4.2 Kadernota 2024 GGD HN
Tekst van het document
Kadernota GGD Hollands Noorden 2024 Hoofddoelstelling GGD Hollands Noorden (GGD) is dé partner op het gebied van gezond leven. De taken die door de colleges aan de GGD zijn opgedragen, zijn de taken die worden genoemd in de Wet publieke gezondheid1 en de Wet op de lijkbezorging2. Daarnaast voert de GGD op verzoek diensten uit voor één of meer gemeenten in het kader van onder andere de Wet op Kinderopvang, de Jeugdwet, de Wmo, de Wvggz en de Omgevingswet. De GGD levert diensten, zoals deze zijn vastgesteld in de Gemeenschappelijke regeling. Tevens worden aanvullende diensten uitgevoerd. Bijlage 8 bevat een overzicht van de GR-taken en aanvullende diensten. De Gezondheidsatlas Noord-Holland Noord3 bevat cijfers op gemeente-/wijkniveau over al deze taken. Ook op de website GGDHN.incijfers.nl 4 zijn cijfers en publicaties te vinden over de taken en diensten van de GGD.
Missie Voor de gemeenten bewaken, beschermen en bevorderen wij de gezondheid en veiligheid van alle inwoners in Noord-Holland-Noord: •
we bewaken door gezondheidsrisico's en onveiligheid te signaleren en de inzichten hierover actief te verspreiden;
•
we beschermen tegen natuurlijke of opzettelijke bedreigingen van de volksgezondheid met preventie, bestrijding en voorlichting;
•
we bevorderen individueel en collectief gezond gedrag en preventief beleid van gemeenten en andere spelers in de gezondheidszorg.
Algemeen De GGD geeft in verschillende documenten inzicht in de GR-taken en aanvullende diensten. De GRtaken van de GGD omvatten: •
wettelijke GGD-taken die verplicht aan een GGD zijn opgedragen en worden benoemd in de gemeenschappelijke regeling;
•
wettelijke gemeentelijke taken die aan een GGD kunnen worden opgedragen. Hiertoe neemt het algemeen bestuur van de GGD een apart besluit.
De kadernota geeft inzicht in de ambities voor de GR taken in 2024 en maakt deel uit van de planning & control cyclus (P&C cyclus) van de GGD. In de bijlagen zijn, op verzoek van gemeenten, de kosten voor gemeenten uitgesplitst naar GR taken en aanvullende diensten. De P&C cyclus geeft het bestuur inzicht waar de GGD staat in relatie tot de realisatie van de ambities. Over de vorderingen en uitvoering wordt gerapporteerd in de bestuursrapportages en jaarverantwoording.
1 Wet publieke gezondheid: https://wetten.overheid.nl/BWBR0024705/2021-09-01 2 Wet op de lijkbezorging: https://wetten.overheid.nl/BWBR0005009/2018-08-01 3 https://gezondnhn.nl/dashboard/dashboard 4 https://ggdhn.incijfers.nl/dashboard/dashboard
Kadernota 2024
1
Doelstellingen: wat willen we bereiken in 2024? De GGD zet haar huidige beleid voort. Onder de kapstok ‘Health in All Policies’ zijn alle werkzaamheden ingekaderd in de volgende vier focuslijnen: •
Gezond opgroeien
•
Gezond ouder worden
•
Meedoen naar vermogen
•
Gezonde leefomgeving
Speerpunten uit 2022 en 2023 gelden, met wat accentverschillen, ook voor 2024: 1.
Informatiebeveiliging en privacy;
2.
Proactief inzetten op preventie en bestrijding van (nieuwe) infectieziekten en pandemische paraatheid.
Daarnaast blijft de GGD zich focussen op: •
Proactieve bijdrage van de GGD in de advisering aan gemeenten in kader van de Omgevingswet en Gezonde leefomgeving.
•
Blijvende inzet om de begroting sluitend te krijgen.
•
Positionering van de GGD als adviespartner & informatie gestuurd werken. De koppeling tussen data, advies, beleid en strategie moet worden versterkt. De epidemiologische data (uit onderzoek en uit de registraties van de verschillende afdelingen) moet breder worden ingezet.
•
Het resultaat van de dienstverlening transparant maken met KPI’s.
•
Samenwerking (met onder andere ketenpartners sociaal domein, onderwijs, regionale zorgnetwerk ABR, GGD’en en Veiligheidsregio). Aansluiting bij en implementatie van landelijke ontwikkelingen (onder andere versterking van de publieke gezondheid en de i-strategie van alle gezamenlijke GGD’en).
Wat gaan we doen?
Waarom doen we dit?
Wat mag het kosten?
1.
Wet- en regelgeving
•
Informatiebeveiliging en privacy.
Algemene reserve
Planning 2021-2024
€ 500.000 (2023) •
Verhoging deelnemersbijdrage € 536.000 (2024). (Zie bijlage 2).
2.
Proactief inzetten op preventie en bestrijding van
Wet- en regelgeving Bestuurlijke keuze
•
Extra rijksmiddelen
2021-2024
voor 2023-2024
(nieuwe) infectieziekten. 1.
Informatiebeveiliging en privacy (GGD breed)
Wat gaan we doen? De afgelopen jaren is gestart met het verhogen van informatieveiligheid en verdere professionalisering van de informatievoorziening. Diverse technische maatregelen zijn getroffen en beleidsstukken ontwikkeld. Er is gestart met interne en externe audits om de maatregelen te controleren. In 2023 is een SOC systeem aangeschaft welke aangesloten is op de SIEM van de GGD. De verwachting is dat in 2024 de GGD nog niet volledig voldoet aan de aangescherpte regelgeving Kadernota 2024
2
1.
Informatiebeveiliging en privacy (GGD breed)
om het basisniveau van informatiebeveiliging op orde te hebben, hierdoor zullen verdere maatregelen omtrent Informatiebeveiliging geïmplementeerd dienen te worden. In 2022 is er een doelarchitectuur ontwikkeld die in 2024 geïmplementeerd dient te worden. Daarnaast zijn binnen de interne organisatie diverse privacy- en Informatiebeveiligingsambassadeurs opgeleid die zorgen voor het verspreiden van kennis en het borgen van de beheersmaatregelen. Er komt een opvolging van de 0-meting uit 2021 en een deel van de resultaten worden in 2024 verwerkt.
Waarom doen we dit? De GGD streeft ernaar om te voldoen aan de richtlijnen van de NEN7510.
Wat levert het op? De GGD moet blijvend investeren in digitale weerbaarheid om de veiligheid van informatie en bescherming van privacy op niveau te brengen en te houden. Inwoners moeten kunnen vertrouwen op het zorgvuldig en veilig verwerken van (bijzondere) persoonsgegevens. Daarnaast moet worden geborgd dat de informatie die nodig is voor het goed uitvoeren van het werk van de GGD vertrouwelijk, integer en beschikbaar is en blijft.
2.
Proactief inzetten op preventie en bestrijding van (nieuwe) infectieziekten.
(focuslijn Gezonde leefomgeving, GR taak)
Wat gaan we doen? Versterken infectieziektepreventie en zorgdragen voor een basisstructuur binnen de GGD voor pandemische paraatheid.
Waarom doen we dit? De aandacht voor infectiepreventie is groter geworden. Er is behoefte aan duidelijkheid en praktisch advies over hygiënisch handelen, maar ook aan proactieve advisering over de gezonde leefomgeving. Daarnaast zijn er ook andere bedreigingen: de vaccinatiegraad in het RVP is niet vanzelfsprekend hoog, klimaatverandering kan zorgen voor toename van zoönosen (zoals de plotselinge toename van Monkeypox). Willen we, ook in onze regio, paraat staan dan is een stevige basis van de afdeling IZB nodig op het gebied van vroegsignalering (doorontwikkeling MUIZ), snel in actie kunnen komen en op- en afschalen. De uitwerking van een vaccinatievoorziening binnen de GGD is daar een voorbeeld van. Daarnaast zal de GGD aansluiten bij de ontwikkeling van de landelijke digitale infrastructuur onder leiding van het LFI. VWS is in gesprek gegaan met de GGD’en over korte termijn versterkingen van de infectieziektebestrijding om kwetsbaarheden aan te pakken. Vooruitlopend op structurele versterking heeft GGD GHOR NL samen met de GGD’en een plan van aanpak voor versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid GGD’en voor de korte termijn (2023-2024) opgesteld. Ter uitvoering hiervan worden voor 2023 en 2024 extra middelen beschikbaar gesteld aan de GGD’en.
Verder is VWS, samen met veldpartijen, in beeld aan het brengen wat benodigd is voor structurele versterking van de GGD’en op het terrein van infectieziektebestrijding vanaf 2025.
Wat levert het op? De GGD denkt dat er veel winst te behalen is, zowel in het voorkomen van infectieziekten als -in het verlengde daarvan- het voorkomen van antibioticaresistentie (ABR). Infectiepreventie moet structureel aandacht hebben. De GGD ontwikkelt zich daarom tot een regionaal ‘kennis- en Kadernota 2024
3
2.
Proactief inzetten op preventie en bestrijding van (nieuwe) infectieziekten.
(focuslijn Gezonde leefomgeving, GR taak) informatiecentrum’ op het gebied van infectiepreventie en ABR en werkt samen met landelijke en regionale netwerken. Doorontwikkelingen (staand beleid) De volgende (maatschappelijke) ontwikkelingen zullen ook in 2024-2026 relevant zijn voor de taken en diensten (zie bijlage 8) die door de GGD worden uitgevoerd: 1.
Het belang van primaire preventie wordt steeds duidelijker, ook in de landelijke politiek. Dit komt onder andere door de coronapandemie, maar ook door de druk op de zorg en door het inzicht dat bijvoorbeeld het bestrijden van armoede en het bevorderen van een gezonde leefstijl op de lange termijn loont en (dus) noodzakelijk is. Samen met gemeenten en ketenpartners werkt de GGD aan innovatie, een beweging naar de voorkant (als zorg wel al nodig is) en het inzetten op preventie binnen alle focuslijnen. Op een aantal terreinen worden dan ook (landelijk) extra middelen vrijgemaakt om de GGD’en te verstevigen. De verwachting is dat dit de komende jaren zal doorzetten.
2.
Omgevingswet: a.
inmiddels wordt er twee jaar op de nieuwe manier gewerkt: De GGD adviseert met betrekking tot gezondheid over omgevingsvisies en omgevingsplannen;
b.
de GGD wordt om advies gevraagd over vergunningsverleningstrajecten door ketenpartners (zoals provincie en gemeenten). Om dat te kunnen doen is de GGD aangesloten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en maakt de GGD gebruik van de samenwerkingsfunctionaliteit.
c.
Naar verwachting gaat de Omgevingswet in op 1 juli 2023. De GGD zal in het verlengde van de voorgaande jaren gemeenten adviseren in afstemming met de Omgevingsdienst en de Veiligheidsregio.
3.
De toename van het aantal ontheemden vraagt meer van de GGD. Naast het mogelijke risico op het ontstaan van nieuwe crises (bijvoorbeeld een uitbraak van infectieziekten), geeft ook het opzetten van noodopvanglocaties meer werk. Ook voor de JGZ geeft dit meer werk. Door het geven van voorlichting worden asielzoekers, nieuwkomers en statushouders geïnformeerd hoe zij gezond kunnen blijven en waar zij terecht kunnen voor hulp en ondersteuning.
4.
Forensische geneeskunde: Op het gebied van forensische geneeskunde speelt al enige jaren een landelijke discussie over een landelijk eenduidige financiering van Forensisch Medische Expertise door het Ministerie van Justitie & Veiligheid en het voornemen tot aanbesteden van de Medische Arrestantenzorg door de Nationale Politie. Het uitblijven van een duurzame financieringsstructuur en het snel toenemende capaciteitstekort hangen met elkaar samen. Het risico bestaat dat in 2024 de dienstverlening niet meer 24x7 geleverd kan worden.
5.
De krapte op de arbeidsmarkt zal de komende jaren blijven bestaan. Kandidaten hebben op de arbeidsmarkt de keuze uit vele vacatures. De GGD moet blijven werken aan het imago als werkgever in alle uitingen die worden gedaan en zorgen voor zichtbaarheid en vindbaarheid in deze arbeidsmarkt. Maar daarnaast dient ook blijvend kritisch gekeken te worden naar het recruitmentproces. Een recruitmentproces dat door de kandidaat wordt ervaren als snel, duidelijk en persoonlijk leidt tot meer aannames. Daarbij is het belangrijk dat ook continue
Kadernota 2024
4
Doorontwikkelingen (staand beleid) gekeken wordt naar nieuwe middelen om de juiste kandidaat voor de vacatures binnen de GGD te vinden. Dit vraagt creativiteit en veel kennis van de arbeidsmarkt. Een kandidaat kan overigens ook al een medewerker van de GGD zijn. Door aandacht te geven aan doorgroei binnen de eigen organisatie, door het gesprek aan te gaan met medewerkers over ambities, kunnen vacatures ook ingevuld worden. Daarnaast zorgt dit ervoor dat medewerkers langer bij de GGD blijven en de kennis behouden blijft. 6.
De i-visie is in lijn met de eerdergenoemde speerpunten en is leidend bij het veranderen en verbeteren van de informatievoorziening. De grootste verbetering is de verbeterde besturing (prioritering en sturing) op veranderingen in de informatievoorziening. Daarnaast is een begin gemaakt met het toekomstbestendig maken van de rollen die nodig zijn om de informatievoorziening van de GGD in de pas te laten lopen met interne en externe ontwikkelingen. De JGZ kijkt daarbij specifiek naar het ondersteunen van het maken van afspraken, het inzien van het eigen dossiers en het aanbieden van specifieke informatie passend bij situatie van jeugdige.
7.
Ontwikkeling JGZ Maatschappelijke ontwikkelingen die leiden tot schaarste en de stijgende inflatie vergroten de gezondheidsverschillen tussen de verschillende groepen in de samenleving. Om hierop te anticiperen zet de GGD in op: o
Persoonsgerichte zorg; De jeugdigen en hun ouders, staan als mens met eigen vragen en behoeften centraal in het bepalen van wat gewenst en nodig is. De invoering van de methodiek Gezamenlijk Inschatten Zorgbehoeften (GIZ), geeft professionals extra handvatten om dit in praktijk toe te passen in de gesprekken met jongeren en hun ouders.
o
Passende zorg op maat; Het leveren van de juiste zorg, op het juiste moment, op de juiste plek door de juiste professional sluit naadloos aan op persoonsgerichte zorg. Met de invoering van het geactualiseerde Landelijk Professioneel Kader (LPK) ontstaat meer ruimte voor professionals om te doen wat nodig is en wanneer dat nodig
Verwachtingen ten aanzien van 2025 - 2027 De komende jaren blijft de GGD binnen de vier focuslijnen, samen met gemeenten en ketenpartners, werken aan het terugdringen van gezondheidsverschillen en de verdere uitrol van het concept positieve gezondheid. De GGD beweegt mee met de landelijke ontwikkelingen.
Kadernota 2024
5
Financieel meerjarenperspectief 2024-2027 In deze Kadernota 2024 wordt de ingezette financiële lijn van de begroting 2023 bestendigd met uitzondering van extra middelen voor informatiebeveiliging en privacy en de Wet open overheid. De baten en lasten voor de GR taken en aanvullende diensten zijn geactualiseerd op basis van bestaand beleid. Bijlage 1 bevat een gedetailleerde toelichting op de wijzigingen. 1.
Samenvatting verloop meerjarenperspectief
Begrotingsjaren
2024
2025
2026
2027
46.836
51.016
52.582
54.250
285
10
9
10
4.134
1.562
1.665
1.718
-
-
-
-
Totaal aan wijzigingen
4.419
1.572
1.674
1.728
Dekkingsmiddelen GR-taken
Stand primaire begroting 2023 - 2026 Wijzigingen nadien (met AB besluit) Autonome ontwikkelingen / reguliere bedrijfsvoering Nieuw beleid
3.429
1.391
1.315
1.356
Dekkingsmiddelen aanvullende diensten
552
182
172
178
Verhoging deelnemersbijdrage: Informatiebeveiliging en privacy
536
19
18
18
Verhoging deelnemersbijdrage: Wet open overheid
40
1
1
1
Indexatie overige baten
335
178
169
174
Bestemmingsreserve gezondheidsonderzoeken
200
-200
-
-
Onttrekkingen algemene reserve
-673
-
-
-
Totaal dekkingsmiddelen kadernota 2024
4.419
1.572
1.675
1.728
-
-
-
-
Saldo primaire begroting voorgaand jaar
180
180
180
180
Saldo primaire begroting 2024-2027
180
180
180
180
51.255
52.826
54.501
56.229
2024
2025
2026
2027
7,5 %
3,8 %
3,6 %
3,6 %
Prijs bruto binnenlands product
6,1 %
2,5 %
2,2 %
2,2 %
Deelnemersbijdragen
7,1 %
3,5 %
3,2 %
3,2 %
Overige baten
7,1 %
3,5 %
3,2 %
3,2 %
0%
0%
0%
0%
Saldo wijzigingen/dekkingsmiddelen
Stand kadernota voor begroting 2024 - 2027
2.
Begrotingsuitgangspunten 2024-2027 Indexatie5 Loonkosten Prijs overheidsconsumptie, beloning werknemers Goederen en diensten
Rente: GGD rekent geen rente toe
5
In overeenstemming met de Financiële uitgangspunten Gemeenschappelijke regelingen (FUGR)
Kadernota 2024
6
Financieel meerjarenperspectief 2024-2027 (vervolg) 3.
Opbouw vermogen
De meerjarenbegroting sluit met een positief saldo van € 180.000. Op 24 november 2021 heeft het algemeen bestuur uitgesproken dat het belangrijk is dat de GGD voldoende vermogen kan opbouwen in overeenstemming met het Financieel herstelplan 2018. Over het reserveringbeleid hebben gemeenteraden van de deelnemende gemeenten afspraken gemaakt in de FUGR. Hierin is afgesproken dat een algemene reserve is toegestaan om de autonome ontwikkelingen in de bedrijfsvoering af te dekken met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar. Het algemeen bestuur heeft bij de vaststelling van de jaarstukken over 2021 bepaald dat het positieve resultaat wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Na resultaatbestemming over 2021 bedraagt de algemene reserve € 1.082.000. Over 2022 wordt bij Burap 2 voor de GGD een voordelig jaarresultaat van € 169.000 verwacht. Echter, naderhand is op 2 november 2022 door het algemeen bestuur besloten te stoppen met het GGiD. Uit dit besluit volgt dat GGD Hollands Noorden een verlies moet nemen ten laste van de exploitatie 2022 ter hoogte van de geactiveerde kosten van € 3.923.290. De algemene reserve wordt hierdoor per 31-12-2022 negatief. Het provinciaal financieel toezicht geeft aan dat de negatieve algemene reserve binnen een periode van 4 jaar moet worden aangezuiverd.
De GGD heeft hier eind 2022 een financieel herstelplan GGiD voor opgesteld. De prognose voor het verloop van de algemene reserve is als volgt: Stand 31-12-2021
1.082
werkelijk
169
prognose
Afboeking GGiD
-/- 3.923
prognose
Stand 31-12-2022
-/- 2.672
prognose
Resultaatbestemming 2022 (Burap 2)
Onttrekking uit de algemene reserve 2023 Stand 31-12-2023 (voor herstelplan) Toevoeging bestemmingsreserve corona Financieel herstelplan GGiD Stand 31-12-2023 (na herstelplan)
-/- 550 -/- 3.222
Begroting 2023 prognose
284
Herstelplan GGiD
3.550
Herstelplan GGiD
612
prognose
Resultaatbestemming 2023
180
Begroting 2023
Stand 31-12-2023 (incl. te bestemmen resultaat)
792
prognose
4.
Deelnemersbijdrage 2024
De indexaties voor 2024 zijn conform de hoogte die de Regietafel gemeenschappelijk regelingen NoordHolland-Noord in de herziene indexatiebrief kenbaar heeft gemaakt. Voor de begroting 2024 betekent dit dat wordt uitgegaan van 7,1%. De verhouding loon-/prijsontwikkeling van de GGD is 74%-26%. Dit percentage wordt toegepast bij de doorrekening van de deelnemersbijdragen en de overige opbrengsten in het meerjarenperspectief. 5.
Verhoging deelnemersbijdrage: Informatiebeveiliging en privacy
Vanaf 2021 is er veel aandacht besteed om te voldoen aan de NEN7510. De verwachting is dat het nog een aantal jaren duurt voordat volledig volgens deze norm wordt gewerkt. In 2023 is de formatie uitgebreid en zijn licenties aangeschaft. Daarnaast zijn technische maatregelen doorgevoerd. Door deze maatregelen zijn de structurele kosten gestegen. In 2023 zijn de kosten gedekt vanuit de algemene reserve van de GGD. Bij het opstellen van de programmabegroting 2023 was de verwachting, dat in ieder geval vanaf 2024 hiervoor structureel extra rijksmiddelen beschikbaar gesteld zouden worden aan de GGD’en. Dit blijkt op basis van de laatste inzichten Kadernota 2024
7
Financieel meerjarenperspectief 2024-2027 (vervolg) niet het geval. De GGD doet voor 2024 en verder een beroep op de deelnemende gemeenten om deze structurele kosten te dekken en stelt voor om de deelnemersbijdrage met ingang van 2024 met € 0,79 per inwoner te verhogen (zie bijlage 2). 6.
Verhoging deelnemersbijdrage: Wet open overheid
Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) inwerking getreden. Deze wet vervangt de Wob (Wet openbaarheid van bestuur). Het grote verschil tussen de huidige Woo en de Wob betreft de actieve openbaarmaking van overheidsinformatie. In 2022 ontving GGD HN meer Woo-verzoeken dan in eerdere jaren Wob-verzoeken. Op dit moment is niet in te schatten of deze trend zich voortzet in 2023 en verder. Gemeenten ontvangen vanaf 2022 incidentele- en structurele middelen via het gemeentefonds voor hogere lasten, die voortvloeien uit de Woo. Om te kunnen voldoen aan de Woo maakt de GGD incidentele lasten en €40.000 aan structureel hogere lasten. Ter dekking van deze structureel hogere lasten stelt de GGD voor om de deelnemersbijdrage met ingang van 2024 met €0,06 per inwoner te verhogen. In 2023 komt de GGD met een apart bestuurlijk voorstel voor de dekking van de incidentele lasten uit 2022/2023 en nadere onderbouwing van structureel hogere lasten om te kunnen voldoen aan de Woo.6 7.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
De weerstandscapaciteit is negatief en voldoet niet aan de minimum streefwaarde van 1.0. In Q4 van 2022 is een financieel herstelplan GGiD opgesteld. Dit herstelplan voorziet in een aanzuivering van de algemene reserve. Na instemming door het algemeen bestuur zou de weerstandscapaciteit weer kunnen voldoen aan de minimum streefwaarde van 1.0. In bijlage 2 zijn de risico’s uitgebreid toegelicht. De directie heeft het risicomanagement verder ontwikkeld en daarmee invulling gegeven aan de aanbevelingen uit het Rekenkameronderzoek 2020 naar GGD Hollands Noorden, dat in opdracht van een aantal gemeenten in Noord-Holland-Noord is uitgevoerd. 8.
Financiële kengetallen en beleidsindicatoren Eenheid
2024
Totale lasten
€ 1.000
51.255
Overhead
€ 1.000
13.128
%
26 %
Formatie
FTE
437
Vaste aanstellingen (november 2021)
FTE
378
%
13%
Algemene reserve; prognose 31-12-2023
€ 1.000
-/- 3.222
Totale lasten begroot 2023
€ 1.000
46.836
%
-/- 6,9 %
Overhead
Overhead in % van totale lasten Flexibele schil
Formatie – Vaste aanstellingen/ Formatie Weerstandsvermogen
Algemene reserve in % van totale lasten
6 Sinds de inwerkingtreding van de Woo heeft de GGD vijf verzoeken ontvangen. Waaronder een verzoek waarvoor
extern advies is ingehuurd. Kadernota 2024
8
Bijlagen Kadernota 2024
Bijlage 1
Toelichting meerjarenperspectief 2024-2027 ................................................ 10
Bijlage 2
Toelichting Informatiebeveiliging en privacy .................................................. 16
Bijlage 3
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................... 17
Bijlage 4
Bijdrage GR-taken .......................................................................................... 22
Bijlage 5
Bijdrage Kinderopvang ................................................................................... 24
Bijlage 6
Bijdrage Veilig Thuis ....................................................................................... 25
Bijlage 7
Bijdrage Aanvullende diensten........................................................................ 26
Bijlage 8
Bijdrage Wet verplichte GGZ ........................................................................... 27
Bijlage 9
Overzicht GR-taken en aanvullende diensten ................................................. 28
Bijlage 10
Focuslijnen ..................................................................................................... 31
Kadernota 2024
9
Bijlage 1
Toelichting meerjarenperspectief 2024-2027
Begrotingsuitgangspunten 2024-2027 Indexatie7
2024
2025
2026
2027
7,5 %
3,8 %
3,6 %
3,6 %
Prijs bruto binnenlands product
6,1 %
2,5 %
2,2 %
2,2 %
Deelnemersbijdragen
7,1 %
3,5 %
3,2 %
3,2 %
Overige baten
7,1 %
3,5 %
3,2 %
3,2 %
0%
0%
0%
0%
Loonkosten Prijs overheidsconsumptie, beloning werknemers Goederen en diensten
Rente: GGD rekent geen rente toe
Indexatie De indexaties zijn overgenomen uit de herziene indexatiebrief van de Regietafel Noord-Holland-Noord over de Kadernota 2024. In de financiële uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen NoordHolland-Noord (FUGR) is opgenomen dat voor indexatie uitgegaan wordt van de meest recente cijfers zoals deze door het Centraal Planbureau (CPB) worden gepubliceerd. In de meeste gevallen zijn dat de cijfers uit het Centraal Economisch Plan (CEP) dat het CPB jaarlijks in maart publiceert. In de herziene indexatiebrief is toegevoegd dat een snellere stijging van de inflatie dan de voorgecalculeerde CPBcijfers van maart 2022 kan leiden tot correctie van de voorgecalculeerde indexatiecijfers voor 2024. Dit was het geval en als gevolg hiervan heeft de Regietafel Noord-Holland-Noord wijzigingen verwerkt op basis van de MEV-cijfers van september. De indexatiecijfers voor 2021 zijn bijgesteld en de indexatiecijfers voor 2022 zijn gecorrigeerd en nu alvast meegenomen in de indexatie van 2024. Deze correctie leidt ertoe dat de kadernota meer in de pas loopt met de werkelijke prijsontwikkelingen.
Verhouding loon-/prijsontwikkeling De verhouding loon-/prijsontwikkeling van de GGD is bij de behandeling van de begroting voor 2020 vastgesteld op 74%-26%. De GGD past dit percentage toe bij de doorrekening van de deelnemersbijdragen en de overige opbrengsten in het meerjarenperspectief. De stijging van de loonkosten wordt hierdoor volledig gedekt uit de verhoging van de deelnemersbijdragen en de overige opbrengsten.
7
In overeenstemming met de Financiële uitgangspunten Gemeenschappelijke regelingen (FUGR)
Bijlagen Kadernota 2024
10
Verloop meerjarenperspectief 2024-2027 Be g ro ting sjare n
2024
2025
2026
2027
46.836
51.255
52.826
54.501
209 76 285
7 3 10
7 3 9
7 3 10
3.436 75 188 363 64 -181 200 -50 40 4.134
1.739 7 13 2 -200 1 1.562
1.643 6 12 2 1 1.665
1.696 6 12 2 1 1.718
-
-
-
-
T o taal aan wijzig ing e n
4.419
1.572
1.674
1.728
De kking smid d e le n GR-take n Indexatie deelnemersbijdragen GR-taken Inwonerseffect deelnemersbijdrage GGD Algemeen Inwonerseffect deelnemersbijdrage JGZ Verhoging deelnemersbijdrage JGZ - PHB JGZ Verhoging bijdrage RVP - HPV vaccinatie Bijstelling huisvestingsbijdrage JGZ Extra middelen vanuit rijk - versterken infectiepreventie T o taal d e kking smid d e le n GR-take n
2.616 143 75 209 76 188 123 3.429
1.371 7 3 7 4 1.391
1.295 7 3 6 4 1.315
1.336 7 3 6 4 1.356
De kking smid d e le n aanvulle nd e d ie nste n Indexatie aanvullende diensten Bijstelling aanvullende diensten JGZ Bijstelling Gezondheidscentrum sekswerkers Bijstelling OGGZ Afbouwregeling BCT T o taal d e kking smid d e le n aanvulle nd e d ie nste n
331 363 64 -181 -24 552
191 13 2 -24 182
182 12 2 -24 172
163 12 2 178
Ve rho g ing d e e lne me rsb ijd rag e : Info rmatie b e ve ilig ing e n p rivacy
536
19
18
18
Ve rho g ing d e e lne me rsb ijd rag e : We t o p e n o ve rhe id
40
1
1
1
Ind e x atie o ve rig e b ate n
335
178
169
174
Be ste mming sre se rve g e zo nd he id so nd e rzo e ke n
200
-200
-
-
Onttre kking e n alg e me ne re se rve Versterken informatiebeveiliging en privacy Versterken infectiepreventie Doorontwikkeling JGZ T o taal o nttre kking e n alg e me ne re se rve
-500 -123 -50 -673
-
-
-
T o taal d e kking smid d e le n kad e rno ta 2024
4.419
1.572
1.675
1.728
Sald o wijzig ing e n/d e kking smid d e le n
-
-
-
-
Sald o p rimaire b e g ro ting vo o rg aand jaar
180
180
180
180
Sald o p rimaire b e g ro ting 2024-2027
180
180
180
180
51.255
52.826
54.501
56.229
Stand p rimaire b e g ro ting 2023 - 2026 Wijzig ing e n nad ie n (me t AB b e sluit) Prenataal huisbezoek JGZ HPV vaccinatie 10-jarige jongens T o taal wijzig ing e n nad ie n Auto no me o ntwikke ling e n / re g ulie re b e d rijfsvo e ring Loon- en prijsindexatie Meer/minder contactmomenten door mutatie aantal jeugdigen Bijstelling huisvestingslasten JGZ Bijstelling personeelslasten JGZ Bijstelling Gezondheidscentrum sekswerkers Bijstelling OGGZ Gezondheidsonderzoeken Doorontwikkeling JGZ Wet open overheid T o taal auto no me o ntwikke ling e n / re g ulie re b e d rijfsvo e ring Nie uw b e le id Geen nieuw beleid T o taal ing e ze t / nie uw b e le id
Stand kad e rno ta vo o r b e g ro ting 2024 - 2027
Bijlagen Kadernota 2024
11
Wijzigingen nadien (met AB besluit) •
Prenataal huisbezoek JGZ
Op 6 juli 2022 heeft het Algemeen Bestuur ingestemd met het voorstel overheveling financiering Prenataal huisbezoek door de JGZ. Er is ingestemd met het verhogen van de deelnemersbijdrage JGZ 0-4 in 2023 met € 195.574 en jaarlijks te indexeren conform de uitgangspunten voor loon- en prijsindexatie. Vermeerderd met 7,1% loon- en prijsindexatie bedragen de lasten € 209.000 in 2024. •
HPV vaccinatie 10-jarige jongens
In de vergadering van het Algemeen Bestuur van 30 november 2022 is ingestemd met het voorstel overheveling financiering HPV vaccinatie jongens. Het AB heeft ingestemd met het verhogen van de bijdrage rijksvaccinatieprogramma in 2023 en jaarlijks te indexeren conform de uitgangspunten voor loon- en prijsindexatie. Het bedrag van €70.585 voor 2023 is verhoogd met indexatie en zorgt in 2024 voor een financieel effect van €76.000.
Autonome ontwikkelingen/ reguliere bedrijfsvoering •
Loon- en prijsindexatie
De loon- en prijsindexatie is gebaseerd op de genoemde percentages van het Centraal Planbureau. Als uitgangspunt zijn de totale lasten uit de vastgestelde programmabegroting 2023 gehanteerd. •
Meer/minder contactmomenten door mutatie aantal jeugdigen
Als gevolg van een toename van het aantal geboorten in de regio en een toename van het aantal jeugdigen ten opzichte van de begroting neemt het aantal contactmomenten toe. Dit zorgt voor hogere personeelslasten. Dit wordt gedekt door hogere baten vanuit het inwonerseffect uit de deelnemersbijdrage JGZ. •
Bijstelling huisvestingslasten JGZ
De huisvestingslasten JGZ zijn bijgesteld op basis van actuele ontwikkelingen inzake gestegen schoonmaak- en energielasten en nieuwe duurdere locaties. Iedere gemeente betaalt voor de eigen JGZ-locaties (zie Bijlage 3) en neemt zelfstandig het besluit over de financiering van deze kosten. Dat betekent dat bij het vaststellen van de Kadernota 2024 nog geen instemming wordt gegeven op de verhoging van deze kosten en de bijdragen. •
Bijstelling personeelslasten JGZ
De personeelslasten JGZ stijgen met € 363.000 als gevolg van een toegenomen afname, door deelnemende gemeenten, van aanvullende diensten voor JGZ. Deze hogere personeelslasten worden gedekt door hogere baten. •
Bijstelling Gezondheidscentrum sekswerkers
De personeelslasten voor het gezondheidscentrum sekswerker nemen toe als gevolg van uitbreiding van gesubsidieerde taken voor deze aanvullende dienst. •
Bijstelling OGGZ
Door toenemende aantallen meldingen en uitgebreidere eisen aan de medewerkers van de OGGZ, is er al langere tijd sprake van noodzaak om de formatie uit te breiden voor het uitvoeren van de basis dienstverlening. -
In de Kop van Noord-Holland bestaat al enige jaren een exploitatietekort om de huidige dienstverlening kostendekkend uit te kunnen voeren. Dit tekort is de laatste jaren aanvullend beschikt. Voor 2024 zijn deze baten verminderd omdat nog steeds geen sprake is van structurele financiering ervan. Omdat deze kosten deels wél structureel zijn (vaste dienstverbanden) zullen deze nog doorlopen en zorgen voor continuering van het exploitatietekort.
Bijlagen Kadernota 2024
12
-
Hiernaast is voor 2022 en 2023 aanvullende personele inzet in de Kop van Noord-Holland aangevraagd om wachtlijsten te voorkomen. Deze is niet beschikt en daarom in 2024 niet langer opgenomen.
-
In West-Friesland is de subsidie voor 2022 verhoogd als gevolg van hogere huisvestingslasten. De omvang van deze extra baten, is echter lager dan noodzakelijk om de exploitatie sluitend te maken. Voor 2024 wordt in de kadernota uitgegaan van indexering van de beschikte bijdrage maar overleg hierover is nog gaande.
•
Gezondheidsonderzoeken
In 2024 worden de gezondheidsmonitors uitgevoerd. Dit is een 4-jarige cyclus, waarvoor een bestemmingsreserve is gevormd en jaarlijks € 50.000 voor wordt gereserveerd. In 2024 is er €200.000 beschikbaar voor de uitvoering van deze gezondheidsmonitors. •
Doorontwikkeling JGZ
In 2023 wordt het programma doorontwikkeling JGZ afgerond. Vanaf 2024 wordt doorontwikkeling JGZ gerealiseerd vanuit bestaande beleid en bestaande begroting. In 2023 is voor het laatste jaar een extra projectbudget van € 50.000 gereserveerd. Deze lasten worden voor 2024 niet meer begroot. •
Wet open overheid
Om te kunnen voldoen aan de Wet open overheid zijn de structurele kosten € 40.000 in 2024.
Dekkingsmiddelen GR-taken •
Indexatie deelnemersbijdragen GR-taken
De bijdragen voor de GR-taken (zie Bijlage 3, 4 en 5) zijn op basis van de bedragen uit de vastgestelde programmabegroting 2023 geïndexeerd met de genoemde percentages van het Centraal Planbureau. Deze bijdragen bestaan uit de deelnemersbijdrage GGD Algemeen, de deelnemersbijdrage JGZ 0-4, de deelnemersbijdrage JGZ 12-18, de huisvestingsbijdrage JGZ, de bijdrage kinderopvang, bijdrage rijksvaccinatieprogramma en de bijdrage veilig thuis. •
Inwonerseffect deelnemersbijdrage GGD Algemeen
Het totaal aantal inwoners is de afgelopen jaren gemiddeld met 0,5% gestegen. Deze ontwikkeling zorgt voor een verhoging van de deelnemersbijdrage GGD Algemeen. •
Inwonerseffect deelnemersbijdrage JGZ
De deelnemersbijdrage JGZ neemt toe, vanwege een toename van het aantal 0-4-jarigen in onze regio het afgelopen jaar. •
Verhoging deelnemersbijdrage JGZ voor PHB JGZ
De deelnemersbijdrage JGZ 0-4 is met € 209.000 (conform besluit Algemeen Bestuur van 6 juli 2022) verhoogd voor financiering van de lasten voor het Prenataal huisbezoek door de JGZ. •
Verhoging bijdrage RVP voor HPV-vaccinatie
Het algemeen bestuur heeft 30 november 2022 ingestemd met het voorstel overheveling financiering HPV-vaccinatie jongens. De bijdrage rijksvaccinatieprogramma is met € 76.000 verhoogd voor de uitvoering van de HPV-vaccinatie voor jongens. •
Bijstelling huisvestingsbijdrage JGZ
De huisvestingslasten JGZ zijn bijgesteld op basis van actuele ontwikkelingen en dit zorgt voor bijstellingen op de te betalen huisvestingsbijdrage JGZ. In Bijlage 3 is de specificatie per gemeente opgenomen. Bijlagen Kadernota 2024
13
•
Extra middelen vanuit Rijk voor versterken infectiepreventie
VWS is in gesprek gegaan met de GGD’en over korte termijn versterkingen van de infectieziektebestrijding om kwetsbaarheden aan te pakken. Vooruitlopend op structurele versterking heeft GGD GHOR NL samen met de GGD’en een plan van aanpak voor versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid GGD’en voor de korte termijn (2023-2024) opgesteld. Ter uitvoering hiervan worden voor 2023 en 2024 extra middelen beschikbaar gesteld aan de GGD’en. Verder is VWS, samen met veldpartijen, in beeld aan het brengen wat benodigd is voor structurele versterking van de GGD’en op het terrein van infectieziektebestrijding vanaf 2025. Voor 2023 heeft de GGD via de programmabegroting 2023 al voorzien in een structurele formatieuitbreiding van 1,3 FTE voor infectiepreventie. Voorzichtigheidshalve is daarin opgenomen dat de dekking van deze kosten in 2023 van € 123.000 uit de algemene reserve zou komen en vanaf 2024 gefinancierd zou worden vanuit extra rijksmiddelen. Nu het rijk deze uitgaven in 2023 en 2024 en naar verwachting vanaf 2025 structureel gaat financieren, zal er geen onttrekking aan de algemene reserve nodig zijn voor versterken van infectiepreventie.
Dekkingsmiddelen aanvullende diensten •
Indexatie aanvullende diensten
De aanvullende diensten die de gemeenten afnemen bij de GGD (zie Bijlage 6), zijn op basis van de bedragen uit de vastgestelde programmabegroting 2023 van de GGD geïndexeerd met de genoemde percentages van het Centraal Planbureau. •
Bijstelling aanvullende diensten JGZ
De aanvullende diensten voor JGZ, die worden afgenomen door deelnemende gemeenten, zijn geactualiseerd en zorgen ten opzichte van de programmabegroting 2023 voor € 363.000 aan hogere baten. •
Bijstelling Gezondheidscentrum sekswerkers
De subsidie van gemeente Alkmaar voor het gezondheidscentrum sekswerkers is toegenomen als gevolg van uitbreiding van taken voor deze aanvullende dienst. •
Bijstelling baten OGGZ
Voor de aanvullende dienst OGGZ is voor de Kop van Noord-Holland in de programmabegroting 2023 subsidie opgenomen die nog niet structureel is toegezegd, maar wel is aangevraagd. Dit betreft het reeds bekende exploitatietekort en de aangevraagde formatie-uitbreiding in deze regio. Voor 2024 zijn deze baten verminderd in de kadernota omdat ze vooralsnog niet structureel zijn toegezegd. Dit zorgt eveneens voor lagere lasten waarvan het de vraag is of deze gerealiseerd kunnen worden. Een deel van het niet structureel bekostigde personeel is immers in vaste dienst. Voor West-Friesland is voor 2024 de beschikte bijdrage geïndexeerd. Echter, deze is lager dan noodzakelijk om de exploitatie sluitend te krijgen. De GGD is nog in gesprek over de omvang van de subsidie. •
Afbouwregeling Brede Centrale Toegang
Met ingang van 2023 voert de gemeente Hoorn de werkzaamheden uit voor de Brede Centrale Toegang. De overheaddekking die de GGD als gevolg hiervan mist, wordt in 3 jaar door de gemeente afgebouwd. In 2023 wordt hiervoor € 72.000 bijgedragen; in 2024 nog € 48.000 en in 2025 € 24.000.
Bijlagen Kadernota 2024
14
•
Verhoging deelnemersbijdrage voor Informatiebeveiliging en privacy
In de programmabegroting 2023 is voorzien in structurele extra kosten van € 500.000 voor versterken van informatiebeveiliging en privacy. De structurele extra kosten zijn noodzakelijk om te kunnen voldoen aan de NEN7510. De verwachting is dat het nog een aantal jaren duurt voordat volledig volgens deze norm wordt gewerkt. In 2023 is de formatie uitgebreid en zijn licenties aangeschaft. Daarnaast zijn technische maatregelen doorgevoerd. Door deze maatregelen zijn de structurele kosten gestegen. In 2023 zijn de kosten gedekt vanuit de algemene reserve van de GGD. Bij het opstellen van de programmabegroting 2023 was de verwachting, dat in ieder geval vanaf 2024 hier extra rijksmiddelen beschikbaar gesteld zouden worden aan de GGD’en. Dit blijkt op basis van de laatste inzichten niet het geval. De GGD doet voor 2024 en verder een beroep op de deelnemende gemeenten om deze structurele kosten te dekken en stelt voor om de deelnemersbijdrage met ingang van 2024 met € 0,79 per inwoner te verhogen (zie bijlage 3). •
Verhoging deelnemersbijdrage voor Wet open overheid
Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (WOO) inwerking getreden. Deze wet vervangt de Wob (Wet openbaarheid van bestuur). Het grote verschil tussen de huidige Woo en de Wob betreft de actieve openbaarmaking van overheidsinformatie. Gemeenten ontvangen vanaf 2022 incidentele- en structurele middelen via het gemeentefonds voor hogere lasten, die voortvloeien uit de WOO. Om te kunnen voldoen aan de WOO maakt de GGD incidentele lasten en € 40.000 aan structureel hogere lasten. Ter dekking van deze structureel hogere lasten stelt de GGD voor om de deelnemersbijdrage met ingang van 2024 met € 0,06 per inwoner te verhogen. In 2023 komt de GGD met een apart bestuurlijk voorstel voor de dekking van de incidentele lasten uit 2022/2023 en nadere onderbouwing van structureel hogere lasten om te kunnen voldoen aan de WOO. •
Indexatie overige baten
De GGD houdt jaarlijks rekening met loon- en prijsindexering van diensten die niet door de gemeente worden gefinancierd. Voor deze diensten worden de tarieven geïndexeerd op basis van de percentages van het Centraal Planbureau. •
Bestemmingsreserve Gezondheidsonderzoeken
In 2024 is er voor de uitvoering van de wettelijke gezondheidsmonitors € 200.000 vanuit de bestemmingsreserve gezondheidsonderzoeken nodig. Onttrekkingen algemene reserves In 2023 zijn in de programmabegroting de onderstaande uitgaven ten laste van de algemene reserve gebracht. Deze onttrekkingen uit de algemene reserve waren eenmalig of voor het laatste jaar in 2023. -
Versterken van informatiebeveiliging & privacybescherming (€ 500.000)
-
Versterken van infectiepreventie (€ 123.000)
-
Doorontwikkeling JGZ (€ 50.000)
De onttrekking uit de algemene reserve voor versterken van infectiepreventie is in 2023 niet meer nodig, omdat er voor 2023 en 2024 vanuit het Rijk extra middelen beschikbaar zijn gesteld. In 2024 worden er geen uitgaven ten laste van de algemene reserve gebracht. Saldo primaire begroting 2024-2027 Op basis van de opgenomen uitgangspunten is de meerjarenbegroting sluitend en in lijn met het financieel herstelplan 2018.
Bijlagen Kadernota 2024
15
Bijlage 2
Toelichting Informatiebeveiliging en privacy
In de kadernota 2024 vraagt de GGD een bedrag van € 536.000 aan bij de deelnemende gemeenten om de structurele extra kosten te dekken voor versterken van informatiebeveiliging en privacy. De extra structurele kosten worden hieronder gespecificeerd en nader toegelicht. Overige extra taken worden binnen de huidige organisatie uitgevoerd. (Bedragen x € 1.000)
FTE
Kosten 2024
Formatieve uitbreiding: Privacy Officer, contractleveranciersmanagement,
4,49
448.000
changemanagement, functioneel beheer, documentaire informatievoorziening (DIV), datatoepassingen en systeembeheer. Overige middelen: ICT beheerskosten informatiebeveiliging (zie
231.000
toelichting)
Totale gewenste investering
679.000
Aangevraagde verhoogde deelnemersbijdrage i.v.m.
536.000
informatiebeveiliging en privacy (€ 0,79 per inwoner)
Te realiseren besparing vanuit bestaande begroting
143.000
Toelichting op overige middelen De aanschaf van ICT middelen ter versterking van de informatiebeveiliging en privacy geeft structurele beheerskosten. Deze kosten bestaan onder andere uit logging en monitoring tools, logs verzameling, back-ups office, ISMS software, netwerkcontroles, encrypted USB sticks. Toelichting nog te realiseren besparingen De niet begrote kosten voor Informatiebeveiliging en privacy resulteren in een organisatie brede opgave, waarbij keuzes gemaakt worden om de structurele kosten te verlagen of besparingen door te voeren ter dekking van het totaal van de extra kosten. Op deze manier worden de benodigde extra kosten teruggebracht tot de aanvraag van €536.500.
Bijlagen Kadernota 2024
16
Bijlage 3
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Algemeen In de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ wordt de financiële positie toegelicht. Het weerstandsvermogen maakt duidelijk in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen zonder dat dit dwingt tot beleidsombuigingen en/of bezuinigingen. In de financiële uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen Noord-Holland-Noord zijn uitgangspunten opgenomen rond het weerstandsvermogen. Volgens deze regeling is weerstandscapaciteit aanwezig bij de deelnemers van de gemeenschappelijke regeling. De deelnemende gemeenten zijn verplicht ervoor te zorgen dat de GGD beschikt over voldoende middelen om aan al de verplichtingen te kunnen voldoen. Over het reserveringbeleid hebben gemeenteraden van de deelnemende gemeenten afspraken gemaakt in de FUGR. Hierin is afgesproken dat een algemene reserve is toegestaan om de autonome ontwikkelingen in de bedrijfsvoering af te dekken met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar. Het algemeen bestuur heeft uitgesproken dat het belangrijk is dat de GGD voldoende vermogen kan opbouwen in overeenstemming met het Financieel herstelplan 2018. Ingevolge de gemeenschappelijke regeling besluit het AB of het jaarrekeningsaldo: a)
geheel of gedeeltelijk zal worden gereserveerd conform een door het AB vast te stellen reserveringsbeleid;
b)
geheel of gedeeltelijk zal worden gebruikt voor extra investeringen, dan wel;
c)
geheel of gedeeltelijk zal worden uitgekeerd aan de deelnemers in de verhouding waarin zij overeenkomstig de in artikel 29 bedoelde verdeelsleutel bijdragen in het exploitatietekort.
Ontwikkeling algemene reserve Het algemeen bestuur heeft bij de vaststelling van de jaarstukken over 2021 bepaald dat het positieve resultaat wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Na resultaatbestemming over 2021 bedraagt de algemene reserve € 1.082.000. Over 2022 wordt bij Burap 2 voor de GGD een voordelig jaarresultaat van € 169.000 verwacht. Echter, naderhand is op 2 november 2022 door het algemeen bestuur te stoppen met het GGiD. Uit dit besluit volgt dat GGD Hollands Noorden een verlies moet nemen ten laste van de exploitatie 2022 ter hoogte van de geactiveerde kosten van € 3.923.290. De algemene reserve wordt hierdoor per 31-12-2022 negatief. Het provinciaal financieel toezicht geeft aan dat de negatieve algemene reserve binnen een periode van 4 jaar moet worden aangezuiverd. De GGD heeft hier eind 2022 een financieel herstelplan GGiD voor opgesteld. Bestemmingsreserve Corona Bij de resultaatbestemming 2019 is een bestemmingsreserve Corona gevormd voor kosten als gevolg van de COVID-19 pandemie, die niet of niet geheel door het Rijk worden vergoed. Het saldo van deze bestemmingsreserve was € 284.000 per 31 december 2021. Vanaf 2022 wordt inkomstenderving door de COVID-19 pandemie niet meer vergoed door het Rijk. Het algemeen bestuur heeft 6 juli 2022 ingestemd met het aanhouden van de bestemmingsreserve Corona van € 284.000.
Bij het vaststellen van Burap 2 is besloten deze reserve ook in 2023 aan te houden, enerzijds voor dekking van gederfde inkomsten voor de reizigersadvisering. Burap 2 liet zien dat deze in 2022 nog steeds niet geheel zijn hersteld van de COVID-19 pandemie en de verwachting is dat dit voor 2023 ook niet het geval zal zijn. Het tweede aspect zijn aangegane doorlopende (huisvesting) verplichtingen, die langer doorlopen dan de op dit moment bekende horizon van de meerkostenregeling COVID-19. Omdat onlangs duidelijk is geworden dat VWS voor doorlopende contractverplichtingen, afwikkelen van
Bijlagen Kadernota 2024
17
personele contracten en voor het ontmantelen van locaties met een aparte regeling zal komen, vervalt dit risico naar verwachting. De bestemmingsreserve Corona heeft grotendeels overeenkomstige bestedingsdoeleinden met de algemene reserve en daarom is voorgesteld deze in te zetten voor het financieel herstelplan GGiD. Gederfde inkomsten voor reizigersadvisering worden daarmee een regulier bedrijfsrisico. Prognose voor het verloop van de algemene reserve Het verloop van de algemene reserve is als volgt8: Verloop algemene reserve
Jaarrekening
Prognose
Kadernota 2024
(x € 1.000)
Stand 01-01
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
1.066
1.288
1.082
-2.672
792
972
1.152
1.332
792
972
1.152
1.332
Onttrekking algemene reserve Resultaatbestemming
-295 222
90
Afboeking GGiD Stand 31- 12 voor herstelplan
-550 169 3.923
1.288
1.082
-2.672
Toevoeging bestemmingsreserve
-3.222 284
corona Financieel herstelplan GGiD
3.550
Stand 31- 12 na herstelplan
612
792
972
1.152
1.332
Resultaatbestemming
180
180
180
180
180
Stand 31- 12 na te bestemmen
792
972
1.152
1.332
1.512
resultaat Financieel herstelplan GGiD In het financieel herstelplan GGiD zijn 3 varianten uitgewerkt: •
Maximale variant: de GGD zet het maximale beschikbare deel van het eigen vermogen in met als doel de éénmalige deelnemersbijdrage te minimaliseren.
•
Minimale variant: de GGD zet geen eigen middelen in en wordt de afboeking in zijn geheel verhaald op de deelnemers.
•
Midden variant: de GGD zet een deel van het beschikbare eigen vermogen in, waarbij de GGD de mogelijkheid behoudt om tegenvallers op te vangen en andere risico’s af te dekken.
Op grond van de huidige financiële positie is bekeken wat de GGD maximaal vanuit het eigen vermogen kan bijdragen aan het herstelplan rekening houdend met de bestemmingsreserves als de reeds begrote stortingen en onttrekkingen van de algemene reserve. Vervolgens is de wenselijkheid onderzocht van een volledig uitgeputte algemene reserve. Hierbij is gekeken naar de eigen regelgeving en naar het toezichtkader. Tevens is bekeken op welke wijze een minimale omvang van de algemene reserve kan worden gekwantificeerd. Op grond hiervan is geadviseerd te kiezen voor de midden variant, waarbij de GGD € 373.500 uit het eigen vermogen bijdraagt aan het herstelplan GGiD en de eenmalige deelnemersbijdrage vanuit gemeenten op € 3.549.790 wordt bepaald.
8 Rekening houdend met de jaarrekeningen over 2020-2021, de prognose over 2022-2023, de uitgangspunten in
deze Kadernota 2024 en het financieel herstelplan GGiD. Bijlagen Kadernota 2024
18
Prognose voor het verloop van het weerstandsvermogen 2021-2023 De prognose voor het verloop van het weerstandvermogen is als volgt: Ontwikkeling weerstandsvermogen
Eenheid
Prognose
Prognose
Realisatie
2023
2022
2021
-/- 3.222
-/- 2.672
1.082
Algemene reserve
€ 1.000
Totale lasten
€ 1.000
46.836
93.544
115.658
%
-/- 6,9%
-/- 2,9%
0,9%
Algemene reserve in % van totale lasten
Financiële risico’s De directie heeft het risicomanagement verder ontwikkeld en geeft hiermee invulling aan de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek. De GGD stelt daartoe periodiek de risicomonitor op en rapporteert via de P&C cyclus over de belangrijkste financiële risico’s. Hiermee wordt op gestructureerde wijze de beheersing van strategische en financiële risico’s over de GGD voor gemeenten geborgd. De impact van financiële risico’s zijn ingeschat naar mogelijke omvang in een laag en een hoog scenario. Indien één of meerdere van deze risico’s zich voor dreigen te doen, worden de negatieve financiële effecten, zoveel als mogelijk is, beperkt in de flexibele schil van de organisatie. Alle risico’s zullen zicht nooit tegelijkertijd effectueren. Rekening houdend met de kans van 75% en de impact van € 985.000 wordt het financiële risico voor 2024 ingeschat op € 739.000. Voor 2024 zijn de volgende risico’s geïnventariseerd als belangrijk voor het weerstandsvermogen. Overzicht financiële risico’s
Scenario laag
Scenario hoog
Bedrag risico 2024
GR-taken Doorontwikkeling JGZ
-
50.000
-
100.000
200.000
100.000
Hogere instroom Veilig Thuis
50.000
300.000
50.000
Informatiebeveiliging & privacybescherming
100.000
500.000
500.000
Kostenstijgingen
100.000
400.000
100.000
350.000
1.450.000
750.000
Medische arrestantenzorg
85.000
170.000
85.000
Reizigersadvisering
150.000
250.000
150.000
235.000
420.000
235.000
585.000
1.870.000
985.000
Ziekteverzuim JGZ
Aanvullende diensten
Totaal
•
Doorontwikkeling JGZ
Er wordt gewerkt aan verbetering van de uitvoering van het basispakket JGZ met het programma doorontwikkeling JGZ. In 2023 wordt het programma doorontwikkeling JGZ afgerond en worden 2 projecten voor opgeleverd. Hiervoor is tijdelijk meer personeelsinzet noodzakelijk. In 2023 is voor het Bijlagen Kadernota 2024
19
laatste jaar een extra projectbudget van € 50.000 gereserveerd. Vanaf 2024 wordt doorontwikkeling JGZ gerealiseerd vanuit bestaand beleid en de bestaand begroting. •
Ziekteverzuim JGZ
Het ziekteverzuim JGZ is hoger dan begroot en hoger dan het gemiddelde ziekteverzuimpercentage van de GGD. Deels wordt dit veroorzaakt door organisatieveranderingen vanuit het programma doorontwikkeling JGZ. Dit heeft een negatieve impact op de productiviteit en leidt tot hogere kosten. De organisatieveranderingen vanuit het programma doorontwikkeling JGZ worden in 2023 voltooit. Hierdoor zal meer stabiliteit en rust ontstaan bij JGZ, wat een positief effect op het verzuim zou moeten hebben en het risico beperkt. •
Hogere instroom Veilig Thuis
In vergelijking met de andere taken van de GGD is Veilig Thuis minder voorspelbaar en kent de dienstverlening een ‘open einde’ karakter. Hierdoor is Veilig Thuis risicovoller dan de andere taken van de GGD. Daarbij is het vooral afhankelijk van externe factoren of deze risico’s zich voor doen of niet. Voor 2024 gaat de GGD uit van gelijkblijvende instroom van meldingen. Een toe- of afname van 5% van de diensten van Veilig Thuis leidt tot een afwijking van ongeveer € 300.000 ten opzichte van de begroting. In het algemeen bestuur is in 2021 is een regeling afgesproken hoe om te gaan met schommelingen. Deze regeling geeft aan: a.
In het eerste jaar van hogere instroom wordt de hogere instroom gedekt uit de algemene reserves met inachtneming van de ondergrens van 1,5% van begrote lasten van de GGD;
b.
Indien de algemene reserve ontoereikend is, een beroep te doen op het weerstandsvermogen van de gemeenten (door extra bijdrage);
c.
In tweede en volgende jaren van hogere instroom en indien het beeld is dat hogere instroom blijvend karakter heeft, door verzoek om structurele extra bijdrage.
•
Informatiebeveiliging & privacybescherming
Informatiebeveiliging en privacybescherming voldoen nog niet aan de aangescherpte regelgeving. Het basisniveau van informatiebeveiliging moet op orde worden gebracht om onder andere veiligheidslekken (misbruik/diefstal/verlies van data) te voorkomen. Er is een project gestart om NEN7510 compliant te worden en te blijven. Dit zorgt zowel voor incidentele projectkosten als structureel hogere kosten. Vanaf 2021 is er veel aandacht besteed om te voldoen aan de NEN7510. De verwachting is dat het nog een aantal jaren duurt voordat volledig volgens deze norm wordt gewerkt. In 2023 is de formatie uitgebreid en zijn licenties aangeschaft. Daarnaast zijn technische maatregelen doorgevoerd. Door deze maatregelen zijn de structurele kosten gestegen. In 2023 zijn de kosten gedekt vanuit de algemene reserve van de GGD. De GGD doet voor 2024 en verder een beroep op de deelnemers om deze structurele kosten te dekken. Gezien de omvang van het project blijven er onzekerheden bestaan welke kunnen leiden tot hogere kosten. •
Kostenstijgingen
Het risico is aanwezig dat de GGD wordt geconfronteerd met kostenstijgingen van noodzakelijke uitgaven alsook onvoorziene uitgaven die niet meer in de begroting kunnen worden opgevangen. De rek is uit de begroting. Zonder besparing of ombuiging op andere uitgaven bestaat een risico dat een financieel tekort ontstaat. Het gaat om de volgende risico’s: -
Kostenstijgingen van leveranciers en verhogingen van landelijke bijdragen van goederen en diensten boven de begrote indexatie.
-
Cao-gebonden loonstijgingen en Cao-gebonden toename van verlofuren zorgen, boven de begrote loonindexatie, voor hogere kosten en voor verlaging van productiviteit.
-
Noodzakelijke uitbreiding van formatie om de informatievoorziening en kritieke bedrijfsprocessen te borgen en noodzakelijke vernieuwingen van ICT-systemen te realiseren.
Bijlagen Kadernota 2024
20
-
Noodzakelijke inzet op strategische personeelsbeleid. Dit resulteert in hogere kosten voor werving & selectie, verzuimpreventie en duurzame inzetbaarheid.
-
Het voldoen aan nieuwe wetgeving, zoals de Wet open overheid (WOO).
•
Medische arrestantenzorg
De aanbesteding voor de aanvullende dienst medische arrestantenzorg is op initiatief van de politie aangehouden tot in ieder geval 2023. De nieuwe dienstverlening zal naar verwachting niet voor 2024 ingaan. De GGD loopt het risico dat de aanvullende dienst medische arrestantenzorg na aanbesteding niet aan de GGD wordt gegund. Vanaf dat moment komt het in stand houden van de expertise Forensisch Medische Geneeskunde zowel financieel als operationeel onder druk. Landelijk worden de gevolgen van wijzigingen op het gebied van de medische arrestantenzorg onderzocht. •
Reizigersadvisering
Als gevolg van COVID-19 is de reizigersmarkt veranderd en is het aantal herhalingsconsulten aanzienlijk lager, waardoor de inkomsten voor reizigersadvisering zijn afgenomen. Er is onzekerheid over het moment en de periode waarin de reizigersmarkt weer op het omzetniveau van voor de COVID19-pandemie komt, dat zorgt voor een financieel risico. De structurele gevolgen op de begroting worden in kaart gebracht om bij te kunnen sturen en vernieuwingen te kunnen onderzoeken die aansluiten op de veranderde reizigersmarkt. De GGD doet onderzoek naar de opzet van een centrale vaccinatievoorziening, die binnen de interne organisatie schaalvoordelen moeten opleveren.
Weerstandscapaciteit Bij de GGD wordt de beschikbare weerstandscapaciteit gevormd door de algemene reserve. Bij een minimum van 1,0 is de algemene reserve toereikend om de risico’s op te vangen. In onderstaande tabel is de berekening opgenomen van de ratio weerstandscapaciteit voor 2024. Ratio weerstand-capaciteit 2024
Berekening
Uitkomst
Minimum
2024 Algemene reserve Bedrag risico’s
-/- 3.222.000
negatief
1,0
739.000
De weerstandscapaciteit is negatief en voldoet niet aan de minimum streefwaarde van 1.0. In Q4-2022 is een financieel herstelplan GGiD opgesteld. Dit herstelplan voorziet in een aanzuivering van de algemene reserve. Na instemming door het algemeen bestuur zou de weerstandscapaciteit weer kunnen voldoen aan de minimum streefwaarde van 1.0.
Bijlagen Kadernota 2024
21
Bijlage 4
Bijdrage GR-taken
Bedragen (x € 1.000)
Inwoners totaal
Inwoners 0-18
per 01-01-2023
per 01-01-2023
GGD Algemeen
JGZ 0-4
JGZ 12-18
Huisvestings bijdrage JGZ
Rijksvaccinatie programma
7.1
7.1
7.1
7.1
7.1
Taakveld
Tarief deelnemersbijdrage GGD Algemeen Tarief deelnemersbijdrage JGZ 0-4 Tarief deelnemersbijdrage JGZ 12-18 Alkmaar Bergen Castricum Den Helder Dijk en Waard Drechterland Enkhuizen Heiloo Hollands Kroon Hoorn Koggenland Medemblik Opmeer Schagen Stede Broec Texel Totaal
€
111.520 30.042 36.330 56.450 88.786 20.217 18.795 24.350 49.343 74.871 23.446 45.983 12.171 47.431 22.068 13.962 675.765
22,23
€
400,02
€
13,82
Totaal
20.311 4.392 6.546 9.718 18.366 3.896 3.485 4.463 8.984 14.563 4.482 8.717 2.236 8.441 4.274 2.153
€ € € € € € € € € € € € € € € €
2.479 668 808 1.255 1.974 449 418 541 1.097 1.665 521 1.022 271 1.054 491 310
€ € € € € € € € € € € € € € € €
1.633 353 526 781 1.477 313 280 359 722 1.171 360 701 180 679 344 173
€ € € € € € € € € € € € € € € €
101 22 32 48 91 19 17 22 45 72 22 43 11 42 21 11
€ € € € € € € € € € € € € € € €
413 30 100 151 49 70 76 80 193 258 80 145 49 160 63 42
€ € € € € € € € € € € € € € € €
284 47 81 132 236 57 49 48 119 212 56 116 32 110 57 28
€ € € € € € € € € € € € € € € €
4.910 1.121 1.548 2.368 3.827 909 841 1.051 2.176 3.378 1.040 2.028 543 2.045 975 563
125.027
€
15.023
€
10.053
€
620
€
1.959
€
1.666
€
29.321
Deelnemersbijdrage JGZ 0-4 & JGZ 12-18 De deelnemersbijdrage JGZ 0-4 jaar bedraagt € 400,02 per 0-4-jarige en de deelnemersbijdrage JGZ 12-18 jaar bedraagt € 13,82 per 12-18-jarige in 2024. De bijdragen per gemeente zijn bepaald door het totaal aantal jeugdigen (0-4 jaar) en totaal aantal jeugdigen (12-18 jaar) te vermenigvuldigen met € 400,02 en € 13,82 en de totaalbedragen vervolgens te verdelen naar rato van het aantal inwoners 0-18 jaar. Dit zijn voorlopige aantallen; de facturering van deze bijdragen geschiedt op basis van de definitieve aantallen. Huisvestingsbijdrage JGZ Iedere gemeente betaalt voor de eigen JGZ-locaties en hier zijn met de gemeente afspraken over gemaakt. De huisvestingsbijdrage JGZ is bijgesteld op basis van actuele ontwikkelingen en vermeerderd met prijsindexatie.
Bijlagen Kadernota 2024
22
Rijksvaccinatieprogramma (RVP) Voor 2024 zijn de vastgestelde bedragen uit de programmabegroting 2023 verhoogd met de financiering voor de HPV-vaccinatie voor jongens en vervolgens vermeerderd met loon- en prijsindexatie. Deelnemersbijdrage GGD algemeen De deelnemersbijdrage GGD Algemeen die in de kadernota 2024 is opgenomen, bedraagt € 22,23 per inwoner. Het tarief is opgebouwd uit de reguliere deelnemersbijdrage (€ 21,38) en de voorgestelde verhogingen voor informatiebeveiliging en privacy (€ 0,79) en de wet open overheid (€ 0,06). Het aantal inwoners is gebaseerd op voorlopige aantallen, de facturering van de deelnemersbijdrage GGD algemeen geschiedt op basis van de definitieve aantallen. Bedragen (x € 1.000)
Inwoners totaal per 01- 01- 2022
Deelnemersbijdrage Informatiebeveiliging regulier 2024 en privacy
Taakveld
7.1
Tarief deelnemersbijdrage GGD Algemeen Alkmaar Bergen Castricum Den Helder Dijk en Waard Drechterland Enkhuizen Heiloo Hollands Kroon Hoorn Koggenland Medemblik Opmeer Schagen Stede Broec Texel Totaal
Bijlagen Kadernota 2024
111.520 30.042 36.330 56.450 88.786 20.217 18.795 24.350 49.343 74.871 23.446 45.983 12.171 47.431 22.068 13.962 675.765
Wet open overheid
7.1
Totaal
7.1
€
21,38
€
0,79
€
0,06
€
22,23
€ € € € € € € € € € € € € € € €
2.384 642 777 1.207 1.898 432 402 521 1.055 1.601 501 983 260 1.014 472 299
€ € € € € € € € € € € € € € € €
88 24 29 45 70 16 15 19 39 59 19 36 10 38 17 11
€ € € € € € € € € € € € € € € €
7 2 2 3 5 1 1 1 3 4 1 3 1 3 1 1
€ € € € € € € € € € € € € € € €
2.479 668 808 1.255 1.974 449 418 541 1.097 1.665 521 1.022 271 1.054 491 310
€
14.448
€
536
€
40
€
15.023
23
Bijlage 5
Bijdrage Kinderopvang
In onderstaand overzicht staan de begrote opbrengsten met betrekking tot het houden van toezicht op de naleving van de Wet kinderopvang. De facturatie wordt gebaseerd op de daadwerkelijke aantallen uitgevoerde inspecties. Bedragen (x € 1.000)
Kinderopvang
Taakveld
6.1
Alkmaar Bergen Castricum Den Helder Dijk en Waard Drechterland Enkhuizen Heiloo Hollands Kroon Hoorn Koggenland Medemblik Opmeer Schagen Stede Broec Texel
209 36 66 142 181 37 29 48 113 181 63 109 25 74 33 17
Totaal
Bijlagen Kadernota 2024
1.363
24
Bijlage 6
Bijdrage Veilig Thuis
In onderstaand overzicht worden de verwachte bedragen per gemeente weergegeven voor 2024 voor de aanpak van huiselijk geweld en kindersmishandeling. Voor Veilig Thuis geldt een verdeelsleutel die voor 50% gebaseerd is op inwoneraantal per 1 januari T-1 en voor 50% gebaseerd is op het aantal meldingen in het jaar T-2. De DUVO-bijdrage die de centrumgemeenten Alkmaar en Den Helder ontvangen is hierop niet gecorrigeerd omdat de gemeenten dat onderling afstemmen. Onderstaande bedragen zijn gebaseerd op aantallen meldingen 2021 en verwachte aantallen inwoners per 1 januari 2023. Berekening van de definitieve verdeelsleutel en bijdrage voor 2024 zal gebeuren zodra de definitieve inwonertallen per 1 januari 2023 en de definitieve aantallen meldingen over 2022 bekend zijn. Facturering in 2024 zal plaatsvinden op basis van de definitieve verdeelsleutel.