Voorstel Verdere uitwerkingsafspraken Servicegemeente Dordrecht - Raadsvoorstel.pdf

Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT

Aan de gemeenteraad

Datum

25 mei 2021

Zaaknummer

2021-0070073 Verdere uitwerkingsafspraken Servicegemeente Dordrecht

Betreft

Vergadering van Portefeuillehouder: Begrotingsprogramma Pijler Kernteam/Opgave: Auteur: E-mail: Verantwoordelijke: Openbaar:

Maarten Burggraaf Samenwerkend en Verbindend Dordrecht Bestuur en Middelen Versterking Bestuur & Organisatie - Strategie & Control Erik Logtenberg ea.logtenberg@dordrecht.nl Ja

Voorgesteld besluit uit de Algemene Reserve een nieuwe bestemmingsreserve "GRD transitiekosten" te vormen van € 3,8 miljoen; uit de bestemmingsreserve “GRD transitiekosten” een krediet beschikbaar te stellen van € 3,8 miljoen op het begrotingsprogramma Financiën van Dordrecht (taakveld overhead); uit dit krediet de transitiekosten die de GRD in 2021 maakt, mits geautoriseerd door de ambtelijke stuurgroep GRD-Dordrecht, tot een maximum van € 3,8 mln te vergoeden; de bestemmingsreserve “GRD transitiekosten” over de jaren 2022 t/m 2025 weer aan te vullen uit het te verwachten jaarlijks efficiency-voordeel op bestaande GRD governance budgetten, waarvoor de Drechtsteden gemeenten hun financiële bijdrage ongewijzigd continueren; na vier jaar het saldo van de bestemmingsreserve terug te storten in de Algemene Reserve Stad; de begroting 2021 te wijzigen via bijgevoegde begrotingswijziging met nummer 221018. Raadsvoorstel Hoe zijn de bevoegdheden rond dit onderwerp verdeeld? Uw raad heeft op 29 oktober 2019 unaniem een motie aangenomen aangaande de samenwerking in de Drechtsteden. Op 10 maart 2020 heeft u het college opgedragen om het gesprek met de overige Drechtstedengemeenten door middel van de collegeconferenties voort te zetten en met een zo breed mogelijk gedragen voorstel voor een toekomstbestendige regionale samenwerking bij de gemeenteraad terug te komen.

Op 16 december heeft uw raad ingestemd met de koers en de uitwerkingsrichting voor de toekomstige Drechtsteden samenwerking verwoord in het geformuleerde principebesluit door de colleges van de Drechtstedengemeenten op 27 oktober 2020. In vervolg hierop heeft uw raad op 16 februari 2021 ingestemd met de "Uitgangspuntennotitie 'toekomstige samenwerking Drechtstedengemeenten".

Zaaknummer

2021-0070073

Wat is het doel? Met de besluiten die nu worden genomen, wordt aan de servicegemeente Dordrecht opdracht gegeven om een effectievere en innovatievere bedrijfsvoering voor alle afnemers te bieden. In de ruimte die zo ontstaat, kunnen gemeenten met meer focus werken aan versterking van inhoudelijke opgaven en aan hun dienstverlening aan inwoners en bedrijven. En behouden en benutten we de kracht van onze regio met meer mogelijkheden tot lokale sturing en democratische legitimiteit. Met het besluit van de colleges op de in dit voorstel toegelichte uitgangspunten en afspraken op dienstverlening, ontvlechtingskosten en risico's, zetten we een belangrijke stap naar de start van de nieuwe samenwerking op 1 januari 2022. Parallel aan deze route loopt ook de besluitvorming van het spoor GR Sociaal. De daarin opgenomen voorstellen voor aanpassing van de GRD zijn uiteraard primair gericht op het inrichten van de governance binnen het sociaal domein, maar zijn tevens gericht op het ontvlechten van de bedrijfsvoeringtaken uit de huidige GRD-regeling, waardoor het mogelijk wordt deze over te brengen naar de reeds bestaande Regeling onderlinge samenwerking Drechtstedengemeenten.

Wat zijn per beslispunt de argumenten en wat is hierop de toelichting? Met het principebesluit van de colleges op 27 oktober 2020 is een traject gestart dat op 1 januari 2022 zal resulteren in een nieuwe samenwerking op het sociaal domein en voor de bedrijfsvoering. Een samenwerking die is ingegeven vanuit de gedachte dat de 7 gemeenten - met een eigen identiteit en zelfstandig bestaansrecht - een sterk gevoel van verbondenheid op belangrijke thema's hebben en daarvoor elkaar nodig hebben. De beweging naar meer daadkracht op de maatschappelijke opgaven en meer flexibiliteit in de uitvoering is ingezet met de nieuwe werkwijze rondom de Groeiagenda. We zetten nu de laatste stappen in de modernisering van onze samenwerking op de overige taken. Afgelopen maanden is veel gesproken en zijn nog veel meer stukken geschreven. In begin van dit jaar is de uitgangspuntennotitie in alle raden besproken. Voorstellen zijn gedaan, vragen gesteld en antwoorden gegeven. Alle gemeenten hebben de uitgangspunten voor de koers en aanpak inmiddels onderschreven: de inhoud voorop, continuïteit van dienstverlening, nieuwe zakelijkheid, betaalbaarheid en een nieuw perspectief op maatwerk en innovatie. De verdere uitwerking van de uitgangspunten, de toelichting daarop en de kaderstelling daarvan zijn opgenomen in de bijgevoegde notitie "Verdere uitwerkingsafspraken uitgangspuntennotitie".

Verder wordt verwezen naar de raadsinformatiebrief die op 26 mei 2021 aan uw raad is gestuurd. Wat zijn kanttekeningen en/of risico’s bij dit voorstel? Geven en nemen De samenwerking in de Drechtsteden is uniek en vaak effectief, maar vergt soms ook de nodige energie. We maken nu een nieuwe start om met hernieuwde energie aan de slag te gaan op inhoud en bedrijfsvoering. In een samenwerking als de onze, met de vele partijen en belangen, is het goed trots te zijn op het besluit dat we nu kunnen en willen gaan nemen. Natuurlijk zal in een transitie als deze niet iedereen op elk punt tevreden zijn. Er zijn altijd kanttekeningen te plaatsen bij keuzes die worden gemaakt. Ook hier is het soms geven en nemen geweest. Maar grosso modo zijn we tot een voorstel gekomen waar alle partijen hun commitment op willen geven en daar heeft een ieder zijn waardevolle bijdrage in gehad. Nieuwe cultuur Geconstateerd moet worden dat afgelopen maanden ook een periode was van over en weer brieven sturen, van elkaar overtuigen en van hoge tijdsdruk die het goede gesprek in de weg heeft gezeten. In de eerder genoemde collegebijeenkomsten is afgesproken hier een streep onder te zetten. Nieuwe zakelijkheid, gecombineerd met het échte gesprek - het naar elkaar luisteren en de ruimte om elkaar aan te spreken - vormen de basis van een bestendige cultuur van samenwerking.

Impact voor medewerkers De transitie van de GRD-onderdelen naar de servicegemeente gaat zoveel als mogelijk volgens het

Zaaknummer

2021-0070073

principe van 'as is' over. Dat kan niet voor alle onderdelen en dat heeft impact op de medewerkers die dit betreft. Hoewel de nieuwe zakelijkheid ook op dit punt vraagt om helder perspectief voor de afnemers, is ook zorgvuldigheid richting de medewerkers van het grootste belang. Alle colleges hebben uitgesproken hier aandacht voor te hebben en dit als een gezamenlijke verantwoordelijkheid te ervaren. Welk (participatie)proces is doorlopen om tot dit voorstel te komen?  Principebesluit colleges op 27 oktober 2020: vernieuwing samenwerking op domeinen Sociaal en Bedrijfsvoering.  Principebesluit gemeenteraden december/januari 2021.  Vaststelling uitgangspuntennotitie Dordrecht in gemeenteraden, maart/april 2021.  Bespreking aandachtspunten vanuit raadsbehandelingen en beantwoording openstaande vragen in de beeldvormende (14 april), oordeelsvormende (29 april) en consulterende collegebijeenkomsten (11 mei), bespreking concept voorstel met wethouders financiën en gemeentesecretarissen (18 mei). Wat zijn de belangrijkste gerelateerde besluiten? Uitgangspuntennotitie samenwerking Drechtstedengemeenten - Raadsvoorstel; Wat zijn de belangrijkste gerelateerde besluiten?  13 maart 2018 Raad, bespreking eindrapport Berenschot (RIS 2128864).  9 mei 2018 Raad, bespreking input commissie Deetman (RIS 2162675).  31 oktober 2018 Raad, voortgang commissie Deetman (RIS 2283046).

 16 januari 2019 Raad, bespreking concept eindadvies commissie Deetman (RIS 2316556).  26 maart 2019 Raad, besluitvorming eindadvies cie. Deetman (RIS 2359517-Amendement 2).  29 oktober 2019 Raad: RIS 2483193 Motie Samenwerking in de Drechtsteden.  11 maart 2020 Raad: RIS 2541136 Afwegingen en focus gemeente Dordrecht inzake Toekomst samenwerking in/met de Drechtsteden.  22 september 2020 Raad: RIS 2615018 Raadsinformatiebrief over Toekomst DS Samenwerking (impressieverslag 2de DS-collegesconferentie d.d. 030720).  3 november 2020 College: Raadsinformatiebrief uitkomst conferentie inzake Toekomst samenwerking Drechtsteden (RIB nieuwe samenwerking en impressieverslag 3de DScollegesconferentie d.d. 271020)  Principebesluit toekomstige samenwerking Drechtstedengemeenten (2020-0149470).  16 februari 2021: Vaststellen Uitgangspuntennotitie 'toekomstige samenwerking Drechtstedengemeenten'. Hoe wordt dit betaald? Om de transitie mogelijk te maken én uit te voeren is veel personele inzet nodig. Soms kan dat met bestaande mensen tussen de bedrijven door, maar veelal leidt dit ook tot extra inzet of vervangingskosten omdat het niet ten koste mag gaan van de continuïteit van de (kwaliteit van) reguliere activiteiten. Aan de kant van de GRD is hiervoor een raming gemaakt van € 3,8 miljoen.

De transitie levert ook een directe besparing op, als gevolg van het reduceren van de bestuurlijke complexiteit. We kunnen € 0,4 miljoen per jaar besparen, omdat de gemeenten 4 jaar lang hun oorspronkelijke bijdrage continueren, terwijl sommige budgetten niet meer noodzakelijk zullen zijn. Hiermee verdienen we over 4 jaar € 1,6 miljoen van de transitiekosten terug. Daarnaast verwachten we dat we, mede via een gezamenlijke inspanningsverplichting van alle Drechtsteden om "governance"-medewerkers te begeleiden naar duurzame nieuwe betrekkingen, over 4 jaar aanvullend € 1,7 miljoen kunnen besparen. Dit betekent dat we verwachten dat we de totale GRDtransitiekosten grotendeels kunnen terugverdienen over 4 jaar. De dan nog resterende kosten van een € 0,5 miljoen kunnen mogelijk uit verdere besparingen over de komende 4 jaar worden afgedekt, dan wel zal in 2025 via een nader te bepalen voor alle partijen aanvaardbare oplossing worden afgerekend. Dit ‘staartrisico’ nemen wij op in de risicoreservering. Om de financiële stromen en besluitvorming in de regio makkelijker te maken stellen we voor dat Dordrecht de kassiersfunctie op zich neemt en de GRD-transitiekosten in eerste instantie dekt. Vervolgens worden de besparingen verrekend met deze voorgefinancierde transitiekosten.

Zaaknummer

2021-0070073

Om de € 3,8 miljoen te dekken in 2021 is een beroep op een reserve noodzakelijk. We stellen voor dit bedrag te onttrekken uit de Algemene Reserve en hiervoor een aparte bestemmingsreserve "GRD transitiekosten" te vormen. Het doel van deze reserve is het egaliseren van de (transitie)kosten voor Servicetaken en het apart in beeld houden van de gezamenlijke investering in de transitie, die we uiteindelijk ook (deels) samen moeten terugverdienen. Het einde van de looptijd van de reserve is het jaar 2025, waarbij de op dat moment beschikbare middelen in de reserve terugvloeien naar de Algemene Reserve. Daarnaast is ook binnen de gemeente Dordrecht sprake van transitiekosten om de GRD onderdelen goed in de eigen organisatie te kunnen inbedden. Deze kosten blijven beperkt van omvang en zullen ongeveer € 0,5 miljoen bedragen. De Dordtse kosten kunnen bovendien naar verwachting per saldo binnen de bestaande begroting (taakveld overhead) worden opgevangen. Wij informeren u hierover via de Bestuursrapportage 2021. Met de transitie wijzigt de Begroting 2022 van Dordrecht uiteraard ook aanzienlijk. Er zal een budget van ongeveer € 50 miljoen per jaar verschuiven van de GRD begroting naar die van Dordrecht. Hiervan is op dit moment al zo'n € 25 miljoen opgenomen als Dordtse bijdrage, waardoor de mutatie op het exploitatietotaal (lasten en baten) van Dordrecht zo'n € 25 miljoen zal bedragen.

Deze mutatie verwerken wij nog niet in de primitieve Begroting 2022, die u na de zomer krijgt aangeboden, maar zal pas na 1 januari 2022 via een Verzamelwijziging aan u worden voorgelegd. Deze wijziging is per saldo neutraal. Omdat de taken via een lichte GR-constructie (centrumregeling) worden geregeld en budgetten en bijdragen voorlopig ongewijzigd blijven, blijft ook de risicopositie voor alle regionale partners ten opzichte van de huidige formele GR-regeling ongewijzigd. Wel zal Dordrecht een belangrijke rol krijgen in de sturing en verantwoording op deze budgetten. Wat is het vervolg op het raadsbesluit?  Op 25 mei behandelen alle colleges dit voorstel. Ook het voorstel vanuit GR Sociaal ligt op ditzelfde moment voor ter besluitvorming en doorgeleiding naar de raden.  Als alle colleges hebben ingestemd en ook de raden hebben ingestemd voor de voorstellen vanuit het spoor GR Sociaal (de nieuwe GR-teksten met daarin de uitwerking van alle bouwstenen), volgt nog het formele traject tot wijziging van de GRD in de gemeenteraden.  Uiteraard zal parallel aan dit formele traject de transitie ambtelijk verder worden voorbereid en geïmplementeerd, zodat op 1 januari daadwerkelijk de nieuwe samenwerking vorm heeft gekregen.

Het college van Burgemeester en Wethouders

Zaaknummer

2021-0070073

De raad van de gemeente DORDRECHT; gezien het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders van 25 mei 2021 inzake Verdere uitwerkingsafspraken Servicegemeente Dordrecht ;

gelet op artikel 192, lid 1 van de Gemeentewet;

besluit:

uit de Algemene Reserve een nieuwe bestemmingsreserve "GRD transitiekosten" te vormen van € 3,8 miljoen; uit de bestemmingsreserve “GRD transitiekosten” een krediet beschikbaar te stellen van € 3,8 miljoen op het begrotingsprogramma Financiën van Dordrecht (taakveld overhead); uit dit krediet de transitiekosten die de GRD in 2021 maakt, mits geautoriseerd door de ambtelijke stuurgroep GRD-Dordrecht, tot een maximum van € 3,8 mln te vergoeden; de bestemmingsreserve “GRD transitiekosten” over de jaren 2022 t/m 2025 weer aan te vullen uit het te verwachten jaarlijks efficiency-voordeel op bestaande GRD governance budgetten, waarvoor de Drechtsteden gemeenten hun financiële bijdrage ongewijzigd continueren; na vier jaar het saldo van de bestemmingsreserve terug te storten in de Algemene Reserve Stad; de begroting 2021 te wijzigen via bijgevoegde begrotingswijziging met nummer 221018.

Aldus besloten in de vergadering van

Zaaknummer

Bijlagen 1. 2. 3. 4.

221018 60100 Transitiekosten GRD - Voorblad.xls 221018 60100 Tranisitekosten GRD - Rubriek 6.pdf 221018 60100 Transitiekosten GRD - Rubriek 7.pdf Notitie Uitwerking uitgangspuntennotitie versie 19052021.pdf

2021-0070073