Document · PDF

6.a Jaarrekening 2023 OD NHN concept

Gemeenteraad 1 juli 2024, gemeente DrechterlandBij agendapunt: Zienswijze jaarrekeningen en begrotingen GR’en (2024-32)24.412 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Pagina 24 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN meerdere gemeentes ondersteund in het vooronderzoek en samenstellen van een bedrijvenlijst voor integrale controledagen. Alle medewerkers van Toezicht en Handhaving hebben in samenwerking met andere handhavingsorganisaties een cursus ‘Herkennen van drugslabs’ gevolgd en samen met de andere omgevingsdiensten en de politie zijn protocollen opgesteld hoe om te gaan met dumpingen van drugsafval. Het dumpen van drugsafval kan grote gevolgen hebben op de leefomgeving en financiële gevolgen voor de eigenaar van de grond waarop de dumping heeft plaatsgevonden. Beperking van beide gevolgen heeft een hoge prioriteit. In 2023 is de OD NHN in totaal 25 keer betrokken geweest bij druggerelateerde zaken, dit varieert van dumpingen van chemisch drugsafval tot productielocaties en het dumpen van lachgascilinders.

Pagina 25 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN

1.4 Wat heeft het gekost? Tabel 1.4.1: Baten en lasten (bedragen * € 1.000) OD Uitvoeringstaken

Realisatie 2022

Begroting 2023

Realisatie 2023

Totale baten

14.888

12.591

15.821

Totale lasten

13.409

12.591

16.263

Saldo van baten en lasten

1.478

-442

1.113

1.488

671

Mutaties in reserves Resultaat

1.5 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb, onvoorzien en rente Tabel 1.5.1: Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting (vpb), onvoorzien en rente (volgens vernieuwde BBV) 2023

Baten

Programma 1 Milieutaken Algemene dekkingsmiddelen Overhead Heffing VPB (vrijgesteld) Bedrag onvoorzien Rente Saldo van baten en lasten Mutaties in reserves Resultaat

Pagina 26 van 77

Lasten

Saldo

15.416

11.257

4.159

4.848

-4.775

174

15.663

16.106

-442

1.113

16.777

16.106

671

Jaarstukken 2023 OD NHN

PROGRAMMA 2 VTH-PLUSTAKEN 2.1 Algemene doelstellingen Voor de provincie Noord-Holland voeren we zogenaamde ‘provinciale plustaken’ uit. Hieronder vallen de vergunningverlening bodem voor de eigen regio, de handhaving van de provinciale wegen en vaarwegen en de vergunningverlening en handhaving op het gebied van badinrichtingen en zwemlocaties. Tezamen met de Nalevingsstrategie omgevingsrecht en het sectorale beleid (zoals beleidsnota’s, milieubeleidsplan en watervisie) vormt het Handhavingsuitvoeringsprogramma provinciale plustaken het beleidsmatige kader voor de uitvoering van de plustaken. In de nalevingsstrategie is de strategie en werkwijze vastgelegd voor de provinciale handhavingstaken. Deze strategie geldt voor alle beleidsterreinen waar de provincie bevoegd is tot handhaving en dus ook voor de provinciale plustaken in het uitvoeringsprogramma. De OD NHN voert ook de natuurbeschermingstaken uit. De taken die behoren bij het verlenen van besluiten onder de Wet natuurbescherming en het toezicht en de handhaving daarvan, voert de OD NHN uit voor het gehele grondgebied van de provincie Noord-Holland. Daarnaast voeren we voor de provincie Noord-Holland taken uit op het gebied van de Natuurschoonwet.

2.2 Uitgelicht

2.2.1 PAS-meldingen In totaal hebben 238 Noord-Hollandse bedrijven een melding gedaan ten tijde van de PAS. Van deze 238 meldingen zijn er 167 legalisatieverzoeken ingediend bij provincie Noord-Holland. Alle legalisatieverzoeken zijn inmiddels minimaal éénmaal beoordeeld. Deze legalisatieverzoeken vallen uiteen in drie categorieën: • Onterecht verzoek, geen terechte PAS-melding, • Verzoek waarbij er mogelijk intern gesaldeerd kan worden en • Verzoek waarbij er extern gesaldeerd moet worden met de door de rijksoverheid beschikbaar gestelde ruimte. Bij het verder verwerken van deze verzoeken worden we nu vooral beperkt doordat de beoordelingscriteria door het Rijk worden gewijzigd. Dit geldt met name wanneer een dossier in aanmerking komt voor legalisatie. Daarnaast spelen, net als bij reguliere aanvragen, onduidelijkheid – al dan niet naar aanleiding van jurisprudentie – over de emissiefactoren behorende bij emissiearme stalsystemen, de bewijslast voor beweiden, de toetsing voor het melden van bestaande situaties en de emissies behorende bij mestopslagen een rol. Dit heeft effect op de uitvoerbaarheid en resulteert in het feit dat de behandeling van meerdere legalisatieverzoeken nu stilligt vanwege de onduidelijkheid. De afronding van een aantal legalisatieverzoeken is dan ook maatwerk en kost veel tijd.

Dat resulteert in meer uren voordat het uiteindelijk resulteert in een eindproduct. De 71 bedrijven, die wel een PAS-melding hebben gedaan maar geen verzoek tot legalisatie hebben ingediend, deden dat hoofdzakelijk omdat het niet meer nodig is. Deze bedrijven kunnen intern salderen, hebben ondertussen een natuurvergunning gekregen of zijn gestopt.

2.2.2 Woningbouw Het is nog altijd van belang om de woningbouw in Nederland te versnellen vanwege de hoge woningnood. Daarbij speelt zowel soortenbescherming, gebiedsbescherming als stikstof binnen de Wet natuurbescherming een rol. Wanneer er – binnen de geldende mogelijkheden – intern gesaldeerd wordt, kunnen plannen vaak doorgaan. Extern salderen is nog altijd lastig, de stikstofbanken zijn nog niet (voldoende) gevuld waardoor er weinig externe ruimte beschikbaar is voor woningbouwplannen.

Pagina 27 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN

2.2.3 Verduurzaming bestaande woningvoorraad Diverse gemeenten binnen en buiten de regio Noord-Holland Noord verstrekken subsidies voor het naisoleren van de bestaande woningvoorraad. Door de recente gascrisis heeft dit nog een extra impuls gekregen. Het na-isoleren kan echter negatieve effecten opleveren voor beschermde dieren die in deze gebouwen leven. De OD NHN is via een aantal sporen bezig om deze effecten te proberen te minimaliseren. Ten eerste is er natuurlijk het reguliere ontheffingentraject. Daarnaast zijn we in nauwe samenwerking met de provincie bezig met het opzetten van gerichte soortenmanagementplannen (SMP's) om het gemeenten en hun inwoners makkelijker te maken om bij isolatiemaatregelen toch rekening te houden met beschermde soorten.

2.2.4 Overig Diverse natuurdossiers domineerden de media en het politieke debat in 2023. De OD NHN steekt hier veel tijd in. Niet alleen als het gaat om de inhoud maar ook als het gaat om de beantwoording van raads- en Statenvragen, persvragen en Woo-verzoeken. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om de cacaoindustrie, grote en kleinere biomassacentrales, Circuitpark Zandvoort en Tata Steel. Het zijn belangrijke dossiers waarop de OD NHN veel inzet pleegt en nauw samenwerkt met de ketenpartners en de andere omgevingsdiensten in de regio.

Pagina 28 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN

2.3 Wat heeft de OD NHN bereikt?

2.3.1 VTH-plustaak Wbb-vergunningverlening Wat wilde de OD NHN bereiken? Het voorkomen van nieuwe bodem- en grondwaterverontreinigingen en het saneren en/of beheren van de verontreinigde ondergrond. De ambitie is een duurzame bodemkwaliteit in Noord-Holland waarbij zich geen risico’s voordoen voor de gezondheid en het milieu, waaronder planten en dieren. Wat heeft de OD NHN daarvoor gedaan? De provincie was in 2023 (nog) bevoegd gezag op basis van de Wet bodembescherming (Wbb). De taak vergunningverlening Wet bodembeheer (Wbb) is overgedragen aan de OD NHN. Dit houdt in dat de OD NHN (in mandaat) verantwoordelijk is voor de realisatie van de bodemsaneringsoperatie in NoordHolland Noord. Dit was met uitzondering van de ‘rechtstreekse gemeente’ Alkmaar. Per 1 januari 2021 zijn deze taken ook aan de OD NHN overgedragen. Vanuit deze rol beoordeelt de OD NHN de ernst en spoed van bodemverontreiniging en legt deze vast in beschikkingen. Ook beoordeelt de OD NHN saneringsplannen, saneringsevaluaties en nazorgplannen. De OD NHN voerde de volgende taken uit in 2023: • Het beoordelen en toetsen van aanvragen, meldingen, bodemonderzoeken en (sanerings)plannen in relatie tot de Wet bodembescherming. • Het actueel houden van het bodeminformatiesysteem. • Het opstellen van adviezen, beoordelingen en beschikkingen in relatie tot de Wet bodembescherming.

• Het bewaken en bijsturen van de procedures en de uitvoering van taken binnen de geldende termijnen. • Het bewaken en bevorderen van de uitvoering en samenhang met betrekking tot de toepassing van de regelgeving en richtlijnen op het gebied van de Wet bodembescherming. • Het adviseren (zowel de interne organisatie als externen) over producten, procedures en bevindingen op het gebied van de Wet bodembescherming. Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. Parallel aan de invoering van de Omgevingswet is in 2023 een beleidsvernieuwing op het gebied van bodem doorgevoerd. Deze beleidsvernieuwing heeft een verschuiving van taken tussen de provincie Noord-Holland en gemeenten met zich meegebracht. Deze overdracht van de bevoegd gezag-taken Wet bodembescherming is geregeld binnen het project ‘Warme overdracht’.

2.3.2 VTH-plustaak Natuurbescherming Wat wilde de OD NHN bereiken? Door het op een adequate, professionele en transparante wijze uitvoeren van het vergunningenproces van de groene wetgeving draagt de OD NHN bij aan: a. het beschermen en ontwikkelen van de natuur, mede vanwege de intrinsieke waarde, en het behouden en herstellen van de biologische diversiteit; b. het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de natuur ter vervulling van maatschappelijke functies, en c. het verzekeren van een samenhangend beleid gericht op het behoud en beheer van waardevolle landschappen, vanwege hun bijdrage aan de biologische diversiteit en hun cultuurhistorische betekenis, mede ter vervulling van maatschappelijke functies.

Pagina 29 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN Wat heeft de OD NHN daarvoor gedaan? In 2023 heeft de focus grotendeels gelegen op de aanpak van de landelijke stikstofproblematiek en het na-isoleren van woningen. Voor de vergunningverlening op het gebied van stikstof is echter nog veel onduidelijkheid over het te volgen beleid, jurisprudentie en de wetgeving. Daardoor is het verlenen van vergunningen nog altijd complex, wat per dossier meer inzet vraagt. Voor de Wet natuurbescherming, de Natuurschoonwet en de Provinciale milieuverordening (onderdeel stiltegebieden) voerde de afdeling Regulering Leefomgeving, team Natuur met ongeveer 30 medewerkers in 2023 de volgende taken uit: • Vergunningen verlenen in relatie tot de bescherming van Natura 2000-gebieden, o.a. bij stikstofeffecten en/of overige effecten. • Ontheffing verlenen in het kader van soortenbescherming ruimtelijke ingrepen, bestendig beheer, populatiebeheer en schadebestrijding, opvang wilde inheemse diersoorten (dierenopvang), onderzoek en educatie en/of tijdelijke natuur alsook in het kader van vellen houtopstanden (ontheffing wachtverplichting en compensatie). • Afgeven Verklaringen van geen bedenkingen (vvgb) in relatie tot omgevingsvergunningen. • Meldingen afhandelen bij vellen van houtopstanden, in het kader van gedragscodes. • Advisering aan de provincie bij het goedkeuren en wijzigen van N-2000 -en faunabeheerplannen.

• Advisering aan de provincie in het algemeen, bijvoorbeeld over vrijstellingen of het sluiten van de jacht. • Advisering aan de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) op grond van de Natuurschoonwet. • Verlenen van ontheffing op grond van de Provinciale milieuverordening in het kader van stiltegebieden. • Adviezen verstrekken en het beantwoorden van vragen in het kader van de Wet natuurbescherming voor derden, bijvoorbeeld particulieren of bedrijven. • Voorlichten van gemeenten over de Wet natuurbescherming. • OD NHN als werkgever onder de aandacht brengen van ‘groene’ schoolverlaters. Om beleid en uitvoering goed op elkaar af te stemmen, is er regelmatig overleg tussen de diverse beleidsmedewerkers en de juristen van de provincie Noord-Holland en het team Natuurbescherming van de OD NHN. Daarnaast besprak de OD NHN periodiek de risicodossiers en aandachtdossiers met de gedeputeerde.

2.3.3 VTH-plustaak Zwemwater Wat wilde de OD NHN bereiken? Met de inzet van onze deskundige medewerkers bereiken wij dat de zwem- en badinrichtingen een veilige en hygiënische omgeving zijn voor alle gebruikers en dat deze voldoen aan de Wet hygiëne en veiligheid badinrichtingen en zwemlocaties (Whvbz). Wat heeft de OD NHN daarvoor gedaan? Wij voeren binnen de gehele provincie Noord-Holland de volgende taken uit: • • •

Het beoordelen van meldingen in het kader van de Whvbz, Het opstellen van nadere voorschriften in het kader van de Whvbz en Het behandelen van aangevraagde ontheffingen op het gebied van de Whvbz.

Binnen de OD-organisatie zijn de producten en werkprocessen beschreven en vastgelegd. De ontwikkelde sjablonen en digitale checklists worden onderhouden en zijn doorontwikkeld. Dit bevordert een uniforme werkwijze. De producten zijn via vaste procedures met termijnbewaking en werkinstructies uniform en binnen de gestelde termijnen geleverd.

Pagina 30 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN In een multidisciplinair team van vergunningverleners, toezichthouders, communicatieadviseurs en juristen vindt regelmatig technisch overleg plaats. Daarin is kennis gedeeld en wordt nieuwe of gewijzigde wetgeving besproken. De consequentie voor onze producten en diensten wordt zo beoordeeld. Gedane meldingen worden op juistheid, volledigheid integraal beoordeeld. In afstemming met de provincie worden zo nodig maatwerkvoorschriften opgesteld. Ook stappen we naar voren en zijn we landelijk meer en meer in beeld als partner bij de uitvoering van de Whvbz, onder andere via het Deskundigenberaad zwemwater en het overleg met de Verenigde Technici Zwemwater. Tot slot zijn wij adviespartner voor de branche.

2.3.4 VTH-plustaak Toezicht en Handhaving Wat wilde de OD NHN bereiken? Met het toezicht dat de OD NHN uitvoert streven we naar een optimale bekendheid en bewustwording van de geldende regelgeving en het doel daarachter, met als effect een verhoogde mate van naleving van die regelgeving en vermindering van het aantal terechte incidenten, klachten en handhavingsverzoeken. Handhaving wordt op een open, eenduidige en voortvarende wijze uitgevoerd waardoor er een gevoel van veiligheid bij de burger, een verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving en versterking van het vertrouwen in de overheid bij de uitvoering van haar taken wordt nagestreefd. Ook dragen we bij aan het beschermen, beheren en ontwikkelen van de natuur en het behouden en herstellen van de biologische diversiteit. Wat heeft de OD NHN daarvoor gedaan? In 2023 heeft de focus grotendeels gelegen op de aanpak van de landelijke stikstofproblematiek, het na-isoleren van woningen en een aantal grote langlopende projecten zoals Circuitpark Zandvoort, nieuwbouwproject Bloemendalerpolder en Markermeerdijken. Hierbij wordt vaak nauw samengewerkt met verschillende handhavingspartners en belanghebbenden (andere omgevingsdiensten, gemeente, politie en stichtingen).

Ook hebben we in 2023 de focus gelegd op het voorlichten en informeren van diverse partners (gemeenten, Wildbeheereenheden, Koninklijke Marine, e.d.) en zijn we een samenwerking aangegaan met de ecologen van de gemeente Amsterdam op het gebied van soortenbescherming.

Pagina 31 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN Voor de Wet natuurbescherming, de Provinciale milieuverordening (onderdeel stiltegebieden), de Wet Hygiëne en veiligheid badinrichtingen en zwemgelegenheden en het taakveld Wegen en vaarwegen voerde de afdeling Toezicht en handhaving, team provinciale handhavingstaken, met ongeveer 27 medewerkers in 2023 de volgende taken uit: •

• •

•

• • • • •

• • •

Toezicht en handhaving bij badinrichtingen en zwemgelegenheden: de wettelijke voorschriften worden door de bezochte inrichtingen en locaties op zo’n manier nageleefd dat de kwaliteit van de leefomgeving (veiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid) optimaal wordt bevorderd. Toezicht en handhaving in relatie tot bescherming van Natura 2000-gebieden, stikstof en/of overige effecten. Toezicht en handhaving van wettelijke verboden in het kader van soortenbescherming ruimtelijke ingrepen, vellen houtopstanden (wachtverplichting en compensatie), bestendig beheer, populatiebeheer en schadebestrijding. In beperkte mate toezicht en handhaving op grond van de Provinciale milieuverordening in het kader van stiltegebieden. Advisering van de provincie bij het goedkeuren en wijzigen van Natura 2000- en faunabeheerplannen. Advisering van de provincie in het algemeen, bijvoorbeeld over vrijstellingen of het sluiten van de jacht. Handhaving en advisering ter bevordering van een veilige en goede doorstroom op de provinciale wegen en vaarwegen. Handhavingsverzoeken: de besluiten over verzoeken tot handhaving voldoen aan de weten regelgeving, zijn opgesteld met inachtneming van jurisprudentie en kunnen de rechterlijke toets doorstaan. 24-uurs bereikbaarheid zwemwater bij calamiteiten en klachten: het reageren op klachten en het afhandelen daarvan en het voorkomen van onveilige situaties.

Milieuvluchten: regelmatig milieuvluchten uitvoeren over bedrijven en locaties in het vrije veld zodat overtredingen worden verminderd en situaties beter in beeld kunnen worden gebracht. Dronevluchten: regelmatig dronevluchten uitvoeren om situaties goed in beeld te krijgen en daardoor overtredingen te kunnen stoppen en verminderen. Afgegeven ontheffingen, vergunningen, maatwerkvoorschriften, vvgb’s en positieve weigeringen gecontroleerd op handhaafbaarheid en uitvoerbaarheid. Adviezen verstrekken en het beantwoorden van vragen in het kader van de Wet natuurbescherming en de Whvbz voor derden, bijvoorbeeld aan particulieren, bedrijven en gemeenten. Behandelen, onderzoeken en afhandelen van binnengekomen klachten. Voorlichten van gemeenten, wildbeheereenheden en andere belanghebbenden over de Wet natuurbescherming. OD NHN als werkgever onder de aandacht brengen bij ‘groene’ schoolverlaters.

Om de uitvoering optimaal te laten verlopen is een goede afstemming noodzakelijk. Er is regelmatig overleg geweest tussen de afdelingen onderling (regulering, juristen en handhaving), de beleidsafdelingen van provincie Noord-Holland en andere externe handhavingspartners. Dit om kennis te delen, zaken te bespreken en elkaar adviezen te kunnen geven. Ook is er periodiek overleg geweest met de gedeputeerde waarin risico- en aandachtdossiers werden besproken.

Pagina 32 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN

2.4 Wat heeft het gekost? Tabel 2.4.1: Baten en lasten (bedragen * € 1.000) OD Uitvoeringstaken

Realisatie 2022

Begroting 2023

Realisatie 2023

Totale baten

8.210

9.041

9.300

Totale lasten

8.713

9.041

8.921

Saldo van baten en lasten

-503

379

Mutaties in reserves

125

692

Resultaat

-378

1.071

2.5 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb, onvoorzien en rente Tabel 2.5.1: Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting (vpb), onvoorzien en rente 2023

Baten

Programma 2 VTH plustaken

Lasten

9.300

Algemene dekkingsmiddelen Overhead Heffing VPB (vrijgesteld) Bedrag onvoorzien Rente Saldo van baten en lasten Mutaties in reserves Resultaat

Pagina 33 van 77

Saldo

5.992

3.308

3.087

-3.040

111

9.458

9.079

379

692

10.150

9.079

1.071

Jaarstukken 2023 OD NHN

PARAGRAFEN In het Besluit begroting en verantwoording (BBV) staat welke paragrafen provincies en gemeenten moeten opnemen in hun jaarstukken. De paragrafen ‘lokale heffingen’, ‘onderhoud kapitaalgoederen’, ‘verbonden partijen’ en ‘grondbeleid’ zijn op de OD NHN niet van toepassing. De overige paragrafen worden hieronder toegelicht.

3.1 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen geeft aan in welke mate de OD NHN in staat is bedrijfsmatige tegenvallers met financiële consequentie(s) op te vangen. Aangezien alle structurele kosten, voor zover te voorzien, zijn opgenomen in de begroting, is het weerstandsvermogen vooral bedoeld voor het opvangen van risico’s. In de gemeenschappelijke regeling is opgenomen dat de deelnemende gemeenten en de provincie, na besluit van het algemeen bestuur, uiteindelijk bijdragen in een eventueel exploitatietekort van de OD NHN. De deelnemers zijn verantwoordelijk voor de continuïteit en zij staan garant dat de OD NHN over voldoende middelen beschikt om aan al zijn verplichtingen tegenover derden te kunnen voldoen. Daarmee is de continuïteit van de organisatie gewaarborgd. Het beleid rond weerstandvermogen en risicobeheersing is vastgelegd in de Nota weerstandsvermogen en risicobeheersing, die op 15 december 2014 is vastgesteld door het algemeen bestuur. Deze paragraaf bevat: Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; Een inventarisatie van de risico’s; Het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s Benodigde weerstandscapaciteit De kengetallen: o Netto schuldquote; o Solvabiliteitsratio; en o Structurele exploitatieruimte; Een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie.

3.3.1 Weerstandscapaciteit De definitie van weerstandscapaciteit volgens het BBV is: De middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Te denken valt hierbij aan: het vrij besteedbare deel van de algemene reserve, onbenutte belastingcapaciteit en stille reserves. Onderscheid kan worden gemaakt in incidentele en structurele weerstandscapaciteit. Met het eerste wordt bedoeld: het vermogen om eenmalige tegenvallers op te vangen. Deze capaciteit moet worden gezocht in de vermogenssfeer, meer specifiek: in de reserves. Met structurele weerstandscapaciteit worden die middelen bedoeld die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande taken. Dit moet worden gezocht in de exploitatiesfeer. De deelnemende gemeenten hebben met de notitie ‘Uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen’ als richtlijn bepaald dat de algemene reserve niet groter mag zijn dan 2,5% van de lasten. Ultimo 2023 is de stand van de algemene reserve € 339.000. De lasten in de jaarrekening 2023 rondom milieutaken zijn € 16.263.000. Er zal geen storting in de algemene reserve plaatsvinden zonder specifiek besluit van het algemeen bestuur.

In artikel 3 van de Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen (FUGR) staat dat het algemeen bestuur kan besluiten van dit percentage positief of negatief af te wijken.

Pagina 34 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN 3.3.2 Inventarisatie risico’s Risico’s kunnen een externe of interne oorzaak hebben. Externe risico’s zijn toe te schrijven aan de ontwikkelingen op regionaal, provinciaal of landelijk niveau. De interne risico’s hangen hiermee samen of kunnen gericht zijn op de bedrijfsvoering. Totaaloverzicht met bestaande risico’s per 31 december 2023: (bedragen * € 1.000) RISICO’S Nr. Risico

Effect

Claims

Datalek van geregistreerde gegevens

3 4

Weerstandscapaciteit

E/I

Kans

Impact

exploitatienadeel

0,5

500

exploitatienadeel

0,1

800

Aanbestedingsrisico’s

exploitatienadeel

0,5

250

125

Projecten ten laste van het rekeningresultaat

exploitatienadeel

0,5

100

Totaal

250

50 505

De benodigde weerstandcapaciteit per risico wordt bepaald door de vermenigvuldiging van de kans maal de financiële impact. 1. Claims In 2023 heeft de OD NHN geen claims ontvangen. 2. Datalek van geregistreerde gegevens In 2023 hebben we vijf datalekmeldingen ontvangen, waarvan er vijf geen datalek waren omdat er geen persoonsgegevens zijn gelekt waarop de AVG van toepassing is. In 2023 heeft de OD geen boete gekregen voor het lekken van data. 3. Aanbestedingsrisico’s De afgelopen en komende periode zijn er diverse Europese aanbestedingen. Aanbesteden biedt in beginsel optimale mogelijkheden om de beste prijs-kwaliteitverhouding te behalen. Het opnieuw aanbesteden brengt echter ook financiële risico’s met zich mee. Zie ook het onderdeel rechtmatigheid in de paragraaf bedrijfsvoering. 4. Projecten ten laste van het rekeningresultaat In de financiële uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen (FUGR) staat vermeld dat begrotingswijzigingen (tussentijdse vraag om extra financiële middelen) niet wenselijk zijn. In 2023 heeft de OD NHN extra middelen uitgegeven met betrekking tot PAS-meldingen (stikstof). Voor zover deze kosten niet door het rekeningresultaat gedekt worden, worden deze kosten via het rekeningresultaat gedekt door een onttrekking uit de bestemmingsreserve VTH-plustaken. Er is in 2023 geen dekking nodig geweest uit de reserve voor stikstof.

Pagina 35 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN 3.3.3 Benodigde weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit wordt gevormd op basis van een inventarisatie en waardering van de risico’s, zoals vastgesteld in de Nota weerstandsvermogen en risicobeheersing. De totaal benodigde weerstandscapaciteit is € 505.000. De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit, kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen =

€ 339.000 =

Benodigde weerstandscapaciteit

= 0,67 € 505.000

Uitgaande van de stand van de algemene reserve ultimo 2023 van € 339.00 is dit onvoldoende om de bestaande risico’s te dekken. De normtabel is ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit Twente. Het biedt een waardering van de berekende ratio:

Weerstandsnorm Waarderingscijfer A B C D E F

Ratio >2.0 1.4-2.0 1.0-1.4 0.8-1.0 0.6-0.8 <0.6

Betekenis uitstekend ruim voldoende voldoende matig onvoldoende ruim onvoldoende

De ratio voor de OD NHN valt in de klasse E. Dit duidt op onvoldoende weerstandsvermogen. De deelnemende gemeenten hebben met de notitie ‘Uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen’ als richtlijn bepaald dat de algemene reserve niet groter mag zijn dan 2,5% van de lasten. Daar staat tegenover dat de deelnemers garant staan dat de OD NHN over voldoende middelen beschikt om aan al zijn verplichtingen tegenover derden te kunnen voldoen. Kengetallen financiële positie Op 15 mei 2015 is een besluit tot wijziging van het BBV vastgesteld. Gezien het stijgende belang van toekomstbestendigheid van lokale overheden moet in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een verplichte basis set van vijf financiële kengetallen opgenomen worden. Het opnemen van kentallen past in het streven naar meer transparantie en inzicht in de financiële positie. Voor de OD NHN waren de volgende drie kengetallen van toepassing: a. Netto schuldquote: geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen; b. Solvabiliteitsratio: geeft inzicht in de mate waarin de organisatie in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen (eigen vermogen als percentage van het totale balanstotaal); c. Structurele exploitatieruimte: is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte er is om de eigen lasten te kunnen dragen. Jaarrekening 2023 Kengetallen A B C D

Netto schuldquote Netto schuldquota gecorrigeerd voor verstrekte leningen Solvabiliteitsrisico Structurele exploitatieruimte

Pagina 36 van 77

Verloop van de kengetallen % Rekening Begroting Rekening 2022 2023 2023 Ratio Ratio Ratio -17,75 -3,06 -14,18 -17,75 -3,06 -14,18 46,84 17,44 41,77 1,90 0,00 -0,37

Jaarstukken 2023 OD NHN Toelichting ratio’s Netto schuldquote Hoe lager het percentage, hoe beter. Met een netto schuldquote <90% valt de OD NHN dan ook in de minst risicovolle categorie. De OD NHN heeft zelfs een negatief percentage. Dit wordt veroorzaakt doordat de financiële middelen hoger zijn dan de schulden. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen is gelijk aan het kengetal voor de netto schuldquote. Bij de OD NHN is geen sprake van verstrekte leningen. Solvabiliteitsratio Hoe hoger dit percentage, hoe beter. Een hoge ratio betekent dat de organisatie relatief veel eigen vermogen heeft en goed in staat is om aan de financiële verplichtingen te voldoen. Met een percentage >50% valt de OD NHN in de minst risicovolle categorie. Door het positieve resultaat is het eigen vermogen toegenomen en is het percentage hoger dan begroot. Structurele exploitatieruimte Hoe hoger dit percentage, hoe beter. Een percentage boven de 0% valt in de categorie die het minst risicovol is. De OD heeft op dit moment onvoldoende structurele baten om de structurele lasten te dekken. Dit komt omdat de aanvullende bijdrage van de gemeenten nog niet als structureel aangemerkt worden, terwijl veel werkzaamheden worden uitgevoerd door eigen personeel. Op basis van de bovengenoemde kengetallen kan geconcludeerd worden dat de financiële positie van de OD NHN goed is.

Pagina 37 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN

3.2 Paragraaf Financiering Op basis van artikel 13 van het BBV bevat deze paragraaf in ieder geval de beleidsvoornemens voor het risicobeheer van de financieringsportefeuille en geeft inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte. Voor de OD NHN betekent dit dat in de financieringsparagraaf de ontwikkelingen worden aangegeven rond de rentevisie, de ontwikkelingen rond de renterisiconorm, de kasgeldlimiet, de verwachte toe- en/of afname van geldleningen of uitzettingen en het verdere beleid rondom treasury. De financieringsparagraaf in samenhang met het in artikel 212 van de Gemeentewet voorgeschreven treasurystatuut vormt een belangrijk instrument in het transparant maken, en daarmee voor het sturen, beheersen en controleren, van de financieringsfunctie. Het treasurystatuut is door het algemeen bestuur op 9 maart 2022 vastgesteld.

3.2.1 Rentevisie De OD NHN heeft een rekening courant faciliteit bij de BNG, ter grootte van € 500.000.

3.2.2 Risicobeheer Dit onderdeel geeft een inschatting van de financieringsrisico’s die de OD NHN kan lopen. Onder risico’s wordt verstaan koers- en valutarisico’s en de risico’s ten aanzien van de rente.

3.2.3 Koers- en valutarisico’s De OD NHN heeft geen financiële producten met een koersrisico en bezit geen vreemde valuta. Daardoor is er geen sprake van koers- en valutarisico’s.

3.2.4 Renterisicobeheer Het renterisicobeheer is het beheersen van risico’s die voortvloeien uit de mogelijkheid dat de rentelasten van het vreemd vermogen hoger en/of de renteopbrengsten van uitgezette geldmiddelen lager worden dan geraamd. De OD NHN heeft momenteel geen lening afgesloten. De Wet fido hanteert hiervoor de renterisiconorm en de kasgeldlimiet. De wet normeert via percentages het maximale risico dat mag worden gelopen op de vaste (renterisiconorm) en de netto vlottende schuld (kasgeldlimiet). Renterisiconorm De kasgeldlimiet en de renterisiconorm hebben allebei als doel de lening portefeuille van decentrale overheden te behoeden voor een onverantwoord grote gevoeligheid voor rentefluctuaties. Ze stellen dus een grens aan de structuur van de leningen, niet aan de hoogte. De renterisiconorm betreft leningen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer (lange leningen, lang geld). Op basis van artikel 6 van de Wet fido mag het renterisico op de vaste schuld de renterisiconorm niet overschrijden. De renterisiconorm houdt in dat de aflossingen en renteherzieningen van de bestaande geldleningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal, zijnde de totale lasten.

Pagina 38 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN Tabel 3.2.1: Renterisiconorm

Renterisiconorm

* € 1.000

Begrotingstotaal

21.632

Renterisiconorm 20%

4.326

Aflossing en renteherziening Ruimte

4.326

Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet richt zich op leningen met een rente typische looptijd van maximaal een jaar (ook wel korte leningen, of kort geld genoemd). De kasgeldlimiet stelt dat de gemiddelde netto vlottende schuld in een bepaald kwartaal niet hoger mag zijn dan een wettelijk bepaald percentage van het begrotingstotaal. De kasgeldlimiet bedraagt voor gemeenschappelijke regelingen 8,2% van het begrotingstotaal. Overschrijdt een overheid de kasgeldlimiet meer dan twee opeenvolgende kwartalen? Dan moet de toezichthouder op de hoogte worden gesteld. Vervolgens wordt de overheidsorganisatie geacht een plan op te stellen dat aangeeft hoe zij weer aan de kasgeldlimiet gaat voldoen. De OD NHN heeft in 2022 geen overschrijdingen. Tabel 3.2.2: Kasgeldlimiet

Kasgeldlimiet

kwartalen in 2023 (* € 1.000) 1e

Begrotingstotaal

21.632

Toegestane kasgeldlimiet (8,2% van (1))

1.774

Vlottende korte schulden

-5.769

-239

224

6.072

Vlottende middelen

-482

-660

124

9.365

Totaal netto-vlottende schuld = (3 - 4)

-5.287

421

100

-3.294

Toegestane kasgeldlimiet (2)

1.774

Ruimte (+) Overschrijding (-) = (2 – 5)

7.061

1.353

1.674

5.067

Toets kasgeldlimiet 5

Pagina 39 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN

3.3 Paragraaf Bedrijfsvoering

3.3.1 Inleiding De paragraaf bedrijfsvoering beschrijft hoe OD NHN de eigen bedrijfsprocessen, die nodig zijn om de beleidsdoelstelling te realiseren, beheerst en aanstuurt. Het gaat om de algemene bedrijfsvoering en organisatiebrede opgaven en initiatieven. De paragraaf bedrijfsvoering gaat specifiek in op: de stand van zaken en de beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering; een toelichting op alle afwijkingen in rechtmatigheid, die in de rechtmatigheidsverantwoording zijn opgenomen, voor zover deze de rapportagegrens, zoals bedoeld in artikel 10 van de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie Omgevingsdienst Noord-Holland Noord 2023 overschrijden; een overzicht van en toelichting op niet-financiële onrechtmatigheden in verband met het niet naleven van bepalingen in de Wet financiering decentrale overheden en de bijbehorende ministeriële regelingen, als deze voorkomen; rapportage van het veelvuldig niet naleven van normen uit de gids proportionaliteit en/of slechte documentatie of naleving hiervan, als deze voorkomen; geconstateerde fraude door eigen medewerkers, als dit voorkomt. Met ingang van de jaarrekening 2023 moet het dagelijks bestuur (DB) verantwoording afleggen over rechtmatigheidsafwijkingen in de paragraaf bedrijfsvoering.

De rechtsmatigheidsverantwoording heeft betrekking op drie criteria: begrotingscriterium2, voorwaardencriterium3 en misbruik en oneigenlijk gebruik criterium4. Het gaat hierbij om afwijkingen die geconstateerd zijn.

3.3.2 Rechtmatigheidsverantwoording De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten en de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het dagelijks bestuur toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten ende balansmutaties in overeenstemming zijn met door het algemeen bestuur (AB) vastgestelde kaders zoals de begroting en verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door het algemeen bestuur op 18-10-2023 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken.

Deze grens is door het algemeen bestuur bepaald en Hiervan is sprake als het DB bij de realisatie van doelen en realisatie van activiteiten de door het AB vastgestelde budgetten voor wat betreft de lasten of investeringsbudgetten overschrijdt (1), toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves die niet door AB zijn vastgesteld of niet tijdig zijn gemeld aan AB(2) en als bij onderschrijdingen van lasten of investeringsbudgetten en/of lagere of hogere baten dan begroot de begroting niet tijdig met begrotingswijzigingen is aangepast of niet tijdig zijn gemeld aan AB (3). 2

Financiële rechtmatigheid veronderstelt dat baten, lasten en balansmutaties voldoen aan de voorwaarden die voortvloeien uit regelgeving. 3

Onder misbruik wordt verstaan: het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of- uitkeringen te verkrijgen of niet dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen. Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan: het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen aan heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving, maar in strijd met het doel en de strekking ervan. 4

Pagina 40 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN bedraagt 3% van de totale begrote lasten inclusief toevoegingen aan de reserves. Het grensbedrag is daarmee vastgesteld op € 648.965. Bevinding Het dagelijks bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. De geconstateerde afwijkingen betreffen5: Begrotingscriterium In beginsel kunnen begrotingsoverschrijdingen en -onderschrijdingen als onrechtmatig worden bestempeld, maar hoeven niet altijd te worden meegenomen in het rechtmatigheidsoordeel. Voor de afsluitende oordeelsvorming is van belang in hoeverre de over- en onderschrijding past binnen het door het AB geformuleerde beleid en tijdig is gemeld en/of wordt gecompenseerd door aan de lasten gerelateerde hogere inkomsten. OD NHN volgt hierbij de Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen binnen de regio Noord-Holland Noord (FUGR 2019, artikel 2.1), dat de begroting (met de deelnemersbijdragen) gedurende het begrotingsjaar niet wordt aangepast. Een incidenteel voor- of nadeel komt tot uiting in het rekeningresultaat van de Gemeenschappelijke Regeling. Het bestuur wordt hierover geïnformeerd in bestuursrapportages. Uitgangspunt is dat iedere afwijking van de begroting als onrechtmatig wordt beschouwd.

Afwijkingen worden als acceptabel aangemerkt in de volgende situaties: a. Er is sprake van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren. b. Er is sprake van een overschrijding op een open-einde regeling. c. De overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van een tussentijdse bestuursrapportage.

Onderwerp

Overschrijding lasten programma’s

3.552

1b 2

Overschrijding investeringsbudgetten Ongeautoriseerde reserve mutaties

0 1.805

Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten die niet tot begrotingswijzigingen hebben geleid Totaal begrotingsonrechtmatigheden

3.489

Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (onderdeel 1 en 2) dat past binnen het vooraf vastgestelde Resterend saldo aan begrotingsonrechtmatigheden

8.846

Bedrag (€ 1.000)

8.846

De toename van de lasten (1a) houdt gelijke tred met de toename van de baten (3). De onttrekking aan de reserves (2) is overeenkomstig de doelen van de bestemmingsreserves. Afgesproken is om lopende het jaar geen begrotingswijzigingen op te stellen, maar de informatie wordt wel gedeeld via de bestuursrapportages. Voorwaardencriterium Aanbestedingswet 2012 De oorsprong van de regelgeving is het voorkomen van onrechtmatige, onethische of anderszins dubieuze uitgaven van maatschappelijk geld door (semi)overheidsorganisaties. Om dit ook een juridisch 5

De afwijkingen (fouten en/of onduidelijkheden als gedefinieerd in de notitie rechtmatigheidsverantwoording) worden alleen in de rechtmatigheidsverantwoording vermeld indien de door het algemeen bestuur gestelde verantwoordingsgrens voor rechtmatigheid is overschreden. Op basis van afspraken tussen het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur kunnen afwijkingen die lager zijn dan de verantwoordingsgrens in de paragraaf Bedrijfsvoering worden vermeld.

Pagina 41 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN kader te geven is de Aanbestedingswet 2012 (ABW 2012) in het leven geroepen. Dit is de basis van de regelgeving. Aanvullend hierin zijn een aantal onderdelen uit de ABW 2012 uitgewerkt in algemene maatregelen van bestuur waarvan de belangrijkste de Gids Proportionaliteit en het Aanbestedingsreglement Werken 2016 (ARW 2016) zijn. Dit vormt de basis van de regelgeving voor OD NHN. Uitvloeisel hiervan is op hoofdlijnen het volgende: Uitgaven van meer dan € 50.000 dienen meervoudig onderhands aanbesteed te worden, wat ook is vertaald naar het intern beleid van OD NHN. Uitgaven van meer dan € 215.00 dienen Europees aanbesteed te worden, conform wet- en regelgeving. Onrechtmatigheid OD NHN 2023 per inkoopcategorie op niveau 1 (hoogste aggregatieniveau)

Inkoopcategorie (niveau 1)

Onrechtmatig W&R

Onrechtmatig IB

Totaal

Flexibele arbeid (inhuur op uren)

173

208

Automatisering en telecommunicatie

103

476

579

Kantoor en Organisatie

120

223

343

Advies en onderzoek

Personeelsgerelateerde zaken

100

Totaal

318

993

1.311

Toelichting Bij de beoordeling van de naleving van de Europese aanbestedingsregels geldt dat de omvang van de totale fout gelijk is aan de omvang van de besteding (last of investering) in het jaar waarin de onrechtmatigheid wordt geconstateerd, verhoogd met de bestedingen van de jaren erna voor de duur van het afgesloten contract. Dit is alleen het geval als de bestedingen in de jaren erna (contractueel) verplicht zijn. Voor de controle van de jaarrekening worden alleen de afwijkingen op wet- en regelgeving meegenomen in de rapportage ten behoeve van rechtmatigheidsverklaring. De totale onrechtmatigheid (wet- en regelgeving) bedraagt € 318.000. Deze fout komt daarmee tussen de 1% en 3% tolerantiegrens inzake rechtmatigheid van inkopen (goedkeurende verklaring met beperking). Begroting 2023 € 21.632.164

0% €0

0% - 1% Goedkeuring

1% 1% - 3% 3% € 216.322 Goedkeuring met beperking € 648.965

> 3% Afkeuring

Misbruik en oneigenlijk gebruik Onder misbruik wordt verstaan het bewerkstelligen van geen of te geringe betaling van (verplichte) bijdragen aan de overheid en van het verkrijgen of genieten van een (te hoge) uitkering door het bewust niet, niet tijdig, niet juist of niet volledig verstrekken van gegevens en inlichtingen. Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan het volgens de regels van de wet, maar in strijd met de bedoelingen van de wettelijke bepalingen, geheel of ten dele ontgaan van een verplichte bijdrage van de overheid en verkrijgen of genieten van een (te hoge) uitkering. Fraude is opzettelijke misleiding om onrechtmatig (financieel) voordeel te krijgen. De fraudepleger bevoordeelt hiermee zichzelf of anderen op een manier die in strijd is met de wet- of regelgeving. Er is bij fraude altijd opzet in het spel. Bij vermoeden van fraude dient melding te worden gedaan bij de directeur. Eventueel volgt hieruit aangifte bij het Openbaar Ministerie.

Pagina 42 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN Er zijn geen gevallen bekend van misbruik, eigenlijk gebruik of fraude. Specifieke uitkeringen (SiSa) Als gevolg van een wijziging in de Gemeentewet over de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording is SiSa onderdeel van de rechtmatigheidsverantwoording. Fouten en onduidelijkheden met betrekking tot specifieke uitkeringen (SiSa) dienen daarom wel te worden betrokken bij de rechtmatigheidsverantwoording. Voor OD NHN zijn de volgende specifieke uitkeringen in dit kader relevant: IenW E93 - Regeling specifieke uitkering Interbestuurlijk programma VTH EZK F21 - Eenmalige specifieke uitkeringen ten behoeve van extra ondersteuning voor toezicht op en handhaving van de energiebesparingsplicht Er zijn geen fouten en onduidelijkheden met betrekking tot specifieke uitkeringen geconstateerd. Ondernomen acties om vermelde afwijkingen in de toekomst te voorkomen Het dagelijks bestuur heeft de volgende actie ondernomen om vermelde afwijkingen in de toekomst te voorkomen: Inkoop en aanbesteding Met het verbeteren van het inkoop- en aanbestedingsbeleid en het actief sturen op rechtmatigheid in 2023 hebben we voorkomen dat we boven de 3%-norm zijn gekomen. Door in 2024 hiermee door te gaan kunnen we onder de 1%-norm komen. Verbetering procedure prestatielevering inkoopproces Verbetering vaststellingsprocedure bestuursrapportage

3.3.3 Vennootschapsbelasting voor overheden Eind 2014 heeft de Tweede Kamer de Wet modernisering vennootschapsbelasting voor overheidsondernemingen aangenomen. Volgens deze wet moeten overheden die winst of structureel overschotten behalen met activiteiten die concurreren met de markt vanaf 1 januari 2016 vennootschapsbelasting betalen. Taken die door een overheid of samenwerkingsverband vanwege een wet worden uitgevoerd en volgens de Wet op de omzetbelasting overheidstaken zijn, worden vrijgesteld van vennootschapsbelasting. Denk aan vergunningverlening, toezicht en handhaving. Daar waar een overheid of samenwerkingsverband concurreert met de markt op een niet-wettelijke taak, kan er over de winst daarop wél vennootschapsbelasting verschuldigd zijn. De OD NHN volgt de uitkomsten uit de landelijke werkgroep die alle activiteiten in kaart heeft gebracht en ter beoordeling heeft voorgelegd aan de Belastingdienst. Voor de inkomsten uit het bodemloket geldt dat deze activiteiten door de fiscus als ondernemingsactiviteiten gezien kunnen worden. Met de investeringen die hier tegenover staan zouden de opbrengsten als nihil kunnen worden aangemerkt. Het onderstaande overzicht geeft aan dat deze activiteit niet door de ondernemerspoort komt en daarom ook niet vennootschapsplichtig is. bedrag (* € 1.000) Ontvangen inkomsten

Kosten m.b.t. het bodemloket

Resultaat 2023

-8

3.3.4 Personeel en organisatie Medewerkers van de OD NHN zijn betrokken vakspecialisten die staan voor hun werk. Hun drijfveer is het leveren van kwaliteit en resultaat voor een milieuveilige en duurzame leefomgeving. Maar de wereld

Pagina 43 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN staat niet stil. Sterker nog, de laatste jaren lijkt de wereld in een stroomversnelling te zijn beland. Dat heeft ook zo zijn invloed op het personeel. De arbeidsmarkt lijkt op hol geslagen en overal zijn personeelstekorten ontstaan. Ook bij de OD NHN is er sprake van een groter verloop en een stijgend ziekteverzuim. De binding met de organisatie is aan verandering onderhevig vanwege het vele thuiswerken als gevolg van de nieuwe manier van het werken. Daarnaast groeit de organisatie ook nog steeds wat leidt tot extra inspanningen op de arbeidsmarkt. Bezetting Ook in 2023 had de OD NHN last van de krapte op de (landelijke) arbeidsmarkt. Gelukkig hebben wij een passende en goede recruitmentpartij met acceptabele tarieven gevonden om onze werving te versterken. Omdat de vaste formatie nog niet op het juiste peil is, werken wij naast inhuur aan de verdere ontwikkeling van de trainees die in 2022 zijn gestart. Deze jonge nieuwe collega’s moeten wij opleiden ‘on the job’. Dat doen wij in een periode van ongeveer twee jaar. Het is voor onze taken nog altijd moeilijk om direct goed gekwalificeerd en ervaren personeel te vinden en zittend personeel in een concurrerende markt vast te houden. Bij de afdeling Regulering was in 2023 helaas ook sprake van een ziekteverzuim van geregeld 25%.

De tijdigheid van onze complexere producten is daardoor onder druk komen te staan. De uitzonderlijke gevallen zijn dan ook met de initiatiefnemer en/of de opdrachtgever besproken en er is onder meer aanvullende inhuur ingezet om de bedrijfscontinuïteit en leveringszekerheid zoveel mogelijk te borgen. Inhuur is allround ingezet maar ook meer specifiek op afvalverwerking (en ZZS), asbestsloopmeldingen en de ondersteuning bij informatieen Woo-verzoeken. Voor zowel de natuur- als de milieutaken hebben we daarnaast – en op verschillende manieren – geïnvesteerd in het vinden en behouden van voldoende personeel. Dit heeft haar vruchten afgeworpen, onder andere door middel van het Traineeprogramma 2022-2023. Hierdoor zijn vijf van de zes trainees in een vaste functie aan de afdeling Regulering toegevoegd. De arbeidsmarkt is in beweging; door de krapte wisselen mensen makkelijker van baan. In 2023 verlieten 30 eigen medewerkers onze organisatie en zijn er 44 nieuwe medewerkers in dienst gekomen. Net als meeste werkgevers is het fysieke domein hebben wij ook vooral moeite met het vinden van specialisten op het gebied van milieu- en natuurwetgeving. Door tekort aan geschikte personeel zijn wij noodgedwongen de organisatie meer en meer als intern opleidingscentrum te inrichten.

Voor de junioren medior-functies zoeken we tegenwoordig vooral naar goed opgeleide en goed gemotiveerde nieuwe medewerkers die wij het vak in huis leren. Of zij-instromers die werkervaring en competenties in andere vakgebieden hebben opgedaan. Dit vraagt veel tijd van onze zittende medewerkers want zij moeten deze nieuwe collega's begeleiden. In januari 2023 telde OD NHN 193,22 fte (208 medewerkers) in dienstverband en 27,8 fte (38) externe inhuur. Eind van december 2023 was dit 206,9 fte (223 medewerkers) in dienstbetrekking en 31 fte (46 medewerker) externe inhuur. OD NHN streeft ernaar het percentage flexibel personeel te beperken. In een aantrekkende arbeidsmarkt is dit een uitdaging en moeilijk vervulbare vacatures worden vaker door inhuur vervuld. Opleiden De OD NHN is in veel opzichten een onmisbare schakel in het veilig, leefbaar en gezond houden van ons werkgebied. Een positie die we voor een belangrijk deel te danken hebben aan de kennis en expertise die we in de afgelopen decennia hebben opgebouwd. In de toekomst draait het echter niet alleen meer om onze kennis. Maar ook om ons vermogen om over de grenzen van branches en vakgebieden heen te kijken, verbindingen te leggen met ketenpartners en slim in te spelen op de mogelijkheden die technologie ons biedt.

In de aankomende jaren gaan we stevig sturen op de ontwikkeling van competenties en vaardigheden die daarvoor nodig zijn. Groei en ontwikkeling maken we daarom speerpunt in het gesprek met de medewerkers. Het opleidingsbudget bedroeg op basis van de vastgestelde begroting in 2023 € 312.000 (1,5% van de loonsom). In 2023 is dit budget volledig uitgegeven. Het budget wordt ingezet om onze expertise en vaardigheden actueel te houden en uit te breiden.

Pagina 44 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN Verzuim Het verzuimpercentage bij de OD NHN is ten opzichte van 2022 licht gestegen van 7,88% naar 8,28%. Dit cijfer ligt hoger dan de nationale gemiddelde in de overheidssector. Deze toename in verzuimpercentage heeft in 2023 continu onze aandacht vereist. Acties uit het plan van aanpak volgend uit de Risico-Inventarisatie & -Evaluatie (RI&E) worden opgevolgd, waardoor het werk steeds veiliger en gezonder wordt uitgevoerd. Daarnaast zijn de (eventuele) effecten op de gezondheid als gevolg van arbeid onderzocht. Hiertoe is medewerkers een Preventief Medisch onderzoek aangeboden waar 73% van de medewerkers gebruik van heeft gemaakt. Naast het effect van arbeid, zijn bij dit onderzoek ook de effecten op de gezondheid als gevolg van leefstijl meegenomen. HR 2023 heeft in het teken gestaan van het realiseren van een inhaalslag op HR-gebied. Naast het ontwikkelen van ontbrekende beleidstukken en updaten van bestaande is veel aandacht en energie gestoken in het op orde brengen van de basis. Het komende jaar ligt de focus op het effectief en efficiënt inrichten van taken en bevoegdheden binnen het HR-team en haar positionering als een solide (strategische) business partner binnen OD NHN. Het gebruik van informatiesystemen en het analyseren van data staan op het gebied van HR nog in de kinderschoenen.

Op dit punt zijn wij in 2023 begonnen met een belangrijke inhaalslag. Dat deden we door de HR-processen in kaart te brengen en opnieuw in te richten en te digitaliseren. Op het gebied van e-HRM zijn zichtbare stappen gezet. Dit zal in 2024 resulteren in verdere digitalisering van in-, door- en uitstroomprocessen. Doordat medewerkers door de komst van nieuw bedrijfsvoeringsoftware AFAS zelf hun data invoeren zal de administratieve druk beter over de organisatie verspreid worden, is de informatie altijd up-to-date en ontstaat meer inzicht in personeel en organisatie. Ondernemingsraad (OR) De OR OD NHN is en evenwichtige gespreks- en samenwerkingspartner voor de WOR-bestuurder én het MT en tevens belangenbehartiger van de medewerkers en de organisatie. Ook in 2023 richtte de OR zich op: Het maken van goede en heldere procesafspraken om draagvlak voor besluiten te krijgen. Het tijdig ontvangen van duidelijk gemotiveerde advies- en instemmingsvragen en het tijdig verlenen van advies of instemming Afgesproken proces van uitvoeringsbesluiten bewaken én de communicatie ervan In 2023 heeft de OR meerjarige beleidsplan geschreven (2023-2026). De speerpunten van het beleidsplan zijn:

Pagina 45 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN

In 2023 heeft de OR positief geadviseerd over de volgende zaken: aanschaf nieuwe bedrijfssoftware, span of control, uitbreiding teamleiders en ondermandaat bedrijfsvoeringstaken. Daarnaast heeft de OR formeel ingestemd met de nieuwe regeling melden vermoeden misstand en inbreuk op Unierecht, aanpassing verlofregeling, afnemen Preventief Medisch Onderzoek (PMO)/ Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek (PAGO), aanbesteding voor de uitvoering van nulmetingen voor de VTH-kwaliteits-criteria 2.3 en privégebruik dienstauto's. Ook heeft de OR actief bijgedragen aan de dialoog over cruciale thema's, waaronder het binnenklimaat, de implementatie van nieuwe systemen zoals AFAS, DSO en DMS, en de inzet van de werkkostenregeling 2023. Terwijl we vooruitkijken naar 2024, blijft de OR zich inzetten voor het bevorderen van een transparante en inclusieve werkomgeving. We blijven werken aan de verbetering van arbeidsomstandigheden, het ondersteunen van organisatorische en technologische ontwikkelingen, en het actief participeren in dialogen die de belangen van alle medewerkers behartigen. Het jaar 2023 was voor de OR een jaar van vooruitgang en positieve veranderingen.

Personeelsvereniging (PV) Het jaar 2023 stond voor personeelsvereniging (PV) d’ AMPTE in het teken van dynamische groei en betrokkenheid, waarbij we ons doel hebben bereikt om onze leden - zowel thuiswerkers als degenen op kantoor - actief te betrekken bij diverse evenementen. Met een focus op het verrijken van de sociale en educatieve ervaring van onze leden, hebben we een reeks activiteiten georganiseerd die zowel plezier als leerzame elementen combineerden. Vooruitkijkend naar 2024, zet PV d’ AMPTE zich in voor het organiseren van maandelijkse evenementen, die worden aangekondigd in onze jaarplanning. Dit ambitieuze plan weerspiegelt onze toewijding aan het versterken van de banden tussen onze leden en het verrijken van hun sociale en professionele leven. Bedrijfshulpverlening (BHV) De OD NHN heeft een team goed opgeleide bedrijfshulpverleners. In 2023 zijn door de BHV’ers de herhalingstrainingen gevolgd. In 2023 heeft de BHV zich weer ingezet voor het borgen van de veiligheid van al onze collega’s. Enkele hoogtepunten uit 2023:

Pagina 46 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN 1. EHBO en reanimatie workshops voor alle collega’s: De BHV Centrale heeft in het voorjaar namens de BHV geweldige EHBO- en reanimatieworkshops georganiseerd, toegankelijk voor alle collega’s. Het vergroten van de kennis over eerste hulp draagt bij aan een veilige werkomgeving en is waardevol, zelfs buiten kantooruren. 2. Herhalingstraining voor alle BHV'ers: In 2023 hebben alle BHV-helden met succes de herhalingstraining doorlopen. Het opfrissen van kennis en vaardigheden zorgt ervoor dat BHV-team altijd paraat is in geval van nood. 3. Brandwondentraining voor BHV'ers: Met bewustzijn van potentiële gevaren in ons kantoor namen alle BHV’ers deel aan brandwondentrainingen. Hoewel brandwonden wellicht niet het eerste gevaar zijn waaraan je denkt op kantoor, zijn de aanwezige cookers en andere elektrische apparatuur toch potentiële risico's. 4. Ontruimingsoefening in september: In september 2023 hebben we succesvolle ontruimingsoefening gehouden. Alle collega’s toonden volop medewerking, beseffend dat het BHV-team door serieus te oefenen levensreddend kan zijn. 5. Nieuwe voorzieningen voor noodhulp: In 2023 zijn er slimme investeringen gedaan voor noodhulp. Een nieuwe AED werd geplaatst bij de receptie. Ook is er een evacuatiematras aangeschaft ter vervanging van de evacu-chair op de derde etage.

Verder zijn er handige hyperfree cassettes aangeschaft voor situaties van hyperventilatie. 6. Geoptimaliseerde Ontruimingsplattegronden: Nieuwe ontruimingsplattegronden conform NEN-1414 wijzen de weg in ons kantoor. Ze zijn aangepast aan de positie van de lezer en strategisch geplaatst. 7. QR-Stickers voor registratie: QR-stickers sieren nu alle BHV-hulpmiddelen, waardoor BHV-gebeurtenissen eenvoudig geregistreerd kunnen worden.

3.3.5 Automatisering/Masterplan ICT Nieuw zaaksysteem Per 1 januari 2023 zijn we overgegaan naar een nieuw zaaksysteem, Open Wave. Er was maar vier maanden tijd voor de implementatie van dit nieuw systeem. Dit was een groot project, waarbij in de eerste helft van dit jaar met name de aansluiting van het zaaksysteem op de andere ICT-systemen, veel extra inspanning en capaciteit van de hele organisatie heeft gevraagd. Door het korte implementatietraject is gestart met de implementatie van een minimaal systeem. Hierdoor moesten in 2023 veel zaken handmatig worden verwerkt. Dit heeft invloed gehad op onze afhandeltermijnen. De achterstanden die wij door de implementatie van het nieuwe zaaksysteem met systeemtechnische beperkingen hebben opgelopen zijn eind 2023 systematisch ingelopen. Infra 2023 heeft in het teken gestaan van grote projecten zoals hierboven omschreven, maar ook is het bedrijfsinformatiesysteem (AFAS) vernieuwd. Er is een compleet nieuwe inrichting gemaakt conform standaarden om zo maatwerk te voorkomen en bij vernieuwingen automatisch mee te kunnen bewegen. Dit kan zowel op aangepaste wetgeving als op functionaliteiten. Medewerkers hebben de beschikking over diverse mogelijkheden om uren te boeken maar ook reisbewegingen worden gemakkelijk vastgelegd. Ook is het instroom- en uitstroomproces nu digitaal geborgd.

Bij een indiensttreding genereert het systeem automatisch een inlogaccount voor de digitale werkplek. Dit kan enkel middels een registratie binnen het informatiesysteem en daarmee voorkomen wij dat er accounts in omloop zijn zonder toezicht. Het systeem blokkeert eveneens het account wanneer een einddatum in het systeem gezet is. Verder is er doorontwikkeld op het zaaksysteem OpenWave, zijn functionaliteiten toegevoegd en is hiermee het gebruiksgemak vergroot.

Pagina 47 van 77

Jaarstukken 2023 OD NHN

Investeringen ICT Dit jaar hebben we, zoals gepland binnen de ICT-sector, verschillende vervangingsinvesteringen uitgevoerd. Begin 2023 hebben we onze scansoftware vernieuwd. Deze software biedt ons mogelijkheden voor toekomstige automatisering en robotisering waar dat haalbaar is. Daarnaast hebben we verouderde iPhones vervangen en, vanwege de toename van ons personeelsbestand, extra nieuwe iPhones aangeschaft. Deze iPhones hebben een afschrijvingstermijn van drie jaar. We streven ernaar de vervanging zo te organiseren dat we elk jaar ongeveer een derde vervangen. Ook hebben we nieuwe iPads gekocht. Verder is de geplande vervanging van laptops voltooid. Stand van zaken rond de financiering van het Masterplan ICT (MP ICT) Aan het begin van het Masterplan ICT (MP ICT) werd duidelijk gemaakt welke acties nodig waren en wat de financiële implicaties van deze acties zouden zijn. Echter, het was onzeker wanneer deze kosten precies gemaakt zouden worden. Om ervoor te zorgen dat de voor het Masterplan ICT toegewezen fondsen, die mogelijk door vertragingen niet in het geplande jaar gebruikt konden worden, niet het rekeningresultaat zouden beïnvloeden, is er een bestemmingsreserve voor het Masterplan ICT opgezet. Vanaf het jaar 2023 is de jaarlijkse incidentele bijdrage voor het MP ICT komen te vervallen.

Hierdoor is het MP ICT vanaf de begroting van 2023 een structureel onderdeel van de begroting geworden. De bijbehorende reserve wordt voortaan uitsluitend ingezet voor incidentele uitgaven die voortvloeien uit het MP ICT. Per 31 december 2023 is de stand van de reserve MP ICT berekend op € 1.178.482. In het jaar 2023 is er een bedrag van € 757.880 onttrokken aan deze reserve. De voornaamste uitgaven betroffen de aanschaf en implementatie van AFAS Software, inclusief de loonkosten van de ingehuurde externe projectleider en medewerkers die deze implementatie succesvol hebben voltooid. Daarnaast zijn er in 2023 vanuit de reserve MP ICT ook kosten gefinancierd voor de inhuur van: Een projectleider voor Open Wave, Een projectleider DMS

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14215409/1