Voorstel Inzet gereserveerde middelen Programma Glansrijke Toekomst voor de Dordtse jongeren (12-27 jaar) in 2026 en 2027 (Agenda 2030) - Raadsvoorstel.pdf

Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT

Aan de gemeenteraad

Datum Zaaknummer

4 november 2025

Betreft

Inzet gereserveerde middelen Programma Glansrijke Toekomst voor de Dordtse jongeren (12-27 jaar) in 2026 en 2027 (Agenda 2030)

2025-0112698

Vergadering van Portefeuillehouder: Begrotingsprogramma Kernteam/Opgave: Auteur: E-mail: Verantwoordelijke: Openbaar:

Chris van Benschop Lerend en Ondernemend Dordrecht Samenleving - Jeugd en Onderwijs Serge Bomius smw.bomius@dordrecht.nl Serge Bomius Ja

Voorgesteld besluit het programma Glansrijke Toekomst voor de Dordtse jongeren (12-27 jaar) voort te zetten in 2026 en 2027; voor de voortzetting van dit programma € 1.725.000 beschikbaar te stellen vanuit de reserve Glansrijke Toekomst, behorend bij de Dordtse Agenda 2030; de begroting 2026 en 2027 aan te passen conform bijgevoegde begrotingswijziging nummers 225051 en 226051. Deadline

Raadsvoorstel Hoe zijn de bevoegdheden rond dit onderwerp verdeeld? De raad heeft de bevoegdheid om de gereserveerde middelen van de Dordtse Agenda 2030 het programma Glansrijke Toekomst voor de Dordtse jongeren (12-27 jaar) definitief toe te kennen aan dit programma. Wat is het doel? Inleiding De raad heeft in juli 2021 ingestemd met een reservering van € 10,5 miljoen om voor de komende tien jaar het programma 'Glansrijke Toekomst voor de Dordtse jongeren (12-27 jaar)' mogelijk te maken (Besluit 2021-0054583 en reserveringsvoorstel 20214-6) als onderdeel van de Dordtse Agenda 2030. Uw raad heeft in 2023 ingestemd met een voorstel om een gedeelte van het programma uit te voeren in 2023-2025 (Besluit 2023-0017021). De raad heeft in 2024 ingestemd met een voorstel om een extra gedeelte van het programma uit te voeren in 2024 (Besluit 20240041242). Glansrijke Toekomst voor Dordtse jongeren (12-27 jaar) (vanaf nu: Glansrijke Toekomst) is één van de zeven programma's die ertoe moeten leiden dat er een sociaaleconomisch sterke stad wordt

Zaaknummer

2025-0112698

gerealiseerd. Om deze ambitie te verwezenlijken is een langdurige investering nodig voor de toekomst van de huidige en komende jongere generaties van de stad. Het programma Glansrijke Toekomst maakt onderdeel uit van het programma ‘Arbeidsmarkt en Menselijk Kapitaal’ (uit het politiek akkoord 2022-2026). Doordat de vraag vanuit de arbeidsmarkt toeneemt is het besef en de bereidheid bij de werkgevers om te investeren in jongeren en jongvolwassenen gegroeid. Investeren in de jongere generaties heeft bovendien een positieve invloed op de intergenerationele overdracht (het doorgeven van bepaalde kwaliteiten, eigenschappen of problemen aan de volgende generatie), waardoor de investering een blijvend effect heeft op opvolgende generaties. Kernboodschap Met dit voorstel vraagt het college de raad om € 1.725.000 beschikbaar te stellen uit de reserve Glansrijke Toekomst voor de jaren 2026 en 2027. Deze middelen zijn noodzakelijk om het programma voort te zetten en projecten uit te voeren die jongeren tussen 12 en 27 jaar perspectief bieden op onderwijs, werk en welzijn. Zonder deze middelen stopt de uitvoering van lopende projecten en gaat opgebouwde samenwerking verloren. Het programma draagt bij aan de lange termijn doelstellingen vanuit de Dordtse agenda 2030 om te bouwen aan een sociaaleconomisch sterke stad.

Wat zijn per beslispunt de argumenten en wat is hierop de toelichting? Inhoudelijke toelichting In de beschrijving die onderdeel uitmaakte van de besluitvorming in juli 2021, wordt toegelicht hoe de vijf geformuleerde oplossingsrichtingen ervoor moeten zorgen dat jongeren tussen de 12 en 27 jaar beter toe kunnen treden tot de arbeidsmarkt. Deze vijf oplossingsrichtingen worden hieronder in relatie tot de deelprojecten genoemd. Per project volgt een toelichting waarop in 2026 en 2027 wordt ingezet. Met de gevraagde middelen worden de projecten uitgevoerd. •

Gemeente integraal verantwoordelijk voor de doelgroep 16-27 jaar (oplossingsrichting 1)

Door het versterken van de capaciteit van de gemeente zijn we in staat om de gewenste regierol te nemen. Aangesloten strategische partners zijn: •

ROC Da Vinci College (mbo);

•

Yuverta College (vmbo en mbo);

•

Insula College (met name vmbo);

•

Stedelijk Dalton College (vooral vmbo);

•

Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Dordrecht;

•

Stichting Dordrecht Sociaal;

•

GR Dienst Gezondheid en Jeugd (specifiek het vsv-doorstroompunt);

•

GR Sociale Dienst Drechtsteden (specifiek het jongerenteam).

Met deze partners zijn vaste overlegmomenten door het jaar heen Via deze overlegstructuur worden het uitvoeren van projecten en activiteiten gemonitord. Dan gaat het ook over projecten die door andere partners uitgevoerd worden en die niet tot dit kernoverleg behoren. Daarbij is aandacht voor wat organisaties zelf (moeten) doen en wat zij in andere programma’s al uitvoeren. Vooral het regionale programma ten aanzien van het voorkomen van voortijdig schoolverlaten (vsv) en jeugdwerkloosheid is daarin belangrijk. Het Regionale Programma VSV en Jeugdwerkgelegenheid (2026-2029) vormt de basis; Glansrijke Toekomst geeft nog steeds de kans om iets extra’s te doen voor de Dordtse jongeren (toelichting in bijlage 4). In de volgende alinea’s wordt ingegaan op de extra inzet die er in Dordrecht wordt gedaan. •

Uitgebreidere monitoring en signalering voor groep 16-27 jaar (oplossingsrichting 2)

Met behulp van het kwaliteitskader wordt gewerkt aan een gezamenlijke infrastructuur voor het monitoren van jongeren. We maken gebruik van een impactmeting die samen met partners en jongeren is vormgegeven. In een eerder raadsbesluit (Besluit 2023-0017021) zijn hiervoor middelen tot en met 2025 toegezegd. In de reeds vastgestelde raadsinformatiebrief (Besluit 20240010650) is een inhoudelijke toelichting te vinden. De afgelopen jaren zijn gebruikt om de impactmeting te implementeren. Met de op te halen middelen borgen en verbeteren we de impactmeting.

Zaaknummer

2025-0112698

De andere oplossingsrichtingen zijn: •

Goede begeleiding en nazorg (oplossingsrichting 3)

•

Maatwerk wordt gestimuleerd en mogelijk gemaakt (oplossingsrichting 4)

•

Voorbereiden van jongeren (12-16+ jaar) op de arbeidsmarkt (oplossingsrichting 5)

De meeste projecten vallen onder meerdere oplossingsrichtingen. Hieronder worden de projecten kort toegelicht en staat per project de korte termijndoelstelling benoemd, die er bijdragen aan de lange termijn ambitie. Voor de leesbaarheid is er steeds gekozen voor één doelstelling. •

Project 50 jongeren helpen en volgen (oplossingsrichting 2, 3 en 4)

Dit project richt zich op de samenwerking tussen partners op basis van een kwaliteitskader. Jongeren worden gevolgd via een impactmeting. Na borging van deze meting fungeert het instrument tevens als kwaliteitsinstrument voor bestaande en nieuwe interventies. Op deze manier wordt monitoring en signalering verstevigd. Binnen dit project worden jongeren die dreigen uit te vallen via hun school (mbo's) of als zij al uitgevallen zijn via het doorstroompunt geholpen en gevolgd. We monitoren de jongeren als zij daarvoor toestemming geven en maken hiervoor gebruik van de volgsystemen van de organisaties en daarnaast voeren we een impactmeting uit. Inmiddels zijn er meer dan 50 jongeren geholpen en zijn er zo’n 40 jongeren gevolgd. Dit startproject loopt vanaf 2024 en eindigt in maart 2026. De periode daarna willen we de aanpak borgen en verbreden. Doelstelling: Uiterlijk maart 2026 zijn minimaal 50 jongeren met een afstand tot onderwijs of werk actief gevolgd via het kwaliteitskader en impactmeting •

Project Warme overdracht van vmbo naar mbo (programmalijn 5)

Dit project is gericht op een soepele overgang van vmbo-leerlingen naar het mbo. Leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften krijgen begeleiding van een overstapcoach, zodat de ondersteuning op het mbo wordt voortgezet en geborgd. In andere regio’s levert dit positieve resultaten op. Daarnaast worden overdrachtsmomenten georganiseerd, waarbij gegevens van leerlingen warm worden overgedragen aan mbo-instellingen. De uitvoering van het project is gestart in 2025 en willen we borgen in de komende twee jaren. Doelstelling: Vanaf schooljaar 2026-2027 wordt voor 90% van de Dordtse vmbo-leerlingen met een ondersteuningsbehoefte een warme overdracht georganiseerd, inclusief een begeleidingsplan dat door mbo-instellingen wordt geborgd. •

Oriëntatietraject Voortgezet onderwijs naar beroepsonderwijs (1 en 5)

Binnen dit project is het doel om de overstap van het vmbo naar de juiste mbo-opleiding te verbeteren. Het recent opgeleverde SEOR-onderzoek LOB en kansrijke keuzes (2023) dient als uitgangspunt.. Om ervoor te zorgen dat de keuze voor een vervolgopleiding succesvol verloopt voor de leerling (anders gezegd: minder uitval) wordt gewerkt aan een structureel programma, waar kennismaking met de verschillende (kansrijke) arbeidssectoren onderdeel van uitmaakt. Doelstelling: In 2027 is er een breed gedragen oriëntatieprogramma voor Dordtse vmbo leerlingen, georganiseerd door onderwijs, gemeente en werkgevers. •

Oriëntatietraject Havisten en het mbo (programmalijnen 4 en 5)

Dit project is gestart in 2025 en is gericht op havisten uit leerjaar 4 en 5 die zijn vastgelopen in het voortgezet onderwijs en niet willen of kunnen terugkeren. Deze jongeren zijn gemotiveerd om hun schoolloopbaan voort te zetten op het mbo. Op het ROC Da Vinci maken zij via een oriëntatietraject kennis met kansrijke beroepssectoren in de regio, waarna zij een passende mbo-richting kiezen. Doelstelling: In 2026 en 2027 volgen minimaal 20 gestagneerde havisten een oriëntatietraject bij ROC Da Vinci.

Zaaknummer

2025-0112698

De ambitie is dat 100% van deze leerlingen voor een mbo-opleiding kiest en dat 90% na een jaar nog steeds dezelfde opleiding volgt. •

Project Een mentor voor een Dordtse jongere (programmalijnen 3 en 4)

Een mentorproject voor jongeren die te maken hebben met persoonlijke uitdagingen. Zij krijgen ondersteuning van een mentor met levenservaring, die een luisterend oor biedt en praktische tips geeft. De mentor is geen hulpverlener, maar kan wel helpen bij het vinden van passende hulp. Het onderzoek is gestart in 2025 en is gebaseerd op een concept uit een andere regio. Het Dordtse (vrijwilligers)netwerk is betrokken bij de verkenning. We zetten in op een start in 2026. Doelstelling: Vanaf 2026 worden jaarlijks minimaal 50 jongeren gekoppeld aan een mentor, waarbij 90% van de koppelingen minimaal zes maanden actief blijft en leidt tot een verbeterde zelfredzaamheid (gemeten via impactmeting). •

Traject MBO-jongeren en hun mentale gezondheid (programmalijnen 1 en 3)

Doel in dit traject is het vergroten van kennis en vaardigheden binnen de onderwijsinstellingen (Yuverta mbo en ROC Da Vinci College) op het gebied van mentale gezondheid. Dit gebeurt via trainingen en inzet van expertise, zoals een gezonde schooladviseur van de GGD. Dit project is gestart in 2025 en loopt door in 2026 en 2027. Doelstelling: Uiterlijk eind 2027 zijn er tenminste vijf trainingen (per training circa 12 professionals) gegeven aan het personeel bij ROC Da Vinci College en Yuverta mbo gericht op het signalering en doorverwijzing van mentale gezondheidsproblemen. •

Project Dordtse Denktank (programmalijn 1 en 5)

Jongeren uit Dordrecht werken aan actuele vraagstukken vanuit de stad, gemeente of hun eigen leefwereld. Studentenambassadeurs en leden van de jongerenraad van het ROC Da Vinci College nemen deel, eventueel aangevuld met jongeren uit hun eigen netwerk. Jaarlijks worden twee à drie vraagstukken behandeld, die te maken hebben met het programma Glansrijke Toekomst (thema's onderwijs, werk en inkomen, en mentale gezondheid. Een belangrijke voorwaarde is dat de communicatie voor en door jongeren wordt georganiseerd. Dit project start in 2026. Op deze manier wordt een start gemaakt met de uitvoering van gemeentelijk beleid op participatie en in dit specifieke geval op het gebied van de jongeren/jongvolwassenen. In kaart brengen en in samenhang brengen van reeds bestaande initiatieven rondom jongerenparticipatie zodat er een strategie ontstaat, kan onderdeel gaan uitmaken van dit project. Doelstelling: Vanaf 2027 behandelt de Denktank jaarlijks minimaal drie vraagstukken, met actieve deelname van ten minste 10 jongeren per vraagstuk, en levert per vraagstuk een concreet advies of prototype op dat door de gemeente wordt beoordeeld en waar mogelijk toegepast. •

Maatwerktrajecten (programmalijnen 3 en 4)

Intensieve begeleidingstrajecten vanaf 2026 door de organisaties St. De Werkshop en St Helpende Handen met elk jaarlijks ongeveer 50-60 deelnemers. Doel is om jongeren/jongvolwassenen waarvoor reguliere routes niet succesvol bleken, op het spoor te zetten richting school/werk/alternatieve leertrajecten of -leerwerktrajecten, om zo de kansen te vergroten en bestaanszekerheid op te bouwen. Deze inzet richt zich op Dordtse jongeren tussen de 16-27 jaar. Jongeren zijn veelal bekend met multi-problematiek. Dit kan betrekking hebben op verschillende leefgebieden zoals financiën, werk/school, mentale/fysieke welzijn, netwerk en wonen. De ambitie is om 50% van de deelnemers binnen een jaar te kunnen begeleiden naar school/werk/BBL trajecten/leerwerktrajecten. Doelstelling: Vanaf 2026 nemen jaarlijks minimaal 100 jongeren deel aan maatwerktrajecten, waarvan 50% binnen 12 maanden een duurzame stap zet naar school, werk of een leerwerktraject. •

Ontwikkelruimte

Binnen het programma houden we ruimte om te kunnen innoveren en uitbreiden. Deze mogelijkheid is meegenomen in het voorstel.

Zaaknummer

2025-0112698

Doelstelling: Jaarlijks wordt minimaal 5% van het programmabudget gereserveerd voor innovatieve projecten, waarvan ten minste één nieuwe interventie per jaar wordt getest en geëvalueerd op effectiviteit. Financiële toelichting Er is in 2021 toegezegd om een langdurig programma op te zetten dat in elk geval tot en met 2030 wordt uitgevoerd, zodat er sprake kan zijn van een positief effect op het leven van Dordtse jongeren.. We verzoeken uw raad dan ook voor de komende twee jaar, het onderstaande budget toe te zeggen om het programma Glansrijke Toekomst voort te kunnen zetten tot en met 2028. Onder dit bedrag valt het uitvoeren van projecten en bekostiging van de inzet van het programmateam. In onderstaande tabel zijn de reeds bestede middelen inzichtelijk gemaakt.

Gerealiseerd

2021

2022

2023

2024

2025

0

50k

188k

251k

450k*

* Dit is een actuele raming op basis van de tot nu toe gerealiseerde uitgaven. De definitieve cijfers volgen na afsluiting van het boekjaar. Door uitbreiding van projecten in het programma zijn er de komende jaren meer middelen nodig. In de tabel hieronder zijn de jaarlijks benodigde bedragen inzichtelijk gemaakt.

Gevraagd

2026

2027

850.000

875.000

Begroot

2028

2029

2030

900.000

925.000

950.000

In onderstaand overzicht is het totaaloverzicht opgenomen: Startreservering

Voortgang totaalreserve 10,5 mio

Na aftrek Na aftrek gemaakte kosten toegekende t/m 2024 middelen 2025

Na aftrek gevraagde middelen 2026 en 2027

10 mio

7,7 mio

9,5 mio

De onderbesteding van de afgelopen jaren heeft diverse oorzaken: invoering wet Van School Naar Duurzaam Werk (per 01-01-2026), beoogde cofinanciering (bij Europese subsidie) die op een andere manier geregeld zijn, tijdelijke coronamaatregelen (Aanpak Jeugdwerkloosheid) en een stroeve start van het programma zelf. De recent opgeleverde Tussenevaluatie agenda 2030 - Gemeente Dordrecht van Twynstra Gudde (april 2025) stelt als tussentijdse conclusie: Het programma Glansrijke Toekomst is wat later op gang gekomen en bevindt zich daardoor momenteel in de overgang van input (mensen en middelen) naar throughput (activiteiten en inspanningen). Het is te vroeg om iets te zeggen over de output vanuit het programma zelf, laat staan over de effecten op de langere termijn. Wel zien we dat de uitvoering, na het herijken van het programmaplan, nu volgens plan verloopt. De gemeente draait aan de knoppen die beoogd zijn bij de start van het programma en heeft daar met eigen projecten meer focus in aangebracht. Er is geen grote noodzaak tot (financiële) bijsturing op de inhoud van het programma omdat de projecten pas onlangs zijn gestart (pagina 67). Wat zijn kanttekeningen en/of risico’s bij dit voorstel? Investeren in jongeren is investeren in de toekomst van Dordrecht. Het programma Glansrijke Toekomst voorkomt schooluitval, vergroot kansen op werk en versterkt basisvaardigheden.

Dit levert niet alleen direct resultaat op voor de jongeren, maar voorkomt ook maatschappelijke kosten op lange termijn, zoals werkloosheid en armoede. Met deze middelen bouwen we aan een stad waarin iedere jongere perspectief heeft en dragen we bij aan een gezonde arbeidsmarkt en een sterke economie. Zonder deze middelen kunnen de projecten niet/onvoldoende worden uitgevoerd/voortgezet.

Zaaknummer

2025-0112698

Welk (participatie)proces is doorlopen om tot dit voorstel te komen? Het programma Glansrijke Toekomst maakt integraal onderdeel uit van de Dordtse Agenda 2030. Nadat uw raad in juli 2021 de reservering had vastgesteld, zijn er verschillende bijeenkomsten met professionals en met jongeren geweest. Voor alle projecten geldt dat ze worden vormgegeven met partners in de stad. Vaak zijn daar de eerder genoemde strategische partners bij betrokken. Daarnaast wordt gebruik gemaakt van het lokale (informele) netwerk en de bijbehorende infrastructuur, zoals bij de maatwerktrajecten of bij het mentorproject. Wat zijn de belangrijkste gerelateerde besluiten? Dit is een integraal voorstel. Het wijkt niet af van ambitie en doelstelling van het programma en de agenda 2030. Historische en/of beleidsmatige context: Vierjaarlijkse Monitor Agenda Dordrecht 2030 - raadsinformatiebrief (zaaknummer 2025-0044229) Jaarlijkse Monitor Agenda Dordrecht 2030 - raadsinformatiebrief (zaaknummer 2024-0057640) Jaarlijkse Monitor Agenda Dordrecht 2030 - raadsinformatiebrief (zaaknummer 2023-0089402) Monitoring Agenda 2030 - raadsinformatiebrief (zaaknummer 2022-0107161) Reserveringen Agenda Dordrecht 2030 - raadsinformatiebrief (zaaknummer 2021- 0054583) Hoe wordt dit betaald? Het programma Glansrijke Toekomst wordt betaald uit de gereserveerde middelen vanuit de Dordtse Agenda 2030.

In totaal is hiervoor € 10,5 miljoen gereserveerd. Wat is het vervolg op het raadsbesluit? Na uw akkoord komen de middelen beschikbaar, waarmee de bovenstaande projecten kunnen worden uitgevoerd/voortgezet. Tot en met het jaar 2027 kan hiermee het programma Glansrijke Toekomst vervolgd worden. Uitgangspunt is dat in het derde kwartaal van 2026 uw raad opnieuw wordt geïnformeerd over de vorderingen van het programma Glansrijke Toekomst via de voortgangsrapportage van de Agenda 2030. Dit is mede afhankelijk van de opvolging vanuit de tussenevaluatie van de Agenda Dordrecht 2030. Twynstra Gudde geeft in haar rapportage aan dat op onderdelen van de Agenda Dordrecht 2030 herijkingen lopen en geeft zoekrichtingen mee voor bijsturingsopties. Het college wil mede op basis hiervan een zorgvuldig en integraal bijsturings- en herprioriteringstraject doorlopen richting de Perspectiefnota 2027 (juli 2026) (Besluit 20250044229). U wordt hierover apart geïnformeerd in de eerste helft van 2026. Om het programma Glansrijke Toekomst succesvol voort te zetten, is het belangrijk om daar niet op te wachten. Het college van Burgemeester en Wethouders

Zaaknummer

2025-0112698

De raad van de gemeente DORDRECHT; gezien het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders van 4 november 2025 inzake Inzet gereserveerde middelen Programma Glansrijke Toekomst voor de Dordtse jongeren (12-27 jaar) in 2026 en 2027 (Agenda 2030);

gelet op artikel 160, lid 1 onder b van de Gemeentewet; gelet op artikel 160, lid 1 onder b van de Gemeentewet;

besluit:

het programma Glansrijke Toekomst voor de Dordtse jongeren (12-27 jaar) voort te zetten in 2026 en 2027; voor de voortzetting van dit programma € 1.725.000 beschikbaar te stellen vanuit de reserve Glansrijke Toekomst, behorend bij de Dordtse Agenda 2030; de begroting 2026 en 2027 aan te passen conform bijgevoegde begrotingswijziging nummers 225051 en 226051.

Aldus besloten in de vergadering van