4.8 GGD Programmabegroting 2022
Tekst van het document
GGD HOLLANDS NOORDEN Versie April 2021
Programmabegroting 2022 GGD Hollands Noorden www.ggdhollandsnoorden.nl
1
GGD HOLLANDS NOORDEN
Inhoud Voorwoord 3 GGD in één oogopslag 5
1
Beleidsbegroting 9
1.1 1.2
Taken en missie 10 Middelen 11
2
Focuslijnen 14
2.1 2.2 2.3 2.4
Gezond opgroeien 17 Gezond ouder worden 19 Meedoen naar vermogen 21 Gezonde leefomgeving 23
3
BBV-paragrafen 29
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7
Weerstandsvermogen en risicobeheersing 30 Financiering 34 Overzicht overhead 39 Bedrijfsvoering 39 Beleidsindicatoren 40 Onderhoud kapitaalgoederen 41 Verbonden partijen 42
4
Financiële begroting 44
4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8
Begrotingsuitgangspunten 45 Overzicht baten en lasten 46 Meerjarenraming 2022-2025 50 Overzicht gemeentelijke bijdragen GR-taken 51 Overzicht bedragen kinderopvang 54 Overzicht bedragen aanvullende diensten 55 Overzicht bedragen Wet verplichte GGZ 57 Overzicht bedragen Veilig Thuis 58
Bijlagen 60 Bijlage l - Overzicht baten en lasten per categorie 61 Bijlage 2 - Overzicht baten en lasten per taakveld 62 Bijlage 3 - Begroting Veilig Thuis Noord-Holland Noord bedrijfseconomisch 63 Bijlage 4 - Overzicht overhead per categorie 64 Bijlage 5 - Overzicht wettelijke taken en aanvullende diensten 65 Bijlage 6 - Overzicht wettelijke taken en aanvullende diensten per focuslijn 68
Bronnen 69
www.ggdhollandsnoorden.nl
2
GGD HOLLANDS NOORDEN
Voorwoord Beste lezer, Voor u ligt de begroting 2022 van GGD Hollands Noorden (GGD). Deze begroting is gebaseerd op de Kadernota 2022, waarin de werkzaamheden van de GGD zijn ingedeeld naar focuslijnen. In 2022 wordt het bestaande beleid gecontinueerd en is de indeling naar focuslijnen verder uitgewerkt. Onder de kapstok ‘Health in All Policies’ zijn alle werkzaamheden ingekaderd in de volgende vier focuslijnen: •
Gezond opgroeien
•
Gezond ouder worden
•
Meedoen naar vermogen
•
Gezonde leefomgeving.
De focuslijnen geven vier overkoepelende thema’s voor de huidige gezondheidsuitdagingen en dragen zorg voor een gemakkelijkere integrale samenwerking met een ‘Health in all Policies’ benadering. Zowel intern als extern met onze ketenpartners. Om in te kunnen spelen op de huidige ontwikkelingen, waarin preventie een belangrijk onderwerp is, is het essentieel om in te zetten op de doorontwikkeling van een aantal belangrijke onderdelen van de GGD. Inzetten op preventie Preventie begint bij de jeugd en de GGD heeft met de Jeugdgezondheidszorg hierin een belangrijke functie. Wij zetten in op het versterken en doorontwikkelen van de Jeugdgezondheidszorg om de jeugd (daar waar het meest hard nodig is) in een vroeg stadium samen met ouders en onderwijs (en zorg) te ondersteunen. Ook zetten wij in op een gezonde leefstijl en een gezonde omgeving voor zo fysiek en mentaal mogelijk gezonde inwoners in Noord-Holland-Noord. Natuurlijk doen wij dit niet alleen: wij zoeken actief naar samenwerking met ketenpartners en dragen actief bij in verschillende strategische en/of operationele samenwerkingsallianties. COVID-19 heeft ons geleerd dat infectieziektepreventie- en bestrijding onbetwist belangrijke taken zijn voor de GGD, waarmee we een belangrijke bijdrage leveren aan de publieke gezondheid.
Het risico van het ontstaan van nieuwe zoönosen is aanwezig onder meer als gevolg van klimaatverandering. Onontbeerlijk voor bovenstaande is goede informatievoorziening, verslaglegging en gegevensuitwisseling. Dat stelt uitdagingen aan de informatiebeveiliging en privacy. Wij hebben geleerd van de coronapandemie en de gebruikte systemen en procedures. Wij zetten dan ook stevig in op een betere beveiliging en in het borgen van de veiligheid van de gegevens van onze medewerkers en klanten/inwoners. Gemeenten zijn de opdrachtgever en partner van de GGD. Met gemeenten bouwen we aan een gezonde en veilige toekomst voor onze inwoners. Die samenwerking krijgt onder andere vorm in gesprekken met gemeenteraden waar we gezamenlijk kijken naar maatschappelijke opgaven en resultaatgebieden van de GGD. Het financiële meerjarenperspectief is in deze begroting uitgewerkt, op basis van bestaand beleid.
www.ggdhollandsnoorden.nl
3
GGD HOLLANDS NOORDEN
Financiële situatie De begroting 2022 is sluitend en de algemene reserve wordt conform het Financieel herstelplan 2018 opgebouwd. De algemene reserve is voldoende om de begrotingsrisico’s in 2022 op te vangen. De deelnemersbijdrage is geïndexeerd met het regionaal afgesproken percentage van 1,3%. Er is geen verhoging opgenomen voor de structurele lasten voor informatiebeveiliging en privacy. Deze kosten moeten binnen de begroting worden gedekt.
Edward John Paulina, directeur Het dagelijks bestuur van GGD Hollands Noorden, Pieter Kos, voorzitter Edward John Paulina, directeur Alkmaar, april 2020
www.ggdhollandsnoorden.nl
4
GGD HOLLANDS NOORDEN
GGD in één oogopslag GGD Hollands Noorden is dé partner op het gebied van gezond en veilig leven. De taken die door de colleges aan de GGD zijn opgedragen, zijn de taken die worden genoemd in de Wet publieke gezondheid en de Wet op de lijkbezorging. Daarnaast voert de GGD op verzoek taken uit voor één of meer gemeenten in het kader van onder andere de Wet Kinderopvang, de Wmo, de Wvggz en de Omgevingswet. De GGD levert diensten die zijn vastgesteld in de gemeenschappelijke regeling en aanvullende diensten op verzoek van een of meerdere gemeenten.
Missie
Met het programma ‘Focuslijnen’ werkt de GGD aan
De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de
de ondersteuning van het gemeentelijk gezondheids-
gezondheid en veiligheid van alle inwoners in
beleid voor zeventien gemeenten en het versterken
Noord-Holland-Noord:
van de publieke gezondheidszorg in samenwerking met ketenpartners in de regio Noord-Holland-Noord.
•
•
wij bewaken door gezondheidsrisico’s en -onveiligheid te signaleren en de inzichten
De vier thema’s uit de landelijke nota
hierover actief te verspreiden;
Gezondheidsbeleid zijn vertaald in de
wij beschermen tegen bedreigingen van de
volgende focuslijnen:
volksgezondheid met preventie, bestrijding en •
voorlichting;
•
Gezond opgroeien
wij bevorderen individueel en collectief gezond
•
Meedoen naar vermogen
gedrag en preventief beleid van gemeenten en
•
Gezonde leefomgeving
andere spelers in de gezondheidszorg.
•
Gezond ouder worden.
De begroting 2022 is gespecificeerd naar GR-taken, aanvullende diensten en overhead:
GGD Hollands Noorden Bedragen x €1000 en incl. mutaties reserves GR-taken
Deelnemersbijdrage
Overige
Totaal
Totaal
gemeenten
baten
baten
lasten
24.835
2.840
27.674
19.843
3.569
Saldo
7.832
Aanvullende diensten
0
16.801
16.801
13.232
Overhead
0
285
285
11.662
-11.377
24.835
19.925
44.760
44.737
23
www.ggdhollandsnoorden.nl
5
GGD HOLLANDS NOORDEN
Focuslijn Gezond opgroeien De opgave van de GGD is om bij te dragen aan het gezond en veilig opgroeien van ieder kind in het werkgebied van de GGD. Alle kinderen verdienen gelijke kansen. Daarom geeft de GGD extra aandacht aan kwetsbare kinderen en hun omgeving. Door deze preventieve ondersteuning wordt er minimaal beslag gelegd op specialistische (jeugd)zorg. Focuslijn Gezond ouder worden Bij deze lijn ligt de focus op oudere en ouder wordende inwoners, waarbij de inzet van de GGD erop is gericht dat zij: •
een gezonde leefstijl en een gezond gewicht hebben;
•
het vermogen hebben om zich met veerkracht aan te passen en eigen regie te voeren bij de lichamelijke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven;
•
in goede psychosociale gezondheid/welbevinden zijn; wonen in een veilige en gezonde leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag.
Dit alles door samenwerking van alle betrokken partijen in de regio én met actieve participatie van ouderen zelf. Focuslijn Meedoen naar vermogen Bij de focuslijn meedoen naar vermogen ligt de focus op (jong)volwassen inwoners. De inzet van de GGD is erop gericht dat (jong)volwassenen lichamelijk en geestelijk gezond zijn, een gezonde leefstijl hebben, meedoen in de samenleving en langer zelfstandig blijven wonen. Daarnaast ondersteunt de GGD kwetsbare inwoners om maatschappelijke uitval als gevolg van problemen op meerdere leefgebieden te voorkomen. Met als uiteindelijke doel dat kwetsbare inwoners hulp ontvangen en zo gezond en zelfstandig mogelijk kunnen deelnemen aan de samenleving. Focuslijn Gezond leefomgeving Ruimtelijke en sociale veranderingen hebben veel invloed op elkaar. Een gezonde leefomgeving nodigt uit tot gezond gedrag en kent zo min mogelijk risico’s voor de gezondheid. De leefomgeving hangt samen met nieuwe uitdagingen en kansen voor de toekomst, zoals: klimaatverandering, vergrijzing, individualisering, slimme technologie en nieuwe vormen van mobiliteit. Tegelijkertijd neemt de druk op onze leefomgeving toe. Gemeenten staan voor de opgave om deze ontwikkelingen en belevingen van de inwoners te verwerken in een omgevingsvisie.
Dit vraagt om een samenwerking en koppeling tussen het sociale en fysieke domein, die tot nu toe veelal gescheiden van elkaar opereren. Binnen deze focuslijn is ook aandacht voor de preventie en bestrijding van infectieziekten.
www.ggdhollandsnoorden.nl
6
GGD HOLLANDS NOORDEN
Gemeenten
17
Gemeentelijke bijdrage
Bijdrage GR-taken
Bijdrage aanvullende
(x €1.000)
diensten (x €1.000)
Alkmaar
4.340
3.059
Bergen
1.005
361
Castricum
1.368
422
Den Helder
2.175
1.414
Drechterland
810
318
Enkhuizen
738
400
2.290
1.123
931
289
Gemeente
Inwoners (op 1-1-2020)
662.750
Heerhugowaard Heiloo
Formatie (op 31/12/2020)
GGD: 463 Fte
Formatie
Hollands Kroon
1.943
898
Hoorn
2.983
2.365
Koggenland
913
305
Langedijk
1.102
450
Medemblik
1.862
829
Opmeer
482
203
Schagen
1.774
749
Stede Broec
867
408
Texel
497
165
(op 31/12/2020)
Corona: 239 Fte
Financiële kengetallen
Onderwerp (x €1.000) Lasten Resultaat (voordelig) Vermogen (stand 1-1)
www.ggdhollandsnoorden.nl
Begroting
Begroting
Realisatie
Realisatie
2022
2021
2020
2019
44.737
44.708
58.850
42.667
23 v
0
221 v
1.373 v
742
1.287
1.066
142
7
GGD HOLLANDS NOORDEN
www.ggdhollandsnoorden.nl
8
1 BELEIDSBEGROTING 1.1
Taken en missie
1.2
Middelen
www.ggdhollandsnoorden.nl
9
GGD HOLLANDS NOORDEN
1.1 Taken en missie Taken GGD Hollands Noorden is dé partner op het gebied van gezond en veilig leven. De taken die door de colleges aan de GGD zijn opgedragen, zijn de taken die worden genoemd in de Wet publieke gezondheid en de Wet op de lijkbezorging. Daarnaast voert de GGD op verzoek taken uit voor één of meer gemeenten in het kader van onder andere de Wet Kinderopvang, de Wmo, de Wvggz en de Omgevingswet. Cijfers op gemeente-/wijkniveau zijn te vinden op de gezondheidsatlas.
De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en veiligheid van alle inwoners in Noord-Holland-Noord: •
wij bewaken door gezondheidsrisico’s en -onveiligheid te signaleren en de inzichten hierover actief te verspreiden;
•
wij beschermen tegen bedreigingen van de volksgezondheid met preventie, bestrijding en voorlichting;
•
wij bevorderen individueel en collectief gezond gedrag en preventief beleid van gemeenten en andere spelers in de gezondheidszorg.
De begroting 2022 geeft inzicht in de ambities voor de taken uit de gemeenschappelijke regeling (GR) en maakt deel uit van de Planning & Control cyclus (P&C-cyclus) van de GGD. De GR-taken van de GGD omvatten: •
wettelijke GGD-taken die verplicht aan een GGD zijn opgedragen en worden benoemd in de gemeenschappelijke regeling;
•
wettelijke gemeentelijke taken die aan een GGD kunnen worden opgedragen. Hiertoe neemt het algemeen bestuur van de GGD een apart besluit.
In de bijlagen zijn, op verzoek van gemeenten, de kosten voor gemeenten uitgesplitst naar GR-taken en aanvullende diensten. De P&C-cyclus geeft het bestuur inzicht waar de GGD staat in relatie tot de realisatie van de ambities. Over de vorderingen en uitvoering wordt gerapporteerd in de bestuursrapportage (Burap 1 & 2) en de jaarverantwoording. In de Kadernota en de begroting 2021 heeft de GGD aangegeven alle werkzaamheden de komende jaren vanuit ‘Health in All Policies’ in te kaderen. Onder deze kapstok gaat de GGD ook in 2022 inzetten op de vier focuslijnen.
www.ggdhollandsnoorden.nl
10
GGD HOLLANDS NOORDEN
1.2 Middelen
Sluitende begroting 2022 De in de begroting opgenomen baten en lasten zijn: Totaal baten en lasten
Begroting
Begroting 2021
Begroting
2020
na 1e wijziging
2022
Totaal baten
60.071
44.708
44.760
Totaal lasten
59.850
44.708
44.737
221
-
23
Bedragen x €1000 en incl. mutaties reserves
Resultaat
De begroting 2022 sluit met een positief saldo van € 23.000, waarmee in overeenstemming met de zienswijzen van gemeenten opvolging wordt gegeven om het eigen vermogen op te bouwen conform het financieel herstelplan 2018. De begroting 2022 gespecificeerd naar GR-taken, aanvullende diensten en overhead is als volgt: Overzicht naar GR-taken, aanvullende diensten en overhead GGD Hollands Noorden
Deelnemersbijdrage
Overige
Totaal
Totaal
gemeenten
baten
baten
lasten
24.835
2.840
27.674
19.843
7.832
Aanvullende diensten
0
16.801
16.801
13.232
3.569
Overhead
0
285
285
11.662
-11.377
24.835
19.925
44.760
44.737
23
Bedragen x €1000 en incl. mutaties reserves GR-taken
Saldo
Door het afronden op € 1.000 ontstaan kleine afrondingsverschillen. Baten De deelnemersbijdrage van de gemeenten voor GR-taken zijn in paragraaf 4.4 per gemeente gespecificeerd en bestaan uit de volgende onderdelen: •
Algemene bijdrage voor GR-taken
•
JGZ 0-4 jaar
•
JGZ 12-18 jaar
•
Rijksvaccinatieprogramma JGZ
•
Huisvesting JGZ.
De overige baten bestaan uit subsidies en dienstverlening op basis van prijs x prestatie. Per GR-taak is begroot hoeveel middelen nodig zijn om de taak uit voeren en hoeveel gemeenten moeten bijdragen. Bij de berekening van de benodigde algemene deelnemersbijdrage voor de GR-taken zijn overige baten hierop in mindering gebracht. De deelnemersbijdragen zijn geïndexeerd met loon- en prijsindexatie. De aanvullende diensten en de financiering worden in paragraaf 4.2 verder toegelicht.
www.ggdhollandsnoorden.nl
11
GGD HOLLANDS NOORDEN
Lasten De lasten van de GR-taken en aanvullende diensten bedragen € 19.843.000 respectievelijk € 13.232.000. Deze lasten bestaan uit alle bedrijfskosten en diensten die direct verbonden zijn aan de dienstverlening (en gericht zijn op de externe klant of/en inwoner). Alle lasten (en baten) voor sturing en ondersteuning van de GR-taken en aanvullende diensten zijn opgenomen onder overhead. De overheadkosten bedragen per saldo € 11.377.000 en worden gezamenlijk gefinancierd uit de deelnemersbijdragen voor de GR-taken en baten uit aanvullende diensten.
Resultaat GGD Vanaf 2021 is de indeling in programma’s losgelaten. De GGD wordt als één programma in de begroting gepresenteerd. De financiële begroting 2022 is niet conform de focuslijnen ingericht. De uitvoering is voor een belangrijk deel verweven met de reguliere werkzaamheden van de GGD en betreft vooral aanscherping van een extern georiënteerde werkwijze en een aanpak gericht op samenwerking. Ook de zeventien gemeenten leveren in de uitoefening van hun reguliere taken een bijdrage aan de uitvoering van deze focuslijnen.
Het overzicht van baten en lasten is als volgt: Overzicht baten en lasten begroting 2022
Baten
Lasten
Saldo
44.475
33.025
11.450
235
11.662
-11.427
Bedragen x €1000 Uitvoering GR-taken en aanvullende diensten Overhead Heffing VPB
-
Bedrag onvoorzien
44.710
44.687
23
Toevoegingen/onttrekkingen aan de reserves
50
50
0
Mutatie reserves
50
50
0
44.760
44.737
23
Saldo van baten en lasten
Resultaat
Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen.
www.ggdhollandsnoorden.nl
12
GGD HOLLANDS NOORDEN
www.ggdhollandsnoorden.nl
13
GGD HOLLANDS NOORDEN
2
Focuslijnen
2.1
Gezond opgroeien
2.2
Gezond ouder worden
2.3
Meedoen naar vermogen
2.4
Gezonde leefomgeving
www.ggdhollandsnoorden.nl
14
GGD HOLLANDS NOORDEN
2. Focuslijnen
Met de focuslijnen werkt de GGD aan de ondersteuning van het gemeentelijk gezondheidsbeleid voor zeventien gemeenten en het versterken van de publieke gezondheidszorg in samenwerking met netwerkpartners in Noord-Holland-Noord. Vier thema’s uit de landelijke nota Gezondheidsbeleid zijn vertaald in overeenkomstige focuslijnen: •
Gezond opgroeien
•
Gezond ouder worden
•
Meedoen naar vermogen
•
Gezonde leefomgeving.
Binnen de focuslijnen zijn alle GGD-taken en diensten onder te verdelen, waarbij sommigen in meerdere focuslijnen terugkomen. En dat is ook precies de bedoeling: samen werken aan gezondheid voor onze inwoners zonder gehinderd te worden door organisatiegrenzen.
Binnen de vier focuslijnen werkt de GGD aan ‘investeren in gezondheid’ en ‘verminderen van gezondheidsverschillen’. Drie belangrijke principes in de uitwerking zijn: 1.
Werken vanuit positieve gezondheid.
2.
Uitvoering samen met netwerkpartners: het versterken van netwerken die werken aan een gezonde basis.
3.
Betrekken van inwoners en betrokkenen.
Met deze aanpak beoogt de GGD de gezonde leefstijl van inwoners duurzaam te versterken. De GGD stelt in 2022 de volgende speerpunten voor: •
Doorontwikkeling Jeugdgezondheidzorg (JGZ).
•
Informatiebeveiliging en privacy.
•
Proactief inzetten op preventie en bestrijding van (nieuwe) infectieziekten.
Naast de genoemde speerpunten zet de GGD zich de komende jaren in om: •
(online) informatie van de GGD up-to-date te houden;
•
expertise over gezondheidsachterstanden en effectieve interventies voor het verminderen van gezondheidsachterstanden te vergroten en te delen;
•
het scholingsaanbod vanuit positieve gezondheid verder uit te werken;
•
monitoring en onderzoek voor de vier focuslijnen samen met gemeenten, ketenpartners en inwoners verder te ontwikkelen. 15
GGD HOLLANDS NOORDEN
De ingezette lijn De gemeenten en de GGD werken samen met ketenpartners aan publieke gezondheidszorg en bouwen aan een gezonde basis bij inwoners. De werkzaamheden van de GGD staan in verbinding met vele ketenpartners, regionale samenwerkingsverbanden en lokale netwerken. De website van de GGD wordt komend jaar vernieuwd. Dit betekent dat ook de focuslijnen meer in beeld worden gebracht.
www.ggdhollandsnoorden.nl
16
GGD HOLLANDS NOORDEN
2.1 Gezond opgroeien De opgave van de GGD is om bij te dragen aan het gezond en veilig opgroeien van ieder kind in het werkgebied van de GGD. Alle kinderen verdienen gelijke kansen. Daarom geeft de GGD extra aandacht aan kwetsbare kinderen en hun omgeving. Door deze preventieve ondersteuning wordt er minimaal beslag gelegd op specialistische (jeugd)zorg.
Speerpunt: Doorontwikkeling Jeugdgezondheidszorg De belangrijkste kerntaak van de JGZ betreft preventie, collectief en individueel. Binnen het web van positieve gezondheid liggen de kerncompetenties van de JGZ vooral op het gebied van lichaamsfuncties, het mentaal welbevinden en het dagelijks functioneren. Vanuit deze kerntaken en -competenties kiest de JGZ voor de volgende aandachtspunten met projecten gericht op: 1.
zorg op maat;
2.
opereren in netwerkverbanden;
3.
sterkere positionering als adviespartner – informatiegestuurd werken.
Ad 1 De GGD biedt de juiste zorg (minder waar het kan, meer waar het moet), door de juiste professional (taken worden herschikt en uitgevoerd door andere disciplines), op het juiste moment (individuele variatie in aantal en frequentie van de contactmomenten) en op de juiste plek (zowel fysiek, telefonisch als online en met flexibele bereikbaarheidstijden).
www.ggdhollandsnoorden.nl
17
GGD HOLLANDS NOORDEN
Ad 2 De GGD gaat de samenwerking met gemeenten en ketenpartners verder vormgeven via coalities, zoals Gezonde School aanpak, JOGG en In Control. Ad 3 Met de thema’s uit de Landelijke preventieagenda JGZ gaat de GGD met gemeenten, ketenpartners en ervaringsdeskundigen in gesprek over lokale signalen, wensen en behoeften. De adviesrol richting gemeenten wordt versterkt. De GGD levert een actieve bijdrage aan kennisontwikkeling, zoals binnen Kansrijke Start en binnen de Academische Werkplaats Jeugd en Gezondheid Noord-Holland. Zo zorgt de GGD voor verbinding tussen kennis uit onderzoek, beleid en de professionele praktijk.
Prestatieindicatoren/KPI (niet verplicht vanuit BBV) 1.
De vaccinatiegraad gaat omhoog.
2.
Minimaal 80% van de ketenpartners geven de GGD en 7 of hoger bij het klanttevredenheidsonderzoek.
Beoogd maatschappelijk effect •
Daadwerkelijke realisatie van de inhoudelijke verandering, effectiviteitswinst.
•
Vakkundige, samenwerkende en tevreden medewerkers.
•
Efficiencywinst waardoor, bij gelijkblijvend budget, de inhoudelijke veranderingen niet structureel meer gaan kosten.
Wie zijn de vitale (regionale) partners? Naast gemeenten, sociale wijkteams, het onderwijs en de GGD zijn dat: •
partijen in de jeugdzorg (maatschappelijk werk, jeugd-GGZ, jeugd-/jongerenwerk, jeugdzorg, Veilig Thuis);
•
eerstelijnsgezondheidszorg (ZONH/ROS, huisartsenkoepels, logopedie, fysiotherapie etc.);
•
tweedelijns gezondheidszorg (medisch specialisten);
•
specifiekere partners rond de volgende levensfases: o zwangerschap en de geboorte (verloskundige, kraamzorg, gynaecologen); o de voorschoolse periode (kinderdagverblijven, peuterspeelzalen); o de basisschoolperiode (primair onderwijs, ambtenaren leerplicht); o de middelbare schoolperiode (voortgezet onderwijs, ambtenaren leerplicht).
www.ggdhollandsnoorden.nl
18
GGD HOLLANDS NOORDEN
2.2 Gezond ouder worden Bij deze lijn ligt de focus op oudere en ouder wordende inwoners, waarbij de inzet van de GGD erop is gericht dat zij: •
een gezonde leefstijl en een gezond gewicht hebben;
•
het vermogen hebben om zich met veerkracht aan te passen en eigen regie te voeren bij de lichamelijke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven;
•
in goede psychosociale gezondheid/welbevinden zijn;
•
wonen in een veilige en gezonde leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag.
Dit alles door samenwerking van alle betrokken partijen in de regio én met actieve participatie van ouderen zelf.
Aandachtspunten 1.
Ondersteuning van gemeenten bij het toekomstbestendig maken van seniorenbeleid.
2.
Stimuleren van ouderen tot een actieve leefstijl.
3.
Versterking van de eigen regie van ouderen rondom hun mogelijke kwetsbaarheid.
Ad 1 Hierbij is aandacht voor het versterken van de participatie van ouderen in lokale netwerken rond preventief ouderenbeleid. En het versterken van de samenhang in verschillende initiatieven en domeinen (wonen, zorg en voorzieningen) rond ouderenbeleid.
www.ggdhollandsnoorden.nl
19
GGD HOLLANDS NOORDEN
Ad 2 De GGD zet de komende jaren in op bewustwording van de invloed van leefstijl op gezondheid. En doet onderzoek naar factoren die bijdragen aan vitaal ouder worden in een gezonde leefomgeving en het vertragen van dementie. Ad 3 De GGD ondersteunt en stimuleert lokale én regionale initiatieven, zoals Vitaal en Veilig thuis wonen, Valpreventie en Eén tegen Eenzaamheid.
Prestatieindicatoren/KPI (niet verplicht vanuit BBV) 1.
De participatie preventieve interventies gaat omhoog (30-dagen gezonder - Stoptober).
2.
Er is op basis van het onderzoek bij ouderen een themarapport beschikbaar.
Beoogd maatschappelijk effect •
De mogelijkheden van preventie bij het voorkomen van kwetsbaarheid bij ouderen zijn in beeld.
•
Versterken van bestaande preventieve interventies en het ontwikkelen van nieuwe initiatieven met het accent op preventie.
•
Ouderen ervaren een betere fysieke en mentale gezondheid, een hogere kwaliteit van leven en meer zingeving. Hierdoor worden de zorgkosten voor de gemeente beperkt.
Wie zijn de vitale (regionale) partners? Naast gemeenten en de GGD zijn dat: •
lokale partners;
•
eigen inwoners.
www.ggdhollandsnoorden.nl
20
GGD HOLLANDS NOORDEN
2.3 Meedoen naar vermogen Bij de focuslijn meedoen naar vermogen ligt de focus op (jong)volwassen inwoners. De inzet van de GGD is erop gericht dat (jong)volwassenen lichamelijk en geestelijk gezond zijn, een gezonde leefstijl hebben, meedoen in de samenleving en langer zelfstandig blijven wonen. Daarnaast ondersteunt de GGD kwetsbare inwoners om maatschappelijke uitval als gevolg van problemen op meerdere leefgebieden te voorkomen. Met als uiteindelijke doel dat kwetsbare inwoners hulp ontvangen en zo gezond en zelfstandig mogelijk kunnen deelnemen aan de samenleving.
Aandachtspunten 1.
Realiseren van een sluitende aanpak voor zorgmijders en personen met verward gedrag die tussen wal en schip dreigen te raken.
2.
Optimale implementatie van de Wet Verplichte GGZ (Wvggz) gekoppeld aan de evaluatie van deze wet.
3.
Meer aandacht voor community mental health, waaronder: Supranet community en het mentaal welzijn van jongvolwassenen, en voor de gezondheidsachterstanden van kwetsbare groepen.
Ad 1 De GGD monitort, signaleert en agendeert trends en ontwikkelingen om de aard, omvang en behoefte van de doelgroep in kaart te brengen. Samen met de wijkteams speelt het team Vangnet & Advies een belangrijke signalerende rol. Samen met ketenpartners wordt een sluitende aanpak bewerkstelligd en wordt voorkomen dat er stagnatie optreedt in het toeleiden en de ondersteuning van de doelgroep. Daarnaast werkt de GGD aan het bevorderen van doelgerichte domein overstijgende samenwerking en overlegstructuren binnen het thema zorg en veiligheid.
www.ggdhollandsnoorden.nl
21
GGD HOLLANDS NOORDEN
Ad 2 Er wordt een beroep op de Wvggz gedaan als noodzakelijke hulp op vrijwillige basis niet lukt. Het ministerie van VWS evalueert de Wvggz in 2022. De GGD past indien nodig de werkwijze aan. Ad 3 De GGD draagt bij aan het normaliseren van en het doorbreken van het taboe op praten over psychische problematiek en suïcidale gedachten. Door het vroegtijdig signaleren van problemen, wordt escalatie voorkomen. Gerichte projecten als Supranet Community/113 online worden uitgedragen. Daarnaast wordt in samenwerking met de GGZ gewerkt aan het adviseren en stimuleren, richting gemeenten, van een gerichte aanpak voor jongvolwassenen als kwetsbare groep.
Prestatieindicatoren/KPI (niet verplicht vanuit BBV) 1.
Het aantal deelnemende gemeenten aan 113-online (suïcide preventie) gaat omhoog.
2.
Er is een sluitende aanpak bij afhandelen van meldingen rond zorgmijders en personen met verward gedrag (OGGZ en Wvggz).
Beoogd maatschappelijk effect •
Minder ziektelast en maatschappelijke uitval, meer maatschappelijke participatie.
•
Voorkomen van langdurige uitval uit de maatschappij.
•
Daling van het aantal suïcides en suïcidepogingen.
•
Minder maatschappelijke overlast door ernstige psychische of psychiatrische problematiek.
Wie zijn de vitale (regionale) partners? Naast gemeenten, wijkteams en de GGD, zijn dat: •
politie, Brijder, GGZ,
•
woningbouwcorporaties,
•
wijkvoorzieningen,
•
zorginstellingen,
•
maatschappelijke opvangvoorzieningen,
•
welzijnsinstellingen,
•
sportorganisaties,
•
onderwijs en
•
werkgevers-, werknemersorganisaties en UWV.
www.ggdhollandsnoorden.nl
22
GGD HOLLANDS NOORDEN
2.4 Gezonde leefomgeving Ruimtelijke en sociale veranderingen hebben veel invloed op elkaar. Een gezonde leefomgeving nodigt uit tot gezond gedrag en kent zo min mogelijk risico’s voor de gezondheid. De leefomgeving hangt samen met nieuwe uitdagingen en kansen voor de toekomst, zoals: klimaatverandering, vergrijzing, individualisering, slimme technologie en nieuwe vormen van mobiliteit. Tegelijkertijd neemt de druk op onze leefomgeving toe. Gemeenten staan voor de opgave om deze ontwikkelingen en belevingen van de inwoners te verwerken in een omgevingsvisie. Dit vraagt om een samenwerking en koppeling tussen het sociale en fysieke domein, die tot nu toe veelal gescheiden van elkaar opereren. Binnen deze focuslijn is ook aandacht voor de preventie en bestrijding van infectieziekten.
Speerpunt 2022: Proactief inzetten op preventie en bestrijding van (nieuwe) infectieziekten De COVID-19-pandemie laat het belang zien van infectieziektebestrijding. COVID-19 heeft het bewustzijn van het belang van infectiepreventie in de samenleving en het openbaar bestuur verhoogd. Het is belangrijk dat de aandacht hiervoor en de belangrijke netwerkfunctie van Infectieziektebestrijding (IZB) vast wordt gehouden. Niet alleen voor de bestrijding van COVID-19 en mogelijke (grootschalige) uitbraken van andere infectieziekten, maar ook voor de aanpak van antibioticaresistentie (ABR). Daarnaast staan ten gevolge van de klimaatveranderingen nog andere dreigingen voor de deur, zoals de toename van zoönosen. Vanuit de inzet op preventie en bestrijding van (nieuwe) infectieziekten zet de GGD in op: •
versteviging van de activiteiten op het gebied van infectiepreventie, zowel intern als bij netwerkpartners;
•
consolidering van de relaties met instellingen, scholen, bedrijven;
•
kwaliteitsslag in de uitvoering van de negen kerntaken van IZB;
•
intensivering van de regionale samenwerking met andere GGD’en in IZB.
www.ggdhollandsnoorden.nl
23
GGD HOLLANDS NOORDEN
Om hieraan uitvoering te kunnen geven werkt IZB in 2021 aan een gedegen onderbouwing van de beoogde uitbreiding van formatie van artsen en verpleegkundigen, te realiseren in 2022. Daarnaast werkt de GGD in de komende jaren binnen deze focuslijn aan: 1.
Vergroten van de kennis over een gezonde leefomgeving.
2.
Advisering aan gemeenten, waarbij gemeentelijk gezondheidsbeleid, het sociaal domein en ruimtelijke ordening elkaar versterken (Health in all Policies).
3.
Samenwerken in integrale advisering en het bouwen van een netwerk bij omgevingsvraagstukken.
Ad 1 De GGD werkt aan en deelt goede voorbeelden, zoals ‘Rookvrije omgeving’ en ‘Vitaal en Veilig thuis wonen van ouderen’ met gemeenten en ketenpartners. Ad 2 De GGD is een gewaardeerde adviseur/sparringpartner van gemeenten in vraagstukken rondom de gezonde leefomgeving; zowel bij visie- en planvorming als bij concrete vraagstukken. De GGD levert hiervoor expertise vanuit infectieziektebestrijding, gezondheidsbevordering, medische milieukunde en epidemiologie. Ad 3 De GGD adviseert in het kader van de Omgevingswet bij de ontwikkeling van Omgevingsvisies en Omgevingsplannen, en bij de beoordeling van concrete, complexe initiatieven aan Omgevingstafels. De GGD stimuleert samenwerking tussen het sociaal en fysiek domein op het gebied van gezonde leefomgeving. Daarnaast werkt de GGD intern samen aan het vormgeven van een breed GGD-advies over vraagstukken rondom de Omgevingswet.
Prestatieindicatoren/KPI (niet verplicht vanuit BBV) 1.
De standaard basisinformatie in het kader van de omgevingswet is digitaal toegankelijk voor gemeenten.
2.
De maatregelen minimaal benodigde basiscapaciteit voor infectieziektebestrijding en – preventie is gerealiseerd.
www.ggdhollandsnoorden.nl
24
GGD HOLLANDS NOORDEN
Beoogd maatschappelijk effect •
De (landelijke) IZB-capaciteit is al jarenlang op waakvlamniveau: alleen gericht op de uitvoering. Hierbij is geen ruimte voor de aanpak van grote infectieziekte-uitbraken, de toename van zoönosen en de terugdringing van antibioticaresistentie. Voor de ontwikkelingen die worden voorzien in de komende jaren is de huidige capaciteit onvoldoende. De resultaten van het (landelijk en lokaal) onderzoek in 2021 naar de minimaal benodigde basis voor IZB wil de GGD in 2022 effectueren. Hierbij wordt de wijze waarop de Rijksoverheid (na COVID-19) gaat investeren in de versterking van preventie en bestrijding van (nieuwe) infectieziekten meegenomen.
•
Een gezondere leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag en waar de druk op de gezondheid zo laag mogelijk is.
•
Versterken van de ervaren kwaliteit van de omgeving (een leefomgeving die als prettig wordt ervaren).
Wie zijn de vitale (regionale) partners? Naast gemeenten en de GGD, zijn dat: •
de overheid,
•
Omgevingsdienst Noord-Holland Noord,
•
Veiligheidsregio Noord-Holland Noord,
•
het RIVM.
www.ggdhollandsnoorden.nl
25
GGD HOLLANDS NOORDEN
Speerpunt: Informatiebeveiliging en privacy Het speerpunt informatiebeveiliging en privacy is de focuslijnen overstijgend. De informatiebeveiliging en privacybescherming voldoen nog niet aan de aangescherpte regelgeving. De COVID-19-pandemie heeft laten zien dat de processen van de GGD van landsbelang zijn geworden in het bestrijden van COVID-19, daarmee vormen deze dreigingen ook een groter risico voor de GGD. Dit vraagt van de GGD dat blijvend moet worden geïnvesteerd in digitale weerbaarheid om de veiligheid van informatie en bescherming van privacy op niveau te brengen en houden. De komende jaren zet de GGD in op het verhogen van informatieveiligheid en verdere professionalisering van informatiebeveiliging en privacybescherming. De GGD volgt hierbij de richtlijnen van de NEN7510 en Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).
De maatregelen die de GGD neemt zijn: •
het opzetten van een (interne) privacy- en beveiligingsorganisatie, aanscherpen van technische beveiliging, audits en bewustwordingscampagnes;
•
in gebruik nemen van een Information Security Management Systeem (ISMS);
•
uitbreiding van de formatie van de Functionaris Gegevensbescherming (FG), functionaris informatiebeveiliging en CISO.
Beoogd maatschappelijk effect •
Betere bescherming van de privacy voor klanten en medewerkers.
Nazorg COVID-19-pandemie Ook na de pandemie zullen de werkzaamheden voor de GGD niet meteen ophouden. Een versoepeling van de maatregelen zal veel van de organisatie vragen. GGD’en vervullen, door de uitvoering van monitors en aanvullend onderzoek, een centrale rol bij het verkrijgen van inzicht in de ervaringen en gevolgen van COVID-19. De GGD gaat ervan uit dat GGD’en ook in het onderzoek naar COVID-19 en de gevolgen daarvan een belangrijke rol zullen blijven spelen. Het COVID-19-dossier is nog steeds een - niet te negeren - grote prioriteit en zal dat naar verwachting voorlopig nog blijven. Risicogroepen De verwachting is dat door de coronapandemie sociaaleconomische achterstanden zullen toenemen, met name bij (kwetsbare) groepen waar al achterstanden waren. Dit heeft impact op de volksgezondheid; mensen met een lagere sociaaleconomische positie hebben over het algemeen een minder goede gezondheid. Samenwerking binnen het sociaal domein met ketenpartners is nodig om deze groepen goed te monitoren en vroegtijdig inzet te kunnen plegen om zo hun positie te verbeteren. De GGD werkt hierbij vanuit positieve gezondheid. www.ggdhollandsnoorden.nl
26
GGD HOLLANDS NOORDEN
Kansarme jeugdigen scoren minder goed op school. Juist bij deze groep jeugdigen zorgen de COVID-19-maatregelen voor minder goede ontwikkeling en leerprestaties. Dit heeft gevolgen op de lange termijn. Samen met ketenpartners draagt de GGD vanuit de Gezonde Schoolaanpak bij aan preventieactiviteiten gericht op jeugdigen met een lagere sociaaleconomische positie. Hoe langer psychosociale problemen bestaan, des te groter de impact op lange termijn zal zijn. Daarom is het van belang om snel in te zetten op het welbevinden van de jeugd. Vanuit het jeugdpakket en het Nationaal Programma Onderwijs stelt het kabinet zowel direct als indirect middelen beschikbaar aan gemeenten voor initiatieven, interventies en inzet voor en door jeugdigen en deels specifiek gericht op de psychosociale gezondheid. Een andere groep waar zorgen over zijn, zijn de mensen die voor de pandemie al psychisch kwetsbaar waren en/of psychische problemen hadden. De pandemie zal bij een deel van hen zorgen voor een toename van klachten als angst, depressie en slapeloosheid. Tot slot zorgt de pandemie bij veel mensen voor een verandering in de leefstijl: minder bewegen, meer roken en meer alcoholgebruik. Gemeenten kunnen door middel van een lokaal preventieakkoord met publieke en private partijen samenwerken om bijvoorbeeld overgewicht tegen te gaan.
Een aanpak als Kansrijke Start, Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG) en De Gezonde School kunnen gemeenten helpen om structureel en onderbouwd te werken aan gezonde leefstijl van jeugdigen. De sociale en fysieke leefomgeving is hierbij een essentieel onderdeel van de aanpak. Meerdere gemeenten zetten al in op het tegengaan van eenzaamheid bij ouderen. De GGD adviseert gemeenten om de aanpak te intensiveren en vooral in te zetten daar waar dit het meest nodig is. Het is aan te bevelen om samen te werken met het lokale veld, zoals welzijnsorganisaties en de eerste lijn zowel in signalering als ten aanzien van preventieactiviteiten. Het stimuleren van gezond gedrag, met name gezonde voeding en bewegen, kan bijvoorbeeld worden ingezet als middel om meer sociale contacten op te doen.
www.ggdhollandsnoorden.nl
27
GGD HOLLANDS NOORDEN
www.ggdhollandsnoorden.nl
28
GGD HOLLANDS NOORDEN
3
BBV-PARAGRAFEN
3.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
3.2
Financiering
3.3
Overzicht overhead
3.4
Bedrijfsvoering
3.5
Beleidsindicatoren
3.6
Onderhoud kapitaalgoederen
3.7
Verbonden partijen
www.ggdhollandsnoorden.nl
29
GGD HOLLANDS NOORDEN
3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Algemeen In de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ wordt de financiële positie toegelicht. Het weerstandsvermogen maakt duidelijk in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen zonder dat dit dwingt tot beleidsombuigingen en/of bezuinigingen. In de financiële uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen Noord-Holland-Noord zijn uitgangspunten opgenomen rond het weerstandsvermogen. Volgens deze regeling is weerstandscapaciteit aanwezig bij de deelnemers van de gemeenschappelijke regeling. Bij de GGD is daarom slechts een beperkte algemene reserve toegestaan. Deze bedraagt maximaal 2,5% van de lasten van het betreffende jaar. De deelnemende gemeenten zijn verplicht ervoor te zorgen dat de GGD beschikt over voldoende middelen om aan al de verplichtingen te kunnen voldoen.
Ontwikkeling algemene reserve Ultimo 2019 bedraagt de algemene reserve € 1.066.000. In 2020 bedraagt het positieve resultaat € 221.000. De resultaatbestemming over 2020 wordt in een apart voorstel voorgelegd aan het algemeen bestuur. Na toevoeging van het resultaat 2020 is de stand van de algemene reserve gestegen naar € 1.287.000. In 2021 wordt eenmalig een bedrag van € 545.000 uit de reserves aangewend voor maatregelen informatiebeveliging en privacybescherming en de eenmalige kosten voor de doorontwikkeling 2019-2023 en de aanpassing van de managementstructuur bij JGZ. Stand algemene reserve 2021 De ontwikkeling van de algemene reserve is als volgt gespecificeerd:
Stand 31-12-2019 werkelijk 1.066 Resultaatbestemming 2020
werkelijk
221
Stand 31-12-2020 (na resultaatbestemming)
werkelijk
1.287
Resultaatbestemming 2021 begroot 0 Onttrekking uit algemene reserve begroot 545 -/Stand 31-12-2021 (na resultaatbestemming)
www.ggdhollandsnoorden.nl
30
begroot
742
GGD HOLLANDS NOORDEN
Ontwikkeling weerstandsvermogen 2019-2021 De ontwikkeling van het weerstandsvermogen is als volgt: Weerstandsvermogen
Eenheid
Begroot
Realisatie
Realisatie
2021
2020
2019
Algemene reserve
€ 1.000
742
1.066
1.066
Lasten
€ 1.000
44.687
59.800
42.617
%
1,7%
1,8%
2,5%
Algemene reserve in % van totale lasten
Financiële risico’s De financiële risico’s zijn ingeschat naar mogelijke omvang in een laag en een hoog scenario. Per risico is aangegeven welk bedrag is aangehouden om de weerstandscapaciteit te kunnen berekenen. Indien één of meerdere van deze risico’s zich voor dreigen te doen, worden de negatieve financiële effecten, zoveel als mogelijk is, beperkt in de flexibele schil van de organisatie. De volgende financiële risico’s zijn geïnventariseerd als belangrijk voor het weerstandsvermogen: Scenario
Scenario
Bedrag
laag
hoog
risico
Doorontwikkeling JGZ 2019-2023
50.000
265.000
50.000
Ziekteverzuim JGZ
125.000
250.000
125.000
-
195.000
195.000
175.000
710.000
370.000
Afname aanvullende diensten JGZ
50.000
230.000
50.000
Medische arrestantenzorg
140.000
340.000
140.000
Gevolgen COVID-19 voor reizigersadvisering
150.000
350.000
150.000
340.000
920.000
340.000
515.000
1.630.000
710.000
Overzicht financiële risico’s
GR-taken
Informatiebeveiliging en privacybescherming Aanvullende diensten
Totaal
Doorontwikkeling JGZ 2019-2023 Er wordt gewerkt aan verbetering van de uitvoering van het basispakket JGZ met het programma ‘Doorontwikkeling JGZ’. Hiervoor is tijdelijk meer personeelsinzet noodzakelijk, dat kan leiden tot een begrotingsoverschrijding. De begroting 2021 is gewijzigd om de eenmalige kosten op te vangen ten laste van de algemene reserve. Ziekteverzuim JGZ Het ziekteverzuim JGZ is hoger dan begroot (5%). Dit heeft een negatieve impact op de productiviteit en leidt tot hogere kosten. Het verzuimbeleid wordt verder aangescherpt en processen worden aangepast om de productiviteit te kunnen verhogen.
www.ggdhollandsnoorden.nl
31
GGD HOLLANDS NOORDEN
Informatiebeveiliging en privacybescherming Informatiebeveiliging en privacybescherming voldoen nog niet aan de aangescherpte regelgeving. Het basisniveau van informatiebeveiliging moet op orde worden gebracht om onder andere veiligheidslekken (misbruik/diefstal/verlies van data) te voorkomen. De begroting 2021 is gewijzigd om kosten over 2021 op te vangen ten laste van de algemene reserve. Bij de Kadernota 2022 heeft het algemeen bestuur besloten dat de directie de opdracht krijgt om dekking binnen de begroting 2022 te vinden voor deze kosten. Afname aanvullende diensten JGZ Als gevolg van mogelijke financiële tekorten in het sociaal domein, kan de GGD te maken krijgen met taakstellingen op aanvullende diensten JGZ. Het continu aangaan van de dialoog met gemeenten over de noodzaak en waarde van aanvullende diensten, geeft de GGD de mogelijkheid om vermindering van inzet personeel zo veel als mogelijk op te vangen uit de flexibele schil en het natuurlijk verloop. Medische arrestantenzorg De GGD loopt het risico dat de aanvullende dienst medische arrestantenzorg na aanbesteding niet aan de GGD wordt gegund. Hierdoor komt het in stand houden van de expertise Forensisch Medische Geneeskunde zowel financieel als operationeel onder druk. Er is een gezamenlijke voorbereiding van inschrijving met drie GGD’en in Noord-Holland gestart.
Landelijk worden de gevolgen van het mogelijk wegvallen van de medische arrestantenzorg onderzocht in relatie tot de kosten voor lijkschouwing voor gemeenten. Gevolgen COVID-19 voor reizigersadvisering Als gevolg van COVID-19 is reizen sterk afgenomen. Er is onzekerheid over het moment en de periode waarin het reisverkeer gaat herstellen. Het ministerie van VWS compenseert vooralsnog de inkomstenderving. Het is onzeker in welke mate het ministerie van VWS de inkomstenderving blijft compenseren en wanneer de reizigersmarkt weer op het niveau van voor de COVID-19-pandemie komt. Personeel wordt zo effectief mogelijk ingezet op andere GR-taken en aanvullende diensten. Veilig Thuis Voor Veilig Thuis is een aparte financiële begroting voor 2022 opgesteld. De besluitvorming over deze begroting en de toekenning van de gemeentelijke bijdrage voor Veilig Thuis vindt bij iedere afzonderlijke gemeente plaats. Wanneer het aantal meldingen of adviezen bij Veilig Thuis stijgt en de begroting niet toereikend is, zal het dagelijks bestuur (conform de dienstverleningsovereenkomst) dit tijdig melden bij de gemeenten voor het verstrekken van een extra bijdrage. Immers, Veilig Thuis heeft geen reservebudget. De niet bestede middelen worden teruggegeven aan de gemeenten.
www.ggdhollandsnoorden.nl
32
GGD HOLLANDS NOORDEN
Weerstandscapaciteit Bij de GGD wordt de beschikbare weerstandscapaciteit gevormd door de algemene reserve. Bij een minimum van 1,0 is de algemene reserve toereikend om de risico’s op te vangen. In onderstaande tabel is de berekening opgenomen voor de begroting van de ratio weerstandscapaciteit voor 2022. Berekening
Prognose
Begroting
Minimum
2022
Ratio weerstand-capaciteit 2022 Algemene reserve
742.000
Bedrag risico’s
710.000
1,0
1,0
De geraamde stand van de algemene reserve ultimo 2021 bedraagt € 742.000 en is voldoende om de risico’s in 2022 op te vangen. De weerstandscapaciteit van 1,0 voldoet aan de minimum streefwaarde van 1,0. De GGD heeft in de meerjarenraming de zienswijzen van gemeenten opgevolgd door de algemene reserve opnieuw op te bouwen conform het financieel herstelplan 2018. Het streven is om ultimo 2025 minimaal een algemene reserve van € 734.000 te hebben opgebouwd.
www.ggdhollandsnoorden.nl
33
GGD HOLLANDS NOORDEN
3.2 Financiering Algemeen In de paragraaf financiering wordt inzicht gegeven in de financiering van de organisatie, het liquiditeitenbeheer en renterisico’s. Het gaat om de beheersing van financiële posities en geldstromen, en de hieraan verbonden kosten en risico’s. Dit wordt aangeduid als de treasuryfunctie. De treasuryfunctie omvat onder meer het aantrekken van leningen, het uitzetten van overtollige liquide middelen en debiteurenbeheer. De regels rondom treasury zijn vastgelegd in het treasurystatuut. De belangrijkste afspraken zijn: 1.
Gelden worden alleen uitgezet bij de BNG.
2.
De organisatie maakt geen gebruik van derivaten.
Dekkingsmiddelen De taken uit hoofde van de gemeenschappelijke regeling (GR-taken) worden gefinancierd uit de diverse deelnemersbijdragen van gemeenten. Daarnaast heeft de GGD verschillende baten uit aanvullende diensten aan gemeenten, politie, Justitie, instellingen, bedrijven en inwoners.
Beoordeling financiële positie De GGD is een gemeenschappelijke regeling en met de hierbij behorende verantwoordelijkheidsstructuur is het geen probleem om op zeer korte termijn vreemd geld aan te trekken. Afspraken hiertoe zijn reeds gemaakt met de BNG. Regelmatige analyse van de cashflow zal tijdig aantonen wanneer een tekort aan vlottende middelen dreigt. De GGD heeft een redelijk positieve financieringspositie. Om fluctuaties gedurende het jaar op te vangen, is met de BNG een rekening-courantfaciliteit met een maximaal krediet van € 2.862.000 overeengekomen.
www.ggdhollandsnoorden.nl
34
GGD HOLLANDS NOORDEN
Financiële kengetallen BBV Voor de beoordeling van financiering wordt gebruik gemaakt van de volgende financiële kengetallen. De kengetallen met betrekking tot de grondexploitatie en de belastingcapaciteit zijn voor de GGD niet van toepassing. De financiële kengetallen voor de jaren 2023, 2024 en 2025 zijn opgenomen onder het meerjarenperspectief en de financiële kengetallen zijn geactualiseerd op basis van de balanspositie 31-12-2020 en de begroting 2021 na wijziging.
Omschrijving
Streefwaarde
Begroting
Prognose
Realisatie
2022
2021
2020
Netto schuldquote
<5%
5,8%
6,8%
0,6%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
<5%
5,8%
6,8%
0,6%
5-10%
5,8%
5,7%
9,9%
2,5%
0,5%
-0,8%
-1,0%
Solvabliteitsratio Structurele exploitatieruimte
Netto schuldquote Het getal weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de inkomsten. Het geeft een indicatie welk beslag de rentelasten en aflossingen op de begroting leggen. Hoe lager de netto schuldquote hoe beter. Onder netto schuld wordt verstaan: de lang- en kortlopende schulden minus de lang- en kortlopende vorderingen en uitzettingen. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen is gelijk aan de netto schuldquote, omdat de GGD geen leningen heeft afgesloten. Solvabiliteit Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de GGD in staat is haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de ratio, hoe beter. De streefwaarde voor de GGD is tussen de 5% en 10% en is gemaximeerd doordat het weerstandvermogen is gemaximeerd op 2,5% van de lasten. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is. Hoe hoger hoe beter. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. De negatieve structurele exploitatieruimte 2021 is het gevolg van een onttrekking van € 545.000 uit de algemene reserve.
www.ggdhollandsnoorden.nl
35
GGD HOLLANDS NOORDEN
Kasgeldlimiet Ter beperking van het renterisico heeft de wetgever de hoogte van de netto vlottende schuld voor gemeenschappelijke regelingen gemaximaliseerd op 8,2% van de begrote lasten; de zogenoemde kasgeldlimiet. Omschrijving
Defintie
Berekening
Totale lasten
Begroting
44.687
Netto vlottende schuld Kasgeldlimiet
Totale lasten x 8,2%
Gemiddelde ruimte t.o.v. limiet:
Kasgeldlimiet -/-
44.687 x 8,2%
netto vlottende schuld
3.664 2.026
De GGD voldoet aan deze limiet van 8,2%. De GGD heeft geen langlopende leningen. Overschrijding van de limiet van 8,2% zou kunnen leiden tot het aantrekken van langlopende leningen. Renterisiconorm Deze norm is niet van toepassing: er zijn geen leningen met een looptijd van meer dan een jaar. Meerjarenperspectief Onderstaande geprognosticeerde balans, het EMU-saldo en de financiële kengetallen bieden in hoofdlijnen inzicht in de effecten van de verwachte financiële ontwikkeling van de GGD in de komende jaren.
www.ggdhollandsnoorden.nl
36
GGD HOLLANDS NOORDEN
Balans 31-12-2021
31-12-2022
31-12-2023
31-12-2024
31-12-2025
3.979
3.587
3.275
3.273
3.395
59
59
59
59
59
3.530
3.530
3.530
3.530
3.530
Liquide middelen
723
826
848
411
50
Overlopende activa
9.600
9.913
10.225
10.537
10.850
Totaal activa
17.890
17.913
17.936
17.809
17.882
Algemene reserves
742
715
688
711
734
Bestemmingsreserve gezondheidsonderzoeken
50
100
150
-
50
Egalisatiereserve RVP
223
Geprognosticeerde balans Bedragen x €1000 ACTIVA Vaste activa Materiële vaste activa Vlottende activa Voorraden Uitzettingen met een rentetypische loopttijd korter dan 1 jaar
PASSIVA Vaste passiva
223
223
223
223
-
-
-
-
-
rentetypische looptijd korter dan 1 jaar
2.721
2.721
2.721
2.721
2.721
Overlopende passiva
14.154
14.154
14.154
14.154
14.154
Totaal passiva
17.890
17.913
17.936
17.809
17.882
Bestemmingsreserve gevolgen COVID-19 Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een
EMU-saldo Het EMU-saldo van de GGD wordt bepaald door het resultaat te corrigeren voor de afschrijvingen en de investeringen die tijdens het jaar gedaan zijn. Volgens de Wet houdbare overheidsfinanciën dient dit saldo in de jaarverslaggeving te worden opgenomen. Het EMU-saldo is als volgt berekend: EMU-saldo
2020
2021
2022
2023
2024
23
23
23
23
2025
Bedragen x €1000 Resultaat
221
-
Bij: afschrijvingen
493
615
619
604
605
616
Af: investeringen
543
2.461
227
292
603
737
EMU-saldo
172
-1.846
415
335
25
-98
www.ggdhollandsnoorden.nl
37
GGD HOLLANDS NOORDEN
Meerjarige financiële kengetallen BBV De meerjarige financiële kengetallen zijn geactualiseerd op basis van de balanspositie 31-12-2020, de begroting 2021 na wijziging en de geprognosticeerde meerjarenbalans. 2020
2021
2022
2023
2024
2025
0,5%
6,8%
5,8%
5,0%
5,2%
5,2%
voor alle verstrekte leningen
0,5%
6,8%
5,8%
5,0%
5,2%
5,2%
Solvabiliteitsratio
10,0%
5,7%
5,8%
5,9%
5,2%
5,6%
Structurele exploitatieruimte
-1,0%
-0,8%
0,5%
0,2%
0,2%
0,3%
Meerjarige financiële kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd
www.ggdhollandsnoorden.nl
38
GGD HOLLANDS NOORDEN
3.3 Overzicht overhead Alle lasten (en baten) voor sturing en ondersteuning van het primaire proces worden verantwoord onder overhead en alle bedrijfskosten en diensten die direct verbonden zijn aan de dienstverlening (en gericht zijn op de externe klant en/ of inwoner) zijn opgenomen onder uitvoering GR-taken en aanvullende diensten. Hieronder worden de baten en lasten van de overhead apart weergegeven. Realisatie
Begroting 2021
Begroting
2020
na 1e wijziging
2022
Totaal baten
282
246
285
Totaal lasten
11.250
11.567
11.662
Resultaat
-10.968
-11.321
-11.377
Totaal baten en lasten overhead Bedragen x €1000 en incl. mutaties reserves
Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen. In bijlage 4 is de overhead gespecificeerd naar kostencategorie.
3.4 Bedrijfsvoering Inleiding De paragraaf bedrijfsvoering geeft inzicht in de resultaten en stand van zaken rond de bedrijfsvoering. Met bedrijfsvoering worden de ondersteunende bedrijfsprocessen bedoeld die nodig zijn om de beleidsdoelstellingen uit de programma’s te realiseren. Doelstelling Het doel is de facilitering van een duurzame, effectieve, rechtmatige en kostenbewuste bedrijfsvoering, waarover transparant wordt gecommuniceerd. Daarbij is het van belang dat de financiële huishouding en de administratieve organisatie op orde zijn en blijven. En klanten, stakeholders en medewerkers tevreden zijn. Daarom wordt ingezet op goed bestuur en goede interne dienstverlening. Deze activiteiten zijn ondergebracht bij het onderdeel Bedrijfsondersteuning en Directie. Een van de speerpunten in 2022 is informatiebeveiliging en privacy. Om aan de aangescherpte regelgeving te voldoen, investeert de GGD in het op niveau brengen en houden van de digitale weerbaarheid en de veiligheid van informatie en de bescherming van privacy. In de zienswijzen op de Kadernota 2022 hebben de gemeenten aangegeven, dat hiervoor geen extra bijdrage vanuit de gemeenten komt.
www.ggdhollandsnoorden.nl
39
GGD HOLLANDS NOORDEN
3.5 Beleidsindicatoren In de onderstaande tabel zijn de relevante beleidsindicatoren opgenomen die volgens het BBV in de programma’s en programmaverantwoording moeten worden opgenomen. Eenheid
Score
aantal
664.815
€ 1.000
15.533
€
23,34
Formatie (exclusief inhuur)
Fte
435
Formatie per 1.000 inwoners
Fte
0,65
Bezetting (exclusief inhuur) ultimo 2020
Fte
442
Bezetting per 1.000 inwoners
Fte
0,66
Kosten inhuur derden
€ 1.000
1.154
Loonsom (exclusief overige personeelslasten)
€ 1.000
34.169
Kosten inhuur derden in % van loonsom
%
3,4 %
Overhead
€ 1.000
11.377
Totale lasten
€ 1.000
44.687
%
25 %
Omschrijving
Inwoners Apparaatskosten Apparaatskosten per inwoner
Overhead in % van totale lasten
Formatie versus bezetting De formatie 2022 is begroot op 435 Fte. De bezetting (exclusief inhuur) ultimo 2020 bedraagt 442 Fte. De bezetting is hoger door zwangerschaps- en ziekteverzuimvervanging. Overhead Volgens de financiële benchmark GGD-begrotingen 2019 bedraagt de benchmark overheadratio 23%. Deze benchmark is het gemiddelde percentage van de achttien GGD’en die in de vergelijking is opgenomen. De overhead-ratio van GGD HN is in lijn met het landelijk gemiddelde.
www.ggdhollandsnoorden.nl
40
GGD HOLLANDS NOORDEN
3.6 Onderhoud kapitaalgoederen De kapitaalgoederen die bij de GGD aanwezig zijn, hadden per 31-12-2019 een boekwaarde van € 2.089.000. In 2020 zijn op diverse onderdelen investeringen gedaan, enerzijds als vervanging van niet langer te gebruiken activa, anderzijds om de bedrijfsvoering op een betrouwbare manier te kunnen laten verlopen. De GGD is geen eigenaar van de panden die worden gebruikt. De financiële risico’s met betrekking tot groot onderhoud zijn daarmee beperkt. Per 31-12-2020 bedroeg de boekwaarde van de activa € 2.133.000. Deze boekwaarde is als volgt te verdelen: 31-12-2020
Omschrijving Bedragen x €1000
466
Bedrijfsgebouwen (inrichting)
660
Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa
1.007
Totaal
2.133
Voor de jaren 2022 tot en met 2025 zijn de volgende investeringen begroot: 2022
2023
2024
2025
Bedrijfsgebouwen (inrichting/aanpassingen)
64
43
29
140
Machines, apparaten en installaties
64
58
29
324
Overige materiële vaste activa
99
191
546
272
Totaal
227
292
603
737
Omschrijving Bedragen x €1000
www.ggdhollandsnoorden.nl
41
GGD HOLLANDS NOORDEN
3.7 Verbonden partijen Deze paragraaf bevat een overzicht en toelichting op de verbonden partijen. Een verbonden partij is een privaat- dan wel publiekrechtelijke organisatie, waarin de GGD een bestuurlijk én financieel belang heeft. Stichting JGZ GGD Hollands Noorden De GGD heeft medewerkers in vaste dienst met uitzondering van een aantal medewerkers die in dienst wilde blijven van de in 01-01-2010 opgerichte Stichting Jeugdgezondheidszorg Hollands Noorden (wegens pensioenrechten e.d.). De baten en lasten van de Stichting Jeugdgezondheidszorg Hollands Noorden zijn verantwoord in de jaarrekening van de GGD. Het bestuur van de GGD is hetzelfde als het bestuur van de Stichting. Er komen geen nieuwe medewerkers meer in dienst van deze stichting. Ultimo 2020 is er nog één medewerker in dienst bij de Stichting Jeugdgezondheidszorg Hollands Noorden.
Oprichting coöperatie GGiD Op 2 maart 2020 is de Coöperatie GGiD U.A. opgericht. De GGD’en regio Utrecht, Hollands Noorden en Twente hebben besloten gezamenlijk voor de Jeugdgezondheidszorg een nieuw digitaal dossier te ontwikkelen en te implementeren. Samenwerking brengt altijd een juridische en bestuurlijke complexiteit met zich mee. Belangrijk is dat duidelijkheid en rechtszekerheid wordt geboden voor alle partijen, zowel GGD’en als opdrachtnemers. De meest eenvoudige oplossing voor samenwerking blijkt de coöperatie. In de coöperatie wordt het beheer en de doorontwikkeling van het GGiD ondergebracht.
www.ggdhollandsnoorden.nl
42
GGD HOLLANDS NOORDEN
www.ggdhollandsnoorden.nl
43
GGD HOLLANDS NOORDEN
4 FINANCIËLE BEGROTING 4.1 Begrotingsuitgangspunten 4.2 Overzicht baten en lasten 4.3 Meerjarenraming 2021-2025 4.4 Overzicht gemeentelijke bijdragen GR-taken 4.5 Overzicht bedragen kinderopvang 4.6 Overzicht bedragen aanvullende diensten 4.7 Overzicht bedragen Wet verplichte GGZ 4.8 Overzichtbedragen Veilig Thuis
www.ggdhollandsnoorden.nl
44
GGD HOLLANDS NOORDEN
4.1 Begrotingsuitgangspunten De begroting 2022 is opgesteld rekening houdend met de gewijzigde begroting 2021. Voor Veilig Thuis is een aparte financiële begroting voor 2022 opgesteld. De besluitvorming over deze begroting en de toekenning van de gemeentelijke bijdrage voor Veilig Thuis vindt bij iedere afzonderlijke gemeente plaats.
2022
2023
2024
2025
1,3 %
1,5 %
1,5 %
1,8 %
Prijs bruto binnenlands product
1,4 %
1,2 %
1,3 %
1,4 %
Deelnemersbijdragen
1,3 %
1,4 %
1,4 %
1,7 %
Overige baten
1,3 %
1,4 %
1,4 %
1,7 %
0%
0%
0%
0%
Indexatie Loonkosten; Prijs overheidsconsumptie, beloning werknemers Goederen en diensten;
Rente GGD rekent geen rente toe
Indexatie De indexaties zijn overgenomen uit de brief van de Regietafel Noord-Holland-Noord over de Kadernota 2022. In deze brief staat dat in de financiële uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen Noord-Holland-Noord (FUGR) is opgenomen, dat voor indexatie uitgegaan wordt van de meest recente cijfers zoals deze door het Centraal Planbureau (CPB) worden gepubliceerd. In de meeste gevallen zijn dat de cijfers uit het Centraal Economisch Plan (CEP) dat het CPB jaarlijks in maart publiceert. Bij het publiceren van de Macro Economische Verkenningen (MEV) van het Centraal Planbureau in september 2020 bleek dat de maartprognose was bijgesteld. Op basis van deze bijstelling zijn de indexatiecijfers in de begroting 2022 opgenomen. Verhouding loon-/prijsontwikkeling De GGD past een percentage van 74% toe bij de doorrekening van de deelnemersbijdragen en de overige baten in het meerjarenperspectief. De stijging van de loonkosten wordt hierdoor volledig gedekt uit de verhoging van de deelnemersbijdragen en de overige opbrengsten.
www.ggdhollandsnoorden.nl
45
GGD HOLLANDS NOORDEN
4.2 Overzicht baten en lasten
Overzicht baten en lasten per GR-taak per aanvullende dienst Deelnemersbijrage
Overige
Totaal
Totaal
gemeenten
baten
baten
lasten
Basispakket JGZ en Rijksvaccinatieprogramma
20.133
199
20.332
14.578
5.754
Algemene infectieziektebestrijding
1.026
357
1.382
991
391
Tuberculosebestrijding
651
44
696
499
197
Seksuele gezondheid
551
1.006
1.556
1.116
440
Reizigersadvisering (GR)
289
6
296
212
84
Toezicht kinderopvang en Wmo
-83
1.228
1.145
821
324
Medische milieukunde
471
0
472
338
133
GGD Rampenopvangplan (GROP)
83
-
83
59
23
Collectieve gezondheidsbevordering
683
-
683
489
193
Advisering en ondersteuning gemeentelijk gezondheidsbeleid
443
-
443
318
125
Epidemiologie
587
-
587
421
166
24.835
2.840
27.674
19.843
7.832
Aanvullende diensten JGZ
-
2.762
2.762
2.072
690
Reizigersadvisering (aanvullende dienst)
-
1.237
1.237
967
270
OGGZ Vangnet & Advies
-
1.370
1.370
1.096
275
Publieke Gezondheid Asielzoekers
-
355
355
298
57
Gezondheidscentrum sekswerkers
-
133
133
108
25
Uitstaptrajecten sekswerkers
-
53
53
38
16
Forensische geneeskunde
-
1.022
1.022
705
317
Brede Centrale Toegang
-
358
358
240
118
Wet verplichte GGZ (Wvggz)
-
253
253
202
51
Projecten Kwetsbare inwoners
-
23
23
14
9
Veilig Thuis
-
9.234
9.234
7.492
1.743
-
16.801
16.801
13.232
3.569
-
285
285
11.662
-11.377
24.835
19.925
44.760
44.737
23
Bedragen x €1000 en incl. mutaties reserves
Saldo
GR-taken
Aanvullende diensten
Overhead Totaal
Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen.
www.ggdhollandsnoorden.nl
46
GGD HOLLANDS NOORDEN
GR-taken De GR-taken worden gefinancierd uit de deelnemersbijdragen van gemeenten en (deels) uit overige baten. De deelnemersbijdragen zijn in paragraaf 4.4 per gemeente gespecificeerd. Het basispakket JGZ 0-18 & RVP is op volgende wijze gefinancierd uit de volgende deelnemersbijdragen:
Onderdeel
Financieringswijze
Financier
Inzet Jeugdgezondheidzorg
Deelnemersbijdrage gemeente GGD
Deelnemende gemeenten GR
algemeen
Algemeen bedrag per inwoner
Inzet Jeugdigen 0-4
Deelnemersbijdrage gemeente JGZ 0-4
Deelnemende gemeenten GR
Bedrag per jeugdige Inzet Jeugdigen 12-18
Deelnemersbijdrage gemeente JGZ 12-18
Deelnemende gemeenten GR
Bedrag per jeugdige Huisvestingslasten
Bijdrage gemeente werkelijke lasten per locatie
Deelnemende gemeenten GR
Rijksvaccinatieprogramma
Vast bedrag per gemeente gebaseerd op begrote prestaties
Deelnemende gemeenten GR
Overige baten
Bedrag per geleverde prestatie
Instellingen
De GR-taken die van toepassing zijn op infectieziektebestrijding worden gefinancierd vanuit de deelnemersbijdrage GGD Algemeen en voor een deel uit overige baten: Onderdeel
Financieringswijze
Financier
Algemene infectieziektebestrijding
Bedrag per geleverde prestatie
Overheidsinstellingen, zorgverzekeraars en inwoners