Document · PDF

7.5 Begroting 2027 WerkSaam

Gemeenteraad 25 juni 2026, gemeente DrechterlandBij agendapunt: Zienswijzen begroting 2027 en jaarrekening 2025 gemeenschappelijke regelingen (2026-29)12.075 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

WERKSAAM WESTFRIESLAND

Begroting 2027

werkt voor iedereen.

Inhoudsopgave Samenvatting ....................................................................................................... 2 Inleiding ............................................................................................................... 5 Programma Arbeid ................................................................................................. 6 Wat willen we bereiken? ............................................................................... 6 Wat gaat dit kosten? .................................................................................... 9 Toelichting verschil met Voorjaarsnota 2026 ....................................................

9 Programma Inkomensregelingen ............................................................................12 Wat willen we bereiken? ..............................................................................12 Wat gaat dit kosten? ...................................................................................13 Toelichting verschil met Voorjaarsnota 2026 ...................................................13 Programma Plus, extra en overige taken .................................................................15 Wat willen we bereiken? ..............................................................................15 Wat gaat dit kosten? ...................................................................................16 Toelichting verschil met Voorjaarsnota 2026 ...................................................16 Bedrijfsvoering .....................................................................................................17 Wat willen we bereiken? ..............................................................................17 Wat gaat dit kosten? ...................................................................................17 Toelichting verschil met Voorjaarsnota 2026 ...................................................18 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................20 Paragraaf Onderhoud

kapitaalgoederen ...................................................................23 Paragraaf Financiering ...........................................................................................23 Paragraaf Bedrijfsvoering.......................................................................................25 Openbaarheidsparagraaf........................................................................................27 Paragraaf Verbonden partijen .................................................................................28 Financiële begroting ..............................................................................................29 Vaststelling Ontwerpbegroting 2027 door algemeen bestuur ......................................34 Bijlagen ...............................................................................................................34 Bijlage 1. Bijdrage deelnemende gemeenten ..................................................36 Bijlage 2. Gehanteerde kaders, uitgangspunten ..............................................38 Bijlage 3. KPI’s 2027 Definities en bronbestanden ...........................................40 Bijlage 4. Lijst van afkortingen en begrippen ..................................................41

Samenvatting Wat willen we bereiken? WerkSaam is als Global Goals regio aangesloten bij de Gemeenten4globalgoals, een initiatief van VNG International. De Verenigde Naties heeft de Global Goals (duurzame ontwikkeldoelen, voluit Sustainable Development Goals, SDG’s) opgesteld om van de wereld een betere plek te maken in 2030. Alle landen die zijn aangesloten bij de VN dragen hieraan bij. WerkSaam draagt als uitvoerder van de Participatiewet, namens de zeven West-Friese gemeenten, direct bij aan vier doelen: Global Goal

KPI

Omschrijving

Het aantal cliënten in de uitkering is 20% lager dan de landelijke benchmark

Het aandeel duurzame uitstroom is minimaal gelijk aan de landelijke benchmark

Het aandeel cliënten met arbeidsvermogen dat een stap hoger maakt op de participatieladder, of aantoonbare ontwikkeling heeft doorgemaakt, wordt nader bepaald bij de VJN 2027 op basis van ervaringscijfers uit 2026

Het aandeel medewerkers met een voorziening loonkostensubsidie is minimaal gelijk aan de landelijke benchmark

De cliënttevredenheid is minimaal een 7,5

Wat gaat dit kosten? Bedragen * € 1.000

Arbeid

Inkomen

Bedrijfs voering

Plustaken

Totaal

Baten Rijksbijdrage

21.852

62.663

Overige baten

2.111

1.686

2.438

150

6.385

Toegevoegde waarde

10.346

Gem. bijdr. Uitvoeringskosten

6.084

6.153

4.109

16.420

Resultaat programma inkomen

-3.627

1.178

148

1.326

41.570

66.875

2.512

4.407

115.363

Lasten

-19.702

-60.722

-2.438

-82.862

Toegevoegde waarde

-3.315

Lasten overhead

-10.207

-6.153

-74

-12.752

-29.186

Toevoeging reserves Totaal lasten

-33.224

-66.875

-2.512

-12.752

-115.363

8.345

-8.345

Inzet reserves Totaal baten

84.514

Lasten

Totaal per programma

Kadernota 2027 Zienswijzen Wij hebben van alle gemeenten een positieve zienswijze ontvangen op de Kadernota 2027. Het algemeen bestuur van WerkSaam heeft de Kadernota 2027 vastgesteld. De Kadernota 2027 is daarmee beleidsmatig én financieel het uitgangspunt voor voorliggende begroting. Nieuw beleid In de Kadernota zijn de kaders van de nieuwe wet- en regelgeving geschetst. Tussen het schrijven van de Kadernota en deze begroting zijn er geen ontwikkelingen geweest. Overzicht lopend beleid Het Beleidsplan van WerkSaam voor de periode 2026 tot en met 2030 wordt in 2026 vastgesteld. Bij de programma’s Arbeid, Inkomensregelingen, Plus, extra en overige taken en Bedrijfsvoering volgt een nadere toelichting van het beleid. Meerjarenraming Kadernota Zowel in de Kadernota als in de Begroting 2027 is als compensatie voor loon- en prijsstijgingen een indexering van 7,59% toegepast op de gemeentelijke bijdrage. Dit percentage wordt regionaal bepaald voor alle Gemeenschappelijke regelingen. Voor inburgering is in een aparte dienstverleningsovereenkomst de index voor de loonvoet sector overheid opgenomen. Die is voor 2027 bepaald op 5,1%. In de vergadering van het dagelijks bestuur van 12 juni 2025 is het besluit genomen om de ICTdienstverlening (grotendeels) in eigen beheer uit te voeren.

Met dit besluit komt de autonome ontwikkeling die vanaf 2026 opgenomen is in de begroting te vervallen. De kosten voor de ICTdienstverlening kunnen binnen de huidige budgetten worden opgevangen.

De tabel vanuit de Kadernota is ongewijzigd:

Inleiding Aan de leden van het algemeen bestuur, Hierbij presenteren wij u de begroting voor 2027. Een begroting die met zorg is samengesteld, maar in een periode van veel onzekerheden is geschreven. Zo gaat de strijd tussen het oosten en westen van de wereld nog altijd onverminderd door en lijkt het vooral in een economische strijd uit te monden. Met de invoering van handelstarieven en de strijd om grondstoffen, is het realistisch om te verwachten dat de gewone mens dit vooral zal merken door wederom stijgende inflatie. Wat doet dit met de loon-prijsspiraal bij werkgevers en daarmee de werkgelegenheid? En wat betekent dit voor onze cliënten en Wsw- en Beschut werk medewerkers? Het zijn uitdagende tijden die voorlopig wel zullen aanhouden. Maar WerkSaam heeft bewezen een ondernemende houding en een realistische visie op de toekomst te hebben. We zijn flexibel, bereiden ons tijdig voor en het is goed om te zien dat met de wijzigingen in wet- en regelgeving ons werk steeds meer op maat en dus persoonlijker ingestoken wordt. Met de (gefaseerde) invoering van de Participatiewet in Balans vanaf 2026 en de op handen zijnde Wet handhaving sociale zekerheid en Wet proactieve dienstverlening worden wij in staat gesteld om op maat begeleiding en ontwikkeling te bieden.

Daarbij wordt meer aandacht gegeven aan maatschappelijke participatie om ook cliënten die niet direct kunnen werken, te activeren. Meedoen telt! En met de veranderende rol van het Werkcentrum in Noord-Holland Noord, komen wij in stelling om meer direct en inhoudelijk contact te hebben met werkgevers. Daarmee worden we uitgedaagd in de kern van onze dienstverlening. Maar we grijpen deze fase met beide handen aan. Juist omdat het in onze natuur zit om persoonlijke dienstverlening te bieden, altijd naar de mens achter de cliënt te blijven kijken en te zien hoe we de mens kunnen helpen om (weer) mee te doen in de samenleving. Om meer cliënten mee te laten doen, zullen we onszelf moeten blijven laten zien. Laatst was ik bij het ondernemerscafé in Wervershoof waar vanuit WerkSaam een verhaal werd verteld over het aannemen van statushouders. Ondernemers (groot en klein) deelden hun zorgen maar zagen, naar voorbeeld van Klaver Infra, vooral kansen. En we zullen nog beter moeten luisteren naar onze doelgroepen en samenwerkingspartners. Naar cliënten om hen nog beter en wellicht eerder te helpen. Naar werkgevers om goede en vooral duurzame matches te maken. En naar opdrachtgevers om het belangrijke werk van onze leer-werkbedrijven in stand te houden en zelfs te laten groeien. Kortom, er zijn volop maatschappelijke kansen. Die kansen zien en waar mogelijk pakken, dat kan WerkSaam.

Zodat echt iedereen kan blijven meedoen in onze samenleving. Want WerkSaam werkt, voor iedereen.

Namens het dagelijks bestuur, Y.W. Nijsingh, voorzitter

Programma Arbeid Het programma Arbeid gaat over participatie, re-integratie, de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en Beschut werk. Bij begeleiding naar werk staan de talenten van mensen en de wensen van de werkgever centraal. Niet iedereen kan zich ontwikkelen naar een betaalde baan. Het doel van WerkSaam is voor onze cliënt passend werk of een zinvolle maatschappelijke participatieplek te vinden.

Wat willen we bereiken? WerkSaam Westfriesland zet zich in voor werk, ontwikkeling en inkomen. Wij ondersteunen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt - mensen die zonder begeleiding moeilijk een baan kunnen vinden of behouden. Daarbij staan het talent van de werkzoekende en de behoeften van de werkgever centraal. Maatwerk is hierbij het uitgangspunt. Sommige cliënten kunnen direct aan het werk. Anderen hebben eerst behoefte aan werkervaring, het opbouwen van een arbeidsritme of aan een beschutte werkomgeving. Hiervoor kunnen zij terecht binnen onze 13 leer-werkbedrijven. Vanuit deze bedrijven ondersteunen wij opdrachtgevers met onder andere assemblage en verpakking, print- en postverwerking, schoonmaakwerk, groenvoorziening en naaiwerk. Naast deze interne mogelijkheden biedt WerkSaam ook extern trajecten aan in samenwerking met partners. Deze werkplekken dragen bij aan re-integratie en vergroten de kans op uitstroom naar de reguliere arbeidsmarkt. Daarnaast biedt WerkSaam duurzame werkplekken aan mensen met een Wsw- of Beschut werk-indicatie. Deze structurele werkplekken leveren een belangrijke bijdrage aan het welzijn en de stabiliteit van deze medewerkers. Wij streven ernaar de periode waarin cliënten afhankelijk zijn van een Participatiewet-uitkering zo kort mogelijk te houden.

Langdurige afhankelijkheid van een Participatiewet-uitkering vergroot de afstand tot de arbeidsmarkt. Voor duurzame uitstroom is inzicht krijgen in motivatie, talenten en ontwikkelmogelijkheden essentieel. Ook na plaatsing in werk blijft passende begeleiding vaak noodzakelijk om uitval te voorkomen. De arbeidsmarkt is al langere tijd krap. Mensen die zelfstandig aan het werk kunnen, lukt dat. De groep die nu ondersteuning nodig heeft, heeft gemiddeld een grotere afstand tot de arbeidsmarkt en vaker te maken met complexe belemmeringen. Dit vraagt om intensievere begeleiding en ontwikkeltrajecten voordat uitstroom naar werk mogelijk is. Wij zien de begeleiding botsen met de belangen van werkgevers. Om een meer inclusievere arbeidsregio te bevorderen is het belangrijk dat werkgevers worden ontlast en beter geïnformeerd over de mogelijkheden om risico’s te beperken. Detachering door WerkSaam is een van de mogelijkheden die daaraan bijdraagt. Hiermee bieden we werkgevers ondersteuning, terwijl cliënten werkervaring opdoen in een passende en begeleide setting. Statushouders zijn de snelst groeiende groep binnen ons cliëntenbestand. Juist deze doelgroep ervaart extra belemmeringen bij het vinden van passend werk op de lokale arbeidsmarkt, onder andere door taal, cultuurverschillen en een beperkt netwerk.

WerkSaam zet extra middelen in om deze doelgroep aan het werk te helpen of te laten participeren. De veranderende samenstelling van de doelgroep betekent voor WerkSaam een continue aanpassing van de begeleiding en een steeds meer doelgroepgerichte aanpak. Maatwerk blijft hierbij centraal staan. Voor een deel van de uitkeringsgerechtigden is uitstroom naar regulier of aangepast werk op termijn niet reëel. De Participatiewet in Balans biedt ruimte om in die situaties in te zetten op maatschappelijke participatie, als waardevolle vorm van meedoen in de samenleving.

Het programma Arbeid draagt bij aan de volgende KPI’s (een definitie van de KPI’s is opgenomen in bijlage 3): Het aandeel duurzame uitstroom is minimaal gelijk aan de landelijke benchmark

Het aantal cliënten in de uitkering is 20% lager dan de landelijke benchmark Het aandeel cliënten met arbeidsvermogen dat een stap hoger maakt op de participatieladder, of aantoonbare ontwikkeling heeft doorgemaakt, wordt nader bepaald bij de VJN 2027 op basis van ervaringscijfers uit 2026

Het aandeel medewerkers met een voorziening loonkostensubsidie is minimaal gelijk aan de landelijke benchmark

Participatiewet in Balans Op 1 januari 2026 zijn de eerste aanpassingen van de Participatiewet in Balans ingegaan. De wet wordt gefaseerd ingevoerd. Met de aanpassingen wil men de harde aspecten van de wet meer in balans brengen. De wet beoogt meer evenwicht tussen de 3 kernelementen van de Participatiewet: bestaanszekerheid, participatie en handhaving. Dat evenwicht kan worden bereikt door de mens meer centraal te stellen en meer uit te gaan van vertrouwen. Vanaf 1 januari 2027 gaat er een aantal wijzigingen in: Maatschappelijke participatie Vanaf 1 januari 2027 krijgen cliënten die (nog) niet toe zijn aan werk of re-integratie de verplichting tot maatschappelijke participatie, tenzij ontheffing passend is bij hun situatie. Doel is een zinvolle deelneming aan de samenleving. Cliënten krijgen daarbij ruimte om hier zelf invulling aan te geven, met ondersteuning van WerkSaam en de gemeenten. Voorlopig is gekozen voor het scenario waarbij WerkSaam de maatschappelijke participatie uitvoert voor ontwikkelcliënten: inwoners voor wie werk of intensieve re-integratie nog een stap te ver is. De inzet is gericht op activering en kan een opstap vormen naar re-integratie. Voorbeelden zijn vrijwilligerswerk, mantelzorg of het volgen van een taalcursus. Gemeenten organiseren maatschappelijke participatie voor zorgcliënten1.

Deze inzet sluit aan bij de Wmo en richt zich op passende en waardevolle deelname aan de maatschappij. Gemeenten en WerkSaam werken hierin nauw samen. In 2026 is een aantal pilots gestart om deze samenwerking te versterken en om te onderzoeken wat het beste is voor onze inwoners. De resultaten van de pilots kunnen leiden tot verandering van onze aanpak en een wijziging in de cyclusdocumenten. Individuele participatieplicht Met de invoering van de Participatiewet in Balans vervallen de specifieke eisen binnen de huidige arbeidsverplichting (bekend als de sollicitatieverplichting). Daarvoor in de plaats komt de generieke participatieplicht, die geldt voor iedere bijstandsgerechtigde, tenzij ontheffing is verleend. Deze plicht houdt in dat de bijstandsgerechtigde zich inspant om betaald werk te verkrijgen, te aanvaarden en te behouden. Daarnaast maakt hij of zij gebruik van aangeboden voorzieningen in het kader van re-integratie en participeert, indien arbeidsinschakeling nog niet mogelijk is, naar vermogen in de maatschappij. In een individueel Plan naar werk voor de cliënt wordt concrete invulling van deze verplichting vastgelegd. WerkSaam hanteert al jaren maatwerk bij het Plan naar werk, waardoor deze wijziging voor de uitvoering beperkte aanpassing vraagt.

1 zorgcliënten: cliënten die niet binnen 5 jaar naar werk zijn te ontwikkelen.

Ontheemde Oekraïners Per 4 maart 2027 loopt de Richtlijn Tijdelijke Bescherming voor Oekraïense ontheemden af. Naar verwachting krijgt een deel van deze groep dan gefaseerd toegang tot de Participatiewet. Oekraïners met taalachterstanden en een kwetsbare arbeidsmarktpositie zullen toetreden tot de doelgroep van WerkSaam. Hoe deze fasering eruit gaat zien of welke middelen hiervoor beschikbaar worden gesteld is nog niet duidelijk. Taaleis De taaleis blijft een belangrijk onderdeel van de Participatiewet, omdat goed Nederlands spreken helpt bij werk en meedoen in de samenleving. Binnen de Participatiewet verschuift de nadruk van het handhaven op de taaleis naar het bieden van meer ondersteuning. De kamerbrief van 29 september 20252 over de taaleis geeft aan dat hiervoor vanaf 2027 extra middelen beschikbaar worden gesteld. In 2027 zou het gaan om een bedrag van 3,7 miljoen, oplopend tot 17,4 miljoen structureel op landelijk niveau. Deze middelen zijn nog niet in de begroting verwerkt. In de meicirculaire 2026 zal meer duidelijk worden over de omvang van de financiering. Naar een inclusieve arbeidsmarkt WerkSaam streeft naar een inclusieve arbeidsmarkt waarbij iedereen mee kan doen en (bijna) alle inwoners met arbeidsvermogen aan het werk zijn bij een reguliere werkgever. WerkSaam is daarbij de regionale partner op het gebied van arbeidsontwikkeling.

Om dit te bereiken wordt ingezet op inclusief werkgeverschap en een sterke samenwerking in de regio. Het gaat niet langer alleen om het matchen van vacatures. WerkSaam zet in op het laten zien van onbenut talent, al dan niet met de juiste begeleiding. Denk aan inburgeraars, jongeren en mensen met een psychische kwetsbaarheid. Onbekendheid met doelgroepen en ondersteunende regelingen leidt vaak tot terughoudendheid bij werkgevers. Het is essentieel om dat te doorbreken. Dit doen we door te laten zien welke mogelijkheden er zijn zoals: loonkostensubsidie, jobcoaching, proefplaatsingen en detachering. Er wordt vooral gericht op beroepen waar veel werk en ontwikkeling mogelijk is, zoals de zorg en de techniek. Zo zorgen we dat mensen duurzaam aan het werk blijven. WerkSaam werkt hierbij samen met partners in de regio waaronder het UWV, het onderwijs, vakbonden, bedrijven, provincie en gemeenten in het RPA NHN en het Regionaal werkcentrum. In Noord-Holland Noord komen minimaal drie fysieke locaties van het Regionaal werkcentrum. Hierin is het voormalig WerkgeversServicepunt geïntegreerd. Op deze locaties kunnen werkgevers en werkzoekenden ondersteuning krijgen bij bijvoorbeeld vacatures en matching, en regelingen bij indiensttreding. Deze basisdienstverlening gebeurt in subregio’s, waarvan West-Friesland er één is.

Er wordt door diverse partijen zoals het onderwijs, de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB), het UWV, WerkSaam en de vakbonden hard gewerkt aan uitbreiding van de dienstverlening. Zo wordt ingezet op inzet door of overdracht naar de juiste partij en het ontwikkelen van activiteiten op regionaal niveau. Er wordt ingezet op het ontwikkelen van nieuwe leerlijnen voor specifieke branches.

2 Brief Kamer - Nadere uitwerking taaleis Participatiewet

Wat gaat dit kosten? Arbeid

Realisatie 2025

(bedragen × €1.000,-)

Begroting

VJN

2026

Begroting 2026

Verschil

2027

(A )

(B )

(C)

(D)

(E = D - C)

7.709

7.045

7.010

7.321

311

Rijksbijdrage sociale infrastructuur

309

220

-89

(Terug)ontvangsten

478

Baten

8.190

7.045

7.319

7.541

222

Trajectkosten extern

-1.246

-1.559

-1.677

-118

-358

-220

138

Lasten

-1.246

-1.559

-1.917

-1.897

Re-integratie

6.944

5.486

5.402

5.644

242

Rijksbijdrage

Overige baten

Kosten sociale infrastructuur

Rijksbijdrage

14.435

13.739

13.839

13.422

-417

Baten

14.435

13.739

13.839

13.422

-417

Wsw personeelskosten

-13.934

-13.187

-13.881

-13.367

514

Lasten

-13.934

-13.187

-13.881

-13.367

514

Wsw personeelskosten

501

552

-41

Rijksbijdrage

853

439

819

889

1.705

1.966

1.979

2.111

132

Loonkostensubsidie Bijdrage gemeente Bw Baten

858

996

1.152

156

3.415

3.401

3.794

4.151

357

Bw personeelskosten

-3.565

-4.030

-4.161

-4.439

-278

Lasten

-3.565

-4.030

-4.161

-4.439

-278

Beschut werk

-150

-629

-367

-288

Toegevoegde waarde baten

9.329

10.925

10.346

-579

Toegevoegde waarde lasten

-2.828

-3.852

-3.315

537

Toegevoegde waarde

6.501

7.072

7.031

-41 106

Bijdrage gemeenten

4.492

4.826

4.932

Baten

10.993

11.898

11.963

Directe kosten

-8.797

-9.487

-10.207

-720

Lasten

-8.797

-9.487

-10.207

-720

Overhead

2.196

2.411

1.756

-655

Totaal Arbeid

9.491

7.821

7.406

7.167

-238

Onttrekking reserve

295

470

583

1.178

595

Toevoeging reserve

-1.713

Totale mut. Bestemmingsreserve

-1.418

470

583

1.178

595

Resultaat na mut. Reserve

8.073

8.291

7.989

8.345

356

Toelichting verschil met Voorjaarsnota 2026 Re-integratie baten Rijksbijdrage De begroting is gebaseerd op de bedragen vermeld in de septembercirculaire 2025 over het gemeentefonds. De bijstelling ten opzichte van 2026 komt voort uit de hogere taakstelling beschut werk, de aantallen nieuwe doelgroep die wij begeleiding bieden, en indexering. Het impulsbudget sociale infrastructuur en het implementatiebudget voor de Participatiewet in Balans zijn toegevoegd op de balans. Zodra er een besluit ligt over de inzet en de lasten concreet kunnen worden geraamd zullen de baten vrijvallen in de exploitatie. De Rijksbijdrage sociale infrastructuur wordt in 2027 ingezet voor het creëren van extra banen en het in stand houden van de mobiele ploeg. Vanuit deze bijdrage wordt € 309.000 ingezet. Het restant is toegevoegd op de balans, ook zodra hierover een besluit is zullen de baten vrijvallen in de exploitatie. De Rijksbijdrage sociale infrastructuur stijgt ten opzichte van 2026, terwijl het impulsbudget gelijk blijft en het implementatiebudget daalt.

Re-integratie lasten Trajectkosten extern De stijging van het beschikbare budget is het gevolg van indexatie. De indexatie die is toegepast is gelijk aan die van de gemeentelijke bijdrage. Wsw-baten De Rijksbijdrage is gebaseerd op de bedragen vermeld in de septembercirculaire 2025 over het gemeentefonds. Wsw-lasten De Wsw-personeelskosten dalen door de verwachte uitstroom van Wsw-medewerkers. Daarnaast verwachten wij een stijging van de kosten voor transitievergoedingen als gevolg van het voorgenomen Kamerbesluit waarbij de compensatie vanuit het UWV vanaf juli 2026 (voor grotere werkgevers) vervalt. Het subsidieresultaat Wsw is onzeker naar de toekomst toe. Door de systematiek die het Rijk toepast ontstaat een steeds groter gat tussen de beschikbare middelen en de werkelijk gemaakte kosten. Deskundigen verwachten dat het Rijk de uitkering op termijn aan zal passen. Beschut werk baten Vanaf 2024 stelt het Rijk aanvullende middelen beschikbaar ter compensatie van het tekort op beschut werk. In 2025 zijn extra middelen toegekend als overbrugging in aanloop naar de voorgenomen wetswijziging rondom de forfaitaire loonkostensubsidie (LKS). Voor het jaar 2027 wordt € 888.680 aan Rijksmiddelen voor arbeidsparticipatie ingezet om het Beschut werk te financieren.

De gemeentelijke bijdrage Beschut werk neemt toe met € 155.576 door indexatie en een toename van het aantal (10 beschut werkers meer in 2027). Beschut werk lasten De lasten van Beschut werk bestaan uit loon- en personeelskosten. Door de toename van het aantal beschut werkers stijgen deze lasten. Daarnaast verwachten wij een stijging van de kosten voor transitievergoedingen als gevolg van het voorgenomen Kamerbesluit waarbij de compensatie vanuit het UWV vanaf juli 2026 (voor grotere werkgevers) vervalt. Overhead baten Toegevoegde waarde De toegevoegde waarde is het saldo van de omzet (€ 10.346.193) uit detachering en de leerwerkbedrijven minus de directe kosten van de omzet (€ 3.315.207). Bijdrage gemeenten De gemeentelijke bijdrage is hoger door de toegepaste indexering. Overhead lasten Directe kosten De directe kosten worden jaarlijks bepaald door de personeelskosten toe te rekenen aan een programma. De loonkosten zijn hoger door indexering. De cao SGO heeft een looptijd tot en met 31 maart 2027. Daadwerkelijke stijgingen na deze datum zijn nog onzeker. Aannames zijn gebaseerd op de Macro Economische Verkenningen 2026 van het CPB. Mutatie reserves Uit de reserve toekomstbestendige infrastructuur wordt zoals in de kadernota 2027 € 635.000 onttrokken.

De onttrekking aan de bestemmingsreserve re-integratie is net als in de Voorjaarsnota 2026 € 373.000 en de onttrekking aan de reserve projectsubsidies is € 171.000 voor de inzet van lifecoaches en voor nieuw te verwerven subsidies.

Programma Inkomensregelingen Het programma inkomensregelingen bevat de inkomensvoorziening BUIG (Wet bundeling van uitkeringen inkomensvoorziening aan gemeenten), het Bbz (Besluit bijstandverlening zelfstandigen) en de activiteiten in het kader van de Tozo (Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers). Het hebben van voldoende en een voorspelbaar inkomen draagt bij aan de bestaanszekerheid van onze cliënten.

Wat willen we bereiken? WerkSaam staat voor werk, ontwikkeling en inkomen. Waar directe bemiddeling naar werk (nog) niet lukt, verstrekken wij een uitkering. We zorgen dat dit proces snel, efficiënt en klantvriendelijk verloopt, zodat cliënten een stabiel en voorspelbaar inkomen hebben en direct klaar zijn om te reintegreren. WerkSaam ontzorgt de cliënt en voorkomt onnodige terugvorderingen door maandelijks de uitkering juist en tijdig te verstrekken. Simpel switchen tussen werk en uitkering Bij de overstap van uitkering naar werk letten we op de financiële gevolgen, zoals toeslagen en belastingen. We maken het voor cliënten makkelijker door inzicht te bieden in de financiële gevolgen wanneer zij aan het werk gaan. Werk geeft niet alleen zicht op een hoger inkomen, maar draagt ook bij aan de eigenwaarde, welzijn, gezondheid en geluk. We voorkomen uitval als gevolg van financiële onzekerheid en stress. Het moet ook eenvoudig zijn om terug te vallen op de uitkering als werk tijdelijk niet lukt. Voor mensen met een arbeidsbeperking verbeteren we de overstap tussen werk en dagbesteding. Technologie en data – iSamenleving We ontwikkelen een nieuwe digitale omgeving: iSamenleving, voor zowel cliënten als coaches. Hiermee wordt het makkelijker om aanvragen, communicatie en processen te regelen.

Het systeem wordt gekoppeld aan andere applicaties zoals matching-, en chattoepassingen om het aantal administratieve handelingen terug te brengen en de focus op de re-integratie en interactie met de cliënt te vergroten. WerkSaam ziet dit als een grote verbetering van de dienstverlening. In 2027 wordt iSamenleving verder doorontwikkeld zodat de administratie en communicatie over de inkomens gerelateerde zaken ook via deze weg nog eenvoudiger en toegankelijker wordt. Participatiewet in Balans Per 2027 worden verschillende wijzigingen doorgevoerd in de inkomensondersteuning. De regels voor alleenstaande ouders zonder Alleenstaande-ouderkop (ALO-kop) en personen met een nietrechthebbende partner worden gelijk getrokken. Dit voorkomt dat mensen minder inkomen hebben alleen omdat hun partner formeel meetelt, maar in de praktijk niet kan bijdragen. Daarnaast komen er regels over hoe inkomsten uit arbeid verrekend moeten worden met een bijstandsuitkering, zodat dit straks overal op dezelfde manier gebeurt en mogelijk automatisch kan worden verrekend. Vanaf 2027 wijzigen de regels voor hoeveel iemand met een uitkering mag bijverdienen. Nu heeft iemand 6 maanden recht op 25% vrijlating, dat wordt 15% voor 12 maanden. Op de lange termijn is dit in het voordeel van de inwoner. Om schommelingen in het inkomen op te vangen kunnen de gemeenten een bufferbudget inzetten als extra instrument.

Tot slot komt er een evenredigheidstoets bij het terugvorderen en het opleggen van boetes. Er komt meer ruimte om rekening te houden met persoonlijke omstandigheden. Soms hoeft iemand dan niet alles terug te betalen of kan de boete deels of helemaal komen te vervallen.

Wet Handhaving Sociale Zekerheid Het wetsvoorstel handhaving sociale zekerheid is nog in behandeling. Het voorstel geeft uitvoerders meer ruimte voor maatwerk en de menselijke maat. UWV, SVB en gemeenten zelf kunnen bijvoorbeeld besluiten een boete niet op te leggen als dit iemand in financiële problemen brengt. Ook worden mensen niet automatisch gestraft bij een foutje tijdens het aanvragen van een regeling. Er wordt in de basis uitgegaan van vertrouwen. Wat gaat dit kosten? Inkomensregelingen

Realisatie 2025

(bedragen × €1.000,-)

Begroting

VJN

2026

Begroting 2026

Verschil

2027

(A )

(B )

(C)

(D)

(E = D - C)

Rijksbijdrage

60.598

58.355

62.663

Terugontvangsten

1.623

1.081

1.275

Baten

62.221

59.436

63.938

AB uitkeringslasten

-49.280

-49.564

-51.538

IOAW uitkeringslasten

-1.185

-1.314

-1.084

IOAZ uitkeringslasten

-289

-224

-293

Loonkostensubsidie

-6.631

-6.722

-6.924

Bbz levensonderhoud

-740

-738

-740

-58.124

-58.563

-60.580

-4.097

-873

-3.358

-0

Lasten Resultaat BUIG BUIG Terugontvangsten

154

200

139

125

-14

Baten

154

200

139

125

-14

Kapitaalverstrekking

-14

-128

-101

Onderzoekskosten

-10

-23

-30

Lasten

-24

-151

-131

Resultaat Bbz

-130

-49

-8

Terugontvangsten

339

300

318

286

-32

Baten

339

300

318

286

-32

Kapitaalverstrekking

-10

-11

Lasten

-10

-11

Resultaat Tozo

-329

-290

-307

-275

5.323

5.719

6.153

434

Bbz

Tozo Bijdrage gemeenten Baten

5.323

5.719

6.153

434

Directe kosten

-5.323

-5.719

-6.153

-434

Lasten

-5.323

-5.719

-6.153

-434

Overhead

Onttrekking reserve

Toevoeging reserve

Mutaties reserve

Totaal Inkomensregelingen

-0

Toelichting verschil met Voorjaarsnota 2026 BUIG De voorlopige BUIG-budgetten voor 2027 zijn nog niet bekend gemaakt. In de begroting is daarom uitgegaan van de voorlopige BUIG-budgetten voor 2026. Hierdoor is er geen verschil tussen de Rijksbijdrage in de Voorjaarsnota 2026 en die in de begroting 2027. Dit geldt ook voor de ontvangsten, de BUIG-lasten en het BUIG-resultaat.

Tozo baten Op de vorderingen voor kapitaalverstrekkingen Tozo verwachten we in 2027 € 286.000 aan aflossingen te ontvangen. De ontvangsten kennen een dalende lijn en gaan terug naar de gemeenten en worden via de Sisa-verantwoording verrekend met het Rijk. Overhead - baten Bijdrage gemeenten De gemeentelijke bijdrage is hoger door de toegepaste indexering. Overhead - lasten Directe kosten De directe kosten nemen toe door indexering van de personeelskosten.

Programma Plus, extra en overige taken In de gemeenschappelijke regeling staat wat WerkSaam doet voor de gemeenten. Naast basistaken kunnen gemeenten WerkSaam extra opdrachten geven. Dit kan door een bestaande taak te verstevigen of door het uitvoeren van een extra of een plustaak. Dit programma gaat over de extra opdrachten die WerkSaam op verzoek van en voor rekening van de (individuele) West-Friese gemeente(n) uitvoert.

Wat willen we bereiken? Gemeenten kunnen WerkSaam extra opdrachten geven. Dit staat in de gemeenschappelijke regeling. Over de invulling en verantwoording van een extra opdracht worden aparte afspraken gemaakt met de betreffende gemeente(n). Dit programma volstaat met een beschrijving van de in 2027 in uitvoering te nemen extra opdrachten en de baten en lasten daarvan. WerkSaam voert naast de basistaken de volgende opdrachten uit: Voor alle West-Friese gemeenten: • Debiteurenbeheer en invorderen van bijzondere bijstand: als een gemeente bijzondere bijstand terugvordert dan draagt WerkSaam zorg voor de invordering/incasso. • Het vaststellen en verstrekken van een verhoogde bijstandsnorm (normaanvulling) voor jongeren van 18,19 en 20 jaar wanneer de voor hen geldende lagere norm niet toereikend is en ouders niet kunnen bijdragen. Met de komst van de Participatiewet in Balans is deze aanvulling geen bijzondere bijstand meer, maar algemene bijstand. Daarmee vervalt deze plustaak. Alleen het uitvoeren van het overgangsrecht voor jongeren die vóór de invoering van de Participatiewet in Balans een aanvullende uitkering via de bijzondere bijstand ontvingen, tot zij de leeftijd van 21 jaar bereiken, blijft als plustaak bestaan. • Uitbetalen van de individuele studietoeslag. De gemeenten bepalen of inwoners recht hebben op deze studietoeslag.

WerkSaam verzorgt uitsluitend de betaling (en eventueel invordering). • Uitbetaling Tegemoetkoming alleenverdienersproblematiek. De gemeenten bepalen of inwoners recht hebben op deze tegemoetkoming. WerkSaam zorgt uitsluitend voor de betaling hiervan. • Uitvoering geven aan de Wet Inburgering in het Regionaal Inburgerings Team (RIT) (Koggenland, Medemblik, Opmeer, SED-gemeenten). Voor de uitvoering van deze wet werken gemeenten samen in het RIT. Nieuwkomers in deze 6 West-Friese gemeenten krijgen bij WerkSaam een brede intake en vervolgens een passend scholingstraject binnen de gekozen leerroute aangeboden. Dit wordt gecombineerd met re-integratieactiviteiten en vanaf 1 januari 2027 ook maatschappelijke begeleiding zodat de nieuwkomers zo snel mogelijk hun weg vinden in Nederland. Voor alle West-Friese gemeenten (ook gemeente Hoorn) verzorgen we: het uitvoeren van de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP); het coördineren van de regionale werkwijze inburgering; het laten aansluiten van de coach voor uitkeringsgerechtigden bij de brede intake (voor samenhang met de Participatiewet); het financieel ontzorgen; het uitvoeren van boetes in het kader van de Wet Inburgering. Voor individuele gemeenten: • Het opleggen en innen van boetes bijzondere bijstand (Koggenland, Opmeer, Medemblik, Hoorn). Gemeenten voeren de bijzondere bijstand uit.

WerkSaam beoordeelt of iemand de inlichtingenplicht voor deze bijzondere bijstand heeft geschonden, legt de boete op en int deze.

•

Het verstrekken van het maandelijkse leefgeld voor Ontheemde Oekraïners (SEDgemeenten, Medemblik) en het innen van de eigen bijdrage (Koggenland, Medemblik, Hoorn en Opmeer (vanaf 2026)). WerkSaam betaalt het leefgeld uit dat de gemeente aan Oekraïners verstrekt vanuit de Regeling opvang ontheemden. Voor Oekraïners met een baan of eigen inkomsten innen we een bijdrage voor de kosten van hun opvang.

Wat gaat dit kosten? Programma Plus, extra en overige taken Realisatie

Begroting

VJN

Begroting

Verschil

2025

2026

2027

(bedragen × €1.000,-)

(A )

(B )

(C)

(D)

(E = D - C)

Bijzondere bijstand i.h.k.v. Bbz

Ontvangsten bijzondere bijstand

247

235

268

Belaste bijzondere bijstand

440

371

RooO

241

318

264

Individuele studietoeslag

114

Boete bijzondere bijstand

Tegemoetkoming alleenverdieners

114

123

1.123

1.005

1.133

1.142

Baten Bijzondere bijstand i.h.k.v. Bbz

-24

Ontvangsten bijzondere bijstand

-247

-235

-268

Belaste bijzondere bijstand

-440

-371

RooO

-241

-318

-264

Individuele studietoeslag

-114

-79

-114

Boete bijzondere bijstand

-0

-1

Tegemoetkoming alleenverdieners

-57

-114

-123

-9

-1.123

-1.005

-1.133

-1.142

-9

764

882

927

Lasten Inkomensregelingen Wet inburgering uitvoeringskosten Maatschappelijke begeleiding

369

Baten

764

882

1.296

414

Wet inburgering uitvoeringskosten

-764

-882

-927

-45

-369

Maatschappelijke begeleiding Lasten

-764

-882

-1.296

-414

Wet inburgering

Bijdrage gemeente

Baten

Directe kosten

-64

-72

-69

-74

-5

Lasten

-64

-72

-69

-74

-5

Overhead

Totaal Plus, extra en overige taken

Toelichting verschil met Voorjaarsnota 2026 Regeling opvang ontheemden Oekraïne (RooO) De huidige opvang van Oekraïense vluchtelingen is gebaseerd op de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB). Deze duurt tot 4 maart 2027. Of de RooO hiermee per direct en volledig vervalt is nog niet bekend. Deze inkomensregeling is om deze reden gelijk gehouden aan de Voorjaarsnota 2026. Maatschappelijke begeleiding Met ingang van 1 januari 2027 is de nieuwe plustaak Maatschappelijke begeleiding toegevoegd onder de Wet Inburgering. De uitvoeringskosten zijn gebaseerd op het tarief van het Rijk. Dit is een bedrag per statushouder. In 2027 gaan we uit van 130 statushouders en eenmalige implementatiekosten. Dit voeren we uit voor de gemeenten Stede Broec, Enkhuizen, Drechterland, Medemblik, Opmeer en Koggenland.

Bedrijfsvoering Het hoofdstuk Bedrijfsvoering gaat over de kosten die nodig zijn om de programma’s Arbeid en Inkomensregelingen uit te voeren. Hieronder vallen ook de kosten voor de werkplekken en hulpmiddelen die WerkSaam gebruikt om mensen te helpen zich te ontwikkelen richting werk of participatie.

Wat willen we bereiken? WerkSaam is een organisatie die continu leert en zich ontwikkelt. We willen een aantrekkelijke werkgever zijn, waar medewerkers zich gewaardeerd voelen en volop kansen krijgen om te groeien. De arbeidsmarkt verandert voortdurend, waardoor het belangrijk is dat zowel Wswmedewerkers en Beschut werkers als stafmedewerkers zich blijven ontwikkelen. Een gezonde, veilige en stimulerende werkomgeving staat hierbij centraal, waarin leren en ontwikkelen worden gestimuleerd. Het programma Bedrijfsvoering speelt hierin een cruciale ondersteunende rol: door efficiënte processen, goede faciliteiten en heldere ondersteuning stelt Bedrijfsvoering de afdelingen in staat zich te concentreren op hun kerntaken en de ontwikkeling van medewerkers. Het programma Bedrijfsvoering draagt bij aan de volgende KPI:

De cliënttevredenheid is minimaal een 7,5

Wat gaat dit kosten? Bedrijfsvoering

Realisatie 2025

(bedragen × €1.000,-)

Begroting

VJN

2026

Begroting 2026

Verschil

2027

(A )

(B )

(C)

(D)

(E = D - C)

3.319

4.323

4.109

-214

LKS bij

Overige baten

Ontvangen rente

173

100

150

Baten

3.563

4.423

4.473

4.259

-214

Personeelskosten

Netto bijdrage gemeenten

-5.720

-6.885

-6.676

-7.308

-632

Afschrijvingen

-859

-989

-986

-1.034

-48

Vaste lasten en onderhoud activa

-809

-903

-1.075

-1.128

-54

-1.757

-2.455

-2.357

-1.690

667

Automatiseringslasten Overige bedrijfslasten Lasten Totaal Bedrijfsvoering

-1.398

-1.631

-1.517

-1.592

-76

-10.542

-12.862

-12.610

-12.752

-142

-6.979

-8.439

-8.137

-8.493

-356

Onttrekking reserve

170

148

Toevoeging reserve

Mutaties reserve

170

148

-6.809

-8.291

-7.989

-8.345

-356

Totaal Bedrijfsvoering na mut. Res.

Toelichting verschil met Voorjaarsnota 2026 Bedrijfsvoering baten Nettobijdrage gemeenten uitvoering De totale gemeentelijke bijdrage is verdeeld over de verschillende programma’s. In totaliteit is de bijdrage gelijk aan de omvang zoals opgenomen in de Kadernota 2027 van € 15.193.782 Dit is de bijdrage 2026 verhoogd met de regionaal vastgestelde loon- en prijscompensatie van 7,59%, verminderd met de bezuiniging van € 45.700 en verlaagd met de autonome ontwikkeling van SSC DeSom van € 757.000. Bedrijfsvoering lasten Personeelskosten De personeelskosten zijn toegerekend aan de programma’s. De totale personeelskosten stijgen met € 1.736.000 door verwachte loonstijgingen. Afschrijving De afschrijvingslasten zijn hoger doordat vervangingsinvesteringen van vervoersmiddelen hoger uitvallen en er sprake is van uitbreiding van voertuigen voor enkele afdelingen, onder andere door een toename van het aantal werkbegeleiders. Vaste lasten en onderhoud activa De kosten stijgen als gevolg van indexatie. Automatiseringslasten De automatiseringslasten zullen ten opzichte van 2026 fors dalen doordat WerkSaam zelf de ICTondersteuning heeft kunnen contracteren. Door de samenwerking met een nieuwe partij houden we in het eerste jaar nog rekening met frictiekosten. Overige bedrijfslasten De stijging van de overige bedrijfslasten komt voort uit verwachte prijsstijgingen.

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf staat hoe WerkSaam financiële risico’s op kan vangen. Het gaat erom dat wij een buffer (= weerstandsvermogen) hebben, zodat wij onze plannen meerjarig zonder problemen kunnen uitvoeren. De algemene reserve gebruiken wij als buffer. De omvang van de buffer is afhankelijk van de risico’s die wij lopen. In de Gemeenschappelijke regeling (artikel 31, lid 1) staat dat de algemene reserve maximaal 2,5% van de totale begrote lasten mag bedragen (2,5% van € 54.783.612 = € 1.369.600). Het maximum van de algemene reserve wordt berekend over het deel van de lasten waarover WerkSaam risico loopt. De lasten BUIG worden daarom niet meegeteld in totaal van de lasten. Een hoger weerstandsvermogen is mogelijk als dit uit de risicoanalyse naar voren komt. De maximale hoogte van de algemene reserve beweegt dus mee met de lasten. Een vrijval volgt als blijkt dat de algemene reserve tijdens een periode van drie elkaar opvolgende jaren hoger is dan de 2,5% van de lasten. Benodigd weerstandsvermogen Het benodigde weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio. Deze ratio geeft de verhouding aan tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit is in onderstaande tabel opgenomen. De beschikbare weerstandscapaciteit is gelijk aan de stand van de algemene reserve.

Het benodigde weerstandsvermogen is als volgt berekend: Berekening t.b.v. het weerstandsvermogen Risico's (bedragen x € 1.000)

kans

impact

Benodigd weerstandsvermogen 2027

2028

2029

2030

Resultaat Leerwerk-bedrijven

40%

1.200

480

Wegvallen incidentele dekking

20%

1.496

299

Externe factoren

20%

1.000

200

Bijdrage GR en gemeentefonds

40%

527

211

Rijksuitkering Wsw

40%

235

1.284

Resultaat Leerwerk-bedrijven Het resultaat van de leerwerkbedrijven staat onder druk door een combinatie van twee ontwikkelingen. In de eerste plaats nemen de hoog renderende gemeentelijke opdrachten af, doordat gemeenten toewerken naar het verstrekken van opdrachten tot maximaal de norm. Twee van de zeven gemeenten zitten inmiddels op deze norm en een derde gemeente streeft ernaar dit niveau te bereiken. Hierdoor neemt het risico toe dat in de toekomst minder opdrachten beschikbaar moeilijk te vervangen zijn. Daarnaast verandert de samenstelling van het personeelsbestand. Het aantal SW-medewerkers neemt af, terwijl het aantal BW-medewerkers toeneemt. Deze verschuiving leidt ertoe dat relatief meer medewerkers worden ingezet binnen minder renderende leerwerkbedrijven, wat een drukkend effect heeft op het totale resultaat. Als gevolg van deze ontwikkelingen is het weerstandsvermogen bepaald op € 1.200.000. In 2025 is er nog ruim boven de norm aan gemeentelijke opdrachten gerealiseerd. Het risico wordt daarom als gemiddeld (40%) ingeschat.

Risico wegvallen incidentele dekking WerkSaam financiert een deel van de personeelskosten uit incidentele middelen, zoals detachering van medewerkers, plustaken of extra inzet van bestemmingsreserves. Het risico bestaat dat bij het wegvallen van deze middelen de loonkosten tijdelijk doorbetaald moeten worden. Dit risico wordt actief gemonitord en er is voldoende flexibiliteit in het personeelsbestand. Als risicobedrag wordt de totale incidentele dekking opgenomen. Een groot deel van de incidentele dekking betreft de plustaken, hiervan is de verwachting dat dit de komende jaren redelijk stabiel blijft. Het risico dat de incidentele dekking wegvalt schatten wij daarom laag in (20%). Cyberdreiging We zien een risico op digitale dreigingen, waaronder cyberaanvallen. Vooral gijzelsoftware en dataversleuteling vormen een risico. Indien een aanval plaatsvindt, kunnen kosten ontstaan voor herstel en continuïteit. Met de overgang naar een nieuwe ICT dienstverlener wordt nog beter gemonitord op beveiliging en privacy. Het benodigd weerstandsvermogen wordt daarom lager ingeschat (20%) dan eerdere jaren op gemiddeld € 1.000.000. Bijdrage GR sluit niet aan op de ontwikkeling van het gemeentefonds De bijdrage aan WerkSaam uit de participatiegelden van het gemeentefonds voor de dekking van de apparaatskosten is 90%.

Gemeenten ontvangen via het gemeentefonds een bijdrage voor de begeleiding van mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Het aantal mensen dat begeleid wordt neemt steeds verder toe. Naast de begeleiding op de werkvoer vinden diverse administratieve werkzaamheden plaats zoals het uitvoeren van de loonwaardemeting. Daar staat niet de volledige rijksvergoeding tegenover. De inschatting is gebaseerd op de 10% begeleidingsgelden die niet worden doorbetaald aan WerkSaam (€527.000). De kans dat dit risico zich voor gaat doen schatten wij gemiddeld (40%). Aanpassing Rijksuitkering Wsw Er ontstaat een subsidievoordeel op de Wsw. De rijksvergoeding is hoger dan de personeelskosten. Dit is naar verwachting een tijdelijk voordeel omdat het Rijk mogelijk het macrobudget voor de Wsw naar beneden bij gaat stellen. Deze is nog gebaseerd op de verwachte uitstroom 10 jaar geleden. In werkelijkheid dalen de aantallen Wsw-medewerkers sneller dan verwacht. Het risico schatten wij gemiddeld (40%). Met een subsidieresultaat van € 235.000 is het risicobedrag € 94.000. Externe factoren Naast bovenstaande risico’s is altijd sprake van een algemeen risico van externe factoren, zoals politiek-bestuurlijke onzekerheid, overheidsingrijpen en regelgeving, maar ook een pandemie zoals de COVID-19-pandemie.

Dit kan leiden tot vertragingen van bijvoorbeeld subsidies, uitstel van wet- en regelgeving of wijziging van prioriteiten bij opdrachtgevers, waardoor projecten niet tijdig kunnen worden uitgevoerd en planning, personeel en financiële continuïteit onder druk komen te staan. WerkSaam heeft in de afgelopen jaren laten zien hier flexibel en adequaat op te kunnen inspelen. Deze risico’s zijn daarmee wel aanwezig, maar worden niet meegenomen in de bepalingen van het weerstandsbedrag.

Beschikbaar weerstandsvermogen Het beschikbare weerstandsvermogen en de ratio zien er als volgt uit: Weerstandscapaciteit 2027 (bedragen x € 1.000) 2027

2028

2029

2030

Stand algemene reserve

1.303

Beschikbare weerstandscapaciteit

1.303

Benodigde weerstandcapaciteit

1.284

Ratio

1,01

Om te beoordelen of ons weerstandsvermogen voldoende is, gebruiken wij de waarderingstabel van het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement (NAR). Een weerstandsvermogen tussen de 1 en 1,4 wordt door de NAR als voldoende beschouwd. Het beschikbare weerstandsvermogen is met een waarde van 1,01 voldoende. Bij een organisatie als WerkSaam past een weerstandsratio groter of gelijk aan 1. Dit geeft WerkSaam de mogelijkheid om ondernemend te zijn, wat nodig is om de toegevoegde waarde te realiseren en daarmee de gemeentelijke bijdrage gelijk te houden. Daarbij voorkomt een gezond weerstandsvermogen dat WerkSaam bij tegenvallers extra geld moet vragen bij de gemeenten. Wij monitoren de ontwikkeling van de weerstandsratio om te zorgen dat deze voldoende blijft. Aansprakelijkheid deelnemende gemeenten De deelnemende gemeenten staan garant voor alle financiële verplichtingen van WerkSaam. Zij moeten zorgen voor voldoende financiële middelen. Dit staat in artikel 33 van de Gemeenschappelijke regeling. Kengetallen BBV Met de kengetallen geven we inzicht in de financiële positie van WerkSaam. Voor de netto schuldquote en het solvabiliteitsratio heeft WerkSaam de ambitie die uit te laten komen in categorie A (minste risico). Voor de structurele exploitatieruimte is B (gemiddeld risico) voldoende. R2025

B2026

B2027

B2027 score

B2028

B2029

B2030

Zonder correctie doorgeleende gelden

-3%

Met correctie doorgeleende gelden

-3%

Kengetallen BBV Netto schuldquote

Solvabiliteitsratio

48%

40%

34%

32%

31%

32%

Grondexploitatie

n.v.t.

Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

-1%

n.v.t.

Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf informeren wij u over ons bedrijfspand, Dampten 26 in Hoorn. Dit bedrijfspand is het enige onroerend goed in eigendom van WerkSaam. Ontwikkelingen Het beleid is erop gericht om ons bedrijfspand in goede functionele conditie te houden, waarbij wij rekening houden met goede arbeidsomstandigheden die wij willen bieden. Het huisvestingsplan is afgerond in 2023. Het pand is zo ingericht dat het optimaal ondersteunt in de dienstverlening aan onze cliënten en het werk van onze medewerkers. Wij gebruiken de beschikbare ruimte efficiënt, gericht op hybride werken. Onderhoud WerkSaam reserveert budget voor het onderhoud van het pand. De hoogte van de reservering is gebaseerd op een meerjarenonderhoudsplan (MJOP). Op deze wijze zorgen we ervoor dat er voldoende budget beschikbaar is voor groot onderhoud en deze kosten niet enkel ten laste komen van het jaar waarin het onderhoud wordt uitgevoerd. Na afronding van het huisvestingsplan is eind 2023 een nieuw MJOP opgesteld. Dit MJOP is de onderbouwing voor de onderhoudsvoorziening die voldoende is om het preventieve onderhoud uit te voeren in de komende jaren.

Paragraaf Financiering Deze paragraaf gaat over de financiering van WerkSaam. We willen financieel geen risico’s lopen. WerkSaam heeft geen vaste geldleningen. Ook in 2027 is er geen financieringsbehoefte. Daarom zijn er ook geen rentelasten en is er geen sprake van risicobeheer van de financieringsportefeuille. Kasgeld De bevoorschotting vanuit de gemeente voor diverse uitgaven vindt tijdig plaats. Incidenteel maken wij gebruik van het rekeningcourantkrediet. Bij de Bank Nederlandse Gemeenten mag WerkSaam € 5,8 miljoen als tijdelijk krediet gebruiken. Kasgeld overschotten worden via het schatkistbankieren gestort bij de Staat. Hierover wordt een daggeldrente (EuroSTR) ontvangen. In de begroting is hiervoor € 150.000 geraamd. Financiering van investeringsuitgaven Wij verwachten in 2027 alle investeringen met eigen middelen te financieren.

Overzicht EMU-saldo

De uitkomst betekent in EMU-termen dat de uitgaven in 2026 € 790.000 hoger zijn dan de inkomsten. Balansprognose Geprognotiseerde balans Activa (Im)materiële vaste activa Financiële vaste activa: Kapitaalverstrekkingen Financiële vaste activa: Leningen Financiële vaste activa: Uitzettingen > 1 jaar Totaal Vaste Activa Voorraden: Onderhanden werk & Overige grond- en hulpstoffen Voorraden: Gereed product en handelsgoederen & vooruitbetalingen Uitzettingen <1 jaar Liquide middelen

31-122025 8.731

31-122026 8.900

31-122027 8.587

31-122028 8.231

31-122029 7.875

31-122030 7.519

0 8.740

0 8.909

0 8.596

0 8.240

0 7.884

0 7.528

14.057

11.136

10.219

10.091

9.966

10.130

Overlopende activa Totaal Vlottende Activa

415 14.527

415 11.606

415 10.689

415 10.561

415 10.436

415 10.600

Totaal Activa

23.267

20.515

19.285

18.801

18.320

18.128

Eigen vermogen

31-122025 -10.512

31-122026 -7.635

31-122027 -6.309

31-122028 -5.748

31-122029 -5.189

31-122030 -5.017

Voorzieningen

-1.290

-1.416

-1.512

-1.589

-1.666

-1.646

0 -11.802

0 -9.051

0 -7.821

0 -7.336

0 -6.855

0 -6.663

Passiva

Vaste schuld Totaal Vaste Passiva Vlottende schuld

-10.341

Overlopende passiva Totaal Vlottende Passiva

-1.123 -11.464

Totaal Passiva

-23.267

-20.515

-19.285

-18.801

-18.320

-18.127

Paragraaf Bedrijfsvoering In deze paragraaf geven wij inzicht in een aantal belangrijke bedrijfsvoeringszaken. Organisatie- en bestuursstructuur De eerste jaren lag de focus bij WerkSaam op het worden van één organisatie voor de uitvoering van de brede Participatiewet. Inmiddels richt WerkSaam zich op het toekomstbestendig maken van de organisatie. Heldere governance, besluitvorming en een goed ingerichte interne structuur zorgen ervoor dat we wendbaar en effectief blijven. Het algemeen bestuur neemt in maart 2026 een besluit over het beleidsplan 2026-2030, dat aansluit bij veranderende wetgeving en maatschappelijke ontwikkelingen, waarbij vertrouwen en maatwerk centraal staan. In de programma’s van deze begroting hebben wij aangegeven wat we in 2027 willen bereiken. Regionale samenwerking en participatiebeleid WerkSaam werkt in opdracht van zeven gemeenten en voert meerdere regelingen uit. Met de invoering van de Participatiewet in Balans wordt een goede samenwerking en afstemming met deze gemeenten en regionale partners nog belangrijker voor de kwaliteit van onze dienstverlening en een effectieve bedrijfsvoering. De komende jaren draagt WerkSaam bij aan de uitbreiding van de arbeidsmarktinfrastructuur, die het kabinet wil inrichten zodat niemand langs de zijlijn staat en iedereen die dat nodig heeft tijdig toegang krijgt tot passende ondersteuning.

Risicomanagement en toekomstbestendigheid Door de uitstroom van Wsw-medewerkers en een lagere financiering vanuit het Rijk voor beschut werkers, stond de toekomstbestendigheid van de leer-werkbedrijven onder druk. Hierdoor voorzagen we eerder een toekomstig begrotingstekort, zoals gepresenteerd in het kader van ‘WerkSaam 2028’. Om dit op te vangen is een bestemmingsreserve gevormd. Bij de meicirculaire 2025 zijn de Rijksmiddelen alsnog beschikbaar gekomen, en deze zijn verwerkt in de begroting 2027. Vanaf 2029 is de daarmee de begroting van WerkSaam weer structureel sluitend. Tot 2029 wordt de bestemmingsreserve ingezet om de leer-werkbedrijven toekomstbestendig te houden, zodat de dienstverlening voor cliënten op niveau blijft. Magnetische cultuur WerkSaam besteed veel aandacht aan de mensen voor wie we het doen maar een belangrijke pijler is ook de mensen met wie we het doen. Ons antwoord op de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt is het creëren van een magnetische cultuur. Dit is een cultuur die positief en fijn is voor medewerkers en waarvan anderen buiten de organisatie zeggen, daar wil ik ook bij horen. Dit krijgt onder andere vorm via de employee journey3.

We investeren daarom in een strategische personeelsplanning, in blijven leren en ontwikkelen, aandacht voor nieuwe ontwikkelingen zoals het gemak van ondersteuning van ICT-systemen en het vergroten van AI-geletterdheid, het voorkomen van verzuim, met aandacht voor mantelzorgtaken en werken aan een “Wij-WerkSaam programma”. Divers en inclusief, want dat maakt ons allemaal persoonlijk rijker en toegerust op onze maatschappelijke taak om te komen tot een inclusieve samenleving. Kwaliteit dienstverlening Wij meten de kwaliteit van onze dienstverlening op verschillende manieren. Zo doen wij mee aan de Divosa-benchmark en de benchmark van Cedris. Daaruit halen we leerpunten en waar nodig hebben we collegiaal overleg met soortgelijke organisaties. Daarnaast voeren we doorlopend cliënttevredenheidsonderzoek uit. De uitkomst van dit cliënttevredenheidsonderzoek is onderwerp

3 HR beleidsstuk gericht op alle contactvormen met medewerkers.

van gesprek in de afdelingsoverleggen. Onder de verschillende programma’s zijn diverse indicatoren opgenomen die inzicht geven in de kwaliteit van de dienstverlening.

Openbaarheidsparagraaf De Wet open overheid (Woo) is op 1 mei 2022 in werking getreden (ter vervanging van Wet openbaarheid van bestuur (Wob)). De algemene verplichtingen uit de Woo zijn: Het actief openbaar maken van documenten in elf verplichte informatiecategorieën. Het passief openbaar maken van documenten naar aanleiding van een Woo-verzoek. Een inspanningsverplichting om uit eigen beweging zoveel mogelijk de bij WerkSaam berustende informatie neergelegd in documenten voor iedereen openbaar te maken. Het op orde brengen van de informatiehuishouding. De wet kent een ruime overgangstermijn tot 1 mei 2027. Het plan voor implementatie van de Woo is volledig geïmplementeerd. WerkSaam werkt structureel aan het duurzaam toegankelijk en bereikbaar maken van de informatiehuishouding. De Woo bevestigt de verplichting, zoals eerder vastgelegd in de Archiefwet, dat overheidsorganisaties hun documenten in goede, geordende en toegankelijke staat moeten bewaren. WerkSaam geeft hier invulling aan door voortdurende aandacht voor inrichting, beheer en toegankelijkheid van informatie.

Paragraaf Verbonden partijen Verbonden partijen zijn rechtspersonen waarin WerkSaam een bestuurlijk én een financieel belang heeft. Bijvoorbeeld door een plaats in het bestuur of stemrecht en het hebben van aandelenkapitaal of het verstrekken van budget. De verbonden partijen helpen WerkSaam om haar eigen doelen te realiseren. WerkSaam heeft 1 verbonden partij: Westfriese Hoveniers B.V. Deze partij stelt WerkSaam in staat om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt bij reguliere werkgevers te plaatsen. Westfriese Hoveniers B.V. WerkSaam is voor 50% eigenaar van Westfriese Hoveniers B.V. Deze partij biedt groenvoorzieningswerkzaamheden aan en onderhoudt bedrijfsgroen voor diverse organisaties, bedrijven en gemeenten.

Financiële begroting In onderstaand overzicht is de ontwikkeling van de lasten en baten weergegeven. Financiële rapportage (bedragen × €1.000,-)

Realisatie

Begroting

2025

VJN

2026

Begroting 2026

Verschil

2027

(A )

(B )

(C)

(D)

(E = D - C)

Baten

39.862

39.936

40.703

40.392

-311

Lasten Totaal Arbeid

-30.371 9.491

-32.114 7.821

-33.297 7.406

-33.224 7.167

73 -238

Baten

63.480

64.444

66.441

66.875

434

Lasten Totaal Inkomensregelingen

-63.480 0

-64.444 0

-66.441 0

-66.875 0

-434 0

Baten

1.952

1.960

2.085

2.512

428

Lasten Totaal Plus extra en overige taken

-1.952 0

-1.960 0

-2.085 0

-2.512 0

-428 0

Baten

3.563

4.423

4.473

4.259

-214

-10.542 -6.979

-12.862 -8.439

-12.610 -8.137

-12.752 -8.493

-142 -356

Gerealiseerd totaal van baten en lasten

2.512

-618

-731

-1.326

-595

Toevoeging Reserve Arbeid

-1.713

Onttrekking Reserve Arbeid

295

470

583

1.178

595

Toevoeging Reserve Inkomensregelingen

Onttrekking Reserve Inkomensregelingen

Toevoeging Reserves Bedrijfsvoering

Onttrekking Reserves Bedrijfsvoering Totaal mutaties reserves

170 -1.248

148 618

148 731

148 1.326

0 595

Gerealiseerd resulaat

1.264

Lasten Totaal Bedrijfsvoering

Financiële rapportage

Realisatie

Begroting

2025 (bedragen × €1.000,-)

VJN

2026

Begroting 2026

Verschil

2027

(A )

(B )

(C)

(D)

Baten programma's

108.857

110.763

113.702

114.038

(E = D - C)

336

Lasten programma's Gerealiseerd totaal van baten en lasten

-106.345 2.512

-111.380 -618

-114.433 -731

-115.363 -1.326

-931 -595

Toevoeging Reserves

-1.713

Onttrekking Reserves Totaal mutaties reserves

465 -1.248

618 618

731 731

1.326 1.326

595 595

Gerealiseerd resulaat

1.264

Overzicht baten en lasten per programma meerjarig 2027-2030 Meerjarenbegroting per programma 2027

2028

2029

2030

(bedragen × €1.000,-)

Baten

40.392

41.394

41.112

41.165

Lasten Totaal arbeid

-33.224 7.167

-33.462 7.932

-33.177 7.935

-32.844 8.320

Baten

66.875

Lasten Totaal inkomensregelingen

-66.875 -

Baten Lasten Totaal overhead

4.259

-12.752 -8.493

Baten

2.512

Lasten Totaal Plus extra en overige taken

-2.512 -

691

427

571

263

-635

-134

Mutatie Reserve toekomstbest. Infr.

635

134

-13

-91

Geraamd Resultaat / taakstelling

Mutatie Reserves Geraamd totaal van baten en lasten excl. Mut. Res. Toekomstbest. Infr.

Toelichting op het verloop van baten en lasten Er wordt meerjarig geen indexering toegepast. Dit is conform de werkwijze bij de meeste deelnemende gemeenten. De baten en lasten van het programma arbeid wijzigen door de uitkering van het Rijk voor re-integratie en Wsw. Deze uitkering beweegt mee met de verwachte stijging van de doelgroepen die begeleiding nodig hebben in hun werk en de daling van de Wsw baten omdat het aantal Wsw-medewerkers daalt. De cijfers zijn gebaseerd op de septembercirculaire 2025. Daarnaast is dalende trend in het bedrijfsresultaat verwerkt als gevolg van de terugloop van het aantal Wsw’ers. De overige baten en lasten blijven gelijk. Reserves en voorzieningen Overzicht van mutaties reserves (x € 1.000)

ToeBeginsaldo voeging aan 2027 reserves

Onttrekking aan reserves

Eindsaldo 2027

Bestemmingsres. re-integratiegelden

1.186

-373

812

Bestemmingsres. Project subsidies

499

-170

329

Bestemmingsres. Toekomstbestendige infrastructuur

2.235

-635

1.601

Programma Arbeidsparticipatie

3.919

-1.178

2.742

Algemene reserve

1.303

Bestemmingsreserve huisvesting

2.412

-148

2.264

Programma Bedrijfsvoering

3.715

-148

3.567

7.635

-1.326

6.309

Voor de bestemmingsreserve Re-integratiegelden is in 2024 besloten het maximum te stellen op het beschikbare jaarbudget voor re-integratiemiddelen (€ 1.677.000).

Meerjarig

In 2026 wordt er een bedrag van € 941.000 uitgekeerd aan de gemeenten. De Algemene Reserve is op dit moment namelijk hoger dan het afgesproken maximum. Dit maximum is lager geworden door een aanpassing in de berekening. Het uit te keren bedrag wordt verwerkt als een vermogensmutatie en is dus niet zichtbaar in de baten en lasten.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16994494/1