Voorstel Voortgang programma Samen tegen Armoede - Raadsvoorstel.pdf

Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT

Aan de gemeenteraad

Datum

15 juni 2021

Zaaknummer

2021-0079574 Voortgang programma Samen tegen Armoede

Betreft

Vergadering van Portefeuillehouder: Begrotingsprogramma Pijler Kernteam/Opgave: Auteur: E-mail: Verantwoordelijke: Openbaar:

Peter Heijkoop Sociaal en Zorgzaam Dordrecht Sociale Leefomgeving Stad - Zorg & Ondersteuning Patricia Savenije p.savenije@dordrecht.nl Ja

Voorgesteld besluit kennis te nemen van de voortgang van het programma Samen tegen Armoede, in het bijzonder de evaluatie van de aanpak Vroeg Eropaf; in te stemmen met de inzet van de nog niet bestede middelen 'beleidswens kinderopvang 2020' voor het verlengen van het in 2021 gestarte project Kinderopvang tot en met september 2022; de wijze waarop de gemeente Dordrecht invulling geeft aan de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) 2021 te bevestigen. Raadsvoorstel Hoe zijn de bevoegdheden rond dit onderwerp verdeeld? De gemeente Dordrecht is verantwoordelijk voor oa. preventie, vroegsignalering van armoede en schulden, het bieden van informatie- en advies en het bevorderen van participatie. De GRD is verantwoordelijk voor oa. het bieden van inkomensondersteuning, (re)integratie naar werk en het bieden van schuldhulpverlening. Wat is het doel? Het voorkomen en vroegtijdig signaleren van armoede- en schuldenproblematiek en het bieden van snelle en passende ondersteuning en hulp. Wat zijn per beslispunt de argumenten en wat is hierop de toelichting? Ad 1. In het raadsvoorstel bij het programma Samen tegen Armoede 2018 – 2022 hebben wij toegezegd de raad elk half jaar over de voortgang van het programma te informeren. In bijlage 1 vindt u een overzicht waarin de voortgang van de lopende initiatieven wordt toegelicht.

Hieronder lichten we de belangrijkste ontwikkelingen van de afgelopen maanden er kort uit. Evaluatie Vroeg Eropaf In bijlage 2 vindt u de eindevaluatie van de aanpak Vroeg Eropaf. In deze evaluatie blikken we terug op het proces en de resultaten van de aanpak over de afgelopen paar jaar. Hierbij is

Zaaknummer

2021-0079574

ondermeer gebruik gemaakt van gegevens van het Onderzoekscentrum Drechtsteden (OCD) dat over twee perioden onderzoek heeft uitgevoerd naar de aanpak. Daarnaast geven we inzicht in de wijze waarop Vroeg Eropaf momenteel in Dordrecht is ingericht om goed aan te sluiten op de vereisten van de per 1 januari 2021 gewijzigde Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Belangrijke conclusies uit de laatste evaluatie zijn onder andere:  Dankzij vroegsignalering bereiken we een nieuwe doelgroep.  Het lukt in Dordrecht goed om contact te krijgen met inwoners.  Het percentage bereikte inwoners dat gebruik maakt van hulp ligt lager dan verwacht, maar hoger dan het landelijk gemiddelde.  Vroegsignalering zorgt voor beter betalingsgedrag. Evaluatie website GeldenzoDordt In maart van dit jaar is de website geëvalueerd. Het OCD deed onderzoek bij professionele en vrijwillige hulpverleners en het bewonerspanel over de website. Daaruit blijkt dat de website door professionele hulpverleners wordt gewaardeerd met een rapportcijfer van 7.3 en door het bewonerspanel met een 7,1. Respondenten vinden de website handig als verzameling van verschillende lokale initiatieven en hulporganisaties. Verbeterpunten zijn begrijpelijkheid en vindbaarheid van hulp. De verbeteringen worden in de loop van 2021 doorgevoerd.

Impuls Bereik van start Nu er met de Ketenaanpak Schulden kwalitatief goede en uniforme dienstverlening is gerealiseerd, staat dit jaar in het teken van het verder vergroten van het bereik van alle beschikbare dienstverlening die in de keten is samengebracht. Deze Impuls Bereik is ook met het oog op de effecten van alle coronamaatregelen van groot belang. Voor het vergroten van het bereik zijn met het intensiveringsvoorstel van het armoedeprogramma extra middelen beschikbaar gemaakt. Als uitwerking hiervan is stichting de Sociale Basis (MEEVivenz) samen met Buurtwerk en de Alliantie Vrijwillige Schuldhulp (AVS) een samenwerking gestart om de hulpverlening nog dichter bij inwoners te brengen, o.a. door mobiele spreekuren in te richten op belangrijke vindplaatsen/ ontmoetingsplekken. De werkwijze van de Dordtse Ketenaanpak Schulden staat ook hierin weer centraal: inwoners ondersteunen en niet loslaten tot ze passende hulp hebben ontvangen. Campagne Kom jij eruit? De SDD en gemeente Dordrecht hebben tussen 26 januari en 23 februari samen vier communicatiecampagnes uitgevoerd in het kader van de landelijke campagne 'Kom jij eruit?', waarin de website Geldfit centraal staat. Berichten gericht op ondernemers hadden via Facebook een totaal bereik van 13.237 mensen. Berichten gericht op particulieren bereikten in totaal 33.864 mensen. Ad 2.

Samen met de SDD is het project Schouders Onder Stress (SOS) opgezet voor eenoudergezinnen die leven op of rond het sociaal minimum. Via stress-sensitieve dienstverlening wordt gewerkt aan het bevorderen van de financiële stabiliteit en duurzame uitstroom uit de bijstand. Het project is gestart in september 2019 voor de duur van drie jaar. De uitvoering ligt bij de SDD en het Sociaal Wijkteam. Beleidswens Kinderopvang Voor 2020 en 2021 heeft de raad via de 'beleidswens kinderopvang' in de kadernota 2020 middelen beschikbaar gesteld om overbruggende kinderopvang te organiseren voor de deelnemers van het project SOS. Als gevolg van Corona zijn deze middelen in 2020 niet ingezet. In 2021 is dit alsnog opgestart. De middelen van 2020 zijn nog inzetbaar. Wij stellen u voor om deze middelen in te zetten door de kinderopvang, in plaats van in 2020, in 2022 aan te bieden (gedurende de looptijd van het project tot en met september 2022) en het SOS-team een beperkt budget ter beschikking te stellen om in de pilot ruimte te maken voor het toepassen van een positieve prikkel. Door het inzetten van overbruggende kinderopvang voor een aantal maanden kunnen de ouders snel aan de slag met hun traject richting werk of scholing en gaat er geen tijd verloren. In die periode wordt tegelijk naar een duurzame oplossing m.b.t. kinderopvang gezocht.

Naast dat dit voor de alleenstaande ouders van SOS de sleutel kan zijn richting werk is een belangrijk

Zaaknummer

2021-0079574

neveneffect dat kinderopvang, voor de kinderen uit deze gezinnen, een stabiele basis kan bieden waar de kinderen tot rust kunnen komen, kunnen leren en spelen. Positieve prikkel Samen met de SDD en het uitvoerend team van SOS is verkend welke inzet nog extra impact heeft in het vergroten van de (financiële) zelfredzaamheid en duurzame uitstroom van de deelnemers. Bekend is dat een positieve prikkel kan ondersteunen om in actie te komen en dat mensen daardoor vaker en sneller doen wat er is afgesproken. Het uitvoerend team van SOS krijgt daarom een beperkt budget dat zij binnen een aantal randvoorwaarden hiervoor kan inzetten. De positieve prikkel kan bestaan uit een cadeaubon, vrijwilligersvergoeding en/ of een bijdrage aan training of cursus. Het toepassen van de beloning moet ten allen tijde passen binnen het individuele doelactieplan, er mogen geen andere voorliggende mogelijkheden zijn, de inzet wordt geregistreerd (inclusief het effect op individueel niveau) en het moet passen binnen het totaal hiervoor beschikbare budget. Ad 3. In de commissievergadering van 9 maart 2021 heeft de raad de wethouder gevraagd voor de zomer 2021 te komen met een raadsvoorstel over de lokale uitwerking van de Wgs en in het bijzonder vroegsignalering en nazorg.

Met dit raadsvoorstel geven wij hier - in aanvulling op het op 15 december vastgestelde raadsvoorstel voor de Intensivering van het programma Samen tegen Armoede 2018-2022- een nadere toelichting op. In het raadsvoorstel voor de intensivering van het programma Samen tegen Armoede is ingegaan op de wijze waarop de gemeente Dordrecht lokaal invulling geeft aan de Wgs via de programmalijn 'Voorkomen en aanpakken van schulden'. Onder deze programmalijn wordt onder andere de aanpak van vroegsignalering in Dordrecht uitgevoerd en hebben ook andere activiteiten op het gebied van preventie, vroegsignalering en het aanpakken van schulden en plek. Centraal in de lokale invulling van de Wgs staan in Dordrecht de aanpak Vroeg Eropaf en de Ketenaanpak Schulden. Vroeg Eropaf In de aanpak Vroeg Eropaf werken gemeente Dordrecht, SDD, Sociaal Wijkteam, woningverhuurders, zorgverzekeraars en energie- en waterleveranciers samen om vroegtijdig te signaleren wanneer huishoudens er niet in slagen om te voldoen aan hun maandelijkse verplichtingen voor hun huurwoning, nutsvoorzieningen of zorgverzekering. Het doel van de samenwerking is het tijdig en actief aanbieden van gerichte hulp aan deze huishoudens om de betalingsachterstanden op te lossen en om problematische schulden zo te voorkomen.

Dordrecht voerde deze aanpak al uit voordat het met ingang van 1 januari 2021 een wettelijke verplichting werd door de wijzigingen van de Wgs. Door in te stemmen met de structurele inzet op het armoedebeleid met ingang van 2023 en de voorgestelde structurele dekking bij de behandeling van het raadsvoorstel Intensivering programma Samen tegen Armoede, is vroegsignalering structureel geborgd. Ketenaanpak Schulden De Ketenaanpak Schulden Dordrecht is in nauwe samenwerking met de SDD ontwikkeld. De doelstelling van deze ketenaanpak is om inwoners van Dordrecht op een uniforme, snelle en stress-sensitieve manier te helpen. Deze aanpak wordt momenteel uitgerold in Dordrecht en de komende anderhalf jaar verder doorontwikkeld. Voor het jaar 2021 staan daarbij de aansluiting van de vrijwillige schuldhulpverlening en belangrijke signaalpartners zoals het jongerenwerk centraal. Dit jaar wordt in samenwerking met de SDD gestart met het versterken van de aanpak op het gebied van nazorg. Nazorg werd door de Rekenkamer genoemd als belangrijk verbeterpunt in haar rapport 'Helpen bij schulden helpt' (2020). In Dordrecht wordt deze opdracht integraal meegenomen in de Ketenaanpak Schulden. Extra aandacht is er ook voor het vergroten van het bereik van de beschikbare ondersteuning en dienstverlening bij geldzorgen.

Onder andere door het inrichten van inloopspreekuren in de wijk en spreekuren in de avond wordt de hulp nog laagdrempeliger beschikbaar gemaakt. Een nadere toelichting op de lokale invulling van de Wgs is opgenomen in bijlage 3 bij dit voorstel.

Zaaknummer

2021-0079574

Wat zijn kanttekeningen en/of risico’s bij dit voorstel? Het programma Samen tegen Armoede is haar laatste anderhalf jaar ingegaan. In januari 2022 sturen wij de eindevaluatie van het armoedeprogramma naar de raad. Hoewel het programma op veel onderdelen goed loopt en haar vruchten begint af te werpen, heeft de periode van corona op verschillende onderdelen tot vertraging geleid. Dit, samen met het gegeven dat het om een programma gaat dat in 2018 volledig vanaf de grond af is opgebouwd, maakt dat wij verwachten bij de eindevaluatie nog niet op alle onderdelen al te kwantificeren resultaten te kunnen opleveren. Vooralsnog stelt het Rijk geen aanvullende middelen ter beschikking aan gemeenten voor het uitvoeren van hun nieuwe taak op het gebied van vroegsignalering. Hoewel de huidige aanpak Vroeg Eropaf structureel geborgd is in de gemeentebegroting, valt nog onvoldoende te zeggen of deze middelen ook voor de langere termijn afdoende zijn voor het uitvoeren van vroegsignalering. Onze inzet blijft daarom om bij het Rijk aan te dringen op financiële compensatie voor deze nieuwe taak. Welk (participatie)proces is doorlopen om tot dit voorstel te komen? Projecten en aanpakken uit het programma Samen tegen Armoede komen altijd tot stand in samenwerking met andere partijen uit de stad. Welke partijen dat zijn hangt in de eerste plaats samen met het vraagstuk dat moet worden opgelost.

Voor de lokale invulling van de Wgs werken we nauw samen met de SDD, MeeVivenz, de vrijwillige schuldhulp en lokale woningcorporaties. Wat zijn de belangrijkste gerelateerde besluiten? Instemmen met Intensivering programma Samen tegen Armoede en de voorgestelde structurele dekking - Raadsvoorstel; Wat zijn de belangrijkste gerelateerde besluiten? Intensivering programma Samen tegen Armoede (20.1130.2745.2712) Hoe wordt dit betaald? De dekking voor de lokale invulling van de Wgs verloopt conform het eerder vastgestelde intensiveringsvoorstel Samen tegen Armoede. De lasten voor de uitvoering van het project Kinderopvang in 2021 en 2022 (gedurende de looptijd van SOS tot en met september 2022) worden gedekt uit het budget van € 216.000,- in 2020 en 2021 dat bij de Kadernota 2020 beschikbaar is gesteld voor de beleidswens Kinderopvang. Wat is het vervolg op het raadsbesluit? Het college geeft in samenwerking met de SDD uitvoering aan de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Het college geeft verdere uitvoering aan de projecten SOS en Kinderopvang.

Het college van Burgemeester en Wethouders

Zaaknummer

2021-0079574

De raad van de gemeente DORDRECHT; gezien het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders van 15 juni 2021 inzake Voortgang programma Samen tegen Armoede;

gelet op artikel 192, lid 1 van de Gemeentewet; gelet op de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo);

besluit:

kennis te nemen van de voortgang van het programma Samen tegen Armoede, in het bijzonder de evaluatie van de aanpak Vroeg Eropaf; in te stemmen met de inzet van de nog niet bestede middelen 'beleidswens kinderopvang 2020' voor het verlengen van het in 2021 gestarte project Kinderopvang tot en met september 2022; de wijze waarop de gemeente Dordrecht invulling geeft aan de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) 2021 te bevestigen.

Aldus besloten in de vergadering van