8.c ABWF Concept Begroting 2026

Begroting 2026

Inhoud 1.

Beleidsbegroting

3

1.1.

Inleiding

3

1.2.

Programmaplan

3

1.2.1. Omschrijving 1.2.2. Doelen 1.2.3. Activiteiten 1.2.4. ABWF en bijdrage aan Pact van Westfriesland 1.2.5. Middelen

3 3 3 3 4

1.3.

4

Paragrafen

1.3.1. Inleiding 1.3.2. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing 1.3.3. Paragraaf Financiering 1.3.4. Paragraaf Bedrijfsvoering 1.3.5. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen

4 4 6 7 7

2.

Financiële begroting

8

2.1.

Inleiding

8

2.2.

Overzicht van baten en lasten en de toelichting

8

2.3.

Uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting

10

Begroting 2026 Afvalbeheer Westfriesland

Pagina 2 van 12

1. 1.1.

Beleidsbegroting Inleiding

Deze begroting is opgesteld conform de kaders zoals die zijn opgenomen in de Kadernota 2026. Deze is als concept aan de deelnemende gemeenten toegestuurd waarbij de gemeenteraden in de gelegenheid zijn gesteld om een zienswijze in te dienen. Alle gemeenten hebben een positieve zienswijze afgegeven. In deze begroting is sprake van één programma Afvalbeheer.

1.2. 1.2.1.

Programmaplan Omschrijving

Het Afvalbeheer Westfriesland (ABWF) is de voortzetting van de gemeenschappelijke regeling Centraal afvalverwijderingsbedrijf Westfriesland (CAW), waarbinnen tot medio 2020 het afvalbeleid binnen de regio WestFriesland werd uitgevoerd. Door de wijzigingen binnen de regeling hebben de gemeenten de, voorheen aan het CAW gedelegeerde, verordende- en beleidsbevoegdheden terug en zijn de aandelen overgedragen aan de individuele gemeenten. Dit heeft erin geresulteerd dat de GR nog maar een klein aantal verantwoordelijkheden kent. 1.2.2.

Doelen

Het doel van het ABWF is uitvoering te geven aan de omschreven taken en bevoegdheden zoals deze zijn opgenomen in de per 1 juli 2024 gewijzigde gemeenschappelijke regeling. De taken zijn: I. II.

1.2.3.

het beheer van de voormalige stortplaats Westwoud en het zorgdragen voor intergemeentelijke afstemming met betrekking tot afvalstoffenbeleid en – uitvoering, DVO- en aandeelhouderzaken Activiteiten

Het ABWF richt zich op het beheer van de voormalige stortplaats in Westwoud en het faciliteren van intergemeentelijke afstemming op het gebied van het afvalstoffenbeleid, evenals op DVO- en aandeelhouderszaken. Op verzoek van het ABWF heeft Bodemzorg begin 2025 een afkoopvoorstel aangeboden m.b.t. de nazorg van de voormalige vuilstort te Westwoud. In 2025 vindt hierover besluitvorming plaats. Mocht niet overgegaan worden tot afkoop, dan blijft het ABWF verantwoordelijk voor het beheer en nazorg en stelt een eigen beheerplan op. 1.2.4.

ABWF en bijdrage aan Pact van Westfriesland

In het kader van de evaluatie van het Pact van Westfriesland is geconstateerd dat de ambitie om te behoren tot de top 10 van meest aantrekkelijke regio’s in Nederland onverminderd hoog is. Het gaat onder meer over aantrekkelijk wonen, het stimuleren van economische ontwikkelingen en aandacht kennis en innovatie, maar ook over het verbeteren van de bereikbaarheid en de toeristische aantrekkingskracht. Het ABWF zal haar bijdragen leveren aan de in het pact genoemde thema’s energietransitie, klimaatadaptatie en circulaire economie. Dit zal zij doen middels het organiseren van afstemming op het gebied van huishoudelijk afval en aandeelhouderschap HVC.

Begroting 2026 Afvalbeheer Westfriesland

Pagina 3 van 12

1.2.5.

Middelen

Hieronder is een overzicht weergegeven van het totaal van baten en lasten. Een nadere detaillering van de baten en lasten is verderop in deze begroting opgenomen.

Totaal lasten

136.000

Totaal baten

122.000

Saldo van baten en lasten

-14.000

Toevoeging aan reserves

0

Onttrekking aan reserves

54.000

Resultaat

40.000

Overhead In het totaal van de lasten zijn de lasten voor overhead opgenomen. De overhead bestaat vooral uit de bijdrage aan de SED organisatie voor de ondersteunende taken. Dit is een bedrag van € 57.000. Algemene dekkingsmiddelen In het totaal van de baten zijn de bijdragen van de deelnemende gemeenten opgenomen. Dit is een bedrag van € 74.000.

1.3. 1.3.1.

Paragrafen Inleiding

In afzonderlijke paragrafen worden de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten. De volgende paragrafen zijn van toepassing: • Weerstandsvermogen • Financiering • Bedrijfsvoering • Onderhoud kapitaalgoederen

1.3.2.

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing

In deze paragraaf geven we inzicht in de omvang van de buffers die aanwezig zijn om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Het ABWF is een gemeenschappelijke regeling waarvoor de gemeenten uiteindelijk het weerstandsvermogen vormen. Hieronder geven we een overzicht van de weerstandscapaciteit en de risico’s. Algemene reserve

46.000

Nog te bestemmen resultaat 2025

27.000

Weerstandscapaciteit

73.000

Begroting 2026 Afvalbeheer Westfriesland

Pagina 4 van 12

Risico’s • Ondersteuning Het ABWF heeft geen eigen huisvesting (met de daaraan gekoppelde kosten) en eveneens geen eigen personeel. Het secretariaat is met ingang van 2021 ondergebracht bij de SED organisatie. Het gaat daarbij om de secretarisfunctie, de (financiële) administratie en de coördinatie met betrekking tot het beheer van de voormalige stortplaats Westwoud. • Stortplaats Westwoud Het ABWF werkt aan een toekomstscenario voor de langdurige nazorg van de voormalige stortlocatie in Westwoud. Daarbij wordt op dit moment de mogelijkheid tot afkoop verder uitgewerkt; besluitvorming is afhankelijk van de verdere uitwerking en wordt in 2025 verwacht. De financiële consequenties van dit traject zijn op dit moment nog niet definitief vast te stellen, maar het is aannemelijk dat zowel bij afkoop als bij voortzetting van het beheer in eigen beheer sprake zal zijn van substantiële incidentele of structurele lasten voor de deelnemende gemeenten. Ter beperking van de financiële onzekerheid en ter onderbouwing van een zorgvuldig besluitvormingsproces, wordt momenteel een second opinion uitgevoerd op het voorliggende afkoopvoorstel. Een definitief besluit vraagt om bestuurlijk draagvlak binnen het ABWF en overeenstemming over de verdeling van de financiële gevolgen.

Daarnaast geldt dat verscherping van de relevante (milieu)wet- en regelgeving, bijvoorbeeld op het gebied van PFAS of andere Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS), kan leiden tot aanvullende beheersmaatregelen en bijbehorende kosten. Ook kunnen toekomstige maatregelen, zoals het vervangen van de bestaande persleiding, leiden tot hogere kosten. In het geval van afkoop worden deze risico’s overgedragen aan Bodemzorg, binnen de kaders van het overeengekomen contract.

Kengetallen Onderstaande cijfers helpen bij de beoordeling van de financiële positie. Na de cijfers volgt een toelichting. 2026

2027

2028

2029

-1.202%

-1.206%

-1.209%

-1.229%

-1.202%

-1.206%

-1.209%

-1.229%

Solvabiliteitsratio

98,0%

97,7%

97,4%

97,4%

Structurele exploitatieruimte

32,8%

31,7%

30,5%

29,3%

Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

De kengetallen Grondexploitatie en Belastingcapaciteit zijn niet opgenomen in bovenstaand overzicht, omdat deze kengetallen niet van toepassing zijn.

Begroting 2026 Afvalbeheer Westfriesland

Pagina 5 van 12

Toelichting bij de kengetallen: Netto schuld quote Dit kengetal geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie De gemeenschappelijke regeling ABWF heeft geen vaste schulden. Dus dit is positief. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De gemeenschappelijke regeling ABWF verstrekt geen geldleningen aan derden. Ook dit cijfer geeft een positief beeld. Solvabiliteitsrisico Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het ABWF heeft een hoog eigen vermogen door de Reserve nazorg stortplaats. Deze reserve moet de kosten voor het beheer dekken. Structurele exploitatieruimte Dit getal geeft aan welke structurele financiële ruimte er is om de eigen lasten te dekken. Dit is een positief percentage wat betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. De cijfers geven een positief beeld over de financiële positie. Maar tegenover dit positieve beeld staat het risico voor de nazorg van de stortplaats. 1.3.3.

Paragraaf Financiering

De Treasuryfunctie zorgt ervoor dat voldoende geld beschikbaar is, zodat aan alle financiële verplichtingen kan worden voldaan. Het beleid is vastgelegd in een treasurystatuut. De belangrijkste punten, naast de voorschriften uit hoofde van de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet fido), zijn: • • •

gelden worden alleen uitgezet bij banken met tenminste een A-rating. het aantrekken van leningen geschiedt door offerte aan te vragen bij tenminste 2 financiële instellingen. onze organisatie maakt geen gebruik van derivaten.

. Na de invoering van de Wet verplicht schatkistbankieren in december 2013 kan het ABWF zijn 'overtollige' gelden alleen nog bij het ministerie van Financiën uitzetten. Ontwikkelingen De afgelopen jaren ontvangen we rente over het saldo rekening-courant. Dit verwachten we voor de komende jaren ook. Het ABWF heeft geen langlopende lening afgesloten. En de verwachting is dat ook dit jaar geen lening hoeft te worden aangetrokken. Risicobeheer Ter beperking van het renterisico heeft de wetgever de hoogte van de netto vlottende schuld voor gemeenschappelijke regelingen gemaximaliseerd op 8,2% van de begrote lasten, het zogenoemde kasgeldlimiet. Overschrijding hiervan leidt tot aantrekken van geld met een looptijd > 1 jaar. Ter beperking van het renterisico heeft de wetgever de renterisiconorm gemaximaliseerd op 20% van de vaste schuld. Dit betekent, dat het totaal aan herfinancieringen en renteherzieningen op de vaste schuld in enig jaar beperkt is tot 20% van de vaste schuld. Aangezien er geen vaste schuld aanwezig is, is dit thans niet van belang voor het ABWF.

Begroting 2026 Afvalbeheer Westfriesland

Pagina 6 van 12

1.3.4.

Paragraaf Bedrijfsvoering

De bedrijfsvoering heeft zowel de ambtelijke als de bestuurlijke organisatie als reikwijdte. Bestuurlijke organisatie Gemeenschappelijke regelingen dienen te begroten en te rapporteren volgens het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Ook geldt voor gemeenschappelijke regelingen het verplichte gebruik van de verordeningen 212 en 213. Deze verordeningen zijn voor het ABWF in 2023 vastgesteld. Ambtelijke organisatie Het ABWF heeft geen personeel in dienst. Ondersteuning (secretariaat en financiële administratie) is ondergebracht bij de SED organisatie. 1.3.5.

Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen

De kapitaalgoederen bestaan uit de gronden en een pompgebouw op de locatie van de voormalige stortplaats te Westwoud. Het ABWF onderhoudt de zuiveringsinstallatie, de pompen en het pompgebouw.

Begroting 2026 Afvalbeheer Westfriesland

Pagina 7 van 12

2. 2.1.

Financiële begroting Inleiding

De financiële begroting bestaat uit: - Het overzicht van baten en lasten en de toelichting - De uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting en - De bijlage met het overzicht van de geraamde baten en lasten per taakveld.

2.2.

Overzicht van baten en lasten en de toelichting

De begroting wordt als één programma Afvalbeheer gepresenteerd. Werkelijk 2024

Begroting 2025 Begroting 2026

Totaal lasten

69.000

78.000

136.000

Totaal baten

1.536.000

103.000

122.000

Saldo van baten en lasten

1.467.000

24.000

-14.000

Toevoeging aan reserves

0

0

0

Onttrekking aan reserves

0

0

54.000

1.467.000

24.000

40.000

Resultaat

Toelichting Bij het opstellen van de begroting voor 2026 is rekening gehouden met de uitgangspunten die zijn vastgesteld met de kaderbrief. Op de geaccordeerde budgetten 2025 is een inflatie van 7,44% toegepast. De bijdrage per inwoner is gestegen van € 0,32 naar € 0,34. Het saldo van de voorziening nazorg stortplaats is bij de jaarrekening 2024 vrijgevallen en de Reserve nazorg stortplaats is gevormd. De reserve dekt de kosten voor de nazorg van de stortplaats. Op de geaccordeerde budgetten 2025 is een inflatie van 7,44% toegepast. De bijdrage per inwoner is gestegen van € 0,32 naar € 0,34. De lasten bestaan uit: - De kosten voor de ondersteunende diensten waaronder bijdrage aan de SED organisatie voor de ondersteuning en - De kosten voor het beheer van de stortplaats. De baten bestaan uit: - De bijdrage van de deelnemende gemeenten, - De huur van het terrein en de gebouwen op de voormalige stortplaats te Westwoud en - De rente over het saldo rekening-courant. De gemeente Hollands Kroon draagt 5,7% bij in de kosten van de nazorg van de stortplaats in Westwoud. Dit is een afspraak uit de uittredingsovereenkomst. In 2024 is er geen vrijval of storting geweest. Dus de gemeente Hollands Kroon ontvangt of betaalt in 2024 niets.

Begroting 2026 Afvalbeheer Westfriesland

Pagina 8 van 12

Bijdrage per deelnemer 2026 Aantal inwoners 1-1-2025

Bijdrage op basis van inwonertal

Gemeente Drechterland

20.495

7.000

Gemeente Enkhuizen

18.887

6.000

Gemeente Hoorn

75.529

26.000

Gemeente Koggenland

23.518

8.000

Gemeente Medemblik

46.074

16.000

Gemeente Opmeer

12.193

4.000

Gemeente Stede Broec

22.213

8.000

Totaal

218.909

74.000

Deelnemers

In de begroting zijn geen incidentele baten en/of lasten opgenomen. De verschillen tussen de begroting 2025 en de begroting 2026 zijn: - In de Begroting 2025 komen de lasten van de nazorg stortplaats ten laste van de voorziening. In de Begroting 2026 worden de lasten verantwoord onder de ‘Lasten’ en deze worden gedekt door een onttrekking aan de Reserve nazorg stortplaats Westwoud en - In de Begroting 2026 zijn baten opgenomen voor een bedrag voor € 20.000 voor rente over het saldo rekening-courant. Overzicht van de beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves:

Onttrekkingen reserves: Reserve nazorg stortplaats

Begroting 2026 Afvalbeheer Westfriesland

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

54.000

54.000

54.000

54.000

Pagina 9 van 12

Overzicht van de geraamde baten en lasten per taakveld: Lasten

Baten €0

0. Bestuur en ondersteuning 0.4

Overhead

€ 74.000

0.5

Treasury

€0

€ 20.000

0.8

Overige baten en lasten

€0

€ 102.000

0.10

Mutaties reserves

€0

€ 54.000

0.11

Resultaat van de rekening van baten en lasten

€ 40.000

€0

€ 62.000

€0

€ 176.000

€ 176.000

7.0 Volksgezondheid en milieu 7.3

Afval

Totaal

2.3.

Uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting

Het ABWF heeft een Algemene reserve en een bestemmingsreserve Nazorg stortplaats. De Algemene reserve heeft een bufferfunctie en de bestemmingsreserve heeft als doel om de lasten voor de nazorg van de stortplaats Westwoud te dekken. Gezien het lastentotaal en het risico voor de nazorg van de stortplaats is het saldo van de Algemene reserve hoger dan 2,5% van het totaal van de lasten. Er is geen nieuw beleid in de begroting opgenomen. We verwachten dat de in de meerjarenraming geen nieuwe lening wordt aangetrokken. De totale baten nemen af door minder rentebaten door een aflopend saldo rekening-courant.

In het onderstaande overzicht is de begroting 2026 inclusief de meerjarenbegroting 2027 – 2029 weergegeven. Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Totaal lasten

136.000

136.000

136.000

136.000

Totaal baten

122.000

120.000

118.000

116.000

Resultaat voor bestemming

-14.000

-16.000

-18.000

-20.000

0

0

0

0

Onttrekking aan reserves

54.000

54.000

54.000

54.000

Geraamd resultaat

40.000

38.000

36.000

34.000

Toevoeging reserves

Begroting 2026 Afvalbeheer Westfriesland

Pagina 10 van 12

Geprognosticeerde begin- en eindbalans 2026: 1-1-2026

31-12-2026

Materiële vaste activa

55.000

55.000

Totaal vaste activa

55.000

55.000

1.377.000

1.377.000

Liquide middelen

110.000

97.000

Overlopende activa

23.000

23.000

Totaal vlottende activa

1.510.000

1.497.000

Totaal ACTIVA

1.565.000

1.552.000

Eigen Vermogen

1.538.000

1.521.000

Totaal vaste passiva

1.538.000

1.521.000

Netto vlottende schulden rentetypische looptijd < 1 jaar

15.000

19.000

Overlopende passiva

12.000

12.000

Totaal vlottende passiva

27.000

31.000

1.565.000

1.552.000

ACTIVA Vaste activa

Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar

PASSIVA Vaste passiva

Vlottende passiva

Totaal PASSIVA

Verloop reserves: 31-12-2025

31-12-2026

31-12-2027

31-12-2028

31-12-2029

Algemene reserve

46.000

46.000

46.000

46.000

46.000

Jaarresultaat

25.000

40.000

38.000

36.000

34.000

1.467.000

1.434.000

1.417.000

1.398.000

1.377.000

1.538.000

1.520.000

1.501.000

1.480.000

1.457.000

Reserve nazorg stortplaats

Begroting 2026 Afvalbeheer Westfriesland

Pagina 11 van 12

Meerjarig geprognosticeerde balans: 31-12-2026

31-12-2027

31-12-2028

55.000 55.000

55.000 55.000

55.000 55.000

1.377.000 97.000 23.000

1.377.000 82.000 23.000

1.377.000 65.000 23.000

1.539.000

1.510.000

1.497.000

1.552.000

1.537.000

1.520.000

1.521.000 1.521.000

1.502.000 1.502.000

1.481.000 1.481.000

Vlottende passiva Netto vlottende schulden rentetypische looptijd < 1 jaar Overlopende passiva

19.000

23.000

27.000

12.000

12.000

12.000

Totaal vlottende passiva

31.000

34.000

39.000

1.552.000

1.537.000

1.520.000

ACTIVA Vaste activa Materiële vaste activa Totaal vaste activa Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar Liquide middelen Overlopende activa Totaal vlottende activa Totaal ACTIVA PASSIVA Vaste passiva Eigen Vermogen Totaal vaste passiva

Totaal PASSIVA

Begroting 2026 Afvalbeheer Westfriesland

Pagina 12 van 12