1.6 Brief Prov. NH over veiligheidsbeleid en ruimtelijke plannen VRNHN
Tekst van het document
% n Jr.
Provincie Noord-Holland
POSTBUS 3007 | 2001 DA HAARLEM
Aan de colleges van B&W in de provincie Noord-Holland Gemeente Medemblik
Gedeputeerde Staten Uw contactpersoon mw. M.E. Holst-Touber BEL/OMB
Postbus 45 1687 ZG WOGNUM
Telefoonnummer +31235143591 touberm@noord-holland.nl
1 Verzenddatum
11-8-2020
Betreft: Uitvoering Externe veiligheidsbeleid en borging ervan in
ruimtelijke plannen vanaf 2021
Kenmerk 461927/1471014
Geacht college,
Uw kenmerk
U ontvangt deze brief in verband met de gemeentelijke wettelijke taakuitvoering voor externe veiligheid (EV). Deze taakuitvoering betreft de risico's voor mens en milieu bij gebruik, opslag en vervoer van gevaarlijke stoffen. Hetjaar 2020 is het laatste jaar waarin Rijksmiddelen middels een programmafinanciering beschikbaar worden gesteld voor de decentrale overheden. Tot en met 2020 krijgen de provincies van het Rijk een bijdrage bedoeld als kwaliteitsimpuls voor de uitvoering van externe veiligheidstaken, via het programma Impuls Omgevingsveiligheid (IOV) 201 5 - 2020. Dit bestaat uit meerdere deelprogramma’s op het gebied van externe veiligheid, waaronder één deelprogramma dat voor alle gemeenten van belang is. Dit betreft deelprogramma 4 Lokaal EV-beleid, van waaruit uw uitvoeringsdiensten - omgevingsdienst en veiligheidsregio - middelen ontvangen voor EV-adviezen over vergunningverlening, toezicht, handhaving (VTH) en ruimtelijke ordening. Deze middelen zijn tot en met 2020 via de provincies ter beschikking gesteld aan uw uitvoeringsdiensten. Vanaf 2021 lopen de middelen via het gemeentefonds. Deze bijdrage is niet gelabeld. De rijksmiddelen worden middels een verdeelsleutel in de gemeentefondsen gestort, om tegemoet te komen aan de werkelijke bestuurslasten op gebied van externe veiligheid.
Deze verdeelsleutel is specifiek voor EV opgesteld, omdat deze bestuurslasten niet tot uiting komen in de algemene gemeentelijke verdeelsleutel. Welke wettelijke EV-taken met deze middelen bekostigd worden, staat vermeld in bijlage 1. Het rapport van Cebeon, waarin de verdeelsleutel is toegelicht, staat vermeld in bijlage 2.
Postbus 3007 2001 DA Haarlem Telefoon (023) 514 3143
Houtplein 33 2012 DE Haarlem www.noord-holland.nl Kvk-nummer 34362354 Btw-nummer NL.001 0.03.1 24.B.08
De rijksbijdrage is de afgelopen jaren verminderd. Wij realiseren ons dat hiermee de druk op de financiële positie van uw gemeente toeneemt. Gelet op het belang van het thema externe veiligheid voor gemeenten, provincies en hun inwoners doen wij desondanks een dringend beroep op u om gebruik te blijven maken van de expertise van uw omgevingsdiensten en veiligheidsregio’s. Zij hebben de expertise opgebouwd waarmee zij u vakkundig en efficiënt ondersteunen bij het uitvoeren van de wettelijke EV-taken. Ook zijn zij voorbereid op het nieuwe omgevingsveiligheidsbeleid vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Door het concentreren van de kennis bij de omgevingsdiensten kunnen alle partners hier optimaal gebruik van maken. Hoogachtend, gedeputeerde staten van Noord-Holland, namens dezen,
Sectormanager Omgevingsbeleid dhr. drs. T.R. Smeelen Deze brief is digitaal vastgesteld en daarom niet ondertekend. 2 bijlage(n) 1. Wette lijke EV-taken 2. Cebeonrapport
Bijlage 1 Wettelijke taakuitvoering op gebied van externe veiligheid 7.
Gemeentelijke wettelijke EV-taakuitvoering: vergunningverlening, toezicht en handhaving
De adviezen externe veiligheid in vergunningen, toezicht en handhaving zijn structurele activiteiten en onderdeel van de taken die uw uitvoeringsdiensten verrichten, als onderdeel van de gemeenschappelijke regeling. Na wegvallen van financiering via programmatische weg, dienen uw uitvoeringsdiensten deze via de reguliere geldstromen te ontvangen. U als gemeente ontvangt hiervoor een additionele bijdrage in het gemeentefonds. In uw werkplanbespreking met uw omgevingsdienst kunt u de historie opvragen hoeveel EV-adviezen VTH er gemiddeld over de jaren zijn gegeven voor uw gemeente. 2.
Gemeentelijke wettelijke EV-taakuitvoering: advisering ruimtelijke ordening door veiligheidsregio's
De veiligheidsregio’s zijn tot aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet wettelijk adviseur op gebied van externe veiligheid. Zij adviseren over alle ruimtelijke plannen, gemeentelijke bestemmingsplannen enz. gelet op de crisisvoorbereiding en preparatie. Ook voor deze EV-adviezen voor RO ontvangt u een (ongelabelde) additionele bijdrage in het gemeentefonds. 3.
Gemeentelijke wettelijke EV-taakuitvoering: advisering ruimtelijke ordening door omgevingsdiensten
Dit geldt ook voor de ruimtelijke EV-adviezen van uw uitvoeringsdiensten (externe veiligheid in gemeentelijke bestemmingsplannen), hoewel hierbij geen sprake is van een gemeenschappelijke regeling. Ook wanneer deze taken in de toekomst niet meer door uw omgevingsdienst worden uitgevoerd, is het voor u van belang te weten hoeveel EV-adviezen RO er gemiddeld over de jaren zijn gegeven voor uw gemeente. Zo kunt u hier in uw begroting rekening mee houden. Ook voor de EV-adviezen voor RO ontvangt u een (ongelabelde) additionele bijdrage in het gemeentefonds. 4.
Gemeentelijke wettelijke EV-taakuitvoering: afweging advisering ruimtelijke ordening door gemeenten
De gemeentelijke afweging op gebied van externe veiligheid is geen onderdeel geweest van de programmatische middelen vanuit het programma IOV. Deze is bekostigd vanuit de algemene middelen die voor milieu aan het gemeentefonds wordt toegevoerd. Ten overvloede wordt deze gemeentelijke taak vermeld in verband met het belang ervan.
^%beon
Gemeentelijke verdeelsleutel externe veiligheid eindrapportage Rien Bruins 20808 26 mei 2020
1
Inleiding aanleiding
In 2018 heeft Cebeon in opdracht van de provincie Zuid-Holland, als landelijk coördinator Impuls Omgevingsveiligheid, onderzoek verricht naar de uitgaven van externe veiligheid (EV) bij gemeenten, provincies, omgevingsdiensten en veiligheidsregio’s. De uitkomsten van dit onderzoek bieden aanknopingspunten voor een objectieve verdeling van de middelen voor externe veiligheid.
doel onderzoek
Het onderhavige onderzoek heeft als doel het ontwikkelen van een nieuwe verdeelsleutel voor een verdeling van middelen voor gemeentelijke taken inzake externe veiligheid. Het betreft taken in de sfeer van ruimte lijke ordening en vergunningverlening, toezicht en handhaving. Gemeenten zijn op deze taakgebieden het bevoegd gezag, maar de taken worden in belangrijke mate uitgevoerd door omgevingsdiensten en veilig heidsregio’s. Deze uitvoerende diensten ontvangen momenteel middelen voor de uitvoering van de genoemde EV-taken via de Impuls omgevingsveiligheid (IOV), cluster c.q. deelprogramma 4. De nieuwe verdeelsleutel voor gemeenten moet worden gebaseerd op de aanwezigheid van risicobronnen in combinatie met structuurken merken vergelijkbaar met de verdeelsystematiek van het gemeentefonds. De verdeling dient afgestemd te worden op het relevante deel' van de uitgavenpatronen voor lokaal EV-beleid in 2016, zoals die in beeld zijn gebracht in het eerdere onderzoek uit 2018.
begeleiding onderzoek
Voor het onderzoek is een begeleidingscommissie ingesteld, met daarin vertegenwoordigers van de pro vincie Zuid-Holland, de VNG, het IPO en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.
inhoud rapportage
In voorliggende rapportage wordt verslag gedaan van de werkzaamheden die hebben geleid tot een ver deelsleutel voor de middelen ten behoeve van lokaal EV-beleid. Achtereenvolgens komen de volgende onderwerpen aan de orde: • hoofdstuk 2: ontwikkeling verdeelsleutel; • hoofdstuk 3: uitkomsten verdeelsleutel; • hoofdstuk 4: slotbeschouwing en aanbevelingen.
Het gaat om de uitgaven van omgevingsdiensten en veiligheidsregio's in het kader van vergunningverlening en RO-advisering.
Verdeelsleutel externe veiligheid
1
2
Ontwikkeling verdeelsleutel objectivering uitgaven EV-taken in verdeelsleutel
Uit eerder onderzoek2 is gebleken dat de kosten van EV-taken kunnen worden geobjectiveerd, doordat er sprake is van een relatie tussen deze kosten en (objectieve) structuurkenmerken van geografische gebieden zoals inwonertal, bebouwingsdichtheid en aanwezigheid van bronnen van gevaarlijke stoffen (bedrijven, transportroutes en buisleidingen). Deze objectieve kenmerken bieden daarmee een goede basis voor een sleutel om de middelen voor EV-taken te verdelen.
achtergronden regionale uitgavenverschillen: structuurkenmerken en eigen keuzes Uitgaven aan EV-taken worden niet alleen beïnvloed door structuurkenmerken, maar ook door eigen keuzes van bevoegd gezagen en uitvoerende diensten. Het gaat daarbij om lokale beleidskeuzes omtrent het voorzieningen niveau (aantal voorzieningen en/of kwaliteit) of de uitvoeringspraktijk (werkwijze, organisatie, efficiëntie). De finan ciële effecten van dergelijke eigen keuzes dienen in een geobjectiveerde verdeelsleutel buiten beschouwing te blijven. Wanneer de verdeelsleutel is afgestemd op het geobjectiveerde deel van de feitelijke uitgaven, kunnen de aansluitverschillen (i.e. het verschil tussen de uitkomst van de sleutel en de feitelijke uitgaven) idealiter worden verklaard door endogene factoren.
gevolgde werkwijze
De werking van de verdeelsleutel is afgestemd op de eerder bij uitvoerende diensten geïnventariseerde uitgaven aan EV-taken in 2016.3 Hierbij wordt een onderscheid gemaakt naar VTH-taken en RO-taken. Tijdens het onderzoek is afgesproken deze uitgavenpatronen globaal te toetsen bij provincies en veiligheidsregio’s, waarbij meteen is geïnventariseerd hoe de uitgaven zich in de periode 2016-2019 globaal hebben ontwikkeld volgens inschatting van de provincies en veiligheidsregio’s.4 Aangezien het gaat om een gemeentelijke verdeelsleutel, zijn alle basisgegevens voor de verdeelsleutel verzameld op gemeentelijk niveau. Deze verdeelsleutel is vervolgens afgestemd op de feitelijke uitgaven patronen van uitvoerende diensten per provincie.5 De uitkomsten van de verdeelsleutel zijn vervolgens globaal getoetst op actuele inventarisatie bij provincies en veiligheidsregio’s van uitgaven aan EV-taken in de periode 2016-2019. gebruikte basisgegevens
Ten behoeve van de ontwikkeling van de verdeelsleutel is gebruik gemaakt van basisgegevens omtrent regionale structuurkenmerken en financiële gegevens.
Cebeon, Kengetallen externe veiligheid, objectivering kosten lokale EV-taken, 18 oktober 2018. Destijds zijn ook aanvullende uitgaven aan EV-taken door bevoegd gezagen geïnventariseerd bij een aantal gemeenten en provincies. Door de beperkte respons biedt deze informatie onvoldoende houvast voor het ontwikkelen van een verdeelsleutel op gemeentelijk niveau. Voor de veiligheidsregio's is deze informatie aangereikt door de veiligheidsregio Friesland. De provincies zijn afzonderlijk benaderd met een uitvraag waarop van 11 provincies respons is ontvangen. Voor de andere provincie is aangenomen dat de actuele inzichten ongewijzigd zijn ten opzichte van de eerdere opgave voor 2016. Aangezien de regionale indeling van omgevingsdiensten en veiligheidsregio's niet gelijk is, is dit het laagste aggregatieniveau waarop uitgaven aan EV-taken beschikbaar zijn.
Verdeelsleutel externe veiligheid
£ebeon
Het gaat om de volgende structuurkenmerken: • actuele gegevens over de aanwezigheid van risicobronnen per gemeente:6 o het aantal bedrijven dat werkt met gevaarlijke stoffen, op basis van het Register Risicositua ties Gevaarlijke Stoffen (RRGS). Daarbij wordt een onderscheid gemaakt naar typen bedrij ven (BRZO,7 BEVI categoriaal, BEVI niet-categoriaal) en ligging (binnen of buiten de be bouwde kom)8; o de invloedgebieden9 van transportroutes voor gevaarlijke stoffen, op basis van de Signaleringskaart externe veiligheid. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt naar modaliteiten (buisleidingen, spoor, wegen en water) en ligging (binnen of buiten de bebouwde kom);10 • inwonertallen en omgevingsadressendichtheid'1 per gemeente (bron: CBS). Deze structuurkenmerken worden o.a.
gebruikt als verdeelmaatstaven in het gemeentefonds;12 • informatie omtrent de geografische indeling van gemeenten naar regio’s (provincies, omgevingsdiensten en veiligheidsregio’s); Daarnaast is gebruik gemaakt van de volgende financiële informatie: • uitgaven en inkomsten in het kader van lokaal beleid externe veiligheid in 2016 op basis van een in ventarisatie bij alle omgevingsdiensten en veiligheidsregio’s, inclusief aanvullende uitgaven door be voegd gezagen op basis van een steekproef van gemeenten en provincies;13 • een actuele inventarisatie bij provincies van de totale uitgaven aan lokaal EV-beleid door uitvoerende diensten en bevoegd gezagen per provincie in de periode 2016-2019; • de beschikbare middelen in het kader van het IOV voor de jaren 2016-2019.
ontwikkeling uitgaven aan EV-taken
In het eerder genoemde onderzoek naar EV-taken14 is gebleken dat bevoegd gezagen en uitvoerende dien sten tezamen in 2016 substantieel meer uitgaven aan EV-taken dan via het IOV beschikbaar werd gesteld. Daarbij is aangegeven dat een substantieel deel van de uitgaven aan EV-taken uit algemene middelen van gemeenten en provincies worden bekostigd. Naast middelen uit gemeente- en provinciefonds, kunnen dat ook algemene eigen middelen zijn, zoals belastingen (OZB, MRB) of overige eigen middelen (deelnemin gen, beleggingen en dergelijke). Uit de recente inventarisatie onder provincies en veiligheidsregio’s in het kader van het onderhavige on derzoek blijkt dat de uitgaven aan EV-taken sinds 2016 verder zijn toegenomen, ondanks afnemende IOVbudgetten. Blijkbaar zijn gemeenten en provincies deze taken in toenemende mate uit algemene middelen gaan bekostigen. Daarbij zijn duidelijke verschillen per provincie te zien. Voor de ontwikkeling van een verdeelsleutel is met name relevant dat de eerder geïnventariseerd uitgaven patronen (relatieve verdeling over regio’s) in grote lijnen overeenkomt met de recente inventarisatie onder
6
De informatie is aangereikt door de specialist externe veiligheid en geo-informatie van Omgevingsdienst Rivierenland.
7
Er is rekening mee gehouden dat onder koepelvergunningen soms meerdere BRZO-bedrijven vallen. Dit is het geval in de regio Rijnmond (gemeenten Rotterdam en Nissewaard) en bij industriecomplex Chemelot (gemeente Sittard-Geleen).
8
De afbakening van de bebouwde kom sluit aan bij de werkwijze in het gemeentefonds. Daarbij wordt de bebouwde kom van gemeenten afgebakend op basis van rastervierkanten van 500x500 meter waarin 25 of meer adressen zijn gelegen.
9
Op basis van gegevens uit het basisnet (routes weg, spoor en water) zijn gebieden binnen 200 meter afstand van de betreffende transportroute gedefinieerd als invloedgebied. De invloedsgebieden van buisleidingen zijn indicatief bepaald op basis van 1% letaalafstanden en effectzones met een maximumafstand van 1500 meter voor enkele chloorleidingen.
10
Indien invloedsgebieden gemeentegrenzen overschrijden, zijn de betreffende arealen toegerekend aan de gemeente waar het areaal is gele gen.
"
Dit is een door het CBS ontwikkelde dichtheidsmaat. waarbij het aantal adressen binnen een cirkel met straal van één kilometer rond een adres wordt gedeeld door de oppervlakte van deze cirkel.
12
Het betreft gegevens voor uitkeringsjaar 2019, stand septembercirculaire 2019 gemeentefonds.
13
Zie: Cebeon, Kengetallen externe veiligheid, objectivering kosten lokale EV-taken, 18 oktober 2018.
14
Zie: Cebeon, Kengetallen externe veiligheid, objectivering kosten lokale EV-taken, 18 oktober 2018.
Verdeelsleutel externe veiligheid
3
^jebeon
provincies en veiligheidsregio’s. Opgemerkt wordt dat door de uiteenlopende ontwikkelingen per provincie sinds 2016 deze uitgavenpatronen in de toekomst kunnen wijzigen. Dit is een belangrijk aandachtspunt voor het onderhoud en de monitoring van de verdeelsleutel (zie ook hoofdstuk 4).
geografische spreiding risicobronnen
Een belangrijke factor die van invloed is op de lokale kosten voor EV-beleid is de aanwezigheid van risi cobronnen: bedrijven en transport van gevaarlijke stoffen. Met name de combinatie van deze bronnen met de aanwezigheid van mensen, is bepalend voor de kosten van lokaal EV-beleid. Deze bronnen zijn verschillend over het land gespreid. In onderstaande kaartjes wordt dit geïllustreerd.
bedrijven
invloedsgebieden
, Cf k
f r
*
êê
*
r*
c %
*
% e é '
In het linker kaartje is de spreiding van bedrijven (BRZO, (niet) categoriaal) voor gevaarlijke stoffen over gemeenten te zien. Hoe donkerder de kleur hoe meer bedrijven in de betreffende gemeente gevestigd zijn. Daarbij is duidelijk de aanwezigheid van grote industriële complexen te zien (havengebieden Rotterdam en Amsterdam, Moerdijk, Dow Chemical Temeuzen, Chemelot Sittard-Geleen, Eemsdelta). In het rechter kaartje is de spreiding van invloedsgebieden (transportroutes en buisleidingen) voor gevaar lijke stoffen over gemeenten te zien. Hoe donkerder de kleur hoe groter de invloedsgebieden zijn. Daarbij zijn duidelijk de grote transportroutes (Betuwelijn) en buisleidingen in verband met aardgaswinning te zien.
inwoners en risicobronnen per provincie
In de verdeelsleutel wordt de aanwezigheid van inwoners en risicobronnen aan elkaar worden gekoppeld (als potentieel slachtoffer en/of als bron van activiteiten waarbij externe veiligheid aan de orde is). In de onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de relatieve verdeling van inwoners, bedrijven en in vloedsgebieden gevaarlijke stoffen over provincies.15
15
Hierbij zijn de verschillende typen bedrijven en invloedsgebieden gewogen zoals toegepast in de verdeelsleutel (zie hoofdstuk 3).
Verdeelsleutel externe veiligheid
4
£ebeon
Tabel 2.1:
Relatieve verdeling per provincie: inwoners, bedrijven en invloedsgebieden gevaarlijke stoffen, totaal en binnen de bebouwde kom.
bedrijven in kom
(4) totaal invloeds gebieden
(5) invloeds gebieden in kom
6%
4%
8%
5%
4%
6%
5%
6%
4%
Drenthe
3%
5%
4%
8%
4%
Overijssel
7%
7%
9%
9%
7%
Gelderland
12%
12%
14%
15%
14%
Utrecht
8%
5%
7%
5%
7%
Noord-Holland
17%
9%
10%
8%
11%
Zuid-Holland
21%
16%
14%
13%
20%
Zeeland
2%
4%
3%
5%
2% 15%
(V
(2)
(3)
inwoners
totaal bedrijven
Groningen
3%
Friesland
Noord-Brabant
15%
21%
20%
14%
Limburg
6%
9%
8%
8%
10%
Flevoland
2%
2%
3%
2%
1%
100%
100%
100%
100%
100%
Totaal
Bij de bovenstaande tabel wordt opgemerkt dat de bedrijven (kolom 2) duidelijk anders over provincies verdeeld zijn dan de invloedsgebieden (kolom 4). Wanneer onderscheid wordt gemaakt naar de ligging, is te zien dat met name in de dichtbevolkte provincies een relatief groter deel van de risicobronnen binnen de bebouwde kom ligt.
Verdeelsleutel externe veiligheid
5
^^ebeon
3
Uitkomsten verdeelsleutel ingrediënten sleutel
Op basis van de verzamelde informatie omtrent structuurkenmerken en feitelijke uitgaven aan EV-taken is een nieuwe gemeentelijke verdeelsleutel voor uitgaven lokaal EV-beleid ontwikkeld. Deze verdeelsleutel bevat de volgende structuurkenmerken: • het aantal inwoners per gemeente; • het aantal bedrijven met gevaarlijke stoffen per gemeente; • de oppervlakte van invloedsgebieden transport gevaarlijke stoffen per gemeente. In verband met verschillende invloed op de caseload voor EV-taken is - in afstemming op de feitelijke uitgavenpatronen - een globale weging aangebracht naar type bron, voor zover deze in de beschikbare basisgegevens te onderscheiden zijn. Zo zijn BRZO-bedrijven bijna twee maal zwaarder gewogen dan ove rige bedrijven met gevaarlijke stoffen en is de weging van transportroutes bijna de helft zwaarder dan de weging van buisleidingen. Binnen de verdeelsleutel is een onderscheid gemaakt naar VTH-taken en RO-taken. Daarbij heeft circa 40% van het totale budget betrekking op VTH-taken en 60% op RO-taken, in afstemming op de feitelijk uitgaven zoals eerder geïnventariseerd bij omgevingsdiensten en veiligheidsregio’s. In de onderstaande tabel wordt het aandeel van de verschillende structuurkenmerken in de verdeelsleutel gepresenteerd, waarbij een onderscheid wordt gemaakt naar VTH-taken en RO-taken.
Tabel 3.1:
Ingrediënten verdeelsleutel externe veiligheid per provincie: aandelen verdeelmaatstaven in to taal.
(V
(2)
(3)
Verdeelmaatstaf
VTH
RO
Totaal EV
Inwoners
28%
11%
18%
bedrijven gevaarlijke stoffen
72%
16%
39%
73%
43%
100%
100%
100%
invloedsgebieden gevaarlijke stoffen Totaal verdeling
toelichting tabel 3.1
In de bovenstaande tabel is het volgende te zien: • VTH-taken (kolom 1): bij het VTH-deel van de verdeelsleutel speelt de aanwezigheid van bedrijven met gevaarlijke stoffen - naast inwoners - een belangrijke rol. Daarbij wordt geen onderscheid ge maakt naar ligging van de bedrijven (binnen c.q. buiten de bebouwde kom). Wel wordt de aanwezig heid van bedrijven gewogen met de gemiddelde bebouwingsdichtheid van gemeenten, aangezien be drijven met gevaarlijke stoffen in dichtbebouwde gebieden doorgaans meer VTH-kosten met zich mee brengen. De aanwezigheid van invloedsgebieden is minder relevant voor uitvoering van de VTH taken en speelt daarmee ook geen rol in de verdeling van middelen voor VTH-taken; • RO-taken (kolom 2): bij het RO-deel van de verdeelsleutel speelt de aanwezigheid van invloedsgebie den (gewogen met bebouwingsdichtheid) een belangrijke rol, in combinatie met inwoners en bedrijven met gevaarlijke stoffen. Bij de risicobronnen is tevens rekening gehouden met de ligging, waarbij risicobronnen binnen de bebouwde kom een groter gewicht in de verdeelsleutel hebben.
Verdeelsleutel externe veiligheid
6
^^ebeon
uitkomsten verdeelsleutel
In de onderstaande tabel worden de uitkomsten gepresenteerd van de gemeentelijke verdeelsleutel voor EV-taken. Alle gegevens worden weergegeven per provincie als aandeel in het totaal. Ook de huidige IOVsleutel wordt op provinciaal niveau toegepast. De nieuwe verdeelsleutel voor EV-taken werkt op gemeen teniveau. De tabel bevat de volgende gegevens: • kolom 1: eerder geïnventariseerde feitelijke uitgaven als basis voor verdeelsleutel; • kolom 2: de uitkomsten van de gemeentelijke verdeelsleutel voor EV-taken; • ter referentie voor de uitkomsten zijn verschillende verdelingen opgenomen: o de huidige IOV-verdeling voor deelprogramma 4 (kolom 3); o een globale raming van de provincies en veiligheidsregio’s inzake de totale uitgaven aan EVtaken in 2016 (kolom 4) en 2019 (kolom 5). Tabel 3.2:
Uitkomsten gemeentelijke verdeelsleutel externe veiligheid: aandelen per provincie.
Referenties (2)
(3)
(4)
(5)
feitelijke uitgaven
nieuwe EV-sleutel
huidige sleutel IOV4
raming 2016
raming 2019
Groningen
4%
4,8%
4,5%
7%
5%
Friesland
4%
4,1%
3,9%
4%
3%
Drenthe
3%
3,6%
2,5%
2%
2%
Overijssel
7%
6,4%
6,3%
4%
5%
Gelderland
11%
11,1%
11,6%
10%
13% 5%
(V
Utrecht
8%
6,1%
4,8%
4%
Noord-Holland
14%
14,1%
11,3%
11%
12%
Zuid-Holland
21%
22,0%
24,8%
24%
22%
Zeeland
4%
2,5%
4,5%
4%
5%
Noord-Brabant
14%
15,7%
16,9%
23%
20%
Limburg
7%
7,8%
7,4%
6%
7%
Flevoland
4%
1,8%
1,7%
1%
1%
100%
100,0%
100,0%
100%
100%
Totaal
toelichting tabel 3.2
Bij de bovenstaande tabel wordt opgemerkt dat de nieuwe EV-verdeelsleutel (kolom 2) in hoofdlijnen goed aansluit bij de feitelijke uitgavenpatronen in kolom 1. Waar sprake is van duidelijke afwijkingen houdt de nieuwe EV-sleutel het midden tussen de eerder geïnventariseerde uitgaven (kolom 1) en de ramingen van de provincies en veiligheidsregio’s met betrekking tot de uitgaven in 2016 (kolom 4) of 2019 (kolom 5). De verschillen tussen de nieuwe EV-sleutel (kolom 2) en de huidige IOV-sleutel (kolom 4) worden in belangrijke mate verklaard doordat in de nieuwe EV-sleutel ook invloedsgebieden als structuurkenmerk meegenomen worden. In de huidige IOV-sleutel zijn enkel bedrijven met gevaarlijke stoffen als kenmerk opgenomen. Met name voor de werkzaamheden op RO-gebied geven de invloedsgebieden een betere indi catie van de uitgaven aan EV-taken. Verschillen tussen de uitkomst van de verdeelsleutel en de feitelijke uitgaven kunnen samenhangen met eigen beleidskeuzes van uitvoerende diensten en/of bevoegd gezagen. Het gaat dan om de financiële effec ten van keuzes omtrent het voorzieningenniveau (aantal voorzieningen of kwaliteit) en/of de uitvoerings praktijk (organisatie, werkwijze en efficiëntie). Dit valt buiten het bestek van dit onderzoek.
Verdeelsleutel externe veiligheid
7
In onderstaand kaartje worden de uitkomsten van de EV-sleutel per gemeente weergegeven. Hoe donkerder de kleur, hoe hoger de uitkomsten van de verdeelsleutel in euro’s per inwoner.
*
É
4r
* <
■i
4
^-
Sr
i
4 VwWfc rv
ft
*
De gemiddelde uitkomst van de EV-sleutel be draagt 221 euro per 1.000 inwoners.16 Voor indivi duele gemeenten loopt de uitkomst van de EV-sleu tel in euro’s per 1.000 inwoners uiteen van minder dan 100 (o.a. waddengemeenten) tot 400 a 500 (Terneuzen, Rotterdam, Reimerswaal, MiddenGroningen) en in enkele gevallen meer dan 600 (Moerdijk, Delfzijl). In de bijlage is een compleet overzicht opgenomen van de uitkomsten van de EV-sleutel per gemeente. In de verdeling van het EV-budget komt duidelijk de relatie met aanwezigheid risicobronnen naar vo ren, al dan niet in combinatie met een hoge bebouwingsdichtheid. Opgemerkt wordt dat relatief dun bevolkte gemeenten in Zeeland en het noordoosten van het land door de aanwezigheid van risicobron nen relatief hoge bedragen per 1.000 inwoners uit de verdeelsleutel ontvangen.
dynamische werking verdeelsleutel
Met de verdeelsleutel wordt een relatie gelegd tussen structuurkenmerken van gemeenten en uitgaven aan EV-taken. In principe zou de verdeelsleutel daarmee ook de relatieve ontwikkeling van de kosten aan EVtaken in de tijd moeten kunnen volgen. Wanneer bijvoorbeeld het aantal bedrijven met gevaarlijke stoffen en de bebouwingsdichtheid in een bepaalde gemeente toeneemt, zou dit leiden tot een groter aandeel van deze gemeente in de verdeling. Vanwege het ontbreken van voldoende cijfermateriaal kon deze dynamische werking echter niet worden getoetst. Aanbevolen wordt om dit aspect goed te monitoren indien de verdeelsleutel wordt ingevoerd.
16
Uitgaande van een totaal budget van 4,5 miljoen euro, waarvan 85% voor gemeenten bestemd is en 15% voor provincies.
Verdeelsleutel externe veiligheid
8
4
Slotbeschouwing en aanbevelingen nieuwe verdeling voor bestaande middelen EV-taken gemeenten
Voor de verdeling van de middelen voor gemeentelijke taken inzake externe veiligheid is een geobjecti veerde verdeelsleutel ontwikkeld. Deze verdeelsleutel is gebaseerd op de aanwezigheid van risicobronnen in combinatie met de aanwezigheid van mensen (als potentieel slachtoffer of als bron van activiteiten waar bij externe veiligheid aan de orde is). De uitkomsten van de verdeelsleutel zijn afgestemd op de feitelijke uitgavenpatronen van uitvoerende dien sten aan externe veiligheid. Met deze nieuwe verdeelsleutel kunnen de bestaande middelen, die momenteel via het lOV beschikbaar komen, in de komende jaren over gemeenten worden verdeeld. In de voorgaande hoofdstukken is de ontwikkeling en de uitkomst van de verdeelsleutel toegelicht. In de bijlage bij dit rapport worden de uitkomsten van de verdeelsleutel per gemeente gepresenteerd.
onderhoud en monitoring gemeentefonds (POR)
Het is de bedoeling dat de nieuwe verdeelsleutel voor EV-taken onderdeel gaat uitmaken van de verdeel systematiek van het gemeentefonds, bijvoorbeeld als decentralisatie-uitkering. Via het gemeentefonds wor den algemene, vrij besteedbare middelen voor gemeentelijke taken verdeeld. Het ministerie van Binnen landse Zaken en Koninkrijksrelaties is als beheerder van het gemeentefonds verantwoordelijk voor de ver deling van de middelen. Alhoewel het algemene, vrij besteedbare middelen betreft, beoogt BZK de midde len via het gemeentefonds zodanig te verdelen dat dit aansluit bij de kosten die gemeenten noodzakelijker wijs moeten maken om een vergelijkbaar voorzieningenniveau te realiseren bij een gelijke belastingdruk. Dit volgt uit het wettelijk geborgde principe van kostenoriëntatie. Als beheerder van het gemeentefonds monitort BZK jaarlijks in het zogenaamde POR1718 hoe de verdeling van middelen zich ontwikkelt in relatie tot de feitelijke uitgaven van gemeenten. Bij signalen uit deze monitor kan BZK besluiten tot nader onder zoek, wat uiteindelijk kan leiden tot aanpassing van de verdeling in het gemeentefonds. Gezien de relatief beperkte betekenis van EV-taken binnen het totale gemeentefonds, zullen ontwikkelingen in de uitgaven en bekostiging van EV-taken niet vanzelf op de onderhoudsagenda van BZK komen.
Daar voor is het van belang specifiek aandacht te vragen voor deze gemeentelijke taak, juist vanwege diverse ontwikkelingen die relevant zijn voor een adequate uitvoering en bekostiging van externe veiligheid door diverse betrokken partijen (bevoegd gezagen en uitvoerende diensten).
relevante actuele onderzoeken
Momenteel laat het ministerie van BZK onderzoek uitvoeren dat moet leiden tot een integrale herijking van het gemeentefonds. De uitkomsten moeten worden geïmplementeerd in 2022, waarbij ook de middelen voor openbare orde en veiligheid (waar externe veiligheid deel van uit maakt) opnieuw over gemeenten worden verdeeld. In dit onderzoek ook aandacht besteed aan ontwikkelingen in de taakverdeling tussen gemeenten en veiligheidsregio’s (toenemende professionalisering, verschuiving van basistaken naar risico beheersing, verdergaande regionalisering) in relatie tot de landelijke (duale) bekostigingssystematiek die niet meer goed aansluit bij de actuele praktijk. Onder verwijzing naar de evaluatie van de Wet op de vei ligheidsregio’s wordt in dat kader aanbevolen een hernieuwde bestuurlijke afweging te maken over een passende bekostigingssystematiek van de taken die zijn belegd bij veiligheidsregio’s.'8
'7
Jaarlijks rapport BZK de bevindingen in het Periodiek Onderhoud Rapport (POR) gemeentefonds dat als bijlage bij de begroting aan de Tweede Kamer wordt aangeboden.
18
Dit ligt in lijn met adviezen van de Raad voor de financiële verhoudingen (2010 en 2015) om deze systematiek kritisch tegen het licht te houden.
Verdeelsleutel externe veiligheid
Daarnaast laat BZK momenteel een zogenaamde nulmeting uitvoeren in het kader van de invoering van de Omgevingswet. Daarbij wordt in beeld gebracht welke uitgaven gemeenten, provincies en waterschappen momenteel hebben aan taken die worden geraakt door de Omgevingswet. Daaronder vallen ook de gemeen telijke taken inzake externe veiligheid. Deze nulmeting moet houvast bieden bij het beoordelen van de (financiële) effecten van de invoering van de Omgevingswet voor diverse betrokken overheden.
belang monitoring uitgaven en financiering EV-taken
Uit het eerdere onderzoek19 komt naar voren dat in 2016 substantieel meer wordt uitgegeven aan EV-taken dan destijds via het IOV beschikbaar werd gesteld. Uit de recente inventarisatie onder provincies en veiligheidsregio’s in het kader van het onderhavige onderzoek blijkt dat de uitgaven aan EV-taken sinds 2016 verder zijn toegenomen, ondanks afnemende lOV-budgetten. Gemeenten en provincies zijn deze taken in toenemende mate gaan bekostigen uit hun algemene middelen, zonder dat hiervoor extra middelen aan het gemeente- of provinciefonds zijn toegevoegd. Daarbij zijn duidelijke verschillen tussen en binnen regio’s te zien. Gegeven de vele betrokken partijen (gemeenten, provincies, omgevingsdiensten, veiligheidsregio’s) en de hybride financiering (IOV, decentralisatie-uitkering, gemeentefonds, provinciefonds), is er een reëel risico dat de uitgaven en financiering van EV-taken onvoldoende op de agenda staat bij de besluitvorming rond de volgende dossiers: • de herijking van het gemeentefonds heeft consequenties voor gemeenten die nu een belangrijk deel van de EV-taken bekostigen; • de taakverdeling tussen gemeenten en veiligheidsregio’s en daarmee samenhangende wijziging van de bekostigingssystematiek (gemeentefonds en BDUR20) staat op de agenda.
Uit diverse studies21 blijkt dat deze duale bekostigingssystematiek niet toekomstbestendig is; • de invoering van de Omgevingswet zal duidelijk invloed hebben op de uitvoering van en uitgaven aan EV-taken.
Gegeven deze ontwikkelingen en de te verwachten dynamiek in de nabije toekomst, wordt aanbevolen de uitgaven aan en financiering van EV-taken nauwlettend te volgen. Daarvoor kan aansluiting worden gezocht bij bestaande monitors (POR) en lopende onderzoeken (herijking gemeentefonds, invoering Om gevingswet). Cebeon is nauw betrokken bij deze monitors en onderzoeken en kan indien gewenst onder steuning bieden.
andere toepassingsmogelijkheden verdeelsleutel
De verdeelsleutel kan niet alleen worden gebruikt voor een geobjectiveerde verdeling van middelen, maar ook voor andere doeleinden zoals benchmarking. De geobjectiveerde kostenverdeling biedt goede aanknopingspunten om de uitgaven en prestaties van re gio’s en individuele organisaties (gemeenten, provincies, omgevingsdiensten en veiligheidsregio’s) op zin volle wijze spiegelen (benchmarken) aan elkaar en/of externe referenties. Door rekening te houden met verschillen in risico’s en andere kostenbepalende factoren, kunnen organisaties en regio’s op zinvolle wijze met elkaar worden vergeleken. Dergelijke vergelijkingen kunnen zowel inzicht bieden in de huidige situatie (‘hoe doe ik het’ als organisatie, qua kosten en prestaties) als houvast geven bij heroverweging van eerder gemaakte keuzes en/of nieuwe keuzes voor de toekomst. 19
Cebeon, Kengetallen externe veiligheid, objectivering kosten lokale EV-taken, 18 oktober 2018.
10
BDUR staat voor Brede doeluitkering rampenbestrijding.
2'
O.a. door de Raad voor het openbaar bestuur (ROB) en de evaluatie van de Wet op de veiligheidsregio’s.
Verdeelsleutel externe veiligheid
10
^jebeon
verdere betrokkenheid Cebeon
Indien gewenst kan de ontwikkelde verdeelsleutel nader worden toegelicht voor belanghebbenden. In dit verband kan ook aandacht worden besteed aan mogelijkheden om de verdeelsleutel onder te brengen in de algemene uitkering van het gemeentefonds en overwegingen die daarbij een rol kunnen spelen. Vanuit de bekendheid van Cebeon met het gemeentefonds, kan daarbij ook worden ingegaan op de verde ling in het gemeentefonds van de middelen voor (externe) veiligheid en actuele ontwikkelingen in dit ver band.22 Cebeon is zowel betrokken bij de herijking van het gemeentefonds als de nulmeting voor de Omgevingswet. Tot slot wordt opgemerkt dat Cebeon ruime ervaring heeft met benchmarking op vrijwel alle gemeentelijke en provinciale taakgebieden.
22
Overigens is Cebeon ook bekend met de verdeelsystematiek van het provinciefonds, doordat Cebeon de verdeelsleutels heeft ontwikkeld die ten grondslag liggen aan de huidige verdeling van het provinciefonds en was betrokken bij diverse onderhoudswerkzaamheden voor het provinciefonds (o,a. veranderingen in VTH-taken provincies als gevolg van de overgang van BRZO-bedrijven naar gemeentelijk bevoegd gezag).
Verdeelsleutel externe veiligheid
11
beon
A
Bijlage: uitkomsten EV-sleutel per gemeente In onderstaande tabel worden de uitkomsten van de EV-sleutel per gemeente gepresenteerd. Deze uitkom sten zijn gebaseerd op de verdeling van een budget van 4,5 miljoen euro over 355 gemeenten (stand 2019). In de eerste kolom wordt de uitkomst van de verdeelsleutel gepresenteerd in euro’s. In de tweede kolom wordt de uitkomst van de verdeelsleutel gepresenteerd in euro’s per 1.000 inwoners.
gemeente Aa en Hunze Aalsmeer Aalten Achtkarspelen Alblasserdam Albrandswaard Alkmaar Almelo Almere Alphen aan den Rijn Alphen-Chaam Altena Ameland Amersfoort Amstelveen Amsterdam Apeldoorn Appingedam Arnhem Assen Asten Baarle-Nassau Baarn Barendrecht Barneveld Beek Beekdaelen Beemster Beesel Berg en Dal Bergeijk Bergen L Bergen NH Bergen op Zoom Berkelland Bernheze Best Verdeelsleutel externe veiligheid
EV-sleutel in euro's 8.000 3.000 5.000 7.000 5.000 6.000 19.000 17.000 26.000 22.000 3.000 9.000 1.000 30.000 14.000 229.000 30.000 3.000 29.000 16.000 5.000 1.000 7.000 14.000 12.000 3.000 8.000 3.000 4.000 5.000 4.000 4.000 6.000 26.000 7.000 8.000 8.000
EV-sleutel in euro's per 1.000 inwoners 315 95 185 251 249 237 175 233 125 198 296 162 272 192 154 265 185 256 182 235 299 146 283 288 207 188 224 308 296 144 216 305 200 389 159 260 268 12
ebeon
Beuningen Beverwijk Bladel Blaricum Bloemendaal Bodegraven-Reeuwijk Boekel Borger-Odoorn Borne Borsele Boxmeer Boxtel Breda Brielle Bronckhorst Brummen Brunssum Bunnik Bunschoten Buren Capelle aan den IJssel Castricum Coevorden Cranendonck Cuijk Culemborg Dalfsen Dantumadiel De Bilt De Fryske Marren De Ronde Venen De Wolden Delft Delfzijl Den Helder Deurne Deventer Diemen Dinkelland Doesburg Doetinchem Dongen Dordrecht Drechterland Drimmelen Dronten Druten Duiven
Verdeelsleutel externe veiligheid
7.000 13.000 5.000 0 1.000 10.000 1.000 4.000 4.000 8.000 5.000 10.000 36.000 3.000 8.000 4.000 3.000 3.000 4.000 3.000 9.000 4.000 18.000 4.000 8.000 3.000 5.000 2.000 9.000 9.000 8.000 7.000 13.000 18.000 8.000 11.000 27.000 9.000 5.000 1.000 8.000 4.000 41.000 2.000 3.000 11.000 3.000 9.000
270 316 248 0 43 290 94 158 172 351 172 325 196 175 221 193 107 198 185 113 135 112 507 196 321 105 176 106 210 175 182 290 126 728 144 340 270 308 190 90 139 153 346 102 110 270 160 355
13
u
ebeon
Echt-Susteren Edam-Volendam Ede Eemnes Eersel Eijsden-Margraten Eindhoven Elburg Emmen Enkhuizen Enschede Epe Ermelo Etten-Leur Geertruidenberg Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel Gennep Gilze en Rijen Goeree-Overflakkee Goes Goirle Gooise Meren Gorinchem Gouda Grave Groningen Gulpen-Wittem Haaksbergen Haaren Haarlem Haarlemmermeer Halderberge Hardenberg Harderwijk Hardinxveld-Giessendam Harlingen Hattem Heemskerk Heemstede Heerde Heerenveen Heerhugowaard Heerlen Heeze-Leende Heiloo Hellendoom Hellevoetsluis
Verdeelsleutel externe veiligheid
11.000 4.000 19.000 4.000 4.000 7.000 37.000 5.000 25.000 3.000 28.000 3.000 7.000 13.000 7.000 7.000 12.000 3.000 6.000 7.000 9.000 4.000 11.000 11.000 10.000 2.000 59.000 1.000 4.000 3.000 15.000 31.000 7.000 17.000 11.000 5.000 6.000 4.000 8.000 2.000 3.000 16.000 7.000 19.000 3.000 4.000 6.000 3.000
348 111 164 439 209 273 160 217 233 162 176 90 261 297 325 177 394 176 227 141 239 168 191 300 137 160 255 70 165 211 93 201 232 281 231 277 381 329 204 73 162 318 123 219 188 171 168 75
14
u
ebeon
Helmond Hendrik-Ido-Ambacht Hengelo Het Hogeland Heumen Heusden Hillegom Hilvarenbeek Hilversum Hoeksche Waard Hof van Twente Hollands Kroon Hoogeveen Hoorn Horst aan de Maas Houten Huizen Hulst IJsselstein Kaag en Braassem Kampen Kapelle Katwijk Kerkrade Koggen land Krimpen aan den IJssel Krimpenerwaard Laarbeek Landerd Landgraaf Landsmeer Langedijk Lansingerland Laren Leeuwarden Leiden Leiderdorp Leidschendam-Voorburg Lelystad Leudal Leusden Lingewaard Lisse Lochem Loon op Zand Lopik Loppersum Losser
Verdeelsleutel externe veiligheid
22.000 9.000 19.000 13.000 4.000 9.000 3.000 4.000 12.000 16.000 7.000 14.000 21.000 7.000 10.000 9.000 4.000 5.000 3.000 3.000 13.000 4.000 9.000 6.000 3.000 3.000 9.000 3.000 6.000 6.000 1.000 2.000 7.000 2.000 32.000 12.000 5.000 11.000 15.000 8.000 4.000 8.000 1.000 10.000 5.000 2.000 2.000 3.000
240 291 236 263 243 204 137 261 133 185 200 293 377 96 236 180 97 182 88 112 242 312 138 131 132 102 161 134 387 160 87 71 114 179 260 96 184 146 193 224 133 172 44 298 214 138 208 133
15
beon
Maasdriel Maasgouw Maassluis Maastricht Medemblik Meerssen Meierijstad Meppel Middelburg Midden Drenthe Midden-Delfland Midden-Groningen Mill en Sint Hubert Moerdijk Molenlanden Montferland Montfoort Mook en Middelaar Neder-Betuwe Nederweert Nieuwegein Nieuwkoop Nijkerk Nijmegen Nissewaard Noardeast-Fryslan Noord-Beveland Noordenveld Noordoostpolder Noordwijk Nuenen, Gerwen en Nederwetten Nunspeet Oegstgeest Oirschot Oisterwijk Oldambt Oldebroek Oldenzaal Olst-Wijhe Ommen Oost Gelre Oosterhout Ooststellingwerf Oostzaan Opmeer Opsterland Oss Oude IJsselstreek
Verdeelsleutel externe veiligheid
5.000 5.000 5.000 32.000 5.000 5.000 17.000 9.000 6.000 11.000 5.000 35.000 3.000 29.000 12.000 8.000 1.000 2.000 5.000 5.000 15.000 2.000 12.000 34.000 24.000 8.000 1.000 6.000 12.000 4.000 3.000 6.000 4.000 4.000 6.000 16.000 7.000 5.000 5.000 8.000 7.000 13.000 5.000 4.000 2.000 6.000 27.000 5.000
202 211 153 263 112 264 210 268 124 332 258 574 276 785 274 222 71 256 208 294 238 70 279 192 283 177 137 192 256 93 129 218 164 215 230 420 297 157 277 449 236 234 196 410 170 202 295 127
16
ebeon
Ouder-Amstel Oudewater Overbetuwe Papendrecht Peel en Maas Pekela Pijnacker-Nootdorp Purmerend Putten Raalte Reimerswaal Renkum Renswoude Reusel-De Mierden Rheden Rhenen Ridderkerk Rijssen-Holten Rijswijk Roerdalen Roermond Roosendaal Rotterdam Rozendaal Rucphen Schagen Scherpenzeel Schiedam Schiermonnikoog Schouwen-Duiveland ’s-Gravenhage 's-Hertogenbosch Simpelveld Sint Anthonis Sint-Michielsgestel Sittard-Geleen Sliedrecht Sluis Smallingerland Soest Someren Son en Breugel Stadskanaal Staphorst Stede Broec Steenbergen Steenwijkerland Stein
Verdeelsleutel externe veiligheid
5.000 2.000 13.000 9.000 9.000 2.000 5.000 9.000 8.000 9.000 11.000 4.000 0 1.000 11.000 2.000 13.000 9.000 11.000 4.000 20.000 24.000 317.000 0 5.000 8.000 1.000 11.000 0 6.000 62.000 35.000 2.000 6.000 3.000 40.000 8.000 4.000 15.000 5.000 6.000 4.000 6.000 4.000 3.000 5.000 7.000 7.000
359 196 273 279 208 164 92 112 331 240 485 128 0 77 252 100 281 235 206 194 344 311 492 0 221 172 101 141 0 178 115 227 190 517 104 432 320 171 268 108 311 237 189 235 138 200 159 280
17
^^ebeon
Stichtse Vecht Sudwest Fryslan Terneuzen Terschelling Texel Teylingen Tholen Tiel Tilburg Tubbergen Twenterand Tynaarlo Tytsjerksteradiel Uden Uitgeest Uithoorn Urk Utrecht Utrechtse Heuvelrug Vaals Valkenburg aan de Geul Valkenswaard Veendam Veenendaal Veere Veldhoven Velsen Venlo Venray Vijfheerenlanden Vlaardingen Vlieland Vlissingen Voerendaal Voorschoten Voorst Vught Waadhoeke Waal re Waalwijk Waddinxveen Wageningen Wassenaar Waterland Weert Weesp West Betuwe West Maas en Waal
Verdeelsleutel externe veiligheid
14.000 23.000 25.000 0 1.000 6.000 3.000 13.000 48.000 3.000 6.000 8.000 9.000 10.000 1.000 3.000 4.000 62.000 8.000 1.000 3.000 4.000 9.000 11.000 2.000 7.000 22.000 40.000 11.000 9.000 23.000 0 12.000 2.000 3.000 7.000 7.000 9.000 2.000 17.000 4.000 3.000 6.000 1.000 14.000 6.000 15.000 4.000
217 256 458 0 74 162 116 310 221 141 178 237 283 239 74 102 193 176 162 99 182 129 328 168 92 154 322 394 254 162 317 0 270 161 118 287 265 195 116 352 141 77 229 58 281 310 296 210
18
^^ebeon
Westerkwartier Westerveld Westervoort Westerwolde Westland Weststellingwerf Westvoome Wierden Wijchen Wijdemeren Wijk bij Duurstede Winterswijk Woensdrecht Woerden Wormerland Woudenberg Zaanstad Zaltbommel Zandvoort Zeewolde Zeist Zevenaar Zoetermeer Zoeterwoude Zuidplas Zundert Zutphen Zvvartewaterland Zwijndrecht Zwolle
Verdeelsleutel externe veiligheid
16.000 3.000 2.000 3.000 17.000 7.000 2.000 5.000 10.000 1.000 3.000 5.000 6.000 10.000 2.000 4.000 24.000 9.000 3.000 3.000 7.000 10.000 14.000 3.000 12.000 3.000 10.000 3.000 17.000 26.000
260 155 134 119 157 271 137 205 244 42 126 173 274 192 122 304 154 316 176 134 109 230 112 355 281 139 210 133 381 204
19