vragen kennissessie 2 chemours 1.pdf

Vragensteller Geadresseerde Vragen

GroenLinks

Algemeen GGD RIVM DCMR OZHZ

VVD

Algemeen GGD

Allereerst een algemene vraag richting meerdere sprekers. Diverse sprekers noemden de wetenschappelijke (on)zekerheid of (on)betrouwbaarheid van onderzoeksgegevens. Zo had de heer Klapwijk een overzicht met gezondheidsrisico’s met verschillende zekerheid. De heer De Hoop had het over hoe de onzekerheid van gezondheidsrisico’s soms tot gevolg heeft dat de rechter Chemours in het gelijk stelt. Mevrouw Elberse lichtte het onderzoeksprogramma van het RIVM toe. Valt er iets te zeggen over de zekerheid of betrouwbaarheid van de meetresultaten? Is het onderzoek zo ingericht dat de uitkomsten zeker zijn? Met andere woorden, valt te verwachten dat we straks -ook naar de rechter toe- sterker staan in onze claim dat pfas onaanvaardbare risico’s voor de gezondheid oplevert? En indien nee, wat moet er nog gebeuren op het gebied van onderzoek en metingen zodat we de gezondheidsrisico’s wél hard kunnen maken, ook bij de rechter? Inmiddels weten we dat de in eieren aangetroffen pfas via wormen bij de kippen binnenkomt. Uiteraard produceren wormen zelf geen pfas. Valt er iets te zeggen over de herkomst van de pfas in wormen? In hoeverre kan hard gemaakt worden dat de uitstoot van Chemours -eventueel via een omweg- hiervoor verantwoordelijk is? Indien dit niet kan, wat moet er gebeuren om de herkomst wel te bepalen? er bestaan nu aparte normen voor pfas in lucht, bodem, water.

De meeste mensen (en ook dieren) krijgen via meerdere routes pfas binnen. Wat is er bekend over de risico’s van cumulatieve belasting via lucht, bodem en water samen? Indien de pfas concentraties steeds net onder de norm zitten (zogenaamd ‘veilig’), kan het dan toch zo zijn dan de cumulatieve blootstelling welgezondheidsrisico’s oplevert? Indien ja, is het dan zinvol dat het RIVM een advies geeft over een norm voor deze gestapelde blootstelling? Bedrijven die met pfas werken moeten werken met de BBT, de best beschikbare technieken. Waarom zijn de McDermott technieken geen BBT? Hoe hard is de BBT-eis indien bedrijven kennelijk ook de op één na beste technieken mogen gebruiken? Naar aanleiding van de tweemalige stroomuitval bij Chemours eerder dit jaar: Is het technisch mogelijk om een fabriek stil te leggen zonder (extra) pfas-uitstoot? Indien nee, waarom niet? Indien ja, kan dit als eis worden meegenomen in de vergunningverlening? In de presentatie werd gezegd dat het niet anders kan dan pfas-houdende grond te hergebruiken omdat er anders domweg geen grond genoeg is. Daarnaast werd een kaartje getoond waaruit bleek dat Dordrecht en omgeving de hoogste concentraties pfoa in de grond heeft.

Is het dan niet logischer om niet de sterk vervuilde Dordtse grond te hergebruiken, maar juist grond uit minder vervuilde delen van het land? Indien nee, waarom niet? Indien ja, waarom gebeurt dit dan niet? De fabriek van Chemours heeft de afgelopen tijd een tijdje stilgelegen vanwege onderhoudswerkzaamheden. Zijn er metingen van pfas concetraties in lucht, bodem en water uitgevoerd, zowel voor het stilleggen als tijdens het stilleggen en na het opnieuw starten van de fabriek? Welke veranderingen zijn merkbaar, en wat kunnen we concluderen over de invloed van Chemours op meetwaarden (en daarmee samenhangend gezondheidsrisico’s) in de omgeving? 1. Hoe verhouden de gezondheidsrisico’s vanwege PFAS door het wonen op korte afstand van de Chemours-fabriek tot andere gezondheidsrisico’s? a) Is het ongezonder dan wonen in de Rotterdamse wijk Overschie vlak naast de A13? b) Is het ongezonder dan een pakje sigaretten per week roken? c) Is het ongezonder dan dagelijks tussen 12.00 en 13.00 een lunchwandeling te maken zonder je ooit in te smeren met zonnebrand? d) Is het ongezonder dan twee keer per week een stuk rood vlees eten? e) Is het ongezonder dan naast luchthaven Schiphol wonen? f) Is het ongezonder dan 20 kilo overgewicht? g) Is het ongezonder dan naast Hoogovens (Tata Steel) wonen? 2.

Waarom is het advies van de GGD om dagelijks voldoende kraanwater te drinken ondanks de omstandigheid dat kraanwater minieme hoeveelheden PFAS bevat? a) Doen Dordtenaren er verstandig aan als zij een filter op hun kraan laten installeren? b) Doen Dordtenaren er verstandig aan als zij kraanwater mijden, en alleen bronwater drinken? 3. Wat is uw kijk als arts op het nut en de noodzaak van bloedonderzoek naar PFAS onder Dordtenaren? a) Kan de uitslag van bloedonderzoek helpen om de gezondheid van Dordtenaren verbeteren? b) Kan de uitslag van bloedonderzoek aanleiding zijn voor bepaalde geneeskundige behandelingen, operaties of therapie voor individuele Dordtenaren? c)

DCMR OZHZ SP

Algemeen

Kan de uitslag op groepsniveau helpen om de gezondheidsrisico’s beter in kaart te brengen, eventueel in combinatie met vergelijkbaar bloedonderzoek in controlegroepen buiten onze regio en met het langjarig volgen en vergelijken van de gezondheid van deze groepen?

Hoe kijkt u ernaar dat de emissies (o.a. PFAS-uitstoot) naar de lucht momenteel grotendeels door of in opdracht van Chemours zelf worden gemeten? Is het niet beter als DCMR als toezichthouder zelf de uitstoot naar de lucht meet, het liefst continu of anders in onaangekondigde steekproeven? Zijn er mogelijkheden (handelingsperspectief) voor het opruimen of saneren van PFAS uit de grond, bijvoorbeeld met behulp van hennepplanten? PFAS is een complex en veelzijdig probleem. De overheid heeft ervoor gekozen om dit onderwerp onder te brengen bij verschillende instanties, wat ook nadelen met zich meebrengt: vertraging en onduidelijkheid. Voor inwoners gaat het om de bescherming van onze gezondheid en het creëren van handelingsperspectief voor een PFAS-vrij leefmilieu, ook voor toekomstige generaties. Wij ontvangen signalen dat veel personeel vertrekt bij Chemours. Klopt dit en hoe wordt de veiligheid van de bedrijfsvoering geborgd? 1. Wat moet er op korte termijn veranderen zodat u uw werk efficiënter kan doen en we sneller richting een PFAS-vrije wereld kunnen bewegen? Wat heeft u nodig en kunnen wij betekenen om deze versnelling te realiseren, zonder uitsluitend te verwijzen naar andere overheidsinstanties of lopende onderzoeken? 2.

Als inwoners vragen hebben over hun gezondheid en persoonlijke situatie met betrekking tot PFAS, bij welke instantie kunnen ze dan terecht en wie helpt kosteloos? Is er volgens uw ervaring behoefte aan bijvoorbeeld een gratis juridisch PFAS-loket, of kunnen inwoners direct bij u terecht voor deskundig advies en ondersteuning, in plaats van enkel naar de PFAS-website van de gemeente te verwijzen? 3. Wat kunnen actieve en bezorgde inwoners doen richting de overheid en Chemours om zo snel mogelijk de uitstoot van PFAS naar nul te krijgen? 4. Kunnen inwoners rechtstreeks invloed uitoefenen in de gesprekken met Chemours? Wie gaat daarbij helpen, want dit lijkt niet een mogelijkheid.

RIVM GGD DCMR

Uw inzet om de omwonenden serieus te nemen, wordt door ons zeer gewaardeerd. Tegelijkertijd streven wij ernaar om de uitstoot van PFAS zo snel mogelijk te stoppen. Hoewel verder onderzoek, overleg en kleine stappen belangrijk zijn, hebben we al veel kennis. Daarom willen wij ook graag van u weten welke concrete maatregelen genomen kunnen worden om de uitstoot zo spoedig mogelijk te stoppen vanuit het voorzorgsprincipe: stoppen met produceren tot zekerheid is dat de gezondheid niet wordt geschaad. Welke stappen zijn hier volgens het RIVM voor nodig? 1. Stel dat de uitstoot van PFAS in bodem, water en lucht vanaf dit moment stopt (nul uit de pijp). Kunt u aangeven wat de impact hiervan zou zijn op onze gezondheid, rekening houdend met de vervuiling die al in het milieu aanwezig is. 2. Kan de GGD een uitspraak doen of het volgens u beter is om de uitstoot volledig tot nul te reduceren in plaats van een beperkte uitstoot opnieuw toe te staan. Het dossier Chemours en PFAS is complex. Ook uw presentatie is mogelijk ingewikkeld voor inwoners om te begrijpen. Daarom de volgende vragen: 1. Is het mogelijk een meer publieksvriendelijke en toegankelijke presentatie te maken zodat deze gedeeld kan worden met inwoners? 2.

Is het technisch mogelijk om de uitstoot van PFAS in water (zowel oppervlaktewater als riolering) , lucht en bodem continu en onafhankelijk te meten? Zo nee, kunt u uitleggen waarom dit nog niet gebeurt en wat de belemmeringen zijn voor het uitvoeren van deze metingen door de DCMR? 3. Als u de uitstoot van PFAS wil stoppen, heeft u als DCMR instrumenten om dit af te dwingen? 4. Chemours stelt de uitstoot met 99% te hebben verminderd. Is dit correct? Is er onderbouwing hiervoor en is deze informatie openbaar toegankelijk? Hoe kan het dat, na het aanscherpen van de vergunning, plotseling een nieuwe 'Best Beschikbare Techniek' (BBT) beschikbaar blijkt? Wat verklaart dat de laatste 1% van de uitstoot niet geëlimineerd kan worden? En hoe zit het met de andere stoffen die Chemours uitstoot, zowel met als zonder vergunning? 5. Als de vervuiling door Chemours inmiddels slechts 1% bedraagt, waarom moeten dan waterschappen en drinkwaterbedrijven nieuwe technologieën inzetten om de vervuiling te beheersen? Waarom neemt Chemours deze maatregelen niet zelf? 6. Het lijkt erop dat de korte PFAS-moleculen het moeilijkst te verwijderen zijn. Klopt dat? En zo ja, zou het dan mogelijk zijn om deze als eerste te verbieden voor uitstoot? Zo nee, wat zijn de redenen hiervoor?

OZHZ

We proberen onze leefomgeving zo in te richten dat de schade aan onze gezondheid minimaal is. In het verleden zijn er al veel maatregelen getroffen, zoals het vervangen van lood in drinkwaterleidingen, het verwijderen van vervuilde grond bij bouwprojecten, en het nemen van diverse maatregelen tegen asbest. Bij PFAS worden bijvoorbeeld moestuinen schoongemaakt en zwemvijvers leeggemaakt waar dat nodig is. Kortom, we zijn het erover eens dat vervuilde grond en water met PFAS moeten worden opgeruimd en vervangen door schone grond of ander water. Onze vraag is waarom het beleid rondom PFAS in de bodem vaak lijkt te worden afgedaan met de gedachte 'het is geen probleem', 'het is te duur', of 'waar halen we de schone grond vandaan?'. Natuurlijk kunnen we PFAS uit de bodem verwijderen via verbranding bij zeer hoge temperaturen, de zogenaamde Best Beschikbare Techniek. Waarom wordt deze oplossing niet toegepast? Zou Chemours niet verantwoordelijk gesteld moeten worden voor de kosten?