geen zekerheid kan worden verkregen omtrent de geleverde zorg in de vorm van Pgb’s. Deze onzekerheid is ontstaan door leemten in de bedrijfsvoering van de SVB. De totale besteding aan Pgb’s bedraagt voor 2022 voor de gemeente Drechterland: Jeugdzorg Wmo Totaal
2022 € 57.673 € 81.053 € 138.726
€ € €
2021 80.373 95.959 176.332
Wij hebben vastgesteld dat de gemeente, middels nader onderzoek, voldoende werkzaamheden heeft gedaan om de prestatielevering vast te stellen en deze onzekerheid tot nihil terug te brengen. Wij nemen dan ook geen onzekerheid mee in onze foutevaluatie ten aanzien van Pgb budgetten. 6.3 Sociaal domein Wmo en Jeugdzorg
Uw gemeente heeft voor de financiële verantwoording van de Jeugdzorg en Wmo aansluiting gezocht met de ontvangen productieverantwoordingen van de zorgleveranciers. Deze productieverantwoordingen worden voorzien van een goedkeurende controleverklaring. Ten tijde van de afronding van onze accountantscontrole waren nog niet alle productieverantwoordingen voorzien van een goedkeurende controleverklaring. Onderstaande hebben wij dit samengevat:
Totale uitgaven Productieverantwoording inclusief een goedkeurende controleverklaring Ontbreken van c.q. geen goedkeurende controleverklaring bij de productieverantwoording
Jeugdzorg € 4.712.673 € 4.767.035 -€ 54.362
Wmo € 3.627.106 € 3.611.440 € 15.666
Het ontbreken van een (goedkeurende) controleverklaring kan leiden tot een onzekerheid ten aanzien van de prestatielevering. Om deze onzekerheid weg te nemen voert de gemeente Drechterland aanvullende (verbijzonderde) interne controlewerkzaamheden. Onderdeel van deze werkzaamheden is de interne toets over de gehele populatie op de prestatielevering. Deze werkzaamheden bieden voldoende houvast om de onzekerheden voor de prestatielevering van Wmo weg te nemen. Er is derhalve geen onzekerheid opgenomen.
661077846/JH/1883
18
7. Interne beheersing en automatisering
661077846/JH/1883
19
7.
Interne beheersing en automatisering
7.1 Samenvatting bevindingen managementletter 2022
Als onderdeel van de jaarrekeningcontroles 2022 hebben wij in het najaar van 2022 de tussentijdse (interim) controle uitgevoerd. Deze interim-controle is primair gericht op de bedrijfsvoering binnen de gemeente met name de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB), voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. Onze bevindingen, voortvloeiend uit de interim-controle, zijn vastgelegd in onze boardletter 2022 van 3 februari 2023. Uit onze interim-controle blijkt dat de organisatie haar administratieve organisatie en interne beheersing (de controles binnen de processen), voor zover wij dat beoordelen in het licht van de jaarrekeningcontrole beheersmatig op orde heeft. Ons beeld is dat de administratie organisatie en interne beheersing (de controles binnen de processen, gecombineerd met de verbijzonderde interne controles) van de gemeente Drechterland voldoet aan de daaraan te stellen eisen. Bij de uitvoering van de interim-controle zijn nog wel enkele verbeterpunten geconstateerd ten aanzien van de kwaliteit van de interne beheersing.
7.2 Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringssomgeving
Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts die onderdelen, die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen. Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de controle van de jaarrekening niet specifiek is gericht op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Over het jaar 2022 heeft DeSom een ISAE 3402 type II verklaring opgeleverd. Met deze verklaring toont DeSom aan dat de GITC van een toereikend niveau zijn en dat daarnaast de AO/IB van DeSom heeft gewerkt. Aansluitend zijn er voldoende effectieve beheersmaatregelen (GITC) aanwezig, waardoor wij bij de uitvoering van onze controlewerkzaamheden gebruik hebben kunnen maken van de noodzakelijke informatie uit de relevante applicaties.
Wij zijn van mening dat voldoende maatregelen zijn getroffen om de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking en informatievoorziening te waarborgen.
661077846/JH/1883
20
8. Rechtmatigheid 661077846/JH/1883
21
8. Rechtmatigheid 8.1 Begrotingsrechtmatigheid
De toe te passen normen voor het begrotingscriterium zijn gebaseerd op de artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet. Deze normen dient de gemeenteraad zelf nader in te vullen en te concretiseren. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat het college belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig meldt aan de gemeenteraad, zodat de gemeenteraad hierover tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat het college inbreuk maakt op het budgetrecht van de gemeenteraad. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. Een overschrijding van de begroting is altijd onrechtmatig, maar hoeft door de accountant niet in alle gevallen te worden meegewogen in zijn oordeel. In die gevallen dat de gemeenteraad geen nader beleid stelt, geldt het uitgangspunt dat de accountant deze kostenoverschrijdingen betrekt bij de beslissing of hij al dan niet een goedkeurend rechtmatigheidsoordeel kan afgeven. Essentieel is dat de raad nadere regels kan stellen wanneer: 1.
Lastenoverschrijdingen zijn gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten
2.
Lastenoverschrijdingen passen binnen het beleid of
3.
Lastenoverschrijdingen bij open einde regelingen.
Daarnaast moet de accountant deze lastenoverschrijdingen – waarvan het college in de jaarrekening moet aangeven dat de raad deze nog dient te autoriseren – in het verslag van bevindingen aan de orde stellen. Extra lasten die zijn gemaakt omdat extra opbrengsten daarvoor de ruimte bieden, terwijl deze extra lasten niet direct zijn gerelateerd aan de extra opbrengsten en waarbij de raad nog geen besluit heeft genomen over de aanwending van deze extra opbrengsten, zijn onrechtmatig. Wij stellen vast dat er sprake is van een lastenoverschrijding in de programmarekening voor drie programma’s voor een totaalbedrag van € 432.000. Deze overschrijdingen worden als volgt gecategoriseerd: •
Programma Economie, een bedrag van € 241.000. Dit betreft lastenoverschrijding die geheel gecompenseerd wordt door opbrengsten en wordt derhalve niet betrokken bij ons oordeel.
•
Programma Samenleving, een bedrag van € 154.000. Dit betreft lastenoverschrijding die geheel gecompenseerd wordt door opbrengsten en wordt derhalve niet betrokken bij ons oordeel.
•
Algemene dekkingsmiddelen, een bedrag van € 37.000. Dit betreft lastenoverschrijding ten aanzien van belastingen die na het verantwoordingsjaar geconstateerd is en wordt derhalve niet betrokken bij ons oordeel.
Ten aanzien van de investeringskredieten over het begrotingsjaar stellen wij vast dat er sprake is van een kredietoverschrijding van € 7.500, die betrekking heeft op activeerbare activiteiten waarvan de gevolgen voornamelijk zichtbaar worden via hogere afschrijvingslasten in de volgende jaren. Deze overschrijding wordt niet betrokken bij ons oordeel.
661077846/JH/1883
22
Voor een toelichting op de begrotingsafwijkingen verwijzen wij u naar de toelichting in de jaarrekening ‘Begrotingsafwijkingen in het overzicht van baten en lasten’. 8.2 Europese aanbestedingen
Het normenkader voor de rechtmatigheidscontrole, zoals vastgesteld door de raad, bevat onder andere de Europese aanbestedingswetgeving. Bij onze jaarrekeningcontrole hebben wij aan de hand van een door uw organisatie uitgevoerde crediteurenanalyse gecontroleerd of de Europese aanbestedingswetgeving gedurende het boekjaar 2022 is nageleefd. Naast inzicht in de rechtmatigheid van individuele dossiers geeft deze analyse ook inzicht in de beheersing van het inkoopproces, die (ook) het naleven van de aanbestedingswetgeving moet waarborgen. Daarbij zijn ons de volgende zaken opgevallen:
8.3 Rechtmatigheidsverklaring vanaf 2023
1.
De organisatie heeft zelf een inkoopanalyse uitgevoerd en heeft een aantal van de hieronder genoemde afwijkingen geconstateerd. Wij merken de aandacht die de organisatie heeft voor het naleven van de Europese aanbestedingsregels. Desondanks adviseren wij hieraan in de organisatie continue aandacht te blijven geven waardoor de benodigde discipline bij degenen die inkopen gestimuleerd worden.
2.
Bij de uitvoering van onze werkzaamheden is voor drie leveranciers een afwijking van de Europese aanbestedingsrichtlijnen geconstateerd ter grootte van in totaal € 266.038. Dit bedrag aan onrechtmatigheden hebben wij meegewogen in ons accountantsoordeel voor de rechtmatigheid ten behoeve van het boekjaar 2022 (zie bijlage A).
De formele wetswijziging in 2022, waarmee de inwerkingtreding van rechtmatigheidsverantwoording is vastgesteld, zal de komende periode leiden tot aanpassing van het BBV op dit onderdeel. Dit betekent dat het college van de gemeente Drechterland verplicht is om met ingang van de jaarrekening over het boekjaar 2023 een rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening op te nemen. De accountant zal met ingang van het boekjaar 2023 geen afzonderlijk rechtmatigheidsoordeel verstrekken maar zijn/haar oordeel geven over de getrouwheid van de jaarrekening waar de rechtmatigheidsverantwoording van het college onderdeel van uitmaakt. Binnen de SED-organisatie wordt hard gewerkt aan de implementatie van de rechtmatigheidsverantwoording door de interne controles steeds meer in te bedden in de bedrijfsvoering. Dit vormt een goede basis voor de daadwerkelijke implementatie van de rechtmatigheidsverantwoording in boekjaar 2023. Wij hebben er derhalve vertrouwen in dat het college in staat is om een rechtmatigheidsverklaring over 2023 te kunnen afgeven.
661077846/JH/1883
23
9. Overige bevindingen jaarrekeningcontrole 2022
661077846/JH/1883
24
9.
Overige bevindingen jaarrekeningcontrole 2022
9.1 Wijziging in verslaggevingsvoorschriften en overige wet- en regelgeving 9.2 Bevestiging van het college 9.3 Beperking in reikwijdte van de controle 9.4 Wet Normering Topinkomens (WNT)
In de jaarrekening 2022 zijn geen stelsel- of schattingswijzigingen verwerkt. Hier was ook geen aanleiding toe. De gemeente heeft de jaarrekening opgesteld conform de vereisten in het BBV.
Wij hebben van het college een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen.
Er zijn geen meningsverschillen met het management noch het college geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers en het college van uw gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad. De Wet Normering Topinkomens (WNT) is in werking getreden met ingang van 1 januari 2013. De WNT regelt niet alleen de openbaarmaking van topinkomens in de publieke en semipublieke sector, maar stelt ook maxima aan de hoogte van de bezoldiging van topfunctionarissen en tevens aan de ontslagvergoedingen. Met ingang van 1 januari 2013 is bij wet vastgelegd dat rechtspersonen of organisaties die volledig of in aanzienlijke mate uit publieke middelen zijn gefinancierd, beloningen van topfunctionarissen openbaar dienen te maken, ook als deze de in de wet gestelde maximale bezoldiging van € 216.000 niet te boven gaan. Daarnaast dient u het salaris openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000.
Uit de werkzaamheden blijkt dat in 2022 voor de topfunctionarissen (gemeentesecretaris en griffier) en overige medewerkers geen sprake van een overschrijding van de grensbedragen en dat de WNT juist is verantwoord in de jaarstukken. Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met de Regeling Controleprotocol WNT 2022 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is. In onze controleverklaring hebben wij bovenstaande expliciet opgenomen.
9.5 Single Information Single Audit (SiSa)
661077846/JH/1883
De procedure die uw gemeente moet naleven bij de aanlevering van de bestanden aan het CBS is niet wezenlijk gewijzigd. Uw gemeente dient in een vast, voorgeschreven stramien documenten aan het CBS te leveren. De SiSa-bijlage die opgenomen is in de jaarrekening, is opgesteld door de gemeente Drechterland. Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd op basis van de nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2022. Hierbij hebben wij de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa -bijlage bij de jaarrekening 2022 van de gemeente vastgesteld. Ten opzichte van voorgaand jaar is het aantal SiSa- regelingen in de jaarrekening significant toegenomen. 25
Wij willen benadrukken dat u als gemeente zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Indien een ‘0’ is ingevuld, zijn wij bij uw organisatie nagegaan of deze terecht is ingevuld. Medewerkers van uw gemeente hebben dit aan ons bevestigd. In het kader van de totstandkoming van de SiSa-bijlage merken wij nog het volgende op. Bij de meest recente review van de Audit Dienst Rijk (ADR) van de accountantscontrole van de SiSa-bijlagen (de zogenaamde single review) hebben wij gemerkt dat deze dienst (zeer)kritisch is op de kwaliteit van de aangeleverde SiSabijlagen door de gemeenten en de hierop uitgevoerde accountantscontroles. Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit rapport over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2022 in het kader van SiSa zijn verantwoord. Wij doen dit met een tabel, die wij ook opnemen als er geen fouten of onzekerheden geconstateerd zijn. Per regeling is hierin aangegeven of, en zo ja welke, financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Wij hebben de tabel opgenomen in bijlage B van dit rapport. 9.6 Wet open overheid (Woo)
9.7 Fraude als onderdeel van de accountantscontrole
Op grond van de Wet open overheid (Woo) zijn bestuursorganen met ingang van het boekjaar 2022 verplicht om in de jaarstukken een openbaarheidsparagraaf op te nemen waarin verslag wordt gedaan over de uitvoering van de beleidsvoornemens op dit gebied. De gemeente Drechterland heeft aan deze verplichting voldaan door in het jaarverslag uitvoerig te rapporteren over het beleid en de uitgevoerde activiteiten ten aanzien van de Woo. In Nederland is de accountant wettelijk verplicht om alle ontdekte fraudegevallen te rapporteren aan het management van de organisatie. Hoewel wij een kritische houding hebben ten opzichte van risico’s van fraude in de jaarrekening, willen wij opmerken dat onze controle niet specifiek is gericht op het ontdekken hiervan. De accountant is wel verantwoordelijk voor het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van zijn controleopdracht en met ingang van het boekjaar 2022 rapporteert de accountant in de controleverklaring specifiek over de verrichte werkzaamheden en materiële bevindingen ten aanzien van fraude. Wij hebben een fraudediscussie gevoerd binnen het controleteam en met de ambtelijke organisatie van de gemeente en hebben als uitwerking daarvan risico’s geïdentificeerd en ingeschat op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening die het gevolg is van fraude.
Als onderdeel van ons proces voor het identificeren van risico’s op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening die het gevolg zijn van fraude, hebben wij frauderisicofactoren overwogen met betrekking tot frauduleuze financiële verslaggeving, oneigenlijke toe-eigening van activa en omkoping en corruptie. Daarnaast hebben wij de opzet en de implementatie van de relevante aspecten van het frauderisicomanagementsysteem van Drechterland geëvalueerd. Het college heeft in de paragraaf bedrijfsvoering van het jaarverslag gerapporteerd over de getroffen maatregelen ter preventie van fraude, waaronder de aanwezigheid van gedragscodes, beheersingsmaatregelen en borging. Wij constateren dat Drechterland voldoende aandacht heeft voor fraude en misbruik en oneigenlijk gebruik, onder andere doordat er in processen, procedures en systemen aandacht is voor maatregelen om fraudes en misbruik te voorkomen. Daarnaast heeft de gemeente in 2022 een overkoepelende frauderisicoanalyse uitgevoerd. Tevens de gemeente Drechterland voldoende aandacht voor risicomanagement in brede zin, ook in relatie tot de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.
Tijdens overleggen met medewerkers, het college van de gemeente Drechterland en management van de SED-organisatie is gesproken of het management aanwijzingen en of vermoedens heeft gehad voor de mogelijke aanwezigheid materiële onjuistheden als gevolg van fraude in de jaarstukken. Van het management hebben wij de bevestiging ontvangen dat er geen onregelmatigheden zijn geconstateerd waarbij het management of de werknemers zijn betrokken die een belangrijke rol spelen bij de maatregelen van interne beheersing, of anderen in het geval dat de fraude van materieel belang kan zijn voor de jaarrekening. Tevens hebben wij zelfstandig werkzaamheden uitgevoerd gericht op de geïdentificeerde frauderisico’s. In onderstaande tabel geven wij een nadere toelichting op de geïdentificeerde risico’s, de uitgevoerde werkzaamheden en de uitkomsten daarvan.
661077846/JH/1883
26
Geïdentificeerde frauderisico’s
Onze controlewerkzaamheden en observaties
Het doorbreken van interne beheersingsmaatregelen door het management (inclusief superusers)
Het doorbreken van beheersingsmaatregelen door het management is op basis van de controlestandaarden altijd een significant risico. Interne beheersingsmaatregelen, ongeacht hoe goed in opzet en bestaan, kunnen risico’s van materiële onjuistheden in de jaarrekening slechts beperken, en niet volledig mitigeren, wegens de inherente beperkingen van interne beheersingsmaatregelen. Wij hebben de opzet en implementatie geëvalueerd van de maatregelen van interne beheersing in de processen voor het genereren en verwerken van journaalposten en het maken van schattingen. Tevens hebben wij specifieke aandacht gegeven aan de toegangsbeveiligingen in het IT-systeem en de mogelijkheid dat hierdoor functiescheidingen worden doorbroken. Wij hebben journaalposten geselecteerd op basis van risicocriteria en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht. Deze werkzaamheden omvatten onder meer inspectie van informatie uit brondocumenten. Wij hebben geen significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening geïdentificeerd. Tevens hebben wij specifieke controlewerkzaamheden verricht ten aanzien van belangrijke schattingen van het college zoals de waardering van vaste activa en debiteuren en het toereikend zijn van voorzieningen. Hierbij hebben we in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het college bij deze posten.
Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van het doorbreken van de interne beheersing door het college.
661077846/JH/1883
Frauderisico dat de Europese en/of interne aanbestedingsrichtlijnen niet worden nageleefd om gunning aan een bevriende partij mogelijk te maken
De aanbestedingsrichtlijnen zijn complex en het risico op mogelijke gunning aan bevriende partijen is doorgaans, gelet op de veelvoud aan leveranciers en grote diversiteit in inkoop van goederen en diensten, een verhoogd risico voor overheden. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij gecontroleerd of er voldoende functiescheiding is gehanteerd bij aanbestedingstrajecten en bij het aangaan van contracten. We hebben bij het uitvoeren van deze controlewerkzaamheden enkele onrechtmatigheden geconstateerd (zie hoofdstuk 8.2), echter deze bevindingen hebben geen relatie met fraude.
Frauderisico in de inkomende subsidies (juiste afgrenzing en voldoen aan voorwaarden)
Het frauderisico in deze opbrengstenstroom is gerelateerd aan de algemene tendens om begrotingsoverschrijdingen zoveel mogelijk te vermijden. Wij hebben werkzaamheden verricht op de afgrenzing van inkomende subsidies waarbij wij de aan het boekjaar 2022 toegerekende subsidies hebben gecontroleerd. Uit onze werkzaamheden zijn geen bevindingen gebleken.
Het risico dat een medewerker zelfstandig crediteurenstamgegevens muteert en / of valse inkoopfacturen in de administratie verwerkt en / of betalingen aan crediteuren omleidt voor persoonlijk gewin.
Het wijzigen van crediteurenstamgegevens wordt in het proces geborgd door het 4-ogen principe, waarbij altijd een tweede medewerker de mutatie autoriseert. Wij hebben o.a. aan de hand van de logging van het administratief pakket geïdentificeerd voor welke crediteuren één of meerdere stamgegevens zijn gewijzigd. Van de crediteuren waarvan de stamgegevens in het boekjaar zijn gewijzigd, hebben wij de wijzigingen gecontroleerd aan de hand van onderliggende documentatie, zoals inkoopfacturen (waarop veel ‘vaste’ gegevens zoals adres en bankrekeningnummer zijn vermeld).
27
Wij hebben daarnaast een cijferanalyse uitgevoerd op de overige bedrijfskosten, waarbij relevante afwijkingen ten opzichte van onze verwachting nader (in detail) zijn uitgezocht. Daarnaast hebben we een deelwaarneming verricht op de bedrijfskosten en hebben we vastgesteld dat de prestaties geleverd zijn en de betalingen zijn verricht aan het juiste bankrekeningnummer. Uit onze werkzaamheden zijn geen indicaties voor frauduleuze betalingen naar voren gekomen.
Conclusie: Tijdens de uitvoering van onze controle van de jaarrekening 2022 hebben wij geen aanwijzingen verkregen dat er sprake is geweest van fraude.
661077846/JH/1883
28
661077846/JH/1883
Bijlagen
29
Bijlage A – Niet-gecorrigeerde controleverschillen en / of onzekerheden Toleranties t.b.v. foutenevaluatie (getrouwheid en rechtmatigheid)
Fouten
Goedkeuringstolerantie (respectievelijk 1% en 3% van de totale lasten)
€ 532.220
Rapporteringtolerantie fouten en onzekerheden (grens waarboven gerapporteerd wordt aan de Raad)
€
Foutenevaluatie
Onzekerheden
Aard van de fouten
Fouten Getrouwheid
Rechtmatigheid
100.000
Getrouwheid
Onzekerheden €
1.596.660 €
100.000
Rechtmatigheid
Niet naleven Europese aanbestedingsregels - zie hoofdstuk 8.2
€
0
€ 266.038
€
0
€
0
Totaal
€
0
€ 266.038
€
0
€
0
Bevestiging college Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college bevestigt dat geen sprake is van nietgecorrigeerde fouten die, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening materieel (kunnen) zijn. Conclusie Bij de jaarrekening 2022 hebben wij een goedkeurende controleverklaring verstrekt inzake getrouwheid en rechtmatigheid.
661077846/JH/1883
30
Bijlage B – SiSa - Fouten en onzekerheden 2022 Aangezien wij ten aanzien van de SiSa-regelingen geen fouten en/of onzekerheden boven de rapportagetolerantie zoals die is voorgeschreven in de Nota Verwachtingen Accountantscontrole SiSa 2022 hebben geconstateerd is, zijn er geen bevindingen in onderstaande tabel opgenomen. Nr.
Specifieke uitkering of overig
A12B
Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen
€ 0
A13
Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen
€ 0
A16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
€ 0
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
€ 0
C43
Regeling reductie energiegebruik woningen
€ 0
C55
Aanpak energiearmoede
€ 0
C62
Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire
€ 0
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)
€ 0
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
€ 0
E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
€ 0
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2022
€ 0
661077846/JH/1883
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in Euro’s
Toelichting fout/onzekerheid
31
G2A
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet totaal 2021
€ 0
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 gemeentedeel 2022
€ 0
G3A
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekkingen) totaal 2021
€ 0
G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers gemeentedeel 2022
€ 0
G4A
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers gemeentedeel 2021
€ 0
G10
Wet inburgering gemeentedeel 2022
€ 0
G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gemeentedeel
€ 0
G12A
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet totaal 2021
€ 0
G13
Onderwijsroute gemeentedeel 2022
€ 0
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
€ 0
H8
Regeling Sportakkoord 2020-2022
€ 0
Strekking controleverklaring rechtmatigheid
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid
Goedkeurend
661077846/JH/1883
32
Bijlage C – Onafhankelijkheidsbevestiging en overige dienstverlening Bevestiging onafhankelijkheid In overeenstemming met de Nederlandse Corporate Governance Code dient de externe accountant mogelijke conflicten met betrekking tot zijn onafhankelijkheid, zowel in wezen als in schijn, onder de aandacht te brengen van het college.
•
Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreiging voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde onafhankelijkheidsevaluatie) wordt in het dossier opgenomen.
•
Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Flynth B.V. wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een audit commissie of bestuur, overwegen wij ook een van deze beide instanties te raadplegen.
Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Drechterland in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onafhankelijke positie te waarborgen Flynth B.V. beschikt over een stelsel van maatregelen om onze onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Het stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersings- maatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: •
Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.
•
Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Flynth B.V.
•
Procedures voor de organisatie van periodieke training inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften.
•
Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.
661077846/JH/1883
De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen worden periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om de bedreiging weg te nemen. Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met de gemeente Drechterland Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Flynth B.V., haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de gemeente Drechterland die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken welke aan u gerapporteerd dienen te worden.
33