Voorstel Geen Wensen en bedenkingen kenbaar maken nieuwbouw Albert Schweitzer ziekenhuis (ASz) - Raadsvoorstel.pdf

Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT

Aan de gemeenteraad

Datum Zaaknummer

21 april 2026

Betreft

Geen Wensen en bedenkingen kenbaar maken nieuwbouw Albert Schweitzer ziekenhuis (ASz)

2026-0038668

Vergadering van Portefeuillehouder: Begrotingsprogramma Kernteam/Opgave: Ordening en Mobiliteit Openbaar:

Maarten Burggraaf Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht Ruimtelijke Strategie en Beleid - Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ja

Voorgesteld besluit 1. geen wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen over het aanwijzen van de gehele Middenzone van het Gezondheidspark als potentiële ontwikkellocatie voor een nieuw Albert Schweitzer ziekenhuis. 2. de opgelegde geheimhouding van de tweede bijlage ‘vertrouwelijk - woningbouwlocaties’ te bekrachtigen. Deadline College van 21 april. Besluitvormende raad van 26 mei. Raadsvoorstel Wat is het doel? Samenvatting Het Albert Schweitzer ziekenhuis (ASz) is een belangrijke voorziening voor Dordrecht en de regio. Ze levert toegankelijke, hoogwaardige zorg en draagt bij aan kennisontwikkeling, onderwijs en werkgelegenheid. Het ASz staat voor een belangrijke huisvestingsopgave door de verouderde gebouwen en heeft de ambitie om nieuw te bouwen. Renovatie is onderzocht, maar dit is kostbaar, langere tijd ingrijpend, verstorend voor de zorgverlening en leidt tot een suboptimaal resultaat. Samen met de gemeente heeft het ASz gezocht naar nieuwbouwlocaties, waarbij de conclusie is dat de Middenzone van het Gezondheidspark het best passend, meest haalbaar en gewenst is. Op deze plek zijn echter 720 woningen gepland in verschillende fasen. Vervolgens is onderzocht of een nieuw ziekenhuis kan worden gerealiseerd op een beperkt deel van de Middenzone (fase 3 en 4), opdat daarnaast ook nog 300 van de 720 woningen zouden kunnen worden gerealiseerd.

Dat is niet mogelijk gebleken. Het college heeft daarop besloten de hele Middenzone aan te wijzen als potentiële ontwikkellocatie voor een nieuw ziekenhuis, vanwege het belang van deze voorziening voor Dordrecht. Daarbij is een uitgangspunt dat er altijd voldoende ruimte blijft voor (sport)gebruikers in het gebied om te parkeren. Daarnaast heeft het college besloten om capaciteit en middelen in te zetten om de geplande woningen op de Middenzone binnen hetzelfde tijdspad te realiseren op andere plekken in Dordrecht zonder dat dit ten koste gaat van al in de planvoorraad opgenomen toekomstige woningvoorraad.

Zaaknummer

2026-0038668

Om de samenwerking met het ASz voort te zetten en de haalbaarheid van de plannen verder te onderzoeken wordt gewerkt aan een samenwerkingsovereenkomst. Met dit voorstel wordt u geïnformeerd over het doorlopen traject en het vervolg en wordt u gevraagd geen wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Aanleiding: Het Albert Schweitzer ziekenhuis (ASz) staat voor een belangrijke huisvestingsopgave. Door de verouderde gebouwen (eind jaren ’80), beperkte flexibiliteit en beperkte mogelijkheden voor verduurzaming, sluit de huidige huisvesting onvoldoende aan op de eisen en ambities op het gebied van zorgkwaliteit, duurzaamheid en flexibiliteit. Het ASz heeft daarom besloten nieuwbouw als noodzakelijke en toekomstbestendige oplossing te onderzoeken. Renovatie van de huidige gebouwen zou een ingrijpend en kostbaar gefaseerd bouwproces over een lange periode veroorzaken, met structurele verstoring van de zorgverlening, suboptimale realisatie en jarenlange overlast voor patiënten, bezoekers, medewerkers en omwonenden. Een nieuw te bouwen ziekenhuis is toekomstbestendig en in staat in te spelen op de veranderende zorgvraag. Daarnaast biedt een nieuw ziekenhuis kansen om doelstellingen binnen het sociaal domein te bereiken, zoals de samenwerking met organisaties op het gebied van welzijn, schuldhulpverlening en preventie.

In 2025 heeft het ASz bij de gemeente aangeklopt voor hulp bij de zoektocht naar een locatie voor een nieuw ziekenhuis. In het tweede kwartaal van 2025 hebben de gemeente en het ASz, samen met stedenbouwkundig bureau De Zwarte Hond, gezocht naar kansrijke locaties voor nieuwbouw in Dordrecht. Er zijn veel locaties onderzocht. Op basis van deze zoektocht is de conclusie getrokken dat het Gezondheidspark de meest passende, binnen de gegeven tijdshorizon ook de enige maar ook meest gewenste locatie is. Andere locaties zijn afgevallen door elementen als ruimtegebrek, complexe eigendomssituaties, bereikbaarheid, (externe) veiligheid en luchtkwaliteit. Op 23 september 2025 ondertekenden het college van B&W en de Raad van Bestuur van het ASz een intentieovereenkomst om gezamenlijk een ruimtelijke gebiedsverkenning te doen met de vraag: “Past een nieuw ziekenhuis van circa 80.000 m² bruto vloeroppervlak in de Middenzone van het Gezondheidspark, waarbij fase 0 (parkeervoorziening) en fase 1 (woningbouw) ongewijzigd blijven en waarbij het woningbouwprogramma van fase 3 en 4 gecompenseerd wordt op de verlaatlocatie?’’. In bijlage 1 is het gebied op de kaart weergegeven met een duiding van de fases. Resultaten van de ruimtelijke gebiedsverkenning: De beschikbare ruimte van fase 3 en 4 in de Middenzone is zeer beperkt.

Uit de studie blijkt dat de nieuwbouw van het ASz een groter oppervlak nodig heeft dan fase 3 en 4. De beperkte ruimte zou tot een massaal gebouw leiden dat grotendeels in de hoogte moet worden ontwikkeld. Vanuit stedenbouwkundig perspectief is dit niet wenselijk. Een groot volume zou dicht op de Sportboulevard en op de woningen van fase 1 komen te staan, wat van invloed is op de (woon)kwaliteit en het goed functioneren van de Sportboulevard. Voldoende afstand tussen het ziekenhuis en woningbouw is essentieel vanuit o.a. geluidsoverlast van bijvoorbeeld installaties van het ziekenhuis. Daarnaast zou te weinig kwalitatief in te richten openbare ruimte overblijven om een ondersteunende omgeving te creëren. Hiermee bedoelen we een zorgvuldig ontworpen omgeving die rust, herstel en ontmoeting stimuleert. Denk aan een groene, toegankelijke en veilige openbare ruimte met heldere routes, wandelpaden en zitplekken. Rondom het ziekenhuis is veel ruimte nodig voor de infrastructuur die nodig is voor logistiek en ontsluiting. Met de beperkte ruimte zou dit op ooghoogte zorgen voor onaantrekkelijke gevels en een krappe aangrenzende openbare ruimte. Daarnaast zijn er dan zorgen over een goede verkeersafwikkeling. Vanwege hoge verkeersintensiteiten in dit gebied is de mobiliteitsafwikkeling een opgave.

Deze zou lastig in te passen zijn binnen de beschikbare ruimte van fase 2, 3 en 4, wat zou leiden tot een knellend verkeerssysteem. Ook zou nauwelijks ruimte overblijven voor eventuele toekomstige uitbreiding van het Albert Schweitzer ziekenhuis. Gezien de levensduur van een ziekenhuis is het essentieel dat een nieuwe locatie ruimte behoudt voor toekomstige aanpassingen als de zorgvraag verandert en om vernieuwing (verbouw en nieuwbouw) van het ziekenhuis mogelijk te maken.

Zaaknummer

2026-0038668

Tot slot laat de verkenning zien dat het potentieel van de locatie die het ziekenhuis achterlaat (de verlaatlocatie) hoog is. Er zou een hoogwaardig woonmilieu kunnen worden gerealiseerd met veel groen. De conclusie van de ruimtelijke gebiedsverkenning is dat meer ruimte nodig is om te komen tot een kwalitatief hoogwaardig ziekenhuis in een gezonde omgeving, met voldoende mogelijkheden voor verkeersafwikkeling en toekomstige uitbreidingen. Hiermee is de vraag ontstaan of de gemeente de hele Middenzone wil aanwijzen als potentiële ontwikkellocatie voor een nieuw ziekenhuis. Overwegingen: De gemeente ziet een toekomstbestendig ziekenhuis als essentiële voorziening voor Dordrecht en de regio. Het ASz is een topklinisch opleidingsziekenhuis dat brede zorg biedt en goed toegankelijk is voor inwoners. Het biedt een breed scala aan medische specialismen, van spoedeisende hulp tot planbare zorg. Daarnaast biedt het plaats aan (universitaire, hbo en (v)mbo) studenten en artsen in opleiding. Ook is het onze grootste werkgever met een grote hoeveelheid hoog- en laaggeschoold werk. Er zijn geen locaties in beeld die beter passend en haalbaarder zijn. Tegelijkertijd is op de Middenzone van het Gezondheidspark echter woningbouw gepland (zie ook bijlage 1): •

Fase 0: nieuwe parkeervoorziening

•

Fase 1a en 1b: 300 woningen, waarvan 100 sociale huurwoningen, gronduitgifte in 2027 en 2029

•

Fase 2: openbare ruimte tussen fase 1 en 3

•

Fase 3: 395 woningen, waarvan 100 sociale huur, gronduitgifte in 2030 en 2031

•

Fase 4: 29 woningen, gronduitgifte in 2033

Het totale programma is 2/3 betaalbaar. Hieronder valt sociale huur, middenhuur en betaalbare koop. Dit is vastgelegd in het raadsvoorstel 2025-0005662 (herziening grondexploitatie Middenzone Gezondheidspark). Het geplande programma kan niet op deze plek en volgens deze planning worden gerealiseerd bij realisatie van een nieuw ziekenhuis op de Middenzone. In de ruimtelijke verkenning is wel geconcludeerd dat de woningen van fase 3 en 4 gerealiseerd kunnen worden op de locatie die het ziekenhuis achterlaat. Dit is dan echter ongeveer 10 jaar later dan gepland, namelijk na sloop van het huidige ziekenhuis. Conclusie: Het college van B&W heeft besloten de gehele Middenzone Gezondheidspark (inclusief de eerder uitgesloten fase 0 en 1) als potentiële ontwikkellocatie voor het Albert Schweitzer ziekenhuis te beschouwen en een samenwerkingsovereenkomst met het ASz op te stellen. In een op te stellen samenwerkingsovereenkomst worden afspraken vastgelegd over de manier van samenwerken, de vervolgstappen en de planning. Ook worden uitgangspunten vastgelegd over onder andere (grond)transacties, stedenbouw, parkeren en mobiliteit. Met de samenwerkingsovereenkomst zijn op voorhand voorwaarden en verwachtingen van beide partijen helder. De lopende ontwikkelingen op de Middenzone Gezondheidspark zijn met dit besluit on hold gezet.

Als er een nieuw ziekenhuis op de Middenzone wordt gerealiseerd, kan het geplande woonprogramma niet op deze plek worden gerealiseerd. Het college heeft daarom een eerste verkenning gedaan of in hetzelfde tijdspad deze woningen zijn te realiseren op plekken die nog niet in de harde en zachte planvoorraad staan: •

Honderd sociale woningen kunnen tijdelijk via flexwoningen worden gerealiseerd op de Middenzone. Hiermee worden de geplande woningen op fase 1a toch in het geplande tijdspad gerealiseerd. Wanneer deze tijdelijke woningen verdwijnen, moet daar een definitieve locatie voor zijn gevonden.

•

Er zijn alternatieve locaties gevonden waar de gewenste woningaantallen gerealiseerd zouden kunnen worden. De locaties moeten nog het gebruikelijke ruimtelijke traject inclusief participatie doorlopen. Met extra inzet wordt geprobeerd deze locaties sneller in

Zaaknummer

2026-0038668

ontwikkeling te krijgen om een verlies van geplande woningen in de Middenzone te compenseren binnen dezelfde ambitie in tijd. •

Daarnaast kunnen we nieuwe planvoorraad voor de stad voor de toekomst in het Gezondheidspark creëren. Op de verlaatlocatie kunnen, na verplaatsing van het ASz, zo’n 420 woningen worden gerealiseerd.

Wat zijn per beslispunt de argumenten en wat is hierop de toelichting? 1.1. Het ASz is van grote betekenis voor Dordrecht en de regio De gemeente ziet het belang van een toekomstbestendig ziekenhuis voor Dordrecht en de regio. Het ASz is een topklinisch opleidingsziekenhuis dat brede zorg biedt en goed toegankelijk is voor inwoners. Het biedt een breed scala aan medische specialismen, van spoedeisende hulp, (acute) geboortezorg tot planbare zorg. Daarnaast biedt het plaats aan veel studenten en artsen in opleiding. Ook is het onze grootste werkgever met een grote hoeveelheid hoog- en laaggeschoold werk. 1.2. Een nieuw ziekenhuis op fase 3 en 4 van de Middenzone Gezondheidspark is niet met ruimtelijke kwaliteit in te passen Om 80.000m² BVO in te passen is de ruimte te beperkt. Het gebouw wordt massaal en heeft negatieve effecten op de woonkwaliteit van fase 1 en de kwaliteit van de openbare ruimte. Daarnaast is er te weinig ruimte om op een overzichtelijke manier alle logistiek en verkeersbewegingen te laten plaatsvinden. Ook is er geen ruimte om in de toekomst te kunnen uitbreiden. 1.3. De Middenzone van het Gezondheidspark is de gewenste locatie voor een nieuw ziekenhuis De Middenzone is centraal gelegen en goed bereikbaar voor inwoners van Dordrecht en de regio, wat nog wordt versterkt met de komst van station Leerpark.

Met het vergroten van de plek voor een nieuw ziekenhuis naar de hele Middenzone zijn er kansen om meer kwaliteit toe te voegen. Er kan een zorggebouw worden ontworpen, passend in een ondersteunende omgeving. Zo ontstaan kansen voor een combinatie van functies (denk aan zorg, onderwijs, economie en sport), waardoor een samenhangend systeem ontstaat. Het wordt een plek waar patiënten terecht kunnen voor zorg en ook een locatie die gezondheid bevordert en bijdraagt aan de leefbaarheid van Dordrecht en de regio. Er zijn daarnaast kansen om samen met het ziekenhuis afspraken te maken over een nieuwe parkeervoorziening, toegankelijk voor alle gebruikers van het gebied. Er zijn geen locaties in beeld die beter passend en haalbaarder zijn. 1.4. Er is een risico dat het ASz Dordrecht verlaat als er geen geschikte locatie voor nieuwbouw is Het ASz besloot in februari 2026 dat renovatie voor hen geen optie is en zij verder gaan met het voorbereiden van nieuwbouw. Wanneer de Middenzone daarvoor niet beschikbaar zou komen, ligt het voor de hand dat ook locaties buiten Dordrecht in beeld komen. Dordrecht zou dan het ASz als belangrijke regionale voorziening, werkgever en als belangrijke partner en kwaliteitsborger in het zorgsysteem verliezen. 1.5.

Deze ontwikkeling biedt kansen om duurzame verbindingen te realiseren Een nieuw ziekenhuis biedt kansen die verder gaan dan de fysieke realisatie van een gebouw. Het biedt de bijzondere kans om een omgeving te creëren die bijdraagt aan herstel en welzijn. Een ondersteunende omgeving in de openbare ruimte rondom het ziekenhuis kan allereerst een verlengstuk van de zorg zelf zijn. Daarnaast liggen er kansen om de verbinding tussen tweedelijnszorg en eerstelijnszorg te versterken. Patiënten kunnen na een behandeling eenvoudig doorverwezen worden naar passende eerstelijnszorg, zonder dat dit voelt als nieuwe losstaande stap. 2.1 Nog niet alle belanghebbenden zijn geïnformeerd Nog niet alle belanghebbenden van de genoemde woningbouwlocaties in bijlage 2 zijn geïnformeerd. Om de belanghebbenden in een participatietraject zorgvuldig te kunnen informeren, wordt nu nog geheimhouding op deze bijlage gelegd. De geheimhouding kan vervallen bij de start van het participatietraject.

Zaaknummer

2026-0038668

Wat zijn kanttekeningen en/of risico’s bij dit voorstel? 1. De woningen die gepland waren op de Middenzone kunnen hier niet meer (in hetzelfde tijdspad) worden ontwikkeld In de Middenzone zijn 720 woningen gepland, waarvoor een onherroepelijk bestemmingsplan is. Hiervan zijn op fase 1 circa 300 woningen gepland. Deze zouden uiterlijk 2030 zijn gerealiseerd. Van deze 300 woningen zijn er circa 100 sociale huurwoningen, waarover afspraken zijn met Trivire. Circa 420 woningen (waarvan circa 100 sociaal) zijn gepland op fase 3 en 4. Deze planvoorraad kan niet meer worden gerealiseerd op de Middenzone als hier een nieuw ziekenhuis wordt gerealiseerd. Het college heeft de opdracht deze woningen elders in Dordrecht te realiseren binnen hetzelfde tijdspad. Er zijn alternatieve locaties gevonden waar stevig op wordt ingezet. Deze locaties doorlopen het gebruikelijke ruimtelijke traject en zorgvuldige participatie met de omgeving. Met extra inzet wordt geprobeerd deze locaties sneller in ontwikkeling te krijgen. Op de verlaatlocatie kunnen we nieuwe planvoorraad voor de stad toevoegen voor de periode na 2035. 2. Het onherroepelijke bestemmingsplan voor het Gezondheidspark moet worden herzien wanneer een nieuw ziekenhuis wordt gerealiseerd op de Middenzone In 2020 stelde de gemeenteraad het bestemmingsplan voor het Gezondheidspark vast. Dit is nog altijd het vigerend bestemmingsplan.

Om ontwikkeling van een ziekenhuis op de Middenzone en woningen op de verlaatlocatie in de toekomst mogelijk te maken is een nieuw omgevingsplan nodig. Een nieuw omgevingsplan kost tijd en staat open voor bezwaren. We beginnen tijdig met de juiste ruimtelijke procedures en betrekken de omgeving en de gemeenteraad hierbij op de gebruikelijke momenten in zo'n proces. Welk (participatie)proces is doorlopen om tot dit voorstel te komen? Medewerkers van de gemeente, ASz en De Zwarte Hond hebben de afgelopen maanden in een aantal ateliers de ruimtelijke verkenning gedaan. Beide partijen hebben intern breed geconsulteerd, maar er zijn nog geen gesprekken gevoerd met andere stakeholders in het gebied. In deze fase is nog vertrouwelijk omgegaan met de verkenning vanwege de onzekerheid van de ontwikkeling. Met dit raadsvoorstel wordt de potentiële nieuwbouwlocatie openbaar, waardoor hierover breder kan worden gecommuniceerd. Met andere stakeholders in het gebied kan dan worden gesproken over hun aandachtspunten, wensen en verwachtingen. In september 2025 is door het ASz wel in het openbaar gecommuniceerd dat zij nieuwbouw verkent en samen met de gemeente mogelijke locaties onderzoekt.

De gemeenteraad is in september 2025 in beslotenheid bijgepraat over de start van dit traject en in maart 2026 over de uitkomsten van de ruimtelijke verkenning en het besluit van het college voor het vervolg. Wat zijn de belangrijkste gerelateerde besluiten? 2020-0155966 Bestemmingsplan Gezondheidspark Hoe wordt dit betaald? Tot ondertekening van een samenwerkingsovereenkomst worden de kosten betaald vanuit middelen Ruimtelijke Strategie en Beleid. Wat is het vervolg op het raadsbesluit? • De intentieovereenkomst was de start van de haalbaarheidsfase. Voor de locatie Middenzone Gezondheidspark is onderzocht of het ruimtelijk mogelijk is om een nieuw ziekenhuis te realiseren op basis van de meegegeven kaders. Met dit besluit wordt de conclusie onderschreven dat dit niet past binnen uitsluitend fase 3 en 4 van de Middenzone. •

De komende periode wordt gebruikt om tussen gemeente en ASz een samenwerkingsovereenkomst af te sluiten. Hierin leggen we afspraken vast over de manier van samenwerken, rolverdeling en planning. Ook worden uitgangspunten vastgelegd over (grond)transacties, stedenbouwkundige randvoorwaarden, ruimtelijke procedures, parkeren, uit te voeren onderzoeken en de verbinding met het sociaal domein.

•

Ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst is gepland rond de zomer van 2026.

•

Tegelijkertijd wordt gewerkt aan de opdracht om de geplande woningbouw in het Gezondheidspark in het geplande tijdspad op andere locaties in Dordrecht te realiseren.

Zaaknummer

•

2026-0038668

Na het ondertekenen van de samenwerkingsovereenkomst wordt het ontwerpproces verder opgepakt. Van gebiedsvisie, naar ontwerpen tot een ontwikkelovereenkomst.

Het college van Burgemeester en Wethouders

Zaaknummer

2026-0038668

De raad van de gemeente DORDRECHT; gezien het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders van 21 april 2026 inzake Geen Wensen en bedenkingen kenbaar maken nieuwbouw Albert Schweitzer ziekenhuis (ASz);

besluit:

1. geen wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen over het aanwijzen van de gehele Middenzone van het Gezondheidspark als potentiële ontwikkellocatie voor een nieuw Albert Schweitzer ziekenhuis. 2. de opgelegde geheimhouding van de tweede bijlage ‘vertrouwelijk - woningbouwlocaties’ te bekrachtigen.

Aldus besloten in de vergadering van