Voorstel Vaststellen verklaring Vangnetregeling participatiewet over 2025 - Raadsvoorstel.pdf

Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT

Aan de gemeenteraad

Datum Zaaknummer

19 mei 2026

Betreft

Vaststellen verklaring Vangnetregeling participatiewet over 2025

2026-0053123

Vergadering van Portefeuillehouder: Begrotingsprogramma Kernteam/Opgave: en kansengelijkheid Openbaar:

Wim van der Kruijff Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht Opgaven / Gebiedsontwikkeling / Programma's - Bestaanszekerheid Ja

Voorgesteld besluit 1. de verklaring ‘Vangnet participatiewet over 2025’ vast te stellen. Deadline Het college dient het aanvraagformulier in bij de onafhankelijke Toetsingscommissie vangnet Participatiewet. Deze commissie moet de aanvraag uiterlijk op 15 augustus 2026 hebben ontvangen. Het ingevulde aanvraagformulier dient ter instemming door het college aan de raad te worden voorgelegd. Na instemming van de raad wordt het aanvraagformulier door het college aangeboden aan de toetsingscommissie via de daarvoor toegeruste website. In verband met het zomerreces betekent dat instemmende raadsbehandeling uiterlijk in de raad op 14 juli 2026. Raadsvoorstel Hoe zijn de bevoegdheden rond dit onderwerp verdeeld? Collegetaken in relatie tot de Participatiewet zijn gedelegeerd aan de GR Sociaal (Gemeenschappelijke Regeling Sociaal). Daar vindt de uitvoering plaats van de Participatiewet. De raad heeft een kaderstellende, verordenende en budgettaire bevoegdheid. Het indienen van de aanvraag vangnet Participatiewet is een taak van het college, nadat de gemeenteraad heeft ingestemd (o.b.v. paragraaf 3 van het Besluit participatiewet) met de verklaring van het college in deze aanvraag waarin het college maatregelen heeft getroffen om tot tekortreductie te komen.

Wat is het doel? Het doel is om een aanvraag in te dienen in het kader van de vangnetuitkering Participatiewet en zo het tekort over 2025 te verkleinen. Gemeenten ontvangen op grond van de Participatiewet budget voor bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies. Dit budget wordt ook wel het BUIG-budget genoemd. Gemeenten die een tekort hebben kunnen, onder voorwaarden, in aanmerking komen voor een vangnetuitkering om zo een tekort te dempen. Voor 2025 hebben we een tekort en voldoen we aan de voorwaarden voor de vangnetuitkering. In 2025 is een Rijksuitkering van € 68.822.859 ontvangen terwijl de totale kosten op de BUIG €73.253.345 bedroegen. Hiermee ontstond een tekort van 6,4%, te weten €4.430.486. Met de berekening van de vangnetuitkering komen we in aanmerking voor een geprognosticeerde tegemoetkoming van €486.480.

Zaaknummer

2026-0053123

De aanvraag die gemeenten hiervoor kunnen indienen gaat in op de analyse van de oorzaken van het tekort, de maatregelen die worden ingezet om het tekort te reduceren en de beoogde effecten van de maatregelen. Bijgevoegd is het ingevulde aanvraagformulier. Het formulier is voorgeschreven en kent een vaste indeling. Het formulier is grotendeels opgesteld door de GR Sociaal. Op hoofdlijnen wordt voor het terugbrengen van het tekort ingezet op het beperken van de instroom, het vergroten van de dooren uitstroom, het verlagen van de gemiddelde hoogte van het bijstandsbedrag (o.a. via parttime werken), verbeteren van de handhaving en het kosten efficiënter werken. We verwijzen naar de inhoud van het aanvraagformulier waarin de nadere duiding op het ontstaan van het tekort en de beschrijving van de wijze waarop we tekortreductie nastreven, uitgebreid staat omschreven. Hieronder nog enkele verwijzingen naar websites voor nadere (achtergrond)informatie ten aanzien van het vangnetprincipe van de participatiewet. Nadere informatie •

Op de website van de Toetsingscommissie staat een verdere toelichting op dit formulier:

https://www.toetsingscommissievp.nl/vangnetuitkering-2025 •

De toetsingscommissie heeft een checklist gemaakt voor gemeenteraadsleden. Het is een handzaam lijstje vragen en aandachtspunten. Raadsleden kunnen dit lijstje gebruiken bij het beoordelen van de vangnetaanvraag van het college. Deze checklist is opgesteld in samenwerking met raadsleden uit verschillende gemeenten en de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden. De checklist staat samen met andere informatie op de website van de VNG:

https://vng.nl/artikelen/vangnetuitkering-participatiewet-informatie-voor-raadsleden Wat zijn per beslispunt de argumenten en wat is hierop de toelichting? 1. de verklaring ‘Vangnet participatiewet over 2025’ vast te stellen. Argument: met de aanvraag maken we aanspraak op een financiële tegemoetkoming van het rijk waarmee we het tekort van 2025 deels kunnen dempen Indien we de aanvraag niet doen lopen we een potentieel bedrag mis van bijna €5ton. We hebben al langer een tekort op de BUIG. Over 2025 komen we voor het eerst boven het drempelpercentage wat het rijk hanteert om aanspraak te kunnen maken op het vangnet. Dit is in 2025 lager dan voorgaande jaren (5% vs 7,5%). Door de aanvraag in te dienen ontvangen we potentieel € 486.480,--. Wat zijn kanttekeningen en/of risico’s bij dit voorstel? De kans is reëel dat we bij het indienen van de aanvraag het geprognosticeerde bedrag ontvangen. Er is echter altijd een risico dat het vangnetbedrag niet of lager wordt toegekend. Dat is bijvoorbeeld indien niet wordt voldaan aan de financiële en procedurele voorwaarden. Welk (participatie)proces is doorlopen om tot dit voorstel te komen? Het opstellen van het concrete vangnetformulier is door de GR Sociaal gedaan. De gemeente heeft hierop meegekeken en -gedacht.

Ook is er een lokale paragraaf in de aanvraag opgenomen en verwerkt met maatregelen die bijdragen aan reductie van het tekort. Hoe wordt dit betaald? Het voorstel is erop gericht om rijksbudget te verkrijgen. Het ministerie betaalt een toegekende vangnetuitkering over 2025 uit in het eerste kwartaal van 2027. De bekostiging van de vangnetuitkeringen geschiedt uit het macrobudget Participatiewet van 2027. Wat is het vervolg op het raadsbesluit? In het vangnetformulier dient, na vaststelling door de raad, het formulier ondertekend te worden door de griffier en de voorzitter (bij onderdeel 2 'instemming gemeenteraad'). Het college heeft al ondertekend na voorafgaande collegebehandeling. In het ondertekende formulier dient door het college nog de uitkomst van de raadsbehandeling te worden verwerkt in het onderdeel ‘samenvatting van de opvattingen van de gemeenteraad’. Daarna dient het college het aanvraagformulier in bij de onafhankelijke toetsingscommissie vangnet Participatiewet via de daarvoor ingerichte website.

Zaaknummer

2026-0053123

De Toetsingscommissie beoordeelt of een verzoekende gemeente aan alle geldende financiële en procedurele voorwaarden voldoet. Vervolgens adviseert de toetsingscommissie de minister van Werk en Participatie over de te nemen beslissing. De Minister neemt in beginsel het advies van de commissie over. Het ministerie betaalt een toegekende vangnetuitkering over 2025 uit in het eerste kwartaal van 2027. De bekostiging van de vangnetuitkeringen geschiedt uit het macrobudget Participatiewet van 2027. Het college van Burgemeester en Wethouders

Zaaknummer

2026-0053123

De raad van de gemeente DORDRECHT; gezien het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders van 19 mei 2026 inzake Vaststellen verklaring Vangnetregeling participatiewet over 2025;

gelet op artikel 160, lid 1 onder b van de Gemeentewet; artikel 160, lid 1 onder a van de Gemeentewet; gelet op Participatiewet;

besluit:

1. de verklaring ‘Vangnet participatiewet over 2025’ vast te stellen.

Aldus besloten in de vergadering van