4.3 GGD HN Definitieve jaarrekening 2022
Tekst van het document
GGD Hollands Noorden Versie Maart 2023
Jaarstukken 2022 GGD Hollands Noorden
Flynth Adviseurs & Accountants geheel document digitaal
1
gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden C.D.
26-04-2023
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
Inhoud Voorwoord ........................................................................................................................................ 3 GGD in één oogopslag ....................................................................................................................... 5 Dashboard......................................................................................................................................... 7 1
Verantwoording ................................................................................................................... 10
1.1
Beleidsverantwoording ......................................................................................................... 11
1.1.1
COVID-19 ............................................................................................................................ 15
1.1.2
Mpox ................................................................................................................................... 16
1.1.3
Vluchtelingen Oekraïne ........................................................................................................ 16
1.1.4
Asielzoekers ........................................................................................................................ 17
1.1.5
Focuslijn Gezond opgroeien ................................................................................................. 17
1.1.6
Focuslijn Gezond ouder worden ........................................................................................... 24
1.1.7
Focuslijn Meedoen naar vermogen ....................................................................................... 27
1.1.8
Focuslijn Gezonde leefomgeving .......................................................................................... 31
1.1.9
GGD-Brede ontwikkelingen .................................................................................................. 35
1.2
Paragrafen ........................................................................................................................... 39
1.2.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................ 39
1.2.2
Financiering ......................................................................................................................... 43
1.2.3
Overzicht overhead .............................................................................................................. 45
1.2.4
Bedrijfsvoering .................................................................................................................... 45
1.2.5
Beleidsindicatoren ............................................................................................................... 50
1.2.6
Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................... 50
1.2.7
Verbonden partijen .............................................................................................................. 51
1.2.8
Rechtmatigheid.................................................................................................................... 51
1.2.9
Vennootschapsbelasting ...................................................................................................... 51
2.
Jaarrekening ........................................................................................................................ 52
2.1
Overzicht van baten en lasten en toelichting ........................................................................ 53
2.2
Balans per 31 december 2022 en toelichting ........................................................................ 55
2.3
Toelichtingen....................................................................................................................... 68
2.3.1
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .............................................................. 68
2.3.2
Wet normering topinkomens ................................................................................................ 68
3.
Overige gegevens ................................................................................................................ 71
3.1
Controleverklaring ............................................................................................................... 72
3.2
Voorstel tot resultaatbestemming ......................................................................................... 75
Bijlage 1 Overzicht gemeentelijke bijdragen GR-taken.................................................................... 77 Bijlage 2 Overzicht bedragen aanvullende diensten ........................................................................ 80 Bijlage 3 Overzicht bijdrage per gemeente Wet verplichte ggz (Wvggz) ........................................... 81 Bijlage 4 Overzicht baten en lasten per categorie ........................................................................... 81 Bijlage 5 Overzicht baten en lasten (gedetailleerd) .......................................................................... 83 Bijlage 6 Overzicht baten en lasten per taakveld ............................................................................. 85 Bijlage 7 SiSa-bijlage Corona Bonusregeling Zorg ........................................................................... 86 Bijlage 8 SiSa-bijlage 1e opvang ontheemden Oekraïne .................................................................. 87 Bijlage 9 SiSa-bijlage subsidieregeling ASG en PrEP bij de jaarrekening........................................... 88 Bijlage 10 Financiële toelichting OGGZ Vangnet & Advies en Brede Centrale Toegang ....................... 89 Bijlage 11 Overzicht taken en diensten .............................................................................................
90 Bijlage 12 Focuslijnen ...................................................................................................................... 93
Jaarstukken/Verantwoording 2022
2
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
Voorwoord Beste lezer, Voor u liggen de jaarstukken 2022 van GGD Hollands Noorden (GGD HN) met daarin de beleidsinhoudelijke verantwoording en de jaarrekening met balans, het overzicht van baten en lasten en de toelichting hierop. In deze stukken legt het dagelijks bestuur van GGD HN (financieel) verantwoording af aan het algemeen bestuur van GGD HN. COVID-19 & Mpox COVID-19 heeft de afgelopen 3 jaar een grote invloed gehad op ons allemaal. COVID-19 is echter nog niet verdwenen, dus blijft GGD HN waakzaam. De meerkosten voor COVID-19 krijgt GGD HN volledig vergoed door het ministerie van VWS. De opdracht van de minister voor testen, vaccineren en BCO is verlengd tot 1 juli 2023. Mpox is in mei door het ministerie van VWS aangemerkt als A-ziekte. Dat betekent dat artsen, laboratoria en andere behandelaren nieuwe besmettingen of vermoedens daarvan direct moeten melden bij GGD HN. GGD HN heeft ter voorbereiding op de vaccinatiecampagne een crisisteam Mpox ingesteld waar verschillende disciplines aan deelnemen. In augustus is GGD HN gestart met de Mpoxvaccinatiecampagne. Deze preventieve vaccinatie is bedoeld voor specifieke risicogroepen.
GGiD In 2022 is het moeilijke, maar helaas noodzakelijke, besluit genomen om de samenwerking met de leverancier van het zogeheten Digitaal Dossier Jeugd Gezondheid (GGiD) te beëindigen. Samen met GGD Twente en GGD Regio Utrecht werkte GGD HN sinds 2015 aan de voorbereidingen om te komen tot een nieuw digitaal dossier. Vluchtelingen en asielzoekers Eind 2022 zijn er 1.413 JGZ dossiers aangemaakt voor kinderen uit Oekraïne, waarvan 348 Oekraïense kinderen weer zijn vertrokken. De kinderen tot 4 jaar zijn goed in beeld bij de teams. De grote aantallen zitten vooral in 4+. De prioriteit ligt bij de intake en het vaccineren van deze groep. Informatiebeveiliging Na een beveiligingsincident in 2021 heeft GGD HN, ook op aanwijzen van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), de noodzakelijke maatregelen genomen om verbeteringen aan te brengen in de informatiebeveiliging en privacybescherming. In 2022 heeft de AP geconcludeerd dat de eerder geïdentificeerde risico’s zijn weggenomen. Zo is bijvoorbeeld de basisbeveiliging van de websites en e-mail geheel op orde. Door middel van een externe audit is beoordeeld waar GGD HN op dit moment staat. Op basis van de aanbevelingen wordt in 2023 verder gewerkt aan een betere informatieveiligheid en privacybescherming. Saldo De jaarrekening 2022 sluit af met een negatief resultaat van € 3.691.000.
Het negatieve resultaat is incidenteel van aard als gevolg van het besluit om te stoppen met de bouw en ontwikkeling van het GGiD. Uit dit besluit volgt een afboeking van € 3.829.000 ten laste van de exploitatie 2022. GGD HN had zonder deze afboeking een positief jaarresultaat van € 138.000 gerealiseerd in 2022.
Jaarstukken/Verantwoording 2022
3
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
Financieel herstelplan GGiD GGD HN heeft eind 2022 een financieel herstelplan GGiD opgesteld voor aanzuivering van de algemene reserve. De werkelijke afboeking van geactiveerde kosten voor het GGiD is iets lager dan de afboeking die is geraamd in het financieel herstelplan GGiD, omdat sommige kosten direct in de exploitatie 2022 zijn verwerkt. De stand van de algemene reserve per 31-12-2022 komt overeen met de stand die in het financieel herstelplan GGiD is geprognosticeerd. Het financieel herstelplan is voor zienswijzen aan de deelnemers aangeboden. Inmiddels heeft het algemeen bestuur op 15 maart 2023, met inachtneming van de ingebrachte zienswijzen, ingestemd met dit herstelplan en bijbehorende begrotingswijziging.
Met vriendelijke groet, het dagelijks bestuur,
Pieter Kos
Edward John Paulina
Voorzitter
Directeur
Jaarstukken/Verantwoording 2022
4
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
GGD in één oogopslag GGD HN is dé partner op het gebied van gezond leven. De hoofdtaak van GGD HN is het beschermen, bewaken en bevorderen van de gezondheid van alle inwoners in Noord-Holland-Noord (van –9 maanden tot 100+). Het takenpakket van GGD HN is divers. De meeste GGD-taken zijn vastgelegd in de Wet publieke gezondheid. GGD HN werkt vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid. Positieve Gezondheid is het vermogen om je aan te passen en zelf te beslissen hoe om te gaan met sociale, fysieke, mentale en emotionele uitdagingen van het leven. Belangrijke randvoorwaarden van deze visie zijn een brede kijk op gezondheid, uitgaan van de gezondheidsbeleving van het individu en denken in mogelijkheden in plaats van beperkingen. Hoofdpunten in 2022 •
COVID-19
•
Doorontwikkeling JGZ
•
Vluchtelingen Oekraïne
•
Mpox
•
Samenwerking IZB GGD’en Hollands Noorden en Zaanstreek-Waterland
•
Informatiebeveiliging & privacy
Gemeente
Bijdrage GR-taken
Bijdrage aanvullende diensten
Alkmaar
6.081
1.820
Bergen
1.302
116
Castricum
1.783
128
Den Helder
3.120
711
Dijk en Waard1
4.707
481
Drechterland Enkhuizen
1.074 1.011
51 97
Heiloo
1.182
82
Hollands Kroon
2.562
286
Hoorn
4.317
1.243
Koggenland
1.160
53
Medemblik
2.423
225
Opmeer
618
52
Schagen
2.366
283
Stede Broec
1.220
61
655
56
35.581
65.5.745
(bedragen x € 1.000)
Texel
1 Op 1 januari 2022 zijn Heerhugowaard en Langedijk gefuseerd tot Dijk en Waard
Jaarstukken/Verantwoording 2022
5
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
Hielprik
Gemeenten
4.706
16
Vaccinaties (Rijksvaccinatieprogramma)
97.067 Inwoners (op 1/1/2023)
Lijkschouwingen
675.765
1.097
Meldingen medische milieukunde
Bezetting
89
(op 31/12/2022)
GGD Meldingen Vangnet &
456 fte
Advies
2.786 Bezetting Adviezen Veilig Thuis
(op 31/12/2022)
5.232
Corona 319 fte
Jaarstukken/Verantwoording 2022
6
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
Dashboard Financiële kengetallen
2022
2021
2020
Lasten
94.149
115.608
59.800
Resultaat
-3.691
90
221
Algemene reserve (stand 1-1)
1.082
1.288
1.066
(x € 1.000)
In het overleg van de Regietafel van 25 oktober 2021 heeft de gemeente Alkmaar aan de drie grote gemeenschappelijke regelingen gevraagd te experimenteren met een dashboard. Ook in de verantwoording over 2022 wordt dit opgenomen. Op GGDHN.incijfers.nl staan meer indicatoren. Doelstellingen maatschappelijk effect GGD HN heeft alle werkzaamheden ingekaderd in de volgende vier focuslijnen: •
Gezond opgroeien
•
Gezond ouder worden
•
Meedoen naar vermogen
•
Gezonde leefomgeving
In de begroting 2022 zijn onder andere de volgende KPI’s opgenomen. Gezond opgroeien
Streefwaarde
De vaccinatiegraad gaat omhoog
↑ > 0,1%
Stijging in procenten ten opzichte van 2021
< -0,5% en <0,1%
Realisatie
↓ > - 0,5%
Voor toelichting, zie 1.1.5. Gezond ouder worden
Streefwaarde
De participatie preventieve interventies gaat omhoog (30 dagen
Gerealiseerd
gezonder, Stoptober)
Deels gerealiseerd
Realisatie
Niet gerealiseerd
Voor toelichting, zie 1.1.6. Meedoen naar vermogen
Streefwaarde
Het aantal deelnemende gemeenten aan 113-online (suïcide
Gerealiseerd
preventie) gaat omhoog
Deels gerealiseerd Niet gerealiseerd
Voor toelichting, zie 1.1.7.
Jaarstukken/Verantwoording 2022
7
Realisatie
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
Gezonde leefomgeving
Streefwaarde
De standaard basisinformatie in het kader van de omgevingswet is
Gerealiseerd
digitaal toegankelijk voor gemeenten
Deels gerealiseerd
Realisatie
Niet gerealiseerd
Voor toelichting, zie 1.1.8.
Financieel In 2022 zijn de volgende BBV kengetallen opgenomen. Resultaat
Streefwaarde
Realisatie
Realisatie 2021
2022 Resultaat in procenten van de uitgaven
> 0% < -2% en <0%
-3,9%
0,1%
> - 2%
Weerstandsvermogen
Streefwaarde
Realisatie
Realisatie 2021
2022 Algemene reserve na resultaatbestemming in
> 1,5%
procenten van de reguliere uitgaven exclusief
> 0,5% en <1,5%
uitgaven COVID-19 over het boekjaar 2022
< 0,5%
Weerstandscapaciteit
Streefwaarde
-5,1%
2,4%
Realisatie
Realisatie 2021
2022 Algemene reserve na resultaatbestemming
>1
is groter dan de risico’s
> 0,5 en <1
-3,5
1,5
< 0,5
Risico’s
Streefwaarde
Realisatie
Realisatie 2021
2022 Inschatting risico’s
minimaal gemiddeld/niet urgent hoog/urgent
De negatieve algemene reserve (na resultaatbestemming) is op 31 december 2022 € 2.609.000. Bij GGD HN wordt de beschikbare weerstandscapaciteit gevormd door de algemene reserve. Bij een minimum van 1,0 is de algemene reserve toereikend om de risico’s op te vangen. Rekening houdend met de kans van 75% en de impact van € 985.000 wordt het financiële risico voor 2024 ingeschat op € 739.000. De GGD heeft eind 2022 een financieel herstelplan GGiD opgesteld voor aanzuivering van de algemene reserve en verbetering van de weerstandscapaciteit.
Organisatie/bedrijfsvoering
Jaarstukken/Verantwoording 2022
8
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
Ziekteverzuim
Streefwaarde
Realisatie
Realisatie 2021
2022 Percentage ziekteverzuim
< 5% > 5% en <7%
7,5%
5,7%
> 7%
Het verzuim van 7,5%, is een toename ten opzichte van 2021 (5,7%), 2020 (6,6%) en 2019 (6,9%). Vanwege de stijging in het gemiddelde verzuimcijfer blijft het verzuim een belangrijk aandachtspunt voor directie, team HR en de leidinggevenden. De stijging in het verzuim is vooral te zien in het aantal toegenomen langdurige verzuimdossiers.
Overhead ratio
Streefwaarde
Realisatie
Realisatie 2021
2022 Overheadkosten in procenten van de totale kosten
< 25% > 25% en <30%
17%
> 30%
De overheadratio is sterk beïnvloed door de extra taken voor de coronabestrijding.
Jaarstukken/Verantwoording 2022
9
15%
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
1 Verantwoording 1.1 Beleidsverantwoording 1.2 Paragrafen
Jaarstukken/Verantwoording 2022
10
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
1.1 Beleidsverantwoording GGD HN is dé partner op het gebied van gezond leven. De hoofdtaak van GGD HN is het beschermen, bewaken en bevorderen van de gezondheid van alle inwoners in Noord-Holland-Noord (van –9 maanden tot 100+). Het takenpakket van GGD HN is divers. De meeste GGD HN-taken zijn vastgelegd in de Wet publieke gezondheid. In onderstaande figuur staan de verschillende wettelijke kaders. In bijlage 11 staat het overzicht van de GR-taken en de aanvullende diensten die GGD HN uitvoert. De GR-taken van GGD HN omvatten: •
wettelijke GGD-taken die verplicht aan een GGD zijn opgedragen en worden benoemd in de gemeenschappelijke regeling;
•
wettelijke gemeentelijke taken die aan een GGD kunnen worden opgedragen. Hiertoe neemt het algemeen bestuur van de GGD een apart besluit.
De Gezondheidsatlas Noord-Holland Noord2 bevat cijfers op gemeente-/wijkniveau over al deze taken. Ook op de website GGDHN.incijfers.nl zijn cijfers en publicaties te vinden over de taken en diensten van GGD HN.
Taken Vanuit de Wet publieke gezondheid (Wpg) •
Algemene bevorderingstaken (artikel 2), onder andere de afstemming van de publieke gezondheidszorg met de curatieve gezondheidszorg, epidemiologie, gezondheidsbevordering en medische milieukunde;
•
Jeugdgezondheidszorg tot 18 jaar (artikel 5);
• Ouderengezondheidszorg vanaf 65 jaar (artikel 5a); Focuslijnen • Infectieziekte bestrijding (artikel 6). Vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) •
Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ);
•
Veilig Thuis.
Vanuit andere wettelijke kaders •
Toezicht op de kinderopvang (Wko);
•
Lijkschouw, forensische geneeskunde (Wet op de lijkbezorging);
•
Ondersteuning bij rampen en crises (Wvr).
Met de focuslijnen werkt GGD HN aan de ondersteuning van het gemeentelijk gezondheidsbeleid voor zestien gemeenten en het versterken van de publieke gezondheidszorg in samenwerking met netwerk- en ketenpartners in Noord-Holland-Noord. Vier thema’s uit de landelijke nota Gezondheidsbeleid zijn vertaald in overeenkomstige focuslijnen: •
Gezond opgroeien
•
Gezond ouder worden
•
Meedoen naar vermogen
•
Gezonde leefomgeving
2 https://gezondnhn.nl/dashboard/dashboard
Jaarstukken/Verantwoording 2022
11
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
Binnen de focuslijnen zijn alle GGD-taken en diensten onder te verdelen, waarbij sommige in meerdere focuslijnen terugkomen. En dat is ook precies de bedoeling: samen werken aan gezondheid voor onze inwoners zonder gehinderd te worden door organisatiegrenzen. Omdat in 2022 COVID-19 de vluchtelingen uit Oekraïne en de opvang van asielzoekers een grote rol speelden in de werkzaamheden van GGD HN wordt hier in een apart hoofdstuk aandacht aan gegeven. Overzicht van baten en lasten 2022 In onderstaand overzicht worden de baten en lasten weergegeven. Overzicht baten en lasten
Baten
Lasten
Saldo
(bedragen x € 1.000) Uitvoering GR-taken en aanvullende diensten
90.171
77.356
12.815
Overhead
337
16.793
-16.456
Heffing VPB
-
-
-
Bedrag onvoorzien
-
-
-
90.508
94.149
-3.641
Toevoegingen/onttrekkingen aan de reserves
-
50
-50
Mutatie reserves
-
50
-50
90.508
94.199
-3.691
Saldo van baten en lasten
Resultaat
GGD HN heeft 2022 afgesloten met een nadelig jaarresultaat van € 3.691.000. Het negatieve resultaat is het gevolg van het besluit om te stoppen met de bouw en ontwikkeling van het GGiD. Uit dit besluit volgt een afboeking van € 3.829.000 ten laste van de exploitatie 2022. GGD HN had zonder deze afboeking een positief jaarresultaat van € 138.000 gerealiseerd in 2022. Overzicht baten en lasten naar GR-taken en aanvullende diensten Het financieel onderscheid naar GR-taken en aanvullende diensten is als volgt gespecificeerd: Overzicht naar GR-taken,
Deelnemersbijdrage
Overige
Totaal
Totaal
aanvullende diensten en
gemeenten
baten
baten
lasten
Saldo
25.219
56.914
82.133
71.087
11.046
Aanvullende diensten
-
8.038
8.038
6.319
1.719
Overhead
-
337
337
16.793
-
overhead (bedragen x € 1.000
en incl. mutaties reserves) GR-taken
16.456 25.219
Jaarstukken/Verantwoording 2022
12
65.289
90.508
94.199
-3.691
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
Analyse resultaat 2022 ten opzichte van de begroting De begroting 2022 sloot met een positief saldo van € 23.000. Het resultaat over 2022 is € 3.691.000 negatief. Ten opzichte van de begroting zorgt dit voor een afwijking van € 3.714.000. De begrotingsafwijkingen > € 50.000 worden hieronder weergegeven en toegelicht. Financiële (saldo) afwijkingen naar type taak
GR-taken
(bedragen x € 1.000)
Aanvullende
Overhead
Totaal
-3.997
diensten
Basispakket JGZ en rijksvaccinatieprogramma
-4.119
-
123
COVID-19
5.376
-
-5.376
-0
Seksuele gezondheid
61
-
-
61
Toezicht Kinderopvang en Wmo
-65
-
-
-65
Advisering gemeentelijk gezondheidsbeleid
62
-
-
62
Veilig Thuis
179
-
171
350
Aanvullende diensten JGZ
-
106
-
106
Reizigersadvisering (aanvullende dienst)
-
-317
-
-317
Forensische Geneeskunde
-
132
-
132
-21
-28
53
4
1.472
-107
-5.029
-3.664
Overige mutaties
Onttrekkingen algemene reserve
-50
Saldo (nadelig)
-3.714
Basispakket JGZ & Rijksvaccinatieprogramma
-/- € 3.997.000 (incidenteel)
Het negatieve saldo van € 3.997.000 wordt voor € 3.829.000 veroorzaakt door de afboeking van het GGiD. Op de reguliere bedrijfsvoering van de JGZ is er in 2022 een tekort van € 168.000 gerealiseerd, dat bestaat uit: •
hogere personeelslasten van € 291.000 voor het basispakket JGZ in combinatie met lagere baten voor het Rijksvaccinatieprogramma. o
de hogere personeelslasten zijn het gevolg van een aanzienlijke toename van het aantal geboorten in 2021. Ook in 2022 is te zien dat het aantal geboorten 6% hoger ligt dan het niveau van voor de COVID-19-pandemie. De bekostiging van het aantal jeugdigen in 2022 is gebaseerd op het aantal inwoners per 1-1-2021, waardoor vanaf 2023 financiële compensatie van het toenemend aantal geboorten volgt via de deelnemersbijdrage JGZ.
o
de lagere baten voor het Rijksvaccinatieprogramma komen voort uit dalende opkomstcijfers voor de overige vaccinaties (BMR en DTP 9-jarigen, HPV 10-jarigen en MenACWY 14-jarigen).
•
incidentele lagere overheadlasten van € 123.000 voor versterking van de managementstructuur JGZ in 2022. In 2023 zal verder invulling gegeven worden aan de doorontwikkeling Jeugdgezondheidszorg en herstructurering JGZ, dat kan zorgen voor hogere lasten voor management en ondersteuning JGZ.
COVID-19
€ 0
De meerkosten als gevolg van COVID-19 zijn niet begroot. GGD HN krijgt de meerkosten vergoed door het ministerie van VWS. Het saldo van € 5.376.000 betreft de bijdrage voor de dekking van de overheadkosten voor COVID-19. De overheadkosten zijn conform de verslaggevingsregels opgenomen in de post overhead.
Jaarstukken/Verantwoording 2022
13
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
Seksuele Gezondheid
€ 61.000 (incidenteel)
Het saldo van seksuele gezondheid is positief, omdat in 2022 niet begrote (incidentele) baten zijn gerealiseerd in combinatie met beperkte lagere personeelslasten.
Toezicht Kinderopvang
-/- € 65.000 (incidenteel)
Het negatieve saldo wordt veroorzaakt door hogere personeelslasten als gevolg van vervanging door langdurig verzuim. In 2023 worden deze vervangingskosten niet meer verwacht.
Advisering gemeentelijk gezondheidsbeleid
€ 62.000 (incidenteel)
Het positieve saldo komt voort uit vacatureruimte door arbeidsmarktkrapte en lagere vervangende personeelslasten in 2022.
Veilig Thuis
€ 350.000 (incidenteel)
Veilig Thuis heeft een incidenteel positief resultaat (inclusief directe overhead van Veilig Thuis). In verband met de arbeidsmarktkrapte is niet alle vacatureruimte ingevuld. Er is externe inhuur ingezet voor de uitvoering van de wettelijke taken van Veilig Thuis. In de huidige krappe arbeidsmarkt is het lastig om voldoende (vaste) capaciteit te werven of in te huren.
Aanvullende diensten JGZ
€ 106.000 (incidenteel)
Het saldo op de aanvullende diensten JGZ bedraagt € 106.000 positiever dan begroot. Dit is vooral het gevolg van de toenemende vraag naar aanvullend gefinancierde diensten en een hoge productiviteit. De krappe arbeidsmarkt zorgt voor een blijvende hoge werkdruk. Het positieve saldo is incidenteel van aard, aangezien GGD HN blijft inzetten op de werving van personeel om de werkdruk te verlagen.
Reizigersadvisering (aanvullende dienst)
-/- € 317.000 (incidenteel/structureel)
Het aantal reizigers is zichtbaar toegenomen ten opzichte van 2021, echter nog niet op het niveau van voor COVID-19. Het ministerie van VWS compenseert met ingang van 2022 de inkomstenderving als gevolg van de COVID-19-pandemie niet meer en dat zorgt voor een tekort van € 317.000 voor reizigersadvisering in 2022. De mede door de COVID-19-pandemie veranderde reizigersmarkt zorgt voor financiële onzekerheid naar de toekomst. In 2023 worden de structurele gevolgen op de meerjarenbegroting onderzocht.
Forensische Geneeskunde
€ 132.000 (incidenteel)
Forensische geneeskunde staat op meerdere fronten onder druk. De krapte op de arbeidsmarkt is aanleiding om na te denken over samenwerking met (een) andere GGD(‘en). Ook zijn er landelijk ontwikkelingen gaande die waarschijnlijk leiden tot een aanpassing in de bekostiging van het Forensisch Medisch Onderzoek. Ten derde is een aanbesteding van de diensten die we uitvoeren voor de politie (waaronder Arrestantenzorg) voorzien. Bij het opstellen van de begroting is ervan uitgegaan dat deze ontwikkelingen in 2022 zouden leiden tot een negatief effect op de exploitatie. Uiteindelijk hebben deze ontwikkelingen nog niet tot negatieve financiële gevolgen geleid in 2022. Gevolgen voor de exploitatie worden nog steeds verwacht maar deze zullen later tot uiting komen.
Overige mutaties
-/- € 4.000 (incidenteel)
Diverse minder omvangrijke mutaties zorgen voor een positief saldo van € 4.000. In bijlage 5 is een gedetailleerd overzicht van de baten en lasten opgenomen.
Jaarstukken/Verantwoording 2022
14
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
Onttrekking uit algemene reserve
-/- € 50.000 (incidenteel)
De kosten doorontwikkeling JGZ vallen lager uit, doordat frictiekosten zijn voorkomen en minder teamleiders zijn aangesteld dan begroot. De begrote onttrekking van € 50.000 uit de algemene reserve is daarom in 2022 niet nodig.
1.1.1 COVID-19 COVID-19 heeft de afgelopen 3 jaar een grote invloed gehad op ons allemaal. COVID-19 is echter nog niet verdwenen, dus blijft GGD HN waakzaam. De opdracht van de minister voor testen, vaccineren en BCO is verlengd tot 1 juli 2023. GGD HN houdt dan ook een basisstructuur aan van locaties en medewerkers, zodanig dat weer snel kan worden opgeschaald indien nodig. GGD HN heeft speciaal voor corona een website ontwikkeld, met daarop de actuele informatie over COVID-19. Alle cijfers en publicaties over COVID-19 in de regio zijn te vinden op het Corona dashboard. Om de invloed van de coronacrisis op de gezondheid te kunnen volgen worden er in de periode 20212025, in het kader van de Integrale Gezondheidsmonitor GOR-COVID-19 en gefinancierd door ZonMw, meerdere extra coronamonitors uitgevoerd door alle GGD’en in Nederland. In mei zijn de resultaten van de Corona Gezondheidsmonitor Jeugd onder leerlingen in de 2e en 4e klas van het voortgezet onderwijs gepubliceerd. De gemeenterapporten zijn in juli verschenen. Ook is een panelonderzoek uitgevoerd naar de beleving van de coronacrisis. GGD HN krijgt de meerkosten vergoed door het ministerie van VWS. De onderstaande tabel geeft een overzicht met kerncijfers COVID-19. Op 31/12/2022
Aantal
Aantal uitgevoerde tests
294.777
Aantal vaccinaties
416.605
Aantal COVID-19-meldingen
193.824 3
Testlocaties
4
Vaccinatielocaties
319
Aantal fte
Meerkosten COVID-19 In 2022 zijn de GGD’en, net als in voorgaande jaren, geconfronteerd met extra kosten in verband met het bestrijden en beheersen van COVID-19. Op basis van de Wet Publieke Gezondheid (Wpg) hebben GGD’en extra taken en opdrachten van de minister gekregen. De meerkosten werden door het ministerie van VWS direct vergoed aan de GGD’en. De regeling van de vergoeding van de meerkosten loopt door tot 1 juli 2023. De verantwoording van de meerkosten is conform de ‘verantwoordingsinstructie 2022 Meerkosten Covid-19 GGD – VWS” opgesteld en vindt plaats aan het ministerie van VWS via de jaarstukken van GGD HN. Het algemeen bestuur is tussentijds geïnformeerd over de kosten en de financiële afspraken. De totale meerkosten COVID-19 bedroegen in 2022 ruim € 43,3 miljoen en worden volledig vergoed door het ministerie.
Jaarstukken/Verantwoording 2022
15
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
1.1.2 Mpox Mpox is een ziekte die vooral voorkomt in West-Afrika en Midden-Afrika. In het voorjaar van 2022 werd de ziekte bij mensen in Europa vastgesteld die geen directe link met de gebieden in Afrika hadden. De ziekte verspreidde zich daarna door Europa, Noord-Amerika en andere gebieden waar de ziekte van oorsprong niet voorkomt. Mpox is in mei door het ministerie van VWS aangemerkt als Aziekte. Dat betekent dat artsen, laboratoria en andere behandelaren nieuwe besmettingen of vermoedens daarvan direct moeten melden bij GGD HN. Nadat GGD HN van artsen of laboratoria een melding van een besmetting met het virus hebben ontvangen, informeren zij hierover het RIVM. GGD HN start bron- en contactonderzoek als er een melding wordt gedaan. Dit is een regulier proces bij een meldingsplichtige infectieziekte. GGD HN heeft een crisisteam Mpox ingesteld waar verschillende disciplines aan deelnemen. Wekelijks wordt de epidemiologische situatie van Mpox gepresenteerd. In augustus is GGD HN gestart met de Mpox-vaccinatiecampagne. Deze preventieve vaccinatie is bedoeld voor specifieke risicogroepen. Dat zijn de mensen met de grootste kans op Mpox. Op die manier wordt de uitbraak van het virus het snelst beperkt. De selectiecriteria voor wie in aanmerking komt voor het vaccin zijn geformuleerd door het ministerie van VWS en het RIVM.
Iedere persoon die tot de geselecteerde doelgroep behoort ontvangt een uitnodiging via GGD HN, huisarts of HIV-poli. Na de zomer is de hoogrisico-contactpersonen rond iemand bij wie Mpox is vastgesteld, in veel gevallen een vaccin aangeboden. De meerkosten in verband met het bestrijden en beheersen van Mpox worden door het ministerie van VWS direct vergoed aan de GGD‘en. De meerkostenregeling Mpox is van toepassing voor 2022. De totale meerkosten Mpox voor 2022 zijn in onderstaande tabel gespecificeerd: Kostensoort
Meerkosten 2022
(bedragen x € 1.000) Kosten voor BCO, monstername, vaccinatie
123
Laboratoriumkosten
-
Overhead
12
Totaal
135
1.1.3 Vluchtelingen Oekraïne Vanwege de oorlog in de Oekraïne verblijven er meer dan 3.000 Oekraïense vluchtelingen in NoordHolland-Noord. Met behulp van een, in het Oekraïens vertaalde, vragenlijst en vaccinatie-informatie wordt in kaart gebracht aan welke ondersteuning ouders behoefte hebben en welke vaccinaties nog nodig zijn. De norm dat JGZ binnen 6 weken na vestiging in Nederland het eerste contact heeft met het gezin, wordt op dit moment niet gehaald. De reden is de enorme toename in korte tijd van het aantal kinderen in de regio en het (nog) niet beschikbaar zijn van het benodigde personeel. Ook dit is voorgelegd aan de IGJ. De grootste opvanglocaties bevinden zich in De Rijp, Den Helder en Heerhugowaard. Niet alleen JGZ, maar ook epidemiologie en infectieziektebestrijding, zijn betrokken bij de dienstverlening aan de vluchtelingen uit Oekraïne. Infectieziektebestrijding heeft, naast het opsporen en bestrijden van infectieziekten, ook in kaart gebracht wat de kansen zijn op infectieziekten. De medewerkers van technische hygiënezorg hebben meerdere schouwen verricht op de verschillende locaties, waaronder ook herhalingsbezoeken omdat de locaties langer in gebruik zijn dan voorzien was. Op de website van GGD HN staat een aparte pagina over Oekraïne. Hier staat in het Oekraïens informatie over corona en over de JGZ.
Jaarstukken/Verantwoording 2022
16
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
1.1.4 Asielzoekers De meeste asielzoekers gaan in Nederland eerst naar Ter Apel. Daar melden ze zich bij het aanmeldcentrum van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Omdat er landelijk een tekort is aan opvangplaatsen voor asielzoekers blijven asielzoekers langer dan gewenst op deze locatie. Hierdoor verblijven daar te veel mensen. Alle veiligheidsregio's zijn door het kabinet gevraagd om, in samenwerking met gemeenten, tijdelijke opvang te realiseren voor de overloop van mensen vanuit Ter Apel. Eerst ging dit om 225 asielzoekers. Later is dit verzoek uitgebreid tot 450. Naast de vaste AZC locaties en de opvang voor Oekraïense vluchtelingen zijn er daarom crisisnoodopvanglocaties gerealiseerd (en sommigen ook weer gesloten) waar zowel door het COA geregistreerde als ongeregistreerde asielzoekers verblijven. De mensen in deze opvang worden regelmatig verhuisd en dit maakt het leveren van publieke gezondheidszorg, met name JGZ, aan deze doelgroep heel ingewikkeld. Bij de crisisnoodopvanglocaties in de regio is door GGD HN ook voorlichting gegeven en ondersteund bij de behandeling van verschillende infectieziektenuitbraken, waaronder scabiës. Ook zijn meerdere schouwen uitgevoerd op de verschillende locaties. Door de bovengenoemde problemen in Ter Apel heeft GGD HN extra aandacht voor de asielzoekers die door de drukte nog niet gescreend zijn op tuberculose.
Het afgelopen jaar zijn er bij asielzoekers in de noodopvang in NHN meerdere eerste screenings op actieve pulmonale tuberculose uitgevoerd bij risicogroepen. Er zijn geen gevallen van infectieuze tuberculose gevonden.
1.1.5 Focuslijn Gezond opgroeien
De opgave van GGD HN is om bij te dragen aan het gezond en veilig opgroeien van ieder kind in het werkgebied van GGD HN. Alle kinderen verdienen gelijke kansen. Daarom geeft GGD HN extra aandacht aan kwetsbare kinderen en hun omgeving. Door deze preventieve ondersteuning wordt er minimaal beslag gelegd op specialistische (jeugd)zorg. Beoogd maatschappelijk effect •
Daadwerkelijke realisatie van de inhoudelijke verandering, effectiviteitswinst.
•
Vakkundige, samenwerkende en tevreden medewerkers.
•
Efficiencywinst waardoor, bij gelijkblijvend budget, de inhoudelijke veranderingen niet structureel meer gaan kosten.
Jaarstukken/Verantwoording 2022
17
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
Meer informatie GGD HN deelt informatie uit gezondheidsmonitors en panelonderzoeken via de gezondheidsatlas. Hier staat bijvoorbeeld dat bijna de helft van de jongeren en meer dan een derde van de jongvolwassenen (heel) vaak stress ervaart. Daarnaast worden de documenten en cijfers uit de Planning & Control cyclus gedeeld via GGDHN.incijfers.nl. Speerpunt In de begroting is doorontwikkeling JGZ benoemd als speerpunt. Hieraan gekoppeld zijn de volgende aandachtspunten: 1.
zorg op maat;
2.
opereren in netwerkverbanden;
3.
sterkere positionering als adviespartner – informatie gestuurd werken.
Deze punten worden toegelicht onder de ontwikkelingen binnen de (GR-) taken of de (aanvullende) diensten van GGD HN. Ook zijn in de begroting een aantal prestatie-indicatoren benoemd: Gezond opgroeien
Streefwaarde
De vaccinatiegraad gaat omhoog
↑ > 0,1%
Stijging in procenten ten opzichte van 2021
< -0,5% en <0,1%
Realisatie
↓ > - 0,5%
In NHN was bij zuigelingen tot en met 14 maanden een stijging te zien, terwijl er landelijk sprake was van een daling. Voor de overige vaccinaties (BMR en DTP 9-jarigen, HPV 10-jarigen, MenACWY 14jarigen en de kinkhoestvaccinatie voor zwangeren) was zowel landelijk als in NHN sprake van een daling. Gezond opgroeien
Streefwaarde
Minimaal 80% van de ketenpartners geven de GGD een 7 of hoger bij
Gerealiseerd
het klanttevredenheidsonderzoek
Niet gerealiseerd
Realisatie
Er is geen klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd.
Ontwikkelingen binnen de (GR-) taken van GGD HN Ad 1 Zorg op maat GGD HN biedt de juiste zorg (minder waar het kan, meer waar het moet), door de juiste professional (taken worden herschikt en uitgevoerd door andere disciplines), op het juiste moment (individuele variatie in aantal en frequentie van de contactmomenten) en op de juiste plek (zowel fysiek, telefonisch als online en met flexibele bereikbaarheidstijden). In 2022 is via diverse projecten vorm gegeven aan ‘Zorg op maat’.
Jaarstukken/Verantwoording 2022
18
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
Prenataal huisbezoek (PHB) Het Prenataal Huisbezoek is vanaf 1 juli 2022 toegevoegd aan de Wet Publieke Gezondheid; gemeenten hebben vanaf dat moment de taak om een door de JGZ uit te voeren PHB aan te bieden aan zwangeren in een kwetsbare situatie. In het voorjaar van 2022 hebben de jeugdverpleegkundigen hiervoor een scholing gevolgd en sinds juni zijn zij daadwerkelijk gestart met het PHB. Voor zowel (aanstaande) ouders als netwerkpartners zijn folders beschikbaar. De aanmeldingen komen binnen via de JGZ zelf (bij een 2e of latere zwangerschap) of via netwerkpartners vanuit de geboortezorg (verloskundigen en ziekenhuizen). Omdat het aantal aanmeldingen iets lager bleek te zijn dat het landelijk gemiddelde, is en blijft er aandacht voor het vergroten van de bekendheid over het PHB bij de netwerkpartners, en wat zij hierin van GGD HN nodig hebben. Project taak herschikt werken Deze werkwijze zorgt ervoor dat ouders van kinderen van 0 tot 4 jaar maar met één contactpersoon te maken hebben in plaats van met wisselende professionals. Het project is eind 2020 van start gegaan en wordt stapsgewijs geïmplementeerd. In 2022 zijn wederom enkele JGZ-teams 0-4 jaar toegevoegd aan de implementatiefase. Project werkwijze 4-12 jaar Dit project heeft als doel het bewerkstelligen van een zorgaanbod voor kinderen van 4 tot 12 jaar en hun ouder(s)/verzorgers dat meer aansluit op hun behoeften.
Daarmee wordt bijgedragen aan het gezond en veilig opgroeien van de 4-12-jarigen in NHN. Het versterken van de samenwerking met het primair onderwijs en netwerkpartners en het intensiveren van collectieve preventie staat centraal. Om dit te bewerkstelligen is een groep van professionals ingesteld die de focus op en vaardigheden voor deze leeftijdsgroep heeft. In de periode september-december 2022 is de groep jeugdverpleegkundigen 4-12 jaar gestart. Ze hebben meerdere scholingsdagen gevolgd. Het project werkwijze 4-12 is 1 november 2022 officieel afgerond en de werkwijze voor de 4-12-jarigen wordt opgenomen in de professionele lijn. De eerste ervaringen van jeugdverpleegkundigen en externen zijn positief. GroeiGids App & Chat uitgebreid naar 12 jaar De GroeiGids App & Chat voor ouders is sinds april 2022 uitgebreid van 0-5 jaar naar 0-12 jaar. De GroeiGids ouderchat wordt verzorgd door jeugdverpleegkundigen en is op alle werkdagen bereikbaar tijdens kantooruren en op maandag, dinsdag en donderdag tot 20.30 uur. De GroeiGids Ouderchat is bereikbaar via de chatknop in de GroeiGids app en via GGD HN/ JGZ websites. JouwGGD.nl vernieuwd De website JouwGGD is bestemd voor jongeren van 13-23 jaar die vragen hebben over zaken als gezondheid, relaties, lichaam, seks, gevoel, schoolverzuim, alcohol, roken en drugs. De website is in 2022 vernieuwd.
Op iedere themapagina is ook plaats voor linken naar regionale websites en informatie. Ad 2 Opereren in netwerkverbanden GGD HN gaat de samenwerking met gemeenten en ketenpartners verder vormgeven, bijvoorbeeld via coalities. Het afgelopen jaar is op verschillende manieren geïnvesteerd in netwerksamenwerking. Themabijeenkomst door werkgroep Interprofessioneel Samenwerken (IPS) GGD HN is vertegenwoordigd in de werkgroep IPS in regio Alkmaar. In deze werkgroep zitten ook vertegenwoordigers vanuit het samenwerkingsverband vo NK, Mee/De Wering, vo-coaches, leerplicht en enkele vo-scholen.
Jaarstukken/Verantwoording 2022
19
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
De werkgroep organiseerde in 2022 drie zeer goed bezochte interprofessionele kennisbijeenkomsten waar ook andere (jeugd)organisaties bij uitgenodigd werden. Primair doel is het delen van inzichten die direct toepasbaar zijn in het gesprek met jongeren. Daarnaast het inzicht krijgen in de diensten van organisaties die zich (ook) op de jeugd richten en hoe men elkaar onderling kan vinden ter consultatie en afstemming. In 2022 was mentale gezondheid een centraal thema op alle bijeenkomsten. Klankbordgroep netwerkpartners JGZ Samen met netwerkpartners heeft de JGZ in maart een online klankbordbijeenkomst georganiseerd. Het Jongerenplatform regio Alkmaar (JPRA) verzorgde een plenaire presentatie over het thema jongerenparticipatie. Gezonde School 2022 Ieder jaar kunnen scholen in het primair en voortgezet onderwijs en het mbo ondersteuning aanvragen voor de Gezonde School. Scholen ontvangen € 3.000, scholing en 10 uur ondersteuning van een Gezonde School-adviseur van GGD HN. Er wordt vooral ingezet op scholen met een kwetsbare doelgroep en/of in kwetsbare wijken. De school kiest een thema en werkt met behulp van de subsidie aan de vier pijlers: educatie, signalering, omgeving en beleid. In 2022 hebben in Noord-Holland- Noord negen po en vijf v(s)o scholen het subsidietraject Gezonde School afgerond en zijn 18 po en 10 v(s)o scholen gestart.
Meest gekozen thema’s zijn opnieuw Welbevinden en Bewegen & Sport. In totaal zijn er in NHN 44 vignetscholen. Relationele en seksuele vorming (Stimuleringsregeling Gezonde relaties en seksualiteit) Ook dit jaar bestond de mogelijkheid om Gezonde School-subsidie aan te vragen specifiek voor het thema relaties & seksualiteit. In NHN hebben één po en vier v(s)o scholen dat gedaan. Zij zijn met de subsidie (€ 5000,-) en ondersteuning van Gezonde School-adviseurs van GGD HN volop bezig om op de vier pijlers van Gezonde School het thema relaties & seksualiteit te borgen en te verduurzamen. In totaal hebben in NHN in zes rondes 38 scholen meegedaan en hebben negen scholen een vignet op dit thema behaald. In het najaar is bekend geworden dat de Stimuleringsregeling Gezonde relaties & seksualiteit wordt verlengd. Ook krijgen GGD’en opnieuw subsidie om het thema meer te borgen binnen de organisatie. De regeling is vooral gericht op kwetsbare groepen in het po, v(s)o en mbo. Ad 3 Sterkere positionering als adviespartner – informatie gestuurd werken Met de thema’s uit de Landelijke preventieagenda JGZ gaat GGD HN met gemeenten, ketenpartners en ervaringsdeskundigen in gesprek over lokale signalen, wensen en behoeften. De adviesrol richting gemeenten wordt versterkt.
GGD HN levert een actieve bijdrage aan kennisontwikkeling, zoals binnen Kansrijke Start en binnen de Academische Werkplaats Jeugd en Gezondheid Noord-Holland. Zo zorgt GGD HN voor verbinding tussen kennis uit onderzoek, beleid en de professionele praktijk. In 2022 is op de volgende manieren ingezet op de positionering als adviespartner: GGD HN als netwerkpartner en adviseur van gemeenten GGD HN heeft deelgenomen aan overleggen met een verkennend en adviserend karakter binnen diverse gemeenten op het gebied van mentale gezondheid van de jeugd van -9 maanden tot 18+ jaar. Bij enkele gemeenten betrof het overleggen die werden georganiseerd vanuit het lokaal preventieakkoord. Nieuwe modules lespakket voor VO scholen "Je Brein de Baas?!" Dit lespakket is met landelijke subsidie ontwikkeld door het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ). Jaarstukken/Verantwoording 2022
20
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
Het bevat filmpjes en lesbrieven gericht op leerlingen van het vo met als doel hun inzichten in wat werkt bij mentale gezondheid te versterken en het onderling gesprek hierover te vergemakkelijken. Alle lesmaterialen zijn kosteloos beschikbaar. Dit jaar zijn er nieuwe modules aan het lespakket toegevoegd. De JGZ biedt het (vernieuwde) lespakket actief aan op alle vo-scholen. Rijksvaccinatieprogramma: Grootschalige HPV Campagne 10-18 jaar Sinds het voorjaar wordt het HPV-vaccin ook aan jongens aangeboden (voorheen alleen aan meisjes van 13 jaar). Daarnaast is de leeftijd waarop de vaccinatie wordt aangeboden verlaagd naar 10 jaar. Vanwege de verlaging van de leeftijd, wordt er ook bij de 11- tot 13-jarige meisjes een inhaalslag gedaan. Verder is in het voorjaar gestart met een grootschalige inhaalcampagne voor alle jongens van 10 tot 18 jaar. Ook worden meisjes van 14-18 jaar die niet eerder gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheid zich te laten vaccineren, opnieuw uitgenodigd. Bij HPV heeft de jeugdige tot 15 jaar twee vaccinaties nodig. Vanaf 15 jaar en ouder waren altijd drie vaccinaties nodig, het Ministerie van VWS heeft in augustus het advies van de Gezondheidsraad overgenomen om ook op deze leeftijd met twee vaccinaties te volstaan. GGD HN heeft de planning hierop aangepast. De inhaalcampagne bestrijkt een periode van 2,5 jaar en wordt halverwege 2024 afgerond.
Rijksvaccinatieprogramma: Informed Consent In januari is gestart met de implementatie van informed consent voor het onderdeel uitwisselen persoonsgegevens bij de vaccinaties. Informed consent voor het RVP bestaat uit twee delen: a)
Toestemming om de vaccinatie te mogen geven. Dit wordt al enige jaren geregistreerd in het digitaal dossier JGZ;
b)
Aan ouders en/of jongeren toestemming vragen en dit in het digitaal dossier JGZ registreren, zodat GGD HN de persoonsgegevens bij de vaccinatiegegevens mag delen met het RIVM. Dit is nieuw en verplicht sinds 1 januari 2022.
De procedure van toelichting geven en toestemming vragen vergde extra tijdsinvestering door administratief en JGZ personeel tijdens groepsvaccinaties. In NHN geeft ongeveer 94% tot 96% van de ouders/jongeren toestemming. Dit is ten opzichte van de rest van het land relatief hoog (90%). Vaccinatiegraad In juli 2022 publiceerde het RIVM het rapport ‘Vaccinatiegraad en jaarverslag Rijksvaccinatieprogramma Nederland 2021’. In Noord-Holland-Noord was voor de zuigelingen tot en met 14 maanden een stijging te zien, terwijl er landelijk sprake was van een daling. Voor de overige vaccinaties (BMR en DTP 9-jarigen, HPV 10-jarigen, MenACWY 14-jarigen en de kinkhoestvaccinatie voor zwangeren) was zowel landelijk als in NHN sprake van een daling. In oktober publiceerde GGD HN op basis van dit landelijke rapport de Rapportage vaccinatiegraad met regionale cijfers. Dit rapport bevat een uitgebreide opsomming van activiteiten die GGD HN onderneemt om de vaccinatiegraad RVP te verhogen. Via een projectmatige aanpak worden deze activiteiten versterkt en uitgebreid, bijvoorbeeld door in een aantal wijken met een lage vaccinatiegraad te onderzoeken wat de redenen zijn dat jongeren niet gevaccineerd zijn. De projectleider is per december gestart.
Samen met GGD Limburg wordt een onderzoek uitgevoerd naar de vaccinatiebereidheid van zwangere vrouwen (22 weken prik oftewel de maternale kinkhoestvaccinatie). De resultaten worden verwacht in 2023.
Jaarstukken/Verantwoording 2022
21
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
Kindermishandeling & huiselijk geweld In het digitaal dossier jeugdgezondheidszorg is een aanpassing gemaakt waardoor medewerkers beter worden ondersteund in het juist doorlopen van de stappen van de meldcode. Daarbij kunnen zij de resultaten ook gerichter en eenduidiger registreren. Hierdoor wordt in 2023 een betere rapportage verwacht ten aanzien van het aantal gestarte meldcodes en het aantal meldingen bij Veilig Thuis. En is een betere coaching en sturing mogelijk. Ook zijn diverse scholingen en webinars gegeven over de meldcode kindermishandeling aan jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen en over de vernieuwde registratie. Met Veilig Thuis zijn afspraken gemaakt over het verbeteren van het proces rond het uitwisselen van informatie tussen JGZ en VT. Gezondheidsmonitor Voor de focuslijn Gezond opgroeien is het volgende gerealiseerd: •
Publicatie van de resultaten van de Kindermonitor 2021. Ouders van ruim 10.000 kinderen van 0 t/m 11 jaar hebben een vragenlijst ingevuld. De resultaten zijn gepubliceerd in 16 gemeenterapporten en een regiorapport. Ook zijn wijkcijfers beschikbaar.
•
Publicatie van de Corona Gezondheidsmonitor Jeugd 2021 (onder leerlingen van de 2e en 4e klas van het VO) in een regiorapport, sub-regiorapporten, gemeenterapporten en schoolrapporten.
•
Dataverzameling van de Corona Jongvolwassenenmonitor 2022 (onder jongeren van 16-25 jaar).
•
Publicatie van het Themarapport Mentale Gezondheid Jongeren en Jongvolwassenen.
•
Update van de rapportage Kansrijke Start: een uitgebreid beeld in cijfers van de situatie per regio en gemeente en de activiteiten die GGD HN uitvoert in het kader van Kansrijke Start.
•
Analyse van overgewichtcijfers 2021 vanuit de JGZ-registratie.
Ontwikkelingen binnen de (aanvullende) diensten van GGD HN Ad 1 Zorg op maat NHN Gezond coalitie Gezond Opgroeien GGD HN is aangesloten bij de bestuurlijke samenwerking Noord-Holland-Noord Gezond (NHNG), ook wel de Coördinatietafel genoemd. Het doel is om bestaande samenwerkingsinitiatieven te verbinden, te versterken en waar mogelijk op te schalen. Hieronder vallen diverse coalities, waaronder de beweging naar meer mentale gezondheid voor kinderen, jongeren en jongvolwassenen (-9 mnd. - 27 jaar). Deze staat onder leiding van de adjunct-directeur Jeugd van GGD HN. Het projectteam mentale gezondheid binnen GGD HN heeft in kaart gebracht wat er al gebeurt en wat er aanvullend nodig is. Ook het RIVM is inmiddels betrokken bij dit initiatief voor extra ondersteuning. Samenwerking GGD-GGZ Op directie- en beleidsmatig niveau vindt frequent overleg plaats tussen GGD HN en de Divisie K&J van GGZ-NHN. Het doel is het bevorderen van mentale gezondheid, het voorkomen van mentale problemen en het voorkomen dat de vraag naar behandeling verder toeneemt. Er is gewerkt aan een gezamenlijke visie en aanpak om genoemde doelen te kunnen behalen.
Vanaf mei hebben gesprekken plaatsgevonden met de Samenwerkingsverbanden po en vo, de mbo’s in NHN en InHolland en een aantal gemeenten (Dijk en Waard, Hoorn en de Kop-gemeenten) en andere ketenpartners (Cliëntbelang Noord-Holland, Jongerenplatform Alkmaar, De Hoofdzaak, Team Sportservice, Jongerenwerk MET, Jeugdzorgaanbieders) om bij hen op te halen wat zij al doen en wat volgens hen verder nodig is. Met deze ‘startfoto’ in de hand wordt nu eerst ingezet op het door ontwikkelen van een drietal veelbelovende samenwerkingsinitiatieven in Noord-Kennemerland, West-Friesland en de Kop van Noord-Holland.
Jaarstukken/Verantwoording 2022
22
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
Integrale ketenaanpak Kind naar Gezond Gewicht - Centrale Zorgverlener Het aantal jeugdigen met overgewicht neemt toe, dit wordt onder andere veroorzaakt door de beperkende maatregelen in het kader van de COVID-19 pandemie. Bij de integrale ketenaanpak ‘Kinderen naar gezond gewicht’ wordt intensief samengewerkt tussen professionals uit het sociale domein en professionals uit het zorgdomein. De aanpak vraagt om een extra rol die gericht is op het coördineren en bewaken van de samenhang van alle activiteiten op het niveau van het individuele kind: de Centrale Zorgverlener (CZV). Twee jeugdverpleegkundigen vervullen deze rol in de gemeenten Den Helder en Alkmaar. In Control of Alcohol & Drugs GGD HN haakte aan bij de landelijke campagnes van de ‘Wel Zo Sportief’ actie voor sportverenigingen, ‘Zien Drinken Doet Drinken’ met onder andere de Driehoeks borden-campagne, ‘NIX18’ en ‘IkPas’ voor de bewustwording van ouders rondom hun voorbeeldgedrag. Daarnaast zijn drie online webinars en drie bovenregionale bijeenkomsten voor gemeenten en partners over de voortgang van het programma georganiseerd. Met het onderwijs zijn 36 adviesgesprekken gevoerd over beleid en de behoefte aan en uitvoering rondom interventies.
De resultaten van het nalevingsonderzoek naar de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop zorgden dat gemeenten zich bewust zijn van de urgentie om met hun komende aanpak de nalevingscijfers van, met name, sportkantines en horeca te verbeteren. In 2022 heeft een ambtelijke en bestuurlijke rondgang plaatsgevonden over de voortzetting van ‘In Control of Alcohol en Drugs’. De Commissie Zorg & Veiligheid heeft tijdens de vergadering van 25 november 2022 positief geadviseerd over de structurele borging van ‘In Control’ bij GGD HN na het transitiejaar 2023. De commissie stelt daarbij voor ‘In Control’ onder de Gemeenschappelijke regeling GGD te brengen. Bij structurele borging blijft prioriteit en urgentie behouden. Het thema blijft wel op de agenda van de commissie staan. Verder is opgemerkt dat er ook ruimte moet zijn/blijven om regionaal en lokaal extra dingen te doen of andere accenten te leggen. Ad 3 Sterkere positionering als adviespartner – informatie gestuurd werken Aanpak schoolverzuim – MAZL De JGZ participeert, via de erkende interventie Meer Aandacht voor de Ziekgemelde Leerling (MAZL) op het vo en op het mbo, in alle regio’s in diverse projecten gericht op de aanpak van schoolverzuim. Vanuit deze projecten vindt intensieve samenwerking plaats tussen de JGZ en de scholen. Het betreft een integrale aanpak die zich richt op alle facetten van de gezondheid van jeugdigen.
Daarmee heeft het ook een preventief effect op de mentale gezondheid van de jeugd. Door het NCJ is een nieuw landelijk MAZL Handboek gepubliceerd dat voor zowel po, vo als mbo geldt. GGD HN heeft hiervoor advies en informatie aangeleverd bij het NCJ. MAZL wordt gefaseerd ingevoerd. Alle betrokken partijen (gemeenten, leerplicht, scholen, Samenwerkingsverbanden (Passend) Onderwijs) zijn in juni op de hoogte gesteld van de beperkte capaciteit van jeugdartsen. Zij zijn tevens geïnformeerd dat MAZL wordt gecontinueerd op scholen waar al gestart is en dat de verdere uitrol vooralsnog opgeschort wordt naar het schooljaar 2023/2024. Het schooljaar 2022-2023 wordt op deze scholen benut als voorbereidingsjaar. Publieke gezondheid Asielzoekers (PGA) In de loop van 2022 is door het COA een aanbesteding uitgeschreven. Gezondheidsbevordering is door COA opnieuw gegund aan GGD’en. GGD’en mogen deze taak in ieder geval tot 31 december 2024 voortzetten. Omdat een groot deel van de taken van het PGA-team JGZ zorg betreffen is PGA ondergebracht bij de JGZ en de focuslijn gezond opgroeien. Ook vanuit andere focuslijnen (gezonde leefomgeving en meedoen naar vermogen) is er aandacht voor asielzoekers, statushouders en Oekraïners en geeft GGD HN gevraagd en ongevraagd advies over inzet richting deze doelgroepen om hun gezondheid en maatschappelijke participatie te versterken.
Jaarstukken/Verantwoording 2022
23
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
Home-Start3 Het afgelopen jaar zijn er 20 nieuwe gezinnen aangemeld bij Home-Start en zijn er in totaal 41 gezinnen ondersteund door onze vrijwilligers. De gemiddelde duur van de ondersteuning was 10 maanden. De meeste gezinnen kwamen bij Home-Start omdat ze behoefte hadden aan een luisterend oor of ondersteuning bij de opvoeding. Daarbij zijn er een aantal gezinnen die in een sociaal isolement leefden en graag ondersteuning kregen bij uitstapjes maken met de kinderen, bijvoorbeeld naar de speeltuin of de bibliotheek, en graag in contact kwamen met andere ouders. Een aantal gezinnen heeft zichzelf aangemeld maar verreweg de meeste gezinnen werden doorverwezen naar Home-Start door de JGZ, wijkteams en andere netwerkpartners. Home-Start had in 2022 in totaal 34 vrijwilligers, allen zeer ervaren en gemotiveerd om een gezin te ondersteunen. In de terugkombijeenkomsten voor vrijwilligers zijn onderwerpen besproken als opvoednormen- en waarden in verschillende culturen en opvoedkwaliteiten. In de zomer is voor de vrijwilligers ook een leuk uitje georganiseerd om elkaar beter te leren kennen. De vrijwilligers halen naar eigen zeggen veel voldoening uit hun werk voor Home-Start. Een greep uit de productierealisatie 2020
2021
2022
Vrijwilligers voor Home-Start (Hollands Kroon en Schagen)
29
33
34
Gezinnen aangemeld voor Home-Start (Hollands Kroon en Schagen)
32
35
41
1.1.6 Focuslijn Gezond ouder worden
Bij deze lijn ligt de focus op oudere en ouder wordende inwoners, waarbij de inzet van GGD HN erop is gericht dat zij: •
een gezonde leefstijl en een gezond gewicht hebben;
•
het vermogen hebben om zich met veerkracht aan te passen en het voeren van eigen regie bij de lichamelijke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven;
•
in goede psychosociale gezondheid/welbevinden zijn;
•
wonen in een veilige en gezonde leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag.
Dit alles door samenwerking van alle betrokken partijen in de regio én met actieve participatie van ouderen zelf. 3 Aanvullende dienst voor de gemeenten Schagen en Hollands Kroon
Jaarstukken/Verantwoording 2022
24
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
Beoogd maatschappelijk effect •
De mogelijkheden van preventie bij het voorkomen van kwetsbaarheid bij ouderen zijn in beeld.
•
Versterken van bestaande preventieve interventies en het ontwikkelen van nieuwe initiatieven met het accent op preventie.
•
Ouderen ervaren een betere fysieke en mentale gezondheid, een hogere kwaliteit van leven en meer zingeving. Hierdoor worden de zorgkosten voor de gemeente beperkt.
Meer informatie GGD HN deelt informatie uit gezondheidsmonitors en panelonderzoeken via de gezondheidsatlas. Hier staat bijvoorbeeld dat de ervaren gezondheid en de mate van tevredenheid onder LHBTI+ personen lager is dan onder de totale bevolking. Daarnaast worden de documenten en cijfers uit de Planning & Control cyclus gedeeld via GGDHN.incijfers.nl. Aandachtspunten •
Ondersteuning van gemeenten bij het toekomstbestendig maken van seniorenbeleid.
•
Stimuleren van ouderen tot een actieve leefstijl.
•
Versterking van de eigen regie van ouderen rondom hun mogelijke kwetsbaarheid.
Deze punten worden toegelicht onder de ontwikkelingen binnen de (GR-) taken van GGD HN. Ook zijn in de begroting een aantal prestatie-indicatoren benoemd: Gezond ouder worden
Streefwaarde
De participatie preventieve interventies gaat omhoog
Gerealiseerd
(30 dagen gezonder, Stoptober)
Deels gerealiseerd
Realisatie
Niet gerealiseerd
De inschrijvingen voor 30DagenGezonder zijn gestegen. De inschrijvingen voor Stoptober zijn gedaald, dat is een landelijke trend. Het is bij beide interventies wel onzeker hoeveel mensen er daadwerkelijk hebben meegedaan, omdat veel mensen zich niet inschrijven. Gezond ouder worden
Streefwaarde
Er is op basis van het onderzoek bij ouderen een
Gerealiseerd
themarapport beschikbaar
Deels gerealiseerd Niet gerealiseerd
In 2022 is gestart met de dataverzameling van de gezondheidsmonitor onder volwassenen en ouderen.
Jaarstukken/Verantwoording 2022
25
Realisatie
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
Ontwikkelingen binnen de (GR-) taken van GGD HN Gezondheidsmonitor Voor de focuslijn Gezond ouder worden is het volgende gerealiseerd: •
Dataverzameling Corona Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2022.
•
Dataverzameling Corona Jongvolwassenenmonitor 2022.
•
Panelonderzoek Zonbescherming.
•
Regenboogpeiling NHN naar ervaren acceptatie en welzijn van LHBTI+ personen in NoordHolland-Noord (aanvullend gefinancierd, uitgevoerd door Onderzoeksbureau NHN)
•
Evaluatierapport van de pilot Herontdek je brein (aanvullend gefinancierd, uitgevoerd door Onderzoeksbureau NHN).
Ontwikkelingen binnen de (aanvullende) diensten van GGD HN 30DagenGezonder De meerderheid van de deelnemers in Noord-Holland-Noord, die zich hebben ingeschreven, hebben gehoord van de actie 30 dagen gezonder via sociale media. Gezond eten en drinken is het meest populaire thema, gevolgd door in beweging. 767 mensen hebben zich ingeschreven. Rookvrije Omgeving Vanuit de subsidie Ondersteuningstraject Rookvrije Omgeving van GGD GHOR Nederland heeft GGD HN samen met de gemeenten meerdere plekken bij kinderopvangcentra en scholen middels adviesgesprekken, borden en tegels rookvrij gemaakt zoals speelterreinen, sportverenigingen. De Gezondheidsatlas van GGD HN is voorzien van een tegel met relevante en actuele informatie over rookvrij. Een vervolgsubsidie voor het Ondersteuningstraject Rookvrije Omgeving is aangevraagd. Stopondersteuning Op bovengenoemde tegel staat een praatdocument voor professionals over het gesprek aangaan over roken en staan tips voor inwoners die willen stoppen met roken. In samenwerking met het Kansrijke Start/JGZ is deskundigheidsbevordering in de geboorteketen aangeboden. Met Brijder en Trimbos is een webinar georganiseerd voor professionals in de geboortezorg met als doel het versterken van de vaardigheden om het gesprek aan te gaan over stoppen met roken.
In het voorjaar is een groep van 12 deelnemers na een intensieve wervingsperiode gestart aan de pilot Vitaal Rookvrij Alkmaar. GGD HN zit samen met lokale en landelijke partners in de werkgroep van deze pilot. Het is een aanbod speciaal voor de doelgroep met een lage sociaal economische positie. Stoptober Vanuit GGD HN is naar alle gemeenten en zorgverleners een toolkit verspreid met diverse afbeeldingen en teksten voor social media en websites. Stoptober is vanuit Noordkop Gezond voor Elkaar een onderdeel van de gezamenlijke jaarkalender. Informatie over Stoptober is in samenwerking met HKN huisartsen gedeeld met de samenwerkingspartners. Samen met Brijder, de gemeente Hoorn en de SED gemeenten is GGD HN met de Stoptobercamper op tour geweest in Hoorn en Enkhuizen. In totaal hebben 473 inwoners in NHN zich aangemeld om geregistreerd mee te doen aan de actie.