Voorstel Omzetten garantiestelling vv Dubbeldam naar lening - Raadsvoorstel.pdf

Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT

Aan de gemeenteraad

Datum Zaaknummer

31 augustus 2022

Betreft

Omzetten garantiestelling vv Dubbeldam naar lening

2022-0141237

Vergadering van Portefeuillehouder: Begrotingsprogramma Kernteam/Opgave: Auteur: E-mail: Verantwoordelijke: Openbaar:

Marc Merx Gezond en Levendig Dordrecht Stad - Sport Sjors Koole s.koole@dordrecht.nl Ja

Voorgesteld besluit om gezien de bijzondere omstandigheden sans prejudice* de gemeentelijke garantie aan v.v. Dubbeldam aan te passen naar een lening tegen leenrente voor gemeenten onder de volgende voorwaarden: •

rente (peilmaand juli 2022; zijnde de maand waarop met de vereniging is overlegd: 2,3 %);

•

een 30 jarige leenovereenkomst van maximaal € 1.250.000,- waarin wordt vastgelegd dat reeds in overleg met de gemeente geschrapte onderdelen in de bouwbegroting niet worden terug geplaatst indien de gunning meevalt;

•

uitbetaling van de lening volgt ná ondertekening van gegunde contracten én nadat volstrekte duidelijkheid bestaat over de hardheid van de totale financiering;

geen nadere toets te laten plaatsvinden door Stichting Waarborgfonds Sport, maar wel door de gemeentelijke organisatie zelf. Deadline Gezien het lopende aanbestedingstraject is het wenselijk om zo snel als mogelijk tot besluitvorming over te gaan. Raadsvoorstel Hoe zijn de bevoegdheden rond dit onderwerp verdeeld? 15 december 2020 heeft de gemeenteraad ingestemd (2020-0142617) om in principe garant te gaan staan voor een bedrag van maximaal € 1.250.000,- ten behoeve van de financiering van de nieuwe club accommodatie van v.v. Dubbeldam. E.e.a. ter verdere afweging door het college. En op basis van ook een externe toets (SWS). 16 maart 2021 kreeg wethouder Stam bij het instemmen met de Realisatieovereenkomst door het college (2021-0046412) een persoonlijk mandaat om o.a. de garantstellingsovereenkomst namens de gemeente te ondertekenen. Deze is na de verkiezingen niet meer geldig. Hiermee is de situatie terug dat het college over de financiering beslist.

Zaaknummer

2022-0141237

Wat is het doel? Het doel van voorliggend voorstel is om v.v. Dubbeldam –als bouwheer van het clubgebouw op Sportpark Schenkeldijk waar ook de Dordtsche Rugby Club haar onderkomen zal krijgen– de mogelijkheid te bieden om tot realisatie van het clubgebouw te komen. Hiermee wordt invulling gegeven aan het raadsbesluit van 15 december 2020 over de verplaatsing van v.v. Dubbeldam naar het centrumdeel van Sportpark Schenkeldijk. Door oplopende rentes en de sterk stijgende bouwkosten na de besluitvorming van 15 december 2020 is het noodzakelijk om zowel qua bouwambities als financieel kader naar optimalisaties te zoeken. Dit naar aanleiding van het aanbestedingsresultaat. Het afgeven van een lening in plaats van de eerdere borgstelling is een optimalisatie binnen het financieel gestelde kader. Daarmee wordt v.v. Dubbeldam in staat gesteld om de volgende fase in te gaan om als bouwheer afspraken te maken met de beoogde aannemer. Wat zijn per beslispunt de argumenten en wat is hierop de toelichting? Tegenvallend aanbestedingsresultaat door marktontwikkelingen Ruim anderhalf jaar na het raadsvoorstel over het financieel kader zijn er ontwikkelingen waarop noch de gemeente, noch de vereniging zelf invloed heeft.

Deze ontwikkelingen zetten de besluitvorming van eind 2020 echter wel in een ander perspectief: 1) de oplopende marktrente en 2) de sterk gestegen bouwkosten als gevolg van Covid-19 en de oorlog in Oekraïne. Ten tijde van het raadsvoorstel was de rente nog onder de 1%, inmiddels is dat bij BNG voor nietoverheden, mét wel overheidsgarantie, momenteel rond 3%. Dit heeft invloed op de begroting van v.v. Dubbeldam. Lenen van het beoogde bedrag kost in de exploitatie van de vereniging nu meer. Ook de bouwbegroting, en dus de financieringsbehoefte, valt hoger uit. De tijdsspanne tussen de realisatieovereenkomst in maart 2021 en de recente meervoudige aanbesteding met verschillende processtappen, is niet ongebruikelijk. In die tijd hebben zich echter wel grote kostenstijgingen voorgedaan. In de kostenraming welke ten grondslag lag aan het raadsbesluit werd uitgegaan van een prijsstijging van 0,5% tot aan de aanbesteding terwijl in de markt prijsstijgingen zijn geweest tot ruim 25%. Hierdoor is het een uitdaging om te het clubgebouw te realiseren binnen het financieel kader met een garantstelling van € 1.250.000,-. Tijdens de besluitvorming werd gedacht dat dit voldoende financiële ruimte gaf en onder "normale" marktomstandigheden was dit ook voldoende geweest. Als resultaat van intensief overleg tussen gemeente en v.v.

Dubbeldam, waarbij al is afgeschaald in de bouwbegroting door een lager ambitieniveau te hanteren (o.a. minder vierkante meters), is er nog een knelpunt van indicatief € 150.000,- (met € 100.000,- onvoorziene kosten inbegrepen). De vereniging stelt -niet geheel onlogisch- dat zij bij verdere onderhandeling met de partij aan wie zij het werk willen gunnen, duidelijkheid moet kunnen bieden over de financiering. Zekerheid over de rente een is "must have" geworden als essentieel onderdeel van de structurele lasten in de begroting van de vereniging. Alternatief voor garantstelling: een nieuw bestuurlijk besluit over een gemeentelijke lening Kort na besluitvorming over v.v. Dubbeldam is het gemeentelijke lening- en garantiebeleid herzien. Voor de opgelopen rente doen wij het volgende voorstel als gedeeltelijke oplossing: de in februari 2021 vastgestelde beleidsnota leningen en garanties biedt ruimte om ingeval van gemeentelijke overliquiditeit zelf leningen te verstrekken bij bijvoorbeeld complicerende leningen voor energietransitie. Dus bedoeld als uitzondering. De politieke vraag is of in dit geval de huidige situatie eveneens als complicerend en uitzonderlijk kan worden beschouwd en daarom een gemeentelijke lening kan worden verstrekt.

*De term sans prejudice is in het beslispunt opgenomen en houdt in dat een vrijblijvend aanbod wordt gedaan dat de aanbieder pas bindt als het aanbod wordt geaccepteerd. Ook wenst de gemeente hiermee duidelijk te maken dat andere partijen in de toekomst geen rechten kunnen ontlenen aan deze besluitvorming. De zeer lange tijd dat dit dossier loopt, de geschiedenis hiervan, de eerdere besluitvorming en de nimmer voorziene situatie op de markt maken dat er een complexe situatie is ontstaan. Dat wordt versterkt door de -in jaren niet zo hoge- inflatie/kostenstijgingen en sterke rentestijgingen, én het feit dat de aanbesteding al in proces is en in afwachting op gunning (na verdere onderhandeling tussen vereniging en aannemer). Dit dossier is één van de langstlopende dossiers in de gemeente Dordrecht. Al deze punten in aanmerking genomen is er daarom sprake van een unieke situatie

Zaaknummer

2022-0141237

zonder precedentwerking; met de noodzaak voor partijen om er samen uit te komen. De verplaatsing is/was immers een gemeentelijke wens (destijds ingegeven vanuit de ambitie om het noordelijke deel van Sportpark Schenkeldijk vrij te spelen voor woningbouw) en de vereniging wil haar nieuwe accommodatie realiseren. Feitelijk maakt het financieringsrisico (zelf uitlenen of garant staan) minimaal verschil. Uiteraard uitgaande van een gezonde exploitatie bij v.v. Dubbeldam. De gemeente hoeft niet zelf te lenen voor het beoogde bedrag. Door de gemeente kan de BNG rente worden gehanteerd die de gemeente zelf ook zou moeten betalen voor een 30-jarige lening. Dit betekent voor de vereniging een besparing ten opzichte van een eigen offerte van BNG en het rentepercentage biedt duidelijkheid voor de toekomstige lasten in de meerjarenbegroting. Verder kan de lening via de gemeente in delen worden verstrekt (bij BNG is er slechts één opnamemoment mogelijk) en dat scheelt in rentekosten. De meeste kosten komen namelijk in 2023. Bij de gemeente Dordrecht ontstaat een rentebaat, omdat een deel van de overliquiditeit, die nu 0% oplevert, wordt uitgezet. Nieuwe meerjarenbegroting stemt positief v.v. Dubbeldam heeft gezien de ontstane nieuwe financiële situatie de meerjarenbegroting bijgesteld. Deze begroting is door de gemeente positief beoordeeld.

Van belang is dat de vereniging in haar begroting rekening houdt met aflossing en afschrijving in 30 jaar, in lijn met de financiering. Het bestuur van v.v. Dubbeldam heeft de bijgestelde exploitatiebegroting voorzien van voldoende (mondelinge) toelichting. v.v. Dubbeldam heeft de gemeente overtuigd dat zij samen met ter zake deskundige leden al het mogelijke onderneemt om vanuit hun zijde de realisatie van het gebouw tot een succes te maken. De exploitatie van de vereniging heeft in de afgelopen drie boekjaren licht negatief gedraaid. Dat strekt sec niet tot aanbeveling voor een gemeentelijke financieringsrol, maar het resultaat is hoofdzakelijk het gevolg van de corona situatie. Hierdoor konden activiteiten niet doorgaan en heeft met name de kantineomzet flink nadeel gehad. Het ledental is niet verder gegroeid. Dit maakt dat de vereniging een realistische en conservatievere begroting presenteert aan de gemeente. Het is aannemelijk dat de vereniging positievere resultaten zal realiseren wanneer er weer "normale" seizoenen worden gespeeld en de exploitatie van de vereniging verloopt zoals het gebruikelijk was. Het bestuur gaat verder nog acties binnen de vereniging initiëren om het hiervoor genoemde nog resterende financiële knelpunt op te lossen met behulp van haar achterban, zoals het uitgeven van obligatieleningen, extra sponsoracties etc.

Gangbare acties zoals we in Dordrecht en in het land ook zien bij vergelijkbare verenigingen met bouwambities. Ergo: de vereniging spant zich in om dit verhaal af te ronden en tot een succes te maken, maar heeft nog het nodige te doen aan fondsenwerving en onderhandeling voordat de gemeentelijke lening daadwerkelijk wordt verstrekt Stichting Waarborgfonds Sport SWS heeft eerder in het traject positief geadviseerd over de financiële positie van v.v. Dubbeldam om tot realisatie van het nieuwe clubgebouw te komen. In de huidige situatie wordt het niet nodig geacht SWS weer mee te laten kijken. De toetsplicht was nog gebaseerd op de vorige beleidsnota. Inmiddels is de nota aangepast en is het inschakelen van SWS voor advisering een keuze van het college. Wij adviseren om hier af te zien van een nieuwe SWS toets. Maatschappelijke rol v.v. Dubbeldam Hoewel dit raadsvoorstel zich vooral op de financiering van het clubgebouw richt dient er aandacht voor te zijn dat de vereniging zich, ondanks de lastige afgelopen jaren in de sportwereld, wel blijft ontwikkelen en daarbij ook nieuwe exploitatiekansen ontstaan. Het nieuwe gebouw biedt v.v. Dubbeldam de mogelijkheid om op maatschappelijk vlak haar rol verder te versterken, waarbij het gebouw breder ingezet kan worden voor maatschappelijke doeleinden.

Een ontwikkeling die vanuit Sport, maar ook vanuit Programma Dordwijkzone is opgenomen in besluitvormingsstukken, maar waar de gemeente ook faciliterend een rol heeft door functie uitbreiding toe te staan. Wij verwachten van v.v. Dubbeldam dat zij voorop gaat en blijft lopen als het gaat om haar maatschappelijke rol en betrokkenheid. v.v. Dubbeldam heeft samen met vijf andere Dordtse verenigingen en de gemeente de Dordtse Aanpak Verenigingen vormgegeven met als doel de vereniging te versterken en daarmee het

Zaaknummer

2022-0141237

sportplezier te vergroten. Dit sportakkoord is drie jaar geleden ondertekend. De vereniging zet zich in om het sportklimaat op de club positief te beïnvloeden middels de campagne Sportlief (https://sport-lief.nl). Daarnaast werkt de club aan de thema's ouderbetrokkenheid en kaderontwikkeling. Op dat laatste thema zet de vereniging nog een stap extra door trainersbegeleiding (Clubkadercoaching) op te zetten. Trainers en coaches hebben een belangrijke rol in het sportplezier van kinderen. Samen met de Clubkadercoach van de gemeente heeft de club de afgelopen maanden hard gewerkt om als eerste Dordtse vereniging het nieuwe sportseizoen met de uitvoering hiervan aan de slag te gaan. Clubkadercoaching vergroot niet alleen het sportplezier. Het zorgt voor meer betrokkenheid van leden, ouders en vrijwilligers. Onlangs is v.v. Dubbeldam ook gestart met het opzetten van G-voetbal. Aanleiding hiervoor was de vraag van een vader van een kind met een beperking. De club is de samenwerking aangegaan met voetbalvereniging Oranje Wit en heeft in korte tijd een team van 8 kinderen opgezet. In het kader van het politiek akkoord "Samen bouwen aan een sterk en groen Dordrecht" voert de gemeente het gesprek met diverse maatschappelijke partners. Dit aspect is ook betrokken in het gesprek met v.v. Dubbeldam.

De club zet zich al maatschappelijk in en afgesproken is de inzet verder te versterken in samenwerking met de gemeente, bijvoorbeeld voor de doelgroep senioren. De nieuwe accommodatie biedt ook de mogelijkheid om die activiteiten verder uit te breiden. Enkele voorbeelden zijn het programma Oldstars waarmee de vereniging bijvoorbeeld sportaanbod aanbiedt voor 55-plussers in aangepaste vorm. Het teamgevoel en het sociale aspect zijn hier erg belangrijk. Tijdens De Derde Helft organiseert de club in samenwerking met ouderen activiteiten in hun clubhuis, zoals dansavonden, computerles en yoga. Hiermee worden ouderen actief betrokken als deelnemer en vrijwilliger in het verenigingsleven. De Derde Helft wordt financieel ondersteund door de Vriendenloterij. Een buurtsportcoach wordt betrokken om de vereniging te ondersteunen dit op te zetten en om meer clubs te enthousiasmeren met Oldstars aan de slag te gaan. Nieuwe initiatieven liggen ook klaar om uit te voeren zodra de nieuwe accommodatie gereed is. Het gaat hier om initiatieven zoals Walking Soccer gericht op ouderen, een programma gericht op levenslang sporten met begeleiding van fysiotherapie, en het benutten van de vrijdagavond om voor de zaalvoetbalsport in Dordrecht een buitenactiviteit te organiseren. Gemeente en v.v.

Dubbeldam hebben wederzijds hun commitment naar elkaar uitgesproken om deze programma's zo goed mogelijk samen te ontwikkelen met medewerking van Team Sport, zodat aansluiting wordt gevonden bij de doelstellingen van de gemeente richting de Dordtse inwoners. Wat zijn kanttekeningen en/of risico’s bij dit voorstel? Verdere vertraging is risico voor zowel v.v. Dubbeldam als gemeente Dordrecht In dit dossier en in de huidige markt geldt: hoe langer besluitvorming op zich laat wachten, des te groter de kans op het stoppen van het project vanwege financiële (on)haalbaarheid voor de vereniging. v.v. Dubbeldam wenst geen onverantwoorde financiële risico's te nemen. Voor de gemeente zou het stopzetten van dit bouwproject leiden tot onduidelijkheid voor de verdere ontwikkeling van de Dordwijkzone op Sportpark Schenkeldijk. Immers, de insteek is altijd geweest om v.v. Dubbeldam te verplaatsen en zo ruimte vrij te spelen in het noordelijk deel voor verdere ontwikkeling. Daarnaast is er geen alternatief plan om v.v. Dubbeldam op de huidige locatie -welke sterk is verouderd en ook veel minder duurzaam is dan de beoogde nieuwbouw- te laten zitten. Op het moment dat het huidige traject stopt, zal het dossier weer opnieuw veel politieke aandacht vragen en de komende coalitieperiode de agenda mede bepalen. Financieringsrisico v.v.

Dubbeldam houdt -net als andere verenigingen met georganiseerde sport- op termijn het opbrengstenrisico in verband met afname van ledentallen, door veranderingen in sportgedrag, vergrijzing en door onzekere economische omstandigheden (sponsoropbrengsten). SWS benoemde in haar rapport ook de onzekerheid over blijvende gevolgen als gevolg van de coronacrisis. Er is daarom weliswaar geen optimaal comfort met betrekking tot het financieringsrisico te bieden, maar het risico is acceptabel en vergelijkbaar met andere sportorganisaties. Welk (participatie)proces is doorlopen om tot dit voorstel te komen? De afgelopen maanden is er intensief contact geweest met v.v. Dubbeldam, waarbij de inzet is geweest om de bouwambities te optimaliseren en een betaalbaar project te houden. Daarbij heeft

Zaaknummer

2022-0141237

v.v. Dubbeldam vanuit haar rol als bouwheer ook veelvuldig afstemming met De Dordtsche Rugby club als medegebruiker. Verder heeft afstemming plaatsgevonden met Stichting Waarborgfonds Sport die eerder in het traject positief advies hebben uitgebracht over v.v. Dubbeldam als bouwheer van het nieuwe clubgebouw. Daarnaast is de Sportraad Dordrecht geïnformeerd over dit raadsvoorstel naar aanleiding van hun eerdere positieve advies over het financieel kader. Wat zijn de belangrijkste gerelateerde besluiten? Beschikbaar stellen van krediet en instemmen met verplaatsing van vv Dubbeldam / Sportpark Schenkeldijk accommodatieontwikkeling - Raadsvoorstel; vv Dubbeldam Garantstelling en Realisatieovereenkomst - Collegevoorstel; Hoe wordt dit betaald? Zie hiervoor. De lening wordt verstrekt uit de huidige overliquiditeit (schatkistbankieren) tegen BNG tarief voor gemeenten. Wat is het vervolg op het raadsbesluit? Na positieve besluitvorming door uw gemeenteraad zal v.v. Dubbeldam het aanbestedingstraject vervolgen. Hun insteek is om met de winnende aannemer in bouwteamverband de beoogde optimalisaties verder uit te werken om op basis daarvan een aanneemovereenkomst aan te gaan. Het sluiten van de overeenkomst met de aannemer is van belang voor het daadwerkelijk verstrekken van de lening onder de nog op te stellen voorwaarden naar aanleiding van deze besluitvorming.

Dit zal door het college worden afgehandeld, zoals aangegeven in de besluitpunten. Het college van Burgemeester en Wethouders

Zaaknummer

2022-0141237

De raad van de gemeente DORDRECHT; gezien het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders van 31 augustus 2022 inzake Omzetten garantiestelling vv Dubbeldam naar lening;

besluit:

om gezien de bijzondere omstandigheden sans prejudice* de gemeentelijke garantie aan v.v. Dubbeldam aan te passen naar een lening tegen leenrente voor gemeenten onder de volgende voorwaarden: •

rente (peilmaand juli 2022; zijnde de maand waarop met de vereniging is overlegd: 2,3 %);

•

een 30 jarige leenovereenkomst van maximaal € 1.250.000,- waarin wordt vastgelegd dat reeds in overleg met de gemeente geschrapte onderdelen in de bouwbegroting niet worden terug geplaatst indien de gunning meevalt;

•

uitbetaling van de lening volgt ná ondertekening van gegunde contracten én nadat volstrekte duidelijkheid bestaat over de hardheid van de totale financiering;

geen nadere toets te laten plaatsvinden door Stichting Waarborgfonds Sport, maar wel door de gemeentelijke organisatie zelf.

Aldus besloten in de vergadering van