Document · PDF

4.8 Programmabegroting 2023 GGD (2022-12)

Gemeenteraad 4 juli 2022, gemeente DrechterlandBij agendapunt: Zienswijzeprocedure Jaarstukken 2021 en Begrotingen 2023 GR-en (2022-12)14.675 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

GGD HOLLANDS NOORDEN Versie April 2022

Programmabegroting 2023 GGD Hollands Noorden Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

Inhoud Voorwoord 3 GGD in één oogopslag 4

Beleidsbegroting 7

1.1 1.2

Taken en missie 8 Middelen 9

Focuslijnen 12

2.1 2.2 2.3 2.4

Gezond opgroeien 15 Gezond ouder worden 18 Meedoen naar vermogen 19 Gezonde leefomgeving 21

BBV-paragrafen 23

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7

Weerstandsvermogen en risicobeheersing 24 Financiering 29 Overzicht overhead 32 Bedrijfsvoering 33 Beleidsindicatoren 34 Onderhoud kapitaalgoederen 35 Verbonden partijen 36

Financiële begroting 37

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8

Begrotingsuitgangspunten 38 Overzicht baten en lasten 39 Meerjarenraming 2023-2026 44 Overzicht gemeentelijke bijdragen GR-taken 45 Overzicht bedragen kinderopvang 48 Overzicht bedragen Veilig Thuis 48 Overzicht bedragen aanvullende diensten 50 Overzicht bedragen Wet verplichte GGZ 52

Bijlagen 53 Bijlage l - Overzicht baten en lasten per categorie 54 Bijlage 2 - Overzicht baten en lasten per taakveld 55 Bijlage 3 - Overzicht overhead per categorie 56 Bijlage 4 - Overzicht deelnemersbijdrage GGD Algemeen 57 Bijlage 5 - Overzicht taken en diensten 58 Bijlage 6 - Overzicht taken en diensten per focuslijn 62

Bronnen 63

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

Voorwoord Beste Lezer,

Voor u ligt de begroting 2023 van GGD Hollands Noorden (de GGD). Deze begroting is gebaseerd op de Kadernota 2023, waarin de werkzaamheden van de GGD zijn ingedeeld naar focuslijnen. Het financiële meerjarenperspectief is in deze begroting uitgewerkt, op basis van bestaand beleid. De GGD zet haar huidige beleid voort. Onder de kapstok ‘Health in All Policies’ zijn alle werkzaamheden ingekaderd in de volgende vier focuslijnen: •

Gezond opgroeien

•

Gezond ouder worden

•

Meedoen naar vermogen

•

Gezonde leefomgeving.

De speerpunten uit 2022 gelden, met wat accentverschillen, ook voor 2023. Dit zijn: 1.

Doorontwikkeling Jeugdgezondheidszorg (JGZ).

Proactief inzetten op preventie en bestrijding van (nieuwe) infectieziekten.

Informatiebeveiliging en privacy.

In de begroting 2023 worden de beoogde resultaten, kritische prestatie-indicatoren (KPI’s) en effecten per focuslijn beschreven op basis van de accenten die de gemeenteraden aan de GGD meegeven. De coronacrisis maakt het nog eens extra duidelijk: we moeten nu ook fors investeren in de basis van de publieke gezondheid. Om voorbereid te zijn op nieuwe gezondheidscrises. Maar ook om de gezondheid van mensen te beschermen en te bevorderen, zodat ze langer en gezonder leven en weerbaar zijn tegen nieuwe gezondheidscrises. Steeds duidelijker wordt dat we niet reactief kunnen zijn, maar samen met ketenpartners paraat moeten staan voor infectieziekten die de volksgezondheid bedreigen en (mogelijk) de samenleving ontwrichten. De begroting 2023 is sluitend en de algemene reserve wordt overeenkomstig het Financieel herstelplan 2018 met € 180.000 opgebouwd. De deelnemersbijdrage is geïndexeerd met het regionaal afgesproken percentage van 2,3%. Er is geen verhoging van de gemeentelijke bijdrage opgenomen voor de structurele lasten voor informatiebeveiliging en privacy. Deze kosten moeten binnen de begroting worden gedekt. De algemene reserve staat onder druk om de begrotingsrisico’s in 2023 op te vangen. Ten opzichte van de Kadernota 2023 zijn de financiële risico’s toegenomen.

Er is sprake van hogere inflatie, kostenstijgingen in noodzakelijke uitgaven en ook dreigen bezuinigingen vanuit het rijk. Voor 2022 – 2023 is de kans dat gemeenten financieel moeten bijspringen erg klein. Het vermogen is dan nog voldoende om deze risico’s te dekken. In 2024 is, zonder aanvullende financiering vanuit het rijk, het risico groter dat gemeenten financieel moeten bijspringen. Bij tussentijdse bestuurlijke rapportages en de Kadernota 2024 wordt het algemeen bestuur geïnformeerd over de stand van zaken.

Edward John Paulina,

Pieter Kos,

directeur

voorzitter

Met vriendelijke groet, het dagelijks bestuur,

Pieter Kos, voorzitter Edward John Paulina, directeur

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

GGD in één oogopslag De GGD is dé partner op het gebied van gezond leven. De hoofdtaak van de GGD is het beschermen, bewaken en bevorderen van de gezondheid van alle inwoners in Noord-Holland-Noord (van –9 maanden tot 100+). Het takenpakket van de GGD is divers. De meeste GGD-taken zijn vastgelegd in de Wet publieke gezondheid.

Missie

Met de focuslijnen werkt de GGD aan de

De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de

ondersteuning van het gemeentelijk gezondheids-

gezondheid en veiligheid van alle inwoners in Noord-

beleid voor zestien gemeenten en het versterken van

Holland-Noord:

de publieke gezondheidszorg in samenwerking met

•

wij bewaken door gezondheidsrisico’s en

ketenpartners in Noord-Holland-Noord. Vier thema’s

-onveiligheid te signaleren en de inzichten

uit de landelijke nota Gezondheidsbeleid zijn vertaald

hierover actief te verspreiden;

in overeenkomstige focuslijnen:

•

wij beschermen tegen bedreigingen van de volksgezondheid met preventie, bestrijding en

•

Gezond opgroeien

voorlichting;

•

Meedoen naar vermogen

wij bevorderen individueel en collectief gezond

•

Gezonde leefomgeving

gedrag en preventief beleid van gemeenten en

•

Gezond ouder worden.

andere spelers in de gezondheidszorg.

De begroting 2023 is gespecificeerd naar GR-taken, aanvullende diensten en overhead:

GGD Hollands Noorden Bedragen x € 1.000 en incl. mutaties reserves GR-taken

Deelnemersbijdrage

Overige

Totaal

gemeenten

baten

lasten

26.198

12.525

38.723

28.625

1.770

Saldo

10.098

Aanvullende diensten

7.552

5.782

Overhead

740

12.428

-11.688

26.198

20.817

47.016

46.836

180

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

Focuslijn Gezond opgroeien De opgave van de GGD is om bij te dragen aan het gezond en veilig opgroeien van ieder kind in het werkgebied van de GGD. Alle kinderen verdienen gelijke kansen. Daarom geeft de GGD extra aandacht aan kwetsbare kinderen en hun omgeving. Door deze preventieve ondersteuning wordt er minimaal beslag gelegd op specialistische (jeugd)zorg. Focuslijn Gezond ouder worden In deze focuslijn gaat de aandacht naar oudere en ouder wordende inwoners, waarbij de inzet van de GGD erop is gericht dat zij: •

een gezonde leefstijl en een gezond gewicht hebben;

•

ondersteund worden bij het ontwikkelen van veerkracht en eigen regie te voeren bij de lichamelijke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven;

•

in goede psychosociale gezondheid/welbevinden verkeren;

•

wonen in een veilige en gezonde leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag.

•

Dit alles door samenwerking van alle betrokken partijen in de regio én met actieve participatie van ouderen zelf.

Focuslijn Meedoen naar vermogen Bij deze focuslijn ligt de focus op (jong)volwassen inwoners. De inzet van de GGD is erop gericht dat (jong)volwassenen lichamelijk en geestelijk gezond zijn, een gezonde leefstijl hebben, meedoen in de samenleving en langer zelfstandig blijven wonen. Daarnaast ondersteunt de GGD kwetsbare inwoners om maatschappelijke uitval als gevolg van problemen op meerdere leefgebieden te voorkomen. Met als uiteindelijke doel dat kwetsbare inwoners hulp ontvangen en zo gezond en zelfstandig mogelijk kunnen deelnemen aan de samenleving.

Focuslijn Gezonde leefomgeving Een gezonde leefomgeving nodigt uit tot gezond gedrag en kent zo min mogelijk risico’s voor de gezondheid. De leefomgeving hangt samen met nieuwe uitdagingen en kansen voor de toekomst, zoals: klimaatverandering, vergrijzing, individualisering, slimme technologie en nieuwe vormen van mobiliteit. Een samenhangend integraal beleid vraagt samenwerking tussen verschillende domeinen. Binnen deze focuslijn is ook aandacht voor de preventie en bestrijding van infectieziekten.

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

Gemeenten

Gemeentelijke bijdrage

Bijdrage GR-taken1

Bijdrage aanvullende

(x €1.000)

diensten (x €1.000)

Alkmaar

6.374

1.604

Bergen

1.362

Castricum

1.832

Den Helder

3.209

662

Dijk en Waard

4.830

409

Drechterland

1.114

Enkhuizen

1.076

Heiloo

1.234

Hollands Kroon

2.635

255

Hoorn

4.387

746

Koggenland

1.208

Medemblik

2.501

202

Gemeente

Inwoners (op 1-1-2022)

669.088

Bezetting (op 31/12/2021)

GGD: 499 Fte

Opmeer

645

Schagen

2.385

233

Stede Broec

1.253

663

Texel

Bezetting (op 31/12/2021)

De gemeentelijke bijdrage is inclusief de bijdrage Veilig Thuis, met ingang van 1 januari 2022 is Veilig Thuis toegevoegd aan de Gemeenschappelijke Rekening.

Corona: 591 Fte

Programmabegroting 2023

1 BELEIDSBEGROTING 1.1

Taken en missie

1.2

Middelen

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

1.1 Taken en missie Taken De GGD is dé partner op het gebied van gezond leven. De hoofdtaak van de GGD is het beschermen, bewaken en bevorderen van de gezondheid van alle inwoners in Noord-Holland-Noord (van –9 maanden tot 100+). Het takenpakket van de GGD is divers. De meeste GGD-taken zijn vastgelegd in de Wet publieke gezondheid. In onderstaande afbeelding staan de verschillende wettelijke kaders. In bijlage 4 staat het overzicht van de GR-taken en de aanvullende diensten die de GGD uitvoert. De GR-taken van de GGD omvatten: •

wettelijke GGD-taken die verplicht aan een GGD zijn opgedragen en worden benoemd in de gemeenschappelijke regeling;

•

wettelijke gemeentelijke taken die aan een GGD kunnen worden opgedragen. Hiertoe neemt het algemeen bestuur van de GGD een apart besluit.

De Gezondheidsatlas Noord-Holland Noord bevat cijfers op gemeente-/wijkniveau over al deze taken. Ook op de website GGDHN.incijfers.nl zijn cijfers en publicaties te vinden over de taken en diensten van de GGD.

Taken Vanuit de wet publieke gezondheid (WPG)

Vanuit de Wet maatschappelijke

•

Algemene bevorderingstaken (artikel

ondersteuning (Wmo)

2), onder andere de afstemming van

•

Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ)

de publieke gezondheidszorg met de

•

Veilig Thuis

curatieve gezondheidszorg, epidemiologie, gezondheidsbevordering en medische

Vanuit andere wettelijke kaders

milieukunde.

•

Toezicht op de kinderopvang (Wko)

•

Jeugdgezondheidszorg tot 18 jaar (artikel5)

•

Lijkschouw, forensische geneeskunde

•

Ouderengezondheidszorg vanaf 65 jaar (artikel 5a)

•

Infectieziektebestrijding (artikel 6)

(Wet op de lijkbezorging) •

Ondersteuning bij rampen en crises (Wvr)

Missie De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en veiligheid van alle inwoners in Noord-Holland- Noord: •

wij bewaken door gezondheidsrisico’s en -onveiligheid te signaleren en de inzichten hierover actief te verspreiden;

•

wij beschermen tegen bedreigingen van de volksgezondheid met preventie, bestrijding en voorlichting;

•

wij bevorderen individueel en collectief gezond gedrag en preventief beleid van gemeenten en andere spelers in de gezondheidszorg.

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

1.2 Middelen

Baten en lasten 2023 De in de begroting opgenomen totale baten en lasten zijn: Overzicht baten en lasten begroting 2023

Baten

Lasten

Saldo

46.102

34.357

11.745

240

12.428

-12.188

Bedragen x € 1.000 Uitvoering GR-taken en aanvullende diensten Overhead Heffing VPB

Bedrag onvoorzien

46.343

46.786

-443

Toevoegingen/onttrekkingen aan de reserves

673

623

Mutatie reserves

673

623

47.016

46.836

180

Saldo van baten en lasten

Resultaat

Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen. De begroting 2023 is sluitend en de algemene reserve wordt overeenkomstig het Financieel herstelplan 2018 met € 180.000 opgebouwd. In overeenstemming met de vastgestelde Kadernota 2023 worden in 2023 de volgende uitgaven ten laste van algemene reserve gebracht: •

Doorontwikkeling JGZ (€ 50.000 eenmalig).

•

Versterken van informatiebeveiliging & privacybescherming (€ 500.000).

•

Versterken van infectiepreventie (€ 123.000).

De meerkostenregeling COVID-19 is verlengd voor 2022. De extra kosten worden incidenteel gedeclareerd bij het Ministerie van VWS. Voor 2023 is er nog geen toezegging over een meerkostenregeling COVID-19. De GGD verwacht echter, dat er op termijn extra middelen vanuit het Rijk beschikbaar gesteld worden. Voorzichtigheidshalve wordt voorgesteld de uitgaven te dekken uit de algemene reserve om een tussentijdse begrotingswijziging in 2023 te voorkomen. Mocht het Rijk de uitgaven in 2023 structureel gaan financieren, dan wordt het algemene bestuur via de bestuurlijke rapportages geïnformeerd en zal de onttrekking aan de algemene reserve niet hoeven plaatsvinden. In het meerjarenperspectief vanaf 2024 is financiering vanuit rijksmiddelen opgenomen en hebben we het voorzichtigheidsprincipe losgelaten.

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

De begroting 2023 is gespecificeerd naar GR-taken, aanvullende diensten en overhead: Overzicht naar GR-taken, aanvullende

Deelnemersbijdrage

diensten en overhead

Overige

Totaal

Saldo

gemeenten

baten

lasten

26.198

12.525

38.723

28.626

10.098 1.770

Bedragen x € 1.000 en incl. mutaties reserves GR-taken Aanvullende diensten

7.552

5.782

Overhead

740

12.428

-11.688

26.198

20.817

47.016

46.836

180

Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen. Deelnemersbijdrage De deelnemersbijdragen zijn geïndexeerd met het regionaal afgesproken percentage van 2,3%. Er is geen verhoging van de gemeentelijke bijdrage opgenomen voor de structurele lasten voor informatiebeveiliging en privacy. Deze kosten moeten binnen de begroting worden gedekt. Wel is in overeenstemming met de vastgestelde Kadernota 2023 de structurele vermindering op de deelnemersbijdrage GGD Algemeen (€ 180.000) teruggedraaid. Hiermee kan de GGD voldoende vermogen opbouwen in overeenstemming met het Financieel herstelplan 2018. Vermogenspositie Het verloop van de algemene reserve is als volgt2:

Jaarrekening Verloop algemene reserve

Begroting

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Stand 1-1

-186

142

1.066

1.288

1.082

1.055

562

742

Opbouw uit resultaatbestemming

328

924

222

180

-295

-50

-673

1.082

-50 1.055

562

742

922

(x € 1.000)

Onttrekking Stand 31-12

142

1.066

1.288

Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen.

Rekening houdend met de jaarrekeningen over 2018-2020, de resultaatbestemming over 2021 en de uitgangspunten in de Kadernota 2023.

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

Prestatie-indicatoren weerstandsvermogen en risico’s In de begroting 2023 zijn de volgende KPI’s opgenomen.

Weerstandsvermogen

Streefwaarde

Algemene reserve in % van de totale lasten

> 1,5% > 0,5% & < 1,5%

Begroting 2023

1,2%

< 0,5%

Weerstandscapaciteit

Streefwaarde

Algemene reserve is groter dan de risico’s

≥1 > 0,5 & < 1

Begroot 2023

0,6

> 0,5

Risico’s

Streefwaarde

Inschatting risico’s

Minimaal

Begroting 2023

Gemiddeld/niet urgent Hoog/urgent

Bij GGD Hollands Noorden wordt de beschikbare weerstandscapaciteit gevormd door de algemene reserve. De algemene reserve is ultimo 2023 begroot op € 563.000 en niet groot genoeg om alle begrotingsrisico’s in 2023 op te vangen. Rekening houdend met de kans van 75% en de impact van € 965.000 wordt het risico ingeschat op € 724.000. Daarnaast bestaat onzekerheid omtrent de definitieve oplevering van het digitale dossier voor de Jeugdgezondheidszorg (GGiD). Ten opzichte van de Kadernota 2023 zijn de financiële risico’s toegenomen. Er is sprake van hogere inflatie, kostenstijgingen in noodzakelijke uitgaven en ook dreigen bezuinigingen vanuit het rijk. Voor 2022 – 2023 is de kans dat gemeenten financieel moeten bijspringen erg klein. Het vermogen is dan nog voldoende om deze risico’s te dekken. In 2024 is, zonder aanvullende financiering vanuit het rijk, het risico groter dat gemeenten financieel moeten bijspringen. Bij tussentijdse bestuurlijke rapportages en de Kadernota 2024 wordt het algemeen bestuur geïnformeerd over de stand van zaken.

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

Focuslijnen

2.1

Gezond opgroeien

2.2

Gezond ouder worden

2.3

Meedoen naar vermogen

2.4

Gezonde leefomgeving

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

2. Focuslijnen

Met de focuslijnen werkt de GGD aan de ondersteuning van het gemeentelijk gezondheidsbeleid voor zestien gemeenten en het versterken van de publieke gezondheidszorg in samenwerking met netwerkpartners in Noord-Holland-Noord. Vier thema’s uit de landelijke nota Gezondheidsbeleid zijn vertaald in overeenkomstige focuslijnen: •

Gezond opgroeien

•

Gezond ouder worden

•

Meedoen naar vermogen

•

Gezonde leefomgeving.

Binnen de focuslijnen zijn alle GGD-taken en -diensten onder te verdelen, waarbij sommigen in meerdere focuslijnen terugkomen. En dat is ook precies de bedoeling: samen werken aan gezondheid voor onze inwoners zonder gehinderd te worden door organisatiegrenzen. In de begroting 2023 worden de beoogde resultaten, KPI’s en effecten per focuslijn beschreven op basis van de accenten die de gemeenteraden aan de GGD meegeven.

In de begroting zijn, op verzoek van gemeenten, de kosten voor gemeenten uitgesplitst naar GR-taken en aanvullende diensten. Over de vorderingen en uitvoering wordt gerapporteerd in de bestuursrapportage (Burap 1 & 2) en de jaarverantwoording. De speerpunten uit 2022 gelden, met wat accentverschillen, ook voor 2023: •

Doorontwikkeling Jeugdgezondheidzorg (JGZ).

•

Proactief inzetten op preventie en bestrijding van (nieuwe) infectieziekten. Onder andere door meer en beter gebruik te maken van data.

•

Informatiebeveiliging en privacy.

Daarnaast blijft de GGD zich focussen op: •

verdere uitwerking van de focuslijnen en aandacht voor kwetsbare inwoners;

•

blijvende inzet om de begroting sluitend te krijgen;

•

het resultaat van de dienstverlening transparanter maken met KPI’s.

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

De volgende (maatschappelijke) ontwikkelingen zullen de komende jaren relevant blijven voor de taken en diensten die door de GGD worden uitgevoerd: 1.

Samenwerking (met onder andere ketenpartners sociaal domein, onderwijs, regionale zorgnetwerk ABR, GGD’en en Veiligheidsregio).

Aansluiting bij en implementatie van landelijke ontwikkelingen (onder andere versterking van de publieke gezondheid).

Omgevingswet: In 2024 moeten alle gemeenten hun Omgevingsvisie gereed hebben. De GGD verwacht daarom in 2023 nog meer dan nu betrokken te zijn bij de totstandkoming van nieuwe omgevingsvisies en herzieningen van bestaande visies. Daarnaast zullen gemeenten volop bezig zijn met de Omgevingsplannen en met vergunningverlening via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).

Positieve gezondheid De GGD ziet gezondheid als het vermogen van mensen om zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven. Een brede kijk op gezondheid staat centraal; het gaat niet alleen om de lichamelijke kanten van gezondheid, maar ook om mentaal welbevinden, dagelijks functioneren, kwaliteit van leven, participatie en zingeving. Het gaat daarbij niet om wat iemand niet meer kan, maar juist om wat iemand wel kan, zelf belangrijk vindt en eventueel wil veranderen.

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

2.1 Gezond opgroeien

De opgave van de GGD is om bij te dragen aan het gezond en veilig opgroeien van ieder kind in het werkgebied van de GGD. Alle kinderen verdienen gelijke kansen. Daarom geeft de GGD extra aandacht aan kwetsbare kinderen en hun omgeving. Door deze preventieve ondersteuning wordt er minimaal beslag gelegd op specialistische (jeugd)zorg. Speerpunt: Doorontwikkeling Jeugdgezondheidszorg (JGZ) De gezondheid van een kind rondom de geboorte blijkt een belangrijke voorspeller te zijn van problemen, zowel fysiek als mentaal, op latere leeftijd. Van de pasgeboren kinderen heeft zo’n 14% geen goede start3. In NoordHolland-Noord gaat het dus ieder jaar over ruim 1.000 pasgeborenen. Dat kan verschillende fysieke oorzaken hebben, maar kan ook te maken hebben met minder gunstige sociale omstandigheden en/of een gebrek aan beschermende factoren. Ook na de eerste 1000 dagen lopen kinderen in kwetsbare situaties een groter risico op het ontwikkelen van gezondheidsachterstanden. Op volwassen leeftijd leidt dit tot een verschil van zes jaar in levensverwachting tussen inwoners met een hoge ten opzichte van die met een lage sociaaleconomische status (SES). Het verschil in het aantal jaren goed ervaren gezondheid bedraagt zelfs bijna 15 jaar4.

In de kadernota is dit speerpunt vertaald naar zorg op maat, opereren in netwerkverbanden en sterkere positionering als adviespartner. In de voorliggende begroting is deze vertaling verder uitgewerkt naar onderstaande punten. Vanuit Gezond Opgroeien zet de GGD in 2023 haar activiteiten gericht op het verkleinen van gezondheidsachterstanden voort en gaat deze versterken door in te zetten op de volgende punten: 1.

Persoonsgerichte zorg.

Zorg vanuit de context van de sociale en fysieke omgeving.

Samenhang tussen collectieve en individuele preventie vergroten.

Samenwerkend vakmanschap versterken.

Ad 1

Persoonsgerichte zorg

Deze term duidt op de verandering in de verhouding tussen ouders en jongeren aan de ene kant en de zorgprofessional aan de andere kant. In het verleden had de zorgprofessional een meer eenzijdige rol als aandrager van adviezen en oplossingen. Bij persoonsgerichte zorg staan de vragen en behoeften van het kind, de ouders en de jongere centraal en hebben professionals aandacht voor sociale omstandigheden, emoties, waarden, behoeften en vaardigheden. Gecombineerd met een klinische inschatting van de situatie door de professional. Een voorbeeld van hoe de JGZ hiermee omgaat is de veranderende werkwijze binnen de leeftijdsgroep -9 maanden tot 4 jaar. Voorheen hadden ouders op het consultatiebureau wisselend met een jeugdverpleegkundige of een jeugdarts te maken. In de nieuwe werkwijze heeft een gezin vanaf de prenatale fase te maken met een vast contactpersoon, de jeugdverpleegkundige. In januari 2022 werkte ongeveer een derde van de JGZ op deze wijze. In het jaar 2023 wordt de implementatie in het gehele werkgebied afgerond. 3

Waelput, A.J.M., et al. (2017). Geographical differences in perinatal health and child welfare in the Netherlands: rationale for the healthy pregnancy 4

all-2 program. BMC, Pregnancy and Childbirth. 4

Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2020-2024

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

Ad 2

Zorg vanuit de context van de sociale en fysieke omgeving

“It takes a village to raise a child”: kinderen groeien op in de context van een sociale en fysieke omgeving. De omgeving voedt als het ware samen met de ouders het kind op. Dat vraagt dat de GGD niet alleen kijkt naar de symptomen die worden waargenomen bij het individuele kind, maar nadrukkelijk ook naar de omgeving waarin deze symptomen tot stand komen. Neem het voorbeeld van een kind met overgewicht. In welke omgeving groeit het kind op? Hoe ziet de gezinssituatie eruit? Heeft het gezin voldoende financiële middelen? Zit overgewicht in de familie? Hoe ziet de fysieke leefomgeving eruit? Twee kinderen met hetzelfde overgewicht kunnen ieder uit een hele andere situatie komen. Dat vraagt een aanpak die is toegesneden op de context. Ad 3

Samenhang tussen collectieve en individuele preventie vergroten

Binnen de Focuslijn Gezond Opgroeien verbindt de GGD de kennis vanuit onderzoek door epidemiologen aan de dagelijkse praktijk van de zorgprofessionals. Gedurende de COVID-19-pandemie zijn er bijvoorbeeld extra Gezondheidsmonitors uitgevoerd om de effecten van de coronamaatregelen op de jeugd te meten. Dit gaf inzicht en onderbouwing om specifieke activiteiten te ontplooien gericht op het mentaal welbevinden en een gezonde leefstijl van de jeugd. Op die manier werkt de GGD zowel vanuit collectieve als individuele preventie aan hetzelfde doel. Dat doen we niet alleen intern binnen de GGD, maar samen met onze netwerkpartners vanuit het samenwerkingsplatform Noord-Holland Noord Gezond, waarin zorgorganisaties, GGD, gemeenten en zorgverzekeraars de ambitie hebben uitgesproken de gezondste regio van Nederland te worden. Ad 4

Samenwerkend vakmanschap versterken

Lang was het zo dat vakmanschap in eerste instantie over kennis ging en dat daarnaast werd samengewerkt met professionals uit aanpalende domeinen zoals ziekenhuizen, huisartsen of jeugdzorg. Het nadeel van deze manier van werken is dat er onvoldoende vanuit een gedeeld beeld gewerkt wordt, maar vanuit verschillende beelden. Daardoor ontvangen kinderen, ouders en jongeren soms verschillende adviezen en informatie. Dat is frustrerend, zorgt voor wantrouwen voor instanties en het maakt de zorg vaak onnodig duur. Vanuit dit inzicht gaat de GGD haar samenwerkend vakmanschap met gemeenten en netwerkpartners verder vormgeven via coalities, zoals Geboortezorg, de Gezonde School aanpak, JOGG / Integrale Ketenaanpak Kind naar Gezond Gewicht en In Control of Alcohol en Drugs. En levert de GGD een actieve bijdrage aan kennisontwikkeling, zoals binnen Kansrijke Start en binnen de Academische Werkplaats Jeugd en Gezondheid Noord-Holland. Waarom doen we dit? Iedereen beseft het belang van gezond opgroeien en tegelijkertijd is het zo vanzelfsprekend dat het soms over het hoofd gezien wordt. De effecten zijn vaak pas na jaren zichtbaar. Als de JGZ echter haar werk onvoldoende goed doet, wordt dit pas verderop in de keten zichtbaar. De geschetste doorontwikkelingen zijn bedoeld om dat moment te voorkomen.

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

Wat levert het op? •

Kansarme kinderen krijgen een beter toekomstperspectief, zowel op het gebied van gezondheid als op het vlak van onderwijs, werkgelegenheid en sociale ontwikkeling.

•

Een hogere kwaliteit van leven en een toename van het aantal jaren in goed ervaren gezondheid voor alle inwoners.

•

Een toename in levensverwachting voor inwoners met een lage sociaal economische status (SES).

•

Het opvoedkundig klimaat in gezinnen, buurten en wijken wordt versterkt waardoor minder ouder(s)/verzorger(s) de opvoeding van hun kind(eren) als (zeer) moeilijk ervaren.

•

Jeugd en jongvolwassenen ervaren een hoger mentaal welbevinden, doordat hun mentale gezondheidsvaardigheden zijn versterkt en hun fysieke en sociale leefomgeving mentale gezondheid wordt bevorderd.

•

Minder jongeren/jongvolwassenen maken gebruik van specialistische (jeugd)zorg.

•

Vakkundige, samenwerkende en tevreden zorgprofessionals.

•

Minder kans op ziekte, complicaties en sterfte onder inwoners ten gevolge van infectieziekten.

Er bestaat wereldwijde consensus dat het rendement van preventieve programma’s gericht op de jeugd groter is dan die van investeringen gericht op volwassenen of ouderen. Prestatie-indicatoren/KPI (niet verplicht vanuit BBV) 1. Persoonsgerichte zorg Eind 2023 heeft elk gezin in Noord-Holland-Noord, met kinderen in de leeftijdsgroep -9 maanden tot 4 jaar, een vast contactpersoon zijnde een jeugdverpleegkundige, waardoor de JGZ toegroeit naar gepersonaliseerde zorg op maat. 2. Verhogen vaccinatiegraad Eind 2023 is de digitale en face-to-face informatievoorziening richting (toekomstige) ouders en jongeren aangepast op basis van de nieuwste inzichten (o.a. vanuit onderzoek binnen NHN), waardoor de vaccinatiegraad van het Rijksvaccinatieprogramma gelijk blijft of hoger wordt. Wie zijn de vitale (regionale) partners? Naast gemeenten, sociale wijkteams, het onderwijs en de GGD zijn dit: •

partijen in de jeugdzorg (maatschappelijk werk, jeugd-GGZ, jeugd-/jongerenwerk, jeugdzorg, Veilig Thuis);

•

eerstelijnsgezondheidszorg (ZONH/ROS, huisartsenkoepels, logopedie, fysiotherapie, etc.);

•

tweedelijns gezondheidszorg (medisch specialisten);

•

specifiekere partners rond de volgende levensfases: - zwangerschap en de geboorte (verloskundigen, gynaecologen, kraamzorg), - de voorschoolse periode (kinderdagverblijven, peuterspeelzalen), - de basisschoolperiode (primair onderwijs, ambtenaren leerplicht), - de middelbare schoolperiode (voortgezet onderwijs, ambtenaren leerplicht).

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

2.2 Gezond ouder worden

In deze focuslijn gaat de aandacht naar oudere en ouder wordende inwoners, waarbij de inzet van de GGD erop is gericht dat zij: •

een gezonde leefstijl en een gezond gewicht hebben;

•

ondersteund worden bij het ontwikkelen van veerkracht en eigen regie te voeren bij de lichamelijke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven;

•

in goede psychosociale gezondheid/welbevinden verkeren;

•

wonen in een veilige en gezonde leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag.

Dit alles door samenwerking van alle betrokken partijen in de regio én met actieve participatie van ouderen zelf. Aandachtspunten •

Ondersteuning van gemeenten bij toekomstbestendig maken van ouderenbeleid.

•

Stimuleren van ouderen tot een actieve leefstijl.

•

Versterken van de eigen regie van ouderen en weerbaarheid vergroten.

Ad 1 Hierbij is aandacht voor het versterken van de participatie van ouderen in lokale netwerken rond preventief ouderenbeleid. En het versterken van de samenhang in verschillende initiatieven en domeinen (wonen, zorg en voorzieningen) rondom ouderenbeleid. Ad 2 De GGD zet de komende jaren in op bewustwording van de invloed van leefstijl op gezondheid. En doet onderzoek naar factoren die bijdragen aan vitaal ouder worden in een gezonde leefomgeving en het vertragen van dementie. Ad 3 De GGD ondersteunt en stimuleert lokale én regionale initiatieven, zoals Vitaal en Veilig thuis wonen, Valpreventie en Eén tegen Eenzaamheid. Prestatie-indicatoren/KPI (niet verplicht vanuit BBV) 1.

Binnen Noord-Holland-Noord Gezond wordt de samenwerking, met aandacht voor ouderen, geïntensiveerd, waarbij de GGD data-analyseert en monitort.

De participatie aan preventieve interventies (bijvoorbeeld Stoptober, 30 dagen (ge)zonder) blijft gelijk of neemt toe.

Wat levert het op? •

Preventieve interventies bij het voorkomen van gezondheidsproblemen en kwetsbaarheid zijn in beeld.

•

Versterken en ontwikkelen van preventieve interventies.

•

De kwaliteit van leven voor ouderen is verbeterd. Zij ervaren meer zingeving en een verbeterde fysieke en mentale gezondheid. Hierdoor worden de zorgkosten van de gemeente beperkt.

Wie zijn de vitale (regionale) partners? Naast gemeenten en de GGD zijn dat: •

lokale partners,

•

eigen inwoners.

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

2.3 Meedoen naar vermogen

Bij de focuslijn meedoen naar vermogen ligt de focus op (jong)volwassen inwoners. De inzet van de GGD is erop gericht dat (jong)volwassenen lichamelijk en geestelijk gezond zijn, een gezonde leefstijl hebben, meedoen in de samenleving en langer zelfstandig blijven wonen. Daarnaast ondersteunt de GGD kwetsbare inwoners om maatschappelijke uitval als gevolg van problemen op meerdere leefgebieden te voorkomen. Met als uiteindelijke doel dat kwetsbare inwoners hulp ontvangen en zo gezond en zelfstandig mogelijk kunnen deelnemen aan de samenleving. Aandachtspunten 1.

Realiseren van een sluitende aanpak voor zorgmijders en personen met onbegrepen gedrag die tussen wal en schip dreigen te raken.

Versterken van samenwerking met ketenpartners en van gezamenlijke vroegsignalering gericht op kwetsbare inwoners die problemen ervaren op één of meer leefgebieden.

Borging van de uitvoering van de taken van de gemeenten in het kader van de Wet verplichte GGZ (Wvggz) en met ketenpartners werken aan de doelen van de wet.

Ondersteunen bij projecten en bijdragen aan integrale samenwerking gericht om mentale gezondheid, waaronder: Supranet community, mentaal welzijn van jongvolwassenen en van andere kwetsbare groepen binnen dit thema.

Ad 1 Zorgmijders en personen met onbegrepen gedrag vormen een specifieke doelgroep binnen het werkveld van de GGD. Sinds 2015 wordt landelijk en lokaal gewerkt aan een sluitende aanpak, waarbij in alle fases en op alle zorggebieden aanbod is gerealiseerd die voldoet aan de vraag en behoeften van deze doelgroep. Samen met ketenpartners wordt hier blijvend aandacht aan geschonken om te voorkomen dat er stagnatie optreedt in het toeleiden en de ondersteuning van de doelgroep. Ad 2 De GGD monitort, signaleert en agendeert trends en ontwikkelingen om de aard, omvang en behoefte van de doelgroep in kaart te brengen. Samen met de wijkteams en specialistische basisteams GGZ speelt het team Vangnet & Advies een belangrijke rol in de vroegsignalering. Daarnaast werkt de GGD aan het bevorderen van doelgerichte domein overstijgende samenwerking en overlegstructuren binnen het thema zorg en veiligheid. Ad 3 Met gemeenten wordt toegewerkt naar de borging van de uitvoering van gemeentelijke taken in het kader van de Wvggz na afloop van de huidige dienstverleningsovereenkomst. Met ketenpartners wordt de uitvoering van de wet in brede zin verder verbeterd met de doelen, zoals de wet die beoogt: een sterkere rechtspositie van de betrokkene en het opleggen van minder verplichte zorg.

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

Ad 4 De GGD draagt bij aan het normaliseren van en het doorbreken van het taboe op praten over psychische problematiek en suïcidale gedachten. Door het vroegtijdig signaleren van problemen, wordt escalatie voorkomen. Gerichte projecten als Supranet Community/113 online worden uitgedragen. Daarnaast wordt in samenwerking met de JGZ binnen de GGD en met de GGZ gewerkt aan het adviseren en stimuleren, richting gemeenten, van een gerichte aanpak voor jongvolwassenen als kwetsbare groep. Prestatie-indicatoren/KPI (niet verplicht vanuit BBV) 1.

Eind 2023 is een klanttevredenheidsonderzoek onder ketenpartners van Veilig Thuis, over de kwaliteit van de samenwerking met Veilig Thuis, uitgevoerd.

Eind 2023 hebben de GGD en gemeenten een besluit genomen over de borging van de taken Wvggz van het college van B&W na afloop van de DVO Wvggz en deze borging voorbereid.

Eind 2023 zijn samenwerkingsafspraken gemaakt tussen de GGD, gemeenten en ketenpartners over onderlinge verantwoordelijkheden en mogelijkheden voor gegevensverwerking en- uitwisseling bij een integrale aanpak van multiproblematiek, in lijn met het wettelijk kader van het wetsvoorstel Aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams).

Wat levert het op? •

Minder ziektelast en maatschappelijke uitval, meer maatschappelijke participatie.

•

Voorkomen van escalatie van problematiek en langdurige uitval uit de maatschappij.

•

Daling van het aantal suïcides en suïcidepogingen.

•

Minder maatschappelijke overlast door ernstige psychische of psychiatrische problematiek.

Wie zijn de vitale (regionale) partners? Naast gemeenten, wijkteams en de GGD, zijn dat: •

politie, Brijder, GGZ

•

woningbouwcorporaties

•

wijkvoorzieningen

•

zorginstellingen

•

maatschappelijke opvangvoorzieningen

•

welzijnsinstellingen

•

sportorganisaties

•

onderwijs en werkgevers-, werknemersorganisaties en UWV.

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

2.4 Gezonde leefomgeving

Een gezonde leefomgeving nodigt uit tot gezond gedrag en kent zo min mogelijk risico’s voor de gezondheid. De leefomgeving hangt samen met nieuwe uitdagingen en kansen voor de toekomst, zoals: klimaatverandering, vergrijzing, individualisering, slimme technologie en nieuwe vormen van mobiliteit. Binnen deze focuslijn is ook aandacht voor de preventie en bestrijding van infectieziekten. Speerpunt: Proactief inzetten op preventie en bestrijding van (nieuwe) infectieziekten. Versterken infectieziektepreventie in het kader antibiotica-resistentie (ABR) gericht op onder andere de VVT-sector, thuiszorg en onderwijs. Onder andere door het meer en beter gebruik maken van data.

Waarom doen we dit? Door de COVID-19-pandemie is de aandacht voor infectiepreventie groot. De vraag naar advies is toegenomen: inwoners en organisaties hebben behoefte aan duidelijkheid en praktisch advies over hygiënisch handelen. Infectiepreventie is de basis voor het voorkomen van veel infectieziekten. Gebleken is dat veel mensen, ook zorgprofessionals, onvoldoende aandacht besteden aan infectiepreventie. Hetzij doordat zij te weinig kennis hebben, hetzij doordat zij het belang ervan niet genoeg inzien, hetzij doordat er andere belemmerende factoren zijn. Wat levert het op? De GGD denkt dat er veel winst te behalen is, zowel in het voorkomen van infectieziekten als -in het verlengde daarvan- het voorkomen van antibioticaresistentie (ABR). Versterking van de infectieziektebestrijding en infectiepreventie moet structureel aandacht hebben. De GGD ontwikkelt zich daarom tot een regionaal ‘kennis- en informatiecentrum’ op het gebied van infectiepreventie en ABR en werkt samen met landelijke en regionale netwerken. Prestatie-indicatoren/KPI (niet verplicht vanuit BBV) 1.

In 2023 is 80% van de adviezen in het kader van de Omgevingswet afgestemd met de Veiligheidsregio en de Omgevingsdienst.

In 2023 is de infectieziektepreventie versterkt. a. Door samenwerking met GGD Zaanstreek-Waterland. De samenwerking bestaat uit een gezamenlijke

frontoffice: één team artsen IZB en verpleegkundigen. Een taakverdeling tussen de artsen IZB zorgt

voor meer efficiëntie en kwaliteit in de uitvoering. Daarnaast gaan de GGD’en gezamenlijk IZB-artsen werven.

b. Door implementatie van MUIZ. MUIZ is het meldpunt voor uitbraken infectieziekten en bijzonder resistente

micro-organismen. Het doel is om tijdiger preventieve maatregelen te nemen bij uitbraken om verspreiding

van infectieziekten te voorkomen.

Voor de duurzame borging van de forensische expertise zijn samenwerkingsafspraken gemaakt met de GGD’en in Noord-Holland (NW4).

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

Wie zijn de vitale (regionale) partners? Naast gemeenten en de GGD, zijn dat: •

Overheid

•

Omgevingsdienst Noord-Holland Noord

•

Veiligheidsregio Noord-Holland Noord

•

RIVM.

Nazorg COVID-19-pandemie Ook in 2023 zal corona deel uitmaken van het leven. Wat de rol van de GGD in de bestrijding van corona op dat moment zal zijn, is nu echter nog niet te zeggen. Voor 2022 zijn coronagelden beschikbaar gesteld, voor 2023 nog niet. Landelijk wordt gewerkt aan een lange termijnvisie ten aanzien van pandemische paraatheid en de rol die de GGD’en daarin hebben. Gezien de wettelijke taak van de GGD’en in het bestrijden van infectieziekten, ligt het voor de hand dat de GGD’en ook met betrekking tot corona een regierol houden. Wat GGD’en blijven doen ten aanzien van vaccineren, testen en bron-en contactonderzoek in het kader van corona, is echter nog niet bekend. Dat maakt het voorbereiden hierop lastig. De GGD houdt de risicogroepen die in de begroting 2022 zijn benoemd ook in 2023 in beeld. Het gaat om: •

mensen met een lagere sociaaleconomische positie met over het algemeen een minder goede gezondheid;

•

kansarme jeugdigen die minder goed scoren op school;

•

mensen die voor de pandemie al psychisch kwetsbaar waren en/of psychische problemen hadden.

Bovenstaande groepen worden samen met ketenpartners gemonitord om zo vroegtijdig inzet te kunnen plegen om zo hun positie te verbeteren. De GGD werkt hierbij vanuit positieve gezondheid.

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

BBV-PARAGRAFEN

3.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

3.2

Financiering

3.3

Overzicht overhead

3.4

Bedrijfsvoering

3.5

Beleidsindicatoren

3.6

Onderhoud kapitaalgoederen

3.7

Verbonden partijen

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Algemeen In de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ wordt de financiële positie toegelicht. Het weerstandsvermogen maakt duidelijk in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen zonder dat dit dwingt tot beleidsombuigingen en/of bezuinigingen. In de financiële uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen Noord-Holland-Noord zijn uitgangspunten opgenomen rond het weerstandsvermogen. Volgens deze regeling is weerstandscapaciteit aanwezig bij de deelnemers van de gemeenschappelijke regeling. De deelnemende gemeenten zijn verplicht ervoor te zorgen dat de GGD beschikt over voldoende middelen om aan al de verplichtingen te kunnen voldoen. Over het reserveringbeleid hebben gemeenteraden van de deelnemende gemeenten afspraken gemaakt in de FUGR. Hierin is afgesproken dat een algemene reserve is toegestaan om de autonome ontwikkelingen in de bedrijfsvoering af te dekken met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar. Het algemeen bestuur heeft uitgesproken dat het belangrijk is dat de GGD voldoende vermogen kan opbouwen in overeenstemming met het Financieel herstelplan 2018.

Vermogenspositie Het verloop van de algemene reserve is als volgt5: Jaarrekening Verloop algemene reserve

Begroting

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Stand 1-1

-186

142

1.066

1.288

1.082

1.055

562

742

Opbouw uit resultaatbestemming

328

924

222

180

742

922

(x € 1.000)

Onttrekking Stand 31-12 na resultaatbestemming

142

1.066

1.288

180

-295

-50

-673

1.082

-50 1.055

562

Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen. Bij de resultaatbestemming over 2018, 2019 en 2020 heeft het algemeen bestuur besloten het eigen vermogen te versterken door de resultaten toe te voegen aan de algemene reserve. Er zijn extra toevoegingen (boven de begrote € 180.000) aan de algemene reserve gedaan om de financiële positie versneld te versterken. Hiermee is een buffer opgebouwd om de risico’s op te vangen en noodzakelijke investeringen te doen voor de bedrijfsprocessen bij JGZ en Informatiebeveiliging.

Rekening houdend met de jaarrekeningen over 2018-2020, de resultaatbestemming over 2021 en de uitgangspunten in de Kadernota 2023.

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

Prestatie-indicatoren weerstandsvermogen en risico’s In de begroting 2023 zijn de volgende KPI’s opgenomen.

Weerstandsvermogen

Streefwaarde

Algemene reserve in % van de totale lasten

> 1,5% > 0,5% & < 1,5%

Begroting 2023

1,2%

< 0,5%

Weerstandscapaciteit

Streefwaarde

Algemene reserve is groter dan de risico’s

≥1 > 0,5 & < 1

Begroting 2023

0,6

> 0,5

Risico’s

Streefwaarde

Inschatting risico’s

Minimaal

Begroting 2023

Gemiddeld/niet urgent Hoog/urgent

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

Overzicht financiële risico’s De directie heeft het risicomanagement verder ontwikkeld en geeft hiermee invulling aan de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek. De GGD stelt daartoe periodiek de risicomonitor op en rapporteert via de P&C-cyclus over de belangrijkste financiële risico’s. Hiermee wordt op gestructureerde wijze de beheersing van strategische en financiële risico’s van de GGD voor gemeenten geborgd. De impact van financiële risico’s zijn ingeschat naar mogelijke omvang in een laag en een hoog scenario. Indien één of meerdere van deze risico’s zich voor dreigen te doen, worden de negatieve financiële effecten, zoveel als mogelijk is, beperkt in de flexibele schil van de organisatie.

Scenario laag

Scenario hoog

Bedrag risico

Impact

100.000

Ziekteverzuim JGZ

100.000

200.000

100.000

GGiD

50.000

150.000

50.000

300.000

50.000

500.000

400.000

1.250.000

400.000

600.000

2.500.000

700.000

50.000

230.000

50.000

170.000

Gezondheidsbevordering PGA

65.000

143.000

65.000

Gevolgen COVID-19 voor reizigersadvisering

150.000

380.000

150.000

265.000

923.000

265.000

865.000

3.423.000

965.000

Overzicht financiële risico’s 2023

GR-taken: Doorontwikkeling JGZ 2019-2023

Hogere instroom Veilig Thuis Informatiebeveiliging & privacybescherming Kostenstijgingen

Aanvullende diensten: Afname aanvullende diensten JGZ Medische arrestantenzorg

Totaal

Doorontwikkeling JGZ 2019-2023 Er wordt gewerkt aan verbetering van de uitvoering van het basispakket JGZ met het programma doorontwikkeling JGZ. Hiervoor is tijdelijk meer personeelsinzet noodzakelijk, dat kan leiden tot een begrotingsoverschrijding. De GGD heeft vanuit de bestaande begroting een projectbudget gereserveerd voor doorontwikkeling JGZ, waardoor het financieel risico afneemt. Ziekteverzuim JGZ Het ziekteverzuim JGZ is hoger dan begroot (5%). Dit heeft een negatieve impact op de productiviteit en leidt tot hogere kosten. Het verzuimbeleid is verder aangescherpt en processen worden aangepast om de productiviteit te kunnen verhogen. De versterking van de managementstructuur JGZ en de nieuwe leidinggevende laag zorgt voor een dalend verzuim en een lager financieel risico.

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

Ontwikkeling digitaal dossier JGZ: GGiD GGD Hollands Noorden werkt samen met GGD regio Utrecht en GGD Twente aan een nieuw digitaal dossier JGZ: GGiD. Ultimo 2021 heeft de GGD € 3,5 miljoen aan kosten geactiveerd die in de meerjarenbegroting zijn gedekt. Er wordt bij het opstellen van de jaarrekening uitgegaan van implementatie van het systeem in 2022/2023. De kosten voor het implementeren het GGiD zijn begroot op € 264.000 en worden gedekt in de meerjarenbegroting. Er is in 2021 vertraging ontstaan en discussie over scope en kosten. Bij het opstellen van de jaarrekening is het uiteindelijke kostenplaatje en de planning nog niet helemaal zeker en is sprake van een beperkt financieel risico. De drie GGD’en hebben voor beheer en doorontwikkeling van het systeem een coöperatie opgericht. Via de coöperatie hebben andere GGD’en de mogelijkheid deel te nemen in het gebruik en de doorontwikkeling van het GGiD. Hiermee kunnen voor de drie GGD’en extra inkomsten worden gegenereerd om de financiële risico’s te beperken of af te dekken. De GGD’en bewaken de oplevering en implementatie van het systeem door middel van een adequate governancestructuur, voortgangsrapportages en acceptatietesten. Daarnaast is als beheersingsmaatregel via een Bindend Advies een onafhankelijk oordeel gekregen over geschilpunten over de scope.

Op dit moment bestaat onzekerheid omtrent de definitieve oplevering van het GGiD. Voor de GGD’en blijft het van groot belang dat het opgeleverde systeem correct werkt en de bedrijfsprocessen ondersteunt en wordt de leverancier gehouden aan de doelen die in afgesloten overeenkomst zijn afgesproken. Hogere instroom Veilig Thuis De dienstverlening van Veilig Thuis kent een ‘open einde’ karakter en is vooral afhankelijk van externe factoren of deze risico’s zich voordoen of niet. Een toe- of afname van 5% van de diensten van Veilig Thuis leidt tot een afwijking van € 300.000 ten opzichte van de begroting. In het algemeen bestuur is de volgende regeling afgesproken om tekorten op te vangen: 1.

In het eerste jaar van hogere instroom wordt de hogere instroom gedekt uit de algemene reserves met inachtneming van de ondergrens van 1,5% van begrote lasten van de GGD.

Indien de algemene reserve ontoereikend is, een beroep te doen op het weerstandsvermogen van de gemeenten (door extra bijdrage).

In tweede en volgende jaren van hogere instroom en indien het beeld is dat de hogere instroom een blijvend karakter heeft, wordt een verzoek aan gemeenten gedaan om een structurele extra bijdrage.

Informatiebeveiliging & privacybescherming Informatiebeveiliging & privacybescherming voldoen nog niet aan de aangescherpte regelgeving. Het basisniveau van informatiebeveiliging moet op orde worden gebracht om onder andere veiligheidslekken (misbruik/diefstal/verlies van data) te voorkomen. Er is een project gestart om over drie jaar NEN7510 compliant te worden en blijven. Dit zorgt zowel voor incidentele projectkosten als structureel hogere kosten. In het financieel meerjarenperspectief verwacht de GGD dat op termijn extra middelen vanuit het Rijk beschikbaar gesteld worden. Gezien de omvang en de looptijd van het project blijven er onzekerheden die kunnen leiden tot hogere kosten in 2023 en verder.

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

Kostenstijgingen Ten opzichte van de Kadernota 2023 zijn de financiële risico’s toegenomen. Het risico is aanwezig dat de GGD wordt geconfronteerd met kostenstijgingen van noodzakelijke uitgaven alsook onvoorziene uitgaven die niet meer in de staande begroting 2023 kunnen worden opgevangen. Zonder besparing of ombuiging op andere uitgaven bestaat een groot risico dat in 2023 een financieel tekort ontstaat. Het gaat om de volgende risico’s: •

Kostenstijgingen van leveranciers van goederen en diensten boven de begrote indexatie van 2,3%.

•

Effecten cao boven de begrote loon-indexatie van 2,3%; Bijvoorbeeld 43,2 uur extra bovenwettelijk verlof die tot een verlaging van het aantal productieve uren tot gevolg heeft. Niet duidelijk of deze negatieve effecten in bij indexatie van 2024 worden opgeheven.

•

Noodzakelijke uitbreiding van formatie om de informatievoorziening en kritieke bedrijfsprocessen te borgen en noodzakelijke vernieuwingen van ICT-systemen te realiseren.

•

Het voldoen aan nieuwe wetgeving.

•

Noodzakelijke inzet op strategische personeelsbeleid. Dit resulteert in hogere kosten voor werving & selectie, verzuimpreventie, BHV en duurzame inzetbaarheid.

Afname aanvullende diensten JGZ Als gevolg van mogelijke financiële tekorten in het sociaal domein kan de GGD te maken krijgen met taakstellingen op de aanvullende diensten JGZ. Het continu aangaan van de dialoog met gemeenten over de noodzaak en waarde van aanvullende diensten, geeft de GGD de mogelijkheid om vermindering van inzet personeel zo veel als mogelijk op te vangen uit de flexibele schil en het natuurlijk verloop. Medische arrestantenzorg De GGD loopt het risico dat de aanvullende dienst medische arrestantenzorg na aanbesteding niet aan de GGD wordt gegund. De aanbesteding is uitgesteld tot minimaal 2023 en het is de verwachting dat de nieuwe dienstverlening vanaf 2024 in zal gaan. Vanaf dat moment komt het in stand houden van de expertise Forensisch medische geneeskunde zowel financieel als operationeel onder druk. Er is een gezamenlijke voorbereiding van inschrijving met drie GGD’en in Noord-Holland gestart. Landelijk worden de gevolgen van het mogelijk wegvallen van de medische arrestantenzorg onderzocht in relatie tot de kosten voor lijkschouwing voor gemeenten. Gezondheidsbevordering publieke gezondheidszorg asielzoekers (PGA) Het COA heeft GGD GHOR Nederland laten weten dat zij het voornemen heeft de uitvoering van gezondheidsbevordering PGA vanaf 2023 aan te besteden.

Op 31 december 2022 eindigt het reguliere contract tussen GGD GHOR Nederland en het COA over de uitvoering van de gezondheidsbevordering PGA, met uitzondering van de uitvoering van JGZ/PGA. Naar verwachting zal het COA de eerste helft van 2022 een openbare aanbesteding uitschrijven. Het risico bestaat dat de GGD de aanvullende dienst gezondheidsbevordering PGA na aanbesteding niet meer gegund krijgt. En de GGD minimaal te maken heeft met lagere dekking voor overheadkosten. Voor medewerkers met vaste aanstellingen zal in goed overleg naar interne herplaatsing gezocht worden. Gevolgen COVID-19 voor reizigersadvisering Als gevolg van COVID-19 is reizen sterk afgenomen. Er is onzekerheid over het moment en de periode waarin het reisverkeer gaat herstellen en de reizigersmarkt weer op het niveau van voor de COVID-19-pandemie komt. Het ministerie van VWS compenseert met ingang van 2022 de inkomstenderving niet meer en dat zorgt voor een financieel risico voor reizigersadvisering. Personeel wordt zo effectief mogelijk ingezet op andere GR-taken en aanvullende diensten.

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

3.2 Financiering

Algemeen In de paragraaf financiering wordt inzicht gegeven in de financiering van de organisatie, het liquiditeitenbeheer en renterisico’s. Het gaat om de beheersing van financiële posities en geldstromen, en de hieraan verbonden kosten en risico’s. Dit wordt aangeduid als de treasuryfunctie. De treasuryfunctie omvat onder meer het aantrekken van leningen, het uitzetten van overtollige liquide middelen en debiteurenbeheer. De regels rondom treasury zijn vastgelegd in het treasurystatuut. De belangrijkste afspraken zijn: •

Gelden worden alleen uitgezet bij de BNG.

•

De organisatie maakt geen gebruik van derivaten.

Dekkingsmiddelen De taken uit hoofde van de gemeenschappelijke regeling (GR-taken) worden gefinancierd uit de diverse deelnemersbijdragen van gemeenten. Daarnaast heeft de GGD verschillende baten uit aanvullende diensten aan bedrijven, gemeenten, instellingen, inwoners, justitie en politie. Beoordeling financiële positie De GGD is een Gemeenschappelijke Regeling en met de hierbij behorende verantwoordelijkheidsstructuur is het geen probleem om op zeer korte termijn vreemd geld aan te trekken. Met de BNG zijn hiertoe afspraken gemaakt. Regelmatige analyse van de cashflow zal tijdig aantonen wanneer een tekort aan vlottende middelen dreigt. De GGD heeft een redelijk positieve financieringspositie. Om fluctuaties gedurende het jaar op te vangen, is met de BNG een rekening-courantfaciliteit met een maximaal krediet van € 2.862.000 overeengekomen. Financiële kengetallen BBV Voor de beoordeling van financiering wordt gebruik gemaakt van de volgende financiële kengetallen. De kengetallen met betrekking tot de grondexploitatie en de belastingcapaciteit zijn voor de GGD niet van toepassing. De financiële kengetallen voor de jaren 2024, 2025 en 2026 zijn opgenomen onder meerjarenperspectief en de financiële kengetallen zijn geactualiseerd op basis van de balanspositie 31-12-2021.

Omschrijving

Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabliteitsratio Structurele exploitatieruimte

Programmabegroting 2023

Realisatie

Begroting

2021

2022

2023

<5%

2,5%

3,3%

Streefwaarde

<5%

2,5%

3,3%

5-10%

5,9%

5,0%

3,5%

2,5%

-0,2%

0,5%

-1,0%

GGD HOLLANDS NOORDEN

Netto schuldquote Het getal weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de inkomsten. Het geeft een indicatie welk beslag de rentelasten en aflossingen op de begroting leggen. Hoe lager de netto schuldquote hoe beter. Onder netto schuld wordt verstaan: de lang- en kortlopende schulden minus de lang- en kortlopende vorderingen en uitzettingen. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen is gelijk aan de netto schuldquote, omdat de GGD geen leningen heeft afgesloten. Solvabiliteit Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de GGD in staat is haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de ratio, hoe beter. De streefwaarde voor de GGD is tussen de 5% en 10% en is gemaximeerd doordat het weerstandvermogen is gemaximeerd op 2,5% van de lasten. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is. Hoe hoger hoe beter. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. De negatieve structurele exploitatieruimte 2023 is het gevolg van een onttrekking van € 673.000 uit de algemene reserve. De rek is uit de begroting om een structurele exploitatieruimte te realiseren van 2,5%.

Er is geen ruimte om kostenstijgingen van noodzakelijke uitgaven, onvoorziene uitgaven en risico’s op te vangen. Kasgeldlimiet Ter beperking van het renterisico heeft de wetgever de hoogte van de netto vlottende schuld voor gemeenschappelijke regelingen gemaximaliseerd op 8,2% van de begrote lasten; de zogenoemde kasgeldlimiet.

Omschrijving

Definitie

Berekening

Totale lasten

Begroting 46.786

Netto vlottende schuld Kasgeldlimiet

Totale lasten x 8,2%

Gemiddelde ruimte t.o.v. limiet:

Kasgeldlimiet -/-

46.786 x 8,2%

3.836 1.193

netto vlottende schuld

De GGD voldoet aan deze limiet van 8,2%. De GGD heeft geen langlopende leningen. Overschrijding van de limiet van 8,2% zou kunnen leiden tot het aantrekken van langlopende leningen. Renterisiconorm Deze norm is niet van toepassing: er zijn geen leningen met een looptijd van meer dan een jaar.

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

Meerjarenperspectief Onderstaande geprognosticeerde balans, het EMU-saldo en de financiële kengetallen bieden in hoofdlijnen inzicht in de effecten van de verwachte financiële ontwikkeling van de GGD in de komende jaren. Balans Geprognosticeerde balans

31-12-2022

31-12-2023

31-12-2024

31-12-2025

31-12-2026

2.497

2.454

2.094

2.221

2.099

Bedragen x € 1.000 ACTIVA Vaste activa Materiële vaste activa Vlottende activa 30

20.486

Liquide middelen

482

472

575

927

Overlopende activa

4.505

Totaal activa

28.000

27.557

27.587

27.817

28.047

1.055

562

742

922

1.102

Bestemmingsreserve gezondheidsonderzoeken

100

150

100

Egalisatiereserve RVP

243

4.325

Overlopende passiva

22.276

Totaal passiva

28.000

27.557

27.587

27.817

28.047

Voorraden Uitzettingen met een rentetypische loopttijd korter dan 1 jaar

PASSIVA Vaste passiva Algemene reserves

Bestemmingsreserve gevolgen COVID-19 Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar

EMU-saldo Het EMU-saldo van de GGD wordt bepaald door het resultaat te corrigeren voor de afschrijvingen en de investeringen die tijdens het jaar gedaan zijn. Volgens de Wet Houdbare Overheids Financiën dient dit saldo in de jaarverslaggeving te worden opgenomen. Het EMU-saldo is als volgt berekend:

EMU-saldo (bedragen x € 1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Resultaat

180

Bij: afschrijvingen

492

573

610

628

647

609

Af: investeringen

1.172

227

567

268

773

486

EMU-saldo

-590

369

223

540

302

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

Meerjarige financiële kengetallen BBV De meerjarige financiële kengetallen zijn geactualiseerd op basis van de balanspositie 31-12-2021 en de geprognosticeerde meerjarenbalans. Omschrijving

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Netto schuldquote

1,0%

2,5%

3,3%

2,4%

2,1%

1,4%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

1,0%

2,5%

3,3#

2,4%

2,1%

1,4%

Solvabliteitsratio

5,9%

5,0%

3,5%

3,6%

4,4%

5,2%

Structurele exploitatieruimte

-0,2%

0,5%

-1,0%

0,1%

0,5%

3.3 Overzicht overhead Alle lasten (en baten) voor sturing en ondersteuning van het primaire proces worden verantwoord onder overhead en alle bedrijfskosten en diensten die direct verbonden zijn aan de dienstverlening (en gericht zijn op de externe klant of/ en inwoner) zijn opgenomen onder uitvoering GR-taken en aanvullende diensten. Hieronder worden de baten en lasten van de overhead apart weergegeven.

Totaal baten en lasten overhead

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

344

285

740

Totaal lasten

17.018

11.662

12.428

Resultaat

-16.674

-11.377

-11.688

Bedragen x € 1.000 en incl. mutaties reserves Totaal baten

Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen. In bijlage 3 is de overhead gespecificeerd naar kostencategorie.

Programmabegroting 2023

GGD HOLLANDS NOORDEN

3.4 Bedrijfsvoering Inleiding De paragraaf bedrijfsvoering geeft inzicht in de resultaten en stand van zaken rond de bedrijfsvoering. Met bedrijfsvoering worden de ondersteunende bedrijfsprocessen bedoeld die nodig zijn om de beleidsdoelstellingen uit de programma’s te realiseren. Doelstelling Het doel is de facilitering van een duurzame, effectieve, rechtmatige en kostenbewuste bedrijfsvoering, waarover transparant wordt gecommuniceerd. Daarbij is het van belang dat de financiële huishouding en de administratieve organisatie op orde zijn en blijven. En klanten, stakeholders en medewerkers tevreden zijn. Daarom wordt ingezet op goed bestuur en goede interne dienstverlening. Deze activiteiten zijn ondergebracht bij het onderdeel Bedrijfsondersteuning en directie. Speerpunt: Informatiebeveiliging & privacybescherming De komende jaren zet de GGD in op het verhogen van informatieveiligheid en verdere professionalisering van informatiebeveiliging en privacybescherming. De GGD volgt hierbij de richtlijnen van de NEN7510 en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Informatiebeveiligingsrisico’s zijn overal sterk toegenomen en er is sprake van een piek in cyberaanvallen. Door COVID-19 staan de GGD’en in het middelpunt van de belangstelling en zijn de risico’s veel groter dan voorheen.

De autoriteit persoonsgegevens (AP) heeft de GGD’en erop gewezen dat de GGD’en persoonsgegevens bij de bestrijding van COVID-19 beter moet beschermen. De maatregelen die de GGD neemt zijn: •

het opzetten van een (interne) privacy- en beveiligingsorganisatie, aanscherpen van technische beveiliging, audits en bewustwordingscampagnes;

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11545928/1