Voorstel Vaststellen Beleidsplan Openbare Verlichting 2025-2034 - Raadsvoorstel.pdf

Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT

Aan de gemeenteraad

Datum Zaaknummer

2 juli 2024

Betreft

Vaststellen Beleidsplan Openbare Verlichting 2025-2034

2024-0068527

Vergadering van Portefeuillehouder: Begrotingsprogramma Kernteam/Opgave: Auteur: E-mail: Verantwoordelijke: Openbaar:

Marc Merx Groen, Duurzaam en Ruimtelijk Dordrecht Ruimtelijke Kwaliteit - Wegen, Verlichting & Schone Stad Marianne den Braven m.den.braven@dordrecht.nl Sander van Gulik Ja

Voorgesteld besluit De gemeenteraad wordt gevraagd: Het beleids- en beheerplan openbare verlichting vast te stellen. In te stemmen met de keuze voor scenario 3 Versneld en slim verledden. In te stemmen met de keuze voor optie 1 Slimme verlichting op toegangswegen naar sportvelden. De afschrijvingstermijn van nieuwe lichtmasten vast te stellen op 35 jaar en dit in de afschrijvingstabel van de financiële verordening bij de eerstkomende wijziging van deze verordening te verwerken. De kredieten van het investeringsprogramma (2025-2029) in de Perspectiefnota 2026 op te voeren en voor de jaren daarna als routine-investering in de begroting te verwerken. De bij scenario 3 in 2026 voorgestelde eenmalige onttrekking van € 97.000 uit de reserve Groepsgewijze lampvervanging in de Perspectiefnota 2026 te verwerken. Het verwachte positieve exploitatieresultaat te monitoren en bij de Perspectiefnota 2026 te komen met een voorstel voor de verwerking ervan. Deadline Bij voorkeur in september 2024 in de Raad omdat Marianne den Braven per oktober 2024 met pensioen gaat. Raadsvoorstel Wat is het doel? Het geactualiseerde beleidsplan openbare verlichting 2025-2034 draagt bij aan de doelen uit de omgevingsvisie: Dordrecht als aantrekkelijke en bereikbare stad, Dordrecht in 2050 energieneutraal en Dordrecht beschermt en bevordert de biodiversiteit.

Bovendien draagt het op termijn bij aan de ombuigingen die noodzakelijk zijn om de begroting van de gemeente op orde te houden. Het beleidsplan bestaat uit drie delen: een beleidsdeel, een beheerdeel en een realisatiedeel.

Zaaknummer

2024-0068527

Het beleidsdeel (1) vormt de kaders voor het beheerdeel en het realisatiedeel. Het is tot stand gekomen i.s.m. met de gemeenten Alblasserdam, Sliedrecht en Zwijndrecht, waarvan Dordrecht servicegemeente is m.b.t. openbare verlichting. In het beheerdeel (2) wordt beschreven hoe we het beleid de komende 10 jaar gaan uitvoeren in Dordrecht. Het realisatiedeel (3) bevat verschillende scenario's en opties met kostenoverzichten om verder te verduurzamen en te besparen op energie en kosten. Wat zijn per beslispunt de argumenten en wat is hierop de toelichting? Ad beslispunt 1. Het beleids- en beheerplan openbare verlichting vast te stellen. Het beleidsdeel en het beheerdeel van het beleidsplan (deel 1 en 2) zijn in concept voorgelegd aan de beeldvormende raadscommissie op 14 november 2023. Op grond van de vragen en opmerkingen uit deze vergadering zijn enkele toevoegingen gedaan in de concepten. Het plan is ook voorgelegd aan de volgende externe partijen: Platform duurzaamheid, Vereniging Oud Dordrecht, Ondernemersverenigingen in de wijken, Jongerenraad, Reizigersoverleg regio Dordrecht, Scouting, Ondernemers industrieterrein, Sportverenigingen, Natuur- en Vogelwacht Biesbosch, Fietsersbond Dordrecht, Visio en Mee-Vivenz. Een overzicht van de vragen van uw gemeenteraad en van externe partijen en de antwoorden daarop is bijgevoegd (Q&A Raad en externen)

Ad beslispunt 2. In te stemmen met de keuze voor scenario 3 Versneld en slim verledden. In het realisatiedeel van het beleidsplan beschrijven we 3 mogelijke scenario's van het beleid Openbare Verlichting voor de komende periode. Scenario 1: Duurzaam en veilig is een voortzetting van het huidige beleid met het geleidelijk vervangen van alle armaturen door led, in overeenstemming met Europese wetgeving. Bij Scenario 2: Duurzamer, veilig en slim gaan we bovendien op een aantal doorgaande wegen meer dan 30% dimmen in bloktijden op basis van verkeersintensiteit. Hiermee besparen we meer energie. Scenario 3: Versneld en slim verledden is naast veilig en slim het meest duurzaam, omdat we vanaf 2029 al het maximale energievoordeel kunnen boeken. In dit scenario gaan we de verlichtingsarmaturen versneld vervangen door led. Daarnaast gaan we net als in scenario 2 op een aantal doorgaande wegen meer dan 30% dimmen in bloktijden op basis van verkeersintensiteit (slimme verlichting). In onderstaande matrix is per scenario aangegeven hoe ze bijdragen aan de beleidsuitgangspunten. Uitgangspunt

Scenario 1

Scenario 2

Scenario 3

Licht waar het moet, donker waar het kan

+

++

++

Sociale veiligheid

+

+

+

Verkeersveiligheid

+

+

+

Regelgeving

+

+

+

Imago

+

+

++

Vervangings-grondslagen

+

+

--

Landelijk Energieakkoord

+

++

+++

Financiële uitgangspunten

+

++

+++

Waarom heeft scenario 3 de voorkeur?

Zaaknummer

2024-0068527

1. Door versnelde toepassing van ledverlichting is er versneld minder energieverbruik: ten opzichte van 2024 oplopend van 450.000 Kwh in 2025 tot 1.900.000 Kwh (49%) eind 2028. 2. Er is meer flexibiliteit omdat de verlichting op afstand en op elk moment eenvoudig aangepast kan worden, bijvoorbeeld om nog meer of op andere tijden te dimmen, bij klachten over lichthinder, of juist tijdelijk te versterken bij bijvoorbeeld politieonderzoek. 3. Door het toepassen van controllers op de armaturen kunnen we op afstand monitoren op functioneren en kunnen we bij storingen sneller reageren. 4. Op beperkte schaal kunnen vanaf elke armatuur apart automatisch datapakketjes van smart city elementen verstuurd worden naar een computer op afstand van partijen waarmee we samenwerken. Bijvoorbeeld dat er een signaal verstuurd wordt als een (slimme) prullenbak bijna vol is. 5. Over de komende beleidsperiode leidt scenario 3 tot een verwachte kostenbesparing van € 58.500 in 2027, oplopend tot € 460.000 in 2034. 6. Over de beleidsperiode van 10 jaar levert dit scenario een totaal financieel voordeel op van € 99.000 t.o.v. scenario 2. Een nadeel is dat het vervangen van armaturen die nog niet zijn afgeschreven tot kapitaalvernietiging leidt.

Wat zijn de kosten van scenario 3? Onderstaande tabel laat zien wat de investerings- en exploitatiekosten van elk scenario zijn. Zie voor een uitgebreide toelichting per scenario het realisatiedeel p. 4 e.v.

Tabel Overzicht investerings- en exploitatiekosten verschillende scenario's

Tabel Overzicht voordeel scenario 3 exploitatiekosten t.o.v. 2024

Scenario 3 is naast veilig en slim het meest duurzaam, omdat we vanaf 2029 al het maximale energievoordeel kunnen boeken. Als u kiest voor scenario 3, dan: •

Moet de jaarlijkse routine-investering de eerste jaren (2025 t/m 2028) worden verhoogd.

•

Kunnen de hieruit voortkomende extra kapitaallasten vanaf 2027 worden gedekt door de exploitatie uit het voordeel van energie-, en onderhoudskosten.

•

Moet er in 2026 éénmalig € 97.000 uit de Reserve 'Groepsgewijze lampvervanging’ (376) onttrokken worden om het tekort van € 97.000 door extra kapitaallasten in 2026 op te kunnen vangen.

Zaaknummer

2024-0068527

•

Kan de Reserve voor de groepsgewijze lampvervanging vanaf 2029 worden opgeheven. Lampvervangingskosten gaan over in jaarlijkse inspectie- en schoonmaakkosten. De onderhoudskosten gaan hierdoor omlaag.

•

Zijn er minder lampstoringskosten door gebruik van led. In plaats daarvan wel duurdere storingen en reparaties van ledunits en controllers. Totaal voordeel ingeschat op 30%.

•

Leidt dit tot een verwachte kostenbesparing van € 58.500 in 2027, oplopend tot € 460.000 in 2034.

Een uitgebreide toelichting op scenario 3 vindt u in het realisatiedeel op p. 8 en verder.

Ad beslispunt 3. In te stemmen met de keuze voor optie 1 Slimme verlichting op toegangswegen naar sportvelden uit het realisatiedeel. Deze optie zorgt voor een betere verkeers- en sociale veiligheid op de toegangswegen naar de sportparken. Op de toegangswegen zal in de avonduren bij een hoge verkeersintensiteit (fietsers en auto's) de verlichting 30% hoger ingesteld worden. Dit doen we door gebruik te maken van slimme verlichting, zodat we real-time instellingen kunnen monitoren en waar nodig later nog verder in kunnen regelen. Met deze optie voldoen we aan de wens van veel sporters voor een betere verkeers- en sociale veiligheid rondom de sportvelden. In de beeld- en oordeelvormende commissievergadering over dit beleidsplan van 14 november 2023 is hier specifiek aandacht voor gevraagd. Zie vraag 12 in het document Q&A Raad en externen. Bovendien komt uit de mobiliteitsscan sportparken naar voren dat het veiliger en beter verlichten van wegen, mensen kan verleiden om meer op de fiets te stappen.

Wat zijn de gevolgen van deze optie? •

Er is extra verlichting tijdens de sporttijden in de avonduren. Dit bevordert de sociale en verkeersveiligheid en kan meer mensen verleiden om op de fiets naar het sportpark te komen.

•

Er is meer flexibiliteit omdat door de controller de verlichting op afstand eenvoudig aangepast kan worden, bijvoorbeeld om nog meer of op andere tijden te dimmen of bij klachten over lichthinder.

•

Door het toepassen van een controller kunnen we op afstand monitoren op functioneren en kunnen we bij storingen sneller reageren.

•

Meer energieverbruik: ca. 1000 Kwh per jaar.

•

Eenmalige investering van € 35.000 in 2025. De hieruit voortkomende extra kapitaallasten van € 3.900 per jaar, kunnen vanaf 2027 worden gedekt uit het voordeel van energie- en onderhoudskosten (in combinatie met elk scenario).

•

Extra energiekosten € 300 per jaar. Deze kunnen vanaf 2027 worden gedekt uit het exploitatievoordeel energiekosten.

Een uitgebreide toelichting op optie 1 vindt u in het realisatiedeel op p. 10 en verder.

Ad beslispunt 4. De afschrijvingstermijn van nieuwe lichtmasten vast te stellen op 35 jaar en dit in de afschrijvingstabel van de financiële verordening bij de eerstkomende wijziging van deze verordening te verwerken. Toelichting Mede door het toepassen van een nieuwe coating voor de grondstukbehandeling van de lichtmasten en een extra coating ter hoogte van het maaiveld, kan de afschrijvingstermijn van lichtmasten worden verhoogd van 20 naar 35 jaar.

Zaaknummer

2024-0068527

Ad beslispunt 5. De kredieten van het investeringsprogramma (2025-2029) in de Perspectiefnota 2026 op te voeren en voor de jaren daarna als routine-investering in de begroting te verwerken. Zie tabel onder ‘Hoe wordt dit betaald’.

Ad beslispunt 6. De bij scenario 3 in 2026 voorgestelde eenmalige onttrekking van € 97.000 uit de reserve Groepsgewijze lampvervanging in de Perspectiefnota 2026 te verwerken. Zie tabel onder ‘Hoe wordt dit betaald’.

Ad beslispunt 7. Het verwachte positieve exploitatieresultaat te monitoren en bij de Perspectiefnota 2026 te komen met een voorstel voor de verwerking ervan. Zie tabel onder ‘Hoe wordt dit betaald’. De extra exploitatiekosten van optie 1 worden gedekt uit het voordeel energiekosten van Scenario 3.

Wat zijn kanttekeningen en/of risico’s bij dit voorstel? Zie de toelichting bij de beslispunten. Welk (participatie)proces is doorlopen om tot dit voorstel te komen? Op 14 november 2023 is het concept Beleidsplan openbare verlichting in een beeld- en oordeelvormende commissievergadering besproken. Vanuit de raad zijn diverse vragen gesteld. In bijlage 4 (Q&A Raad en externen) is een overzicht van de vragen en antwoorden opgenomen. We hebben het concept ook voorgelegd aan een aantal externe partijen: Platform duurzaamheid, Vereniging Oud Dordrecht, Ondernemersverenigingen in de wijken, Jongerenraad, Reizigersoverleg regio Dordrecht, Scouting, Ondernemers industrieterrein, Sportverenigingen, Natuur- en Vogelwacht Biesbosch, Fietsersbond Dordrecht, Visio en Mee-Vivenz. Hun vragen en opmerkingen en wat wij daarmee hebben gedaan of gaan doen staan ook in bijlage 4. Wat zijn de belangrijkste gerelateerde besluiten? - In 2014 is het Beleidsplan Openbare Verlichting 2014-2023 door de Gemeenteraad vastgesteld. Binnen Openbare Verlichting zijn de afgelopen beleidsperiode op veel onderdelen nieuwe ontwikkelingen in gang gezet. Het beleidsplan openbare verlichting is daarom geactualiseerd. - Het beleidsplan 2025-2034 bestaat uit drie delen: een beleidsdeel, een beheerdeel en een realisatiedeel.

Het concept beleidsdeel en beheerdeel zijn op 14 november 2023 aan de beeldvormende raadscommissie voorgelegd ter consultatie. Vervolgens hebben we het plan ook voorgelegd aan externe belangengroepen. Met de input van uw gemeenteraad en van deze externen is het plan aangescherpt.

Hoe wordt dit betaald? Scenario 3 Bij de keuze voor scenario 3 verwachten we een kostenbesparing van €58.500 vanaf 2027, oplopend tot € 460.000 in 2034. Onderstaande fasering is gebaseerd op een combinatie van financieel voordeel, uitvoeringscapaciteit en zo snel mogelijk verduurzamen. We gaan dit jaarlijks monitoren en zullen bij de Perspectiefnota 2026 met een voorstel komen over het verwerken van dit voordeel.

Zaaknummer

2024-0068527

Tabel Investeringen en kostenbesparing exploitatiekosten t.o.v. 2024 voor scenario 3

Optie 1 De extra exploitatiekosten worden gedekt uit het voordeel energiekosten van Scenario 3.

Tabel Investeringen en extra exploitatiekosten t.o.v. 2024 voor Optie 1

Wat is het vervolg op het raadsbesluit? Als de Raad instemt met Scenario 3, kan de werkvoorbereiding en het aanbesteden van de armaturen starten in 2025. In 2026-2028 kan het versneld verledden dan worden uitgevoerd. Als de Raad instemt met Optie 1, kan deze optie in 2025 worden uitgevoerd. Zoals in het beheerdeel aangegeven vindt er periodiek overleg plaats tussen gemeente, netwerkbeheerders en woningcorporaties over werkzaamheden in de openbare ruimte. De zogenaamde Programmeertafel. Uitgangspunt hierbij is dat de werkzaamheden zoveel mogelijk aan elkaar worden gekoppeld. Daarnaast wordt er jaarlijks een operationeel programma opgesteld op basis van vervangingsgrondslagen en inspecties (zie § 2.6 in het beheerdeel). De nieuwe beleidsperiode loopt tot 2034, maar de ontwikkelingen in openbare verlichting gaan snel. Als het nodig is, komen we tussentijds bij u terug, bijvoorbeeld als een succesvolle pilot leidt tot een voorstel voor beleidswijziging.

Zaaknummer

Het college van Burgemeester en Wethouders

2024-0068527

Zaaknummer

2024-0068527

De raad van de gemeente DORDRECHT; gezien het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders van 2 juli 2024 inzake Vaststellen Beleidsplan Openbare Verlichting 2025-2034;

gelet op artikel 191, lid 1 van de Gemeentewet;

besluit:

De gemeenteraad wordt gevraagd: Het beleids- en beheerplan openbare verlichting vast te stellen. In te stemmen met de keuze voor scenario 3 Versneld en slim verledden. In te stemmen met de keuze voor optie 1 Slimme verlichting op toegangswegen naar sportvelden. De afschrijvingstermijn van nieuwe lichtmasten vast te stellen op 35 jaar en dit in de afschrijvingstabel van de financiële verordening bij de eerstkomende wijziging van deze verordening te verwerken. De kredieten van het investeringsprogramma (2025-2029) in de Perspectiefnota 2026 op te voeren en voor de jaren daarna als routine-investering in de begroting te verwerken. De bij scenario 3 in 2026 voorgestelde eenmalige onttrekking van € 97.000 uit de reserve Groepsgewijze lampvervanging in de Perspectiefnota 2026 te verwerken. Het verwachte positieve exploitatieresultaat te monitoren en bij de Perspectiefnota 2026 te komen met een voorstel voor de verwerking ervan.

Aldus besloten in de vergadering van