Voorstel Evaluatie en nieuwe aanvraag toepassing Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp) - Raadsvoorstel.pdf

Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT

Aan de gemeenteraad

Datum

12 oktober 2021

Zaaknummer

2021-0138302 Evaluatie en nieuwe aanvraag toepassing Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp)

Betreft

Vergadering van Portefeuillehouder: Begrotingsprogramma Kernteam/Opgave: Auteur: E-mail: Verantwoordelijke: Openbaar:

Marco Stam Leefbaar & Veilig Dordrecht Versterking Bestuur & Organisatie - Veiligheid & Kabinet Sanne Voncken sv.voncken@dordrecht.nl Ja

Voorgesteld besluit conform de daartoe opgestelde bijlage de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties op grond van artikel 5 van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp) te verzoeken de gebieden Lijnbaan en Vogelbuurt, het wooncomplex Eisingahof en het gebied Witte de Withstraat / Maarten Harpertsz. Trompweg, voor zover het gaat om woningen van woningcorporaties, aan te wijzen voor de toepassing van selectieve woningtoewijzing in het kader van artikel 10 van de Wbmgp. Raadsvoorstel Hoe zijn de bevoegdheden rond dit onderwerp verdeeld? College informeert de raad over de eind evaluatie Wbmgp Dordrecht. College adviseert de raad om een nieuwe aanvraag in te dienen bij het ministerie om gebieden aan te wijzen in het kader van artikel 10 van de Wbmgp. Raad verzoekt het ministerie de betreffende gebieden aan te wijzen in het kader van artikel 10 Wbmgp. Wat is het doel? De inzet van artikel 10 Wbmgp heeft tot doel de toename van overlast en criminaliteit te voorkomen en daarmee de leefbaarheid en veiligheid van kwetsbare gebieden te verbeteren. Wat zijn per beslispunt de argumenten en wat is hierop de toelichting? Beslispunt selectieve woningtoewijzing artikel 10 Wbmgp Algemeen – Leefbare en veilige stad Leefbaarheid en veiligheid vormen de basis van een aantrekkelijke, veerkrachtige en weerbare stad.

De zorg voor leefbaarheid en veiligheid is een kerntaak van de gemeente. Gemeenten en hun partners hebben een pakket aan maatregelen om de leefbaarheid en veiligheid in wijken te verbeteren. De Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp) is een wet die gemeenten de mogelijkheid biedt om in kwetsbare gebieden, waar de leefbaarheid en veiligheid onder druk staan, bijzondere maatregelen in te zetten. In Dordrecht wordt artikel 10 van de Wbmgp ingezet. Middels het screenen van potentiële huurders kan, met het oog op de leefbaarheid

Zaaknummer

2021-0138302

en veiligheid in een gebied, de instroom van huurders met een geschiedenis van overlastgevende en/of criminele gedragingen worden beperkt. Evaluatie geeft aanleiding voor een verlenging van de maatregel In alle aangewezen gebieden zien we over het algemeen een verbetering. Er wordt hard gewerkt aan een inhaalslag. In de Lijnbaan en de Vogelbuurt stijgt de score van het gevoel van Veiligheid (Veiligheidsmonitor). Bij de Vogelbuurt is de score zelfs gelijk aan het Dordtse gemiddelde. Ook bij de wooncomplexen Eisingahof en Aardappelmarkt is het duidelijk rustiger geworden. Bij de Aardappelmarkt zijn professionals van mening dat screening hier in de toekomst niet meer nodig is. Andere, minder heftigere, maatregelen zijn daar nu voldoende. Voor de Lijnbaan, Vogelbuurt en Eisingahof geldt dat afschalen te vroeg zou zijn en verlenging van de maatregel nodig blijft. Bij bewoners van de aangewezen gebieden is over het algemeen draagvlak voor toepassing van de Wbmgp. Uit interviews blijkt dat de meeste bewoners de aandacht voor de wijk waarderen en vinden dat de aanpak meer rust geeft. Het wordt gewaardeerd dat er erkenning is voor de problematiek in hun wijk en het draagt bij aan het gevoel van veiligheid. Op basis van de evaluatie komt de werkgroep Wbmgp Dordrecht tot de conclusie dat toepassing van artikel 10 Wbmgp door de wijkprofessionals (o.a.

corporatie, politie, gemeente) als een belangrijke aanvullende maatregel gezien wordt in de aanpak van deze kwetsbare gebieden. En dat voortzetting van de maatregel nodig is in de gebieden Vogelbuurt, Lijnbaan en het wooncomplex Eisingahof. Met toevoeging van vier ontbrekende straten (Fuutstraat, Waterhoenstraat, Meerkoetstraat, Noordergang) die wel onderdeel uitmaken van de aangewezen gebieden, maar niet specifiek benoemd zijn (in de aanvraag, het besluit en/of de huisvestingverordening), waardoor screening nu niet mogelijk is terwijl dit wel wenselijk is. Voor het wooncomplex Aardappelmarkt geldt dat er afgeschaald kan worden en artikel 10 Wbmgp daar niet meer nodig is. Andere maatregelen zijn daar naar verwachting voldoende. Inventarisatie geeft aanleiding voor het toevoegen van een nieuwe gebied Met het oog op een (eventuele) nieuwe aanvraag voor toepassing van artikel 10 Wbmgp is in samenwerking met wijken, politie en de corporaties een inventarisatie gemaakt van kwetsbare gebieden in Dordrecht. De werkgroep is hierbij tot de conclusie gekomen dat het uitvoeren van artikel 10 Wbmgp in het gebied in de Witte de Withstraat & Maarten Harpertsz. Trompweg een belangrijke aanvullende maatregel is voor het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in het gebied. In dit gebied is sprake van een toename van kwetsbare personen.

In de betreffende complexen van Woonbron is regelmatig sprake van (ernstige) overlast van geluid, vervuiling, illegale bewoning, inwoning en onderverhuur en drugsoverlast. Vermoeden is daarbij dat de meldingsbereidheid laag is, en er onder de oppervlakte meer speelt. De landelijke evaluatie van de Wbmgp laat zien dat het instrument 'selectieve toewijzing woonoverlast' een bijdrage levert aan de verbetering van kwetsbare wijken, maar vraagt om een langere looptijd. In 2020 hebben gemeenten die de Wbmgp toepassen met een lokale tussen evaluatie bijgedragen aan de vijfjaarlijkse Rijksevaluatie. Op basis van de Rijksevaluatie onderschrijft de minister aan beide kamers dat de Wbmgp een nuttige aanvulling is voor gemeenten in een brede aanpak voor verbetering van kwetsbare wijken. De minister wenst het instrument Wbmgp daarom in te blijven zetten. Wat zijn kanttekeningen en/of risico’s bij dit voorstel? In een combinatie van maatregelen is het effect van één maatregel lastig te meten. De effecten van toepassing van artikel 10 Wbmgp laat zich moeilijk kwantificeren. De inzet maakt steevast deel uit van een bredere, integrale aanpak, waarbij het effect van het instrument uit de Wbmgp moeilijk te onderscheiden is van andere lokale maatregelen en (externe) invloeden. Bovendien zijn de benodigde data niet altijd op het juiste schaalniveau beschikbaar.

Zaaknummer

2021-0138302

Druk op de woningmarkt Zowel landelijk als lokaal maken professionals en bewoners zich zorgen over de beschikbaarheid van betaalbare woningen. De druk op de sociale woningmarkt in de Drechtsteden is de afgelopen jaren toegenomen. Belangrijke reden is de vermindering van het aantal sociale huurwoningen als gevolg van sloop- en nieuwbouwplannen. De komende jaren worden de inmiddels gesloopte aantallen teruggebouwd en we verwachten dat hiermee de druk ook weer wat zal afnemen. Woningzoekenden die vanwege overlastgevende en criminele gedragingen niet in aanmerking komen voor een woning in één van de gebieden waar de Wbmgp van toepassing is, ervaren deze toegenomen druk ook. Het vermoeden is echter dat dit hen niet belemmert in hun zoektocht naar een andere woning. Het aantal mensen die geweigerd worden op basis van artikel 10 Wbmgp is klein (11 weigeringen in 3 jaar). Daarnaast is het percentage woningen waar screening plaatsvindt relatief beperkt (3,6% van het totaal aantal corporatiewoningen in de Drechtsteden met een huur tot de 2e aftoppingsgrens) en er is nog steeds voldoende aanbod beschikbaar in de stad en regio in dezelfde woningtypologieën als degene waar de Wbmgp op van toepassing is. Dit is ook een van de voorwaarden voor een aanwijzing Wbmgp.

Net als andere woningzoekenden zullen echter wel merken dat de wachttijden voor een sociale huurwoning de laatste jaren zijn toegenomen. Leefbaarometer en Wbmgp in het nieuws Afgelopen periode zijn de Leefbaarometer en de Wbmgp diverse keren in het nieuws geweest; op sociale media en in kranten. Vanuit de Kamer zijn er ook vragen gesteld over de toepassing van de Wbmgp (in Rotterdam en in het algemeen), en ook over de systematiek van de Leefbaarometer. Voor wat betreft de Leefbaarometer gingen de vragen over de relevantie van indicatoren die betrekking hebben op afkomst van bewoners. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft daarover de Kamer als volgt geïnformeerd: "Uit de Leefbaarometer kan op geen enkele manier worden afgeleid dat bewoners met een migratieachtergrond de oorzaak zijn van een mindere leefbaarheid in hun wijk (geen causaal verband). Het model geeft alleen aan dat bewoners met een migratieachtergrond, een laag inkomen en/of een lage opleiding vaker wonen in kwetsbare wijken met relatief lage huren (sociale woningbouw) waar veelal een opeenstapeling van problematiek is, waardoor de leefbaarheid minder is (volgens de oordelen van de bewoners zelf). De dimensiescore ‘bewoners’ wordt niet als zelfstandige factor voor de onderbouwing gebruikt, maar in combinatie met de totale leefbaarheidsscore.

De Leefbaarometer maakt gebruik van 100 indicatoren (omgevingskenmerken), die zijn onderverdeeld in vijf dimensies: woningen, bewoners, voorzieningen, veiligheid en fysieke omgeving. De dimensies moeten dan ook bij voorkeur worden beschouwd binnen de context van de Leefbaarometer als totaal. Bij zelfstandig gebruik van een dimensie is het van belang te bedenken dat zowel de samenstelling van de dimensie als de gewichten van de onderliggende indicatoren binnen die dimensie ook afhankelijk zijn van de samenhang met andere indicatoren in andere dimensies. Bij de herijking van het Leefbaarometermodel, die nu wordt uitgevoerd en na de zomer gereed zal zijn, worden alle 100 indicatoren tegen het licht gehouden. Daarbij zal rekening worden gehouden met nieuwe ontwikkelingen en inzichten, zoals de WRR-verkenning 'De nieuwe verscheidenheid; toenemende diversiteit naar herkomst in Nederland’ (2018). Omdat onjuiste interpretatie van de Leefbaarometer kan bijdragen aan stigmatisering van specifieke groepen in de bevolking is het streven om dergelijke indicatoren niet meer mee te nemen.

Gelet op deze overwegingen zeg ik u toe dat in de nieuwe Leefbaarometer 3.0 geen indicatoren meer zullen worden gebruikt die betrekking hebben op de migratieachtergrond." Met betrekking tot toepassing van de Wbmgp merken we op dat een aanwijzing alleen toegewezen wordt als voldoende aannemelijk gemaakt is dat aan de volgende in de wet vastgelegde toetsingscriteria is voldaan: noodzakelijkheid, geschiktheid, subsidiariteit en proportionaliteit. En dat deze ingrijpende maatregel alleen maar kan worden ingezet in aanvulling op en in samenhang met vele andere maatregelen ten behoeve van de bewoners, de leefbaarheid en de veiligheid in het gebied. De werkgroep is van mening dat we hier in Dordrecht zeer zorgvuldig mee omgaan. Verder is het goed te realiseren dat er onderscheid is tussen de verschillende artikelen van de Wbmgp die toegepast kunnen worden; artikel 8 (uitsluiting op basis van inkomen), artikel 9 (voorrang aan groepen met bepaalde sociaal economische kenmerken) en artikel 10 (uitsluiting op basis van

Zaaknummer

2021-0138302

overlastgevend en/of crimineel gedrag). De kritiek op de Wbmgp heeft veelal betrekking op artikel 8. In Dordrecht wordt alleen artikel 10 toegepast. Welk (participatie)proces is doorlopen om tot dit voorstel te komen?  Afstemming met de werkgroep Wbmgp Dordrecht die bestaat uit medewerkers van corporaties, politie, gemeente (continu).  Afstemming met het ministerie BZK (continu).  Afstemming met de wijkmanagers Lijnbaan, Vogelbuurt en Aardappelmarkt (april 2021).  Afstemming met de wijkprofessionals tijdens de leefbaarheidsoverleggen (juni / juli 2021).  Interviews met bewoners Lijnbaan en Vogelbuurt (juli 2021).  Afstemming met portefeuillehouders (september 2021).  Afstemming met de huurraden (september 2021).  Afstemming met de provincie (september 2021).  Afstemming met de regie- en stuurgroep Leefbaarheid en Veiligheid (september 2021). Wat zijn de belangrijkste gerelateerde besluiten? Raadsinformatiebrief over lokale tussenevaluatie toepassing Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp) Dordrecht ten behoeve van de Rijksevaluatie Wbmgp Raadsinformatiebrief; Wat zijn de belangrijkste gerelateerde besluiten? Raadsbesluit 1990070, 19 december 2017 Raadsinformatiebrief, InProces BBV: 2020-0141411, 27 oktober 2020 Hoe wordt dit betaald? Een verlenging van de maatregel legt geen extra beslag op de begroting.

Financiering voor de uitvoering is geregeld vanuit reguliere budgetten van de betrokken organisaties. Wat is het vervolg op het raadsbesluit? (Vervolg)uitvoering toepassing artikel 10 Wbmgp 2022 - 2026. Een eerste tussentijdse evaluatie vindt plaats in het tweede kwartaal van 2024. De eindevaluatie van deze maatregel vindt plaats in het laatste kwartaal van 2025.

Het college van Burgemeester en Wethouders

Zaaknummer

2021-0138302

De raad van de gemeente DORDRECHT; gezien het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders van 12 oktober 2021 inzake Evaluatie en nieuwe aanvraag toepassing Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp);

gelet op artikel 160, lid 1 onder b van de Gemeentewet; gelet op artikel 5, derde lid van Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp);

besluit:

conform de daartoe opgestelde bijlage de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties op grond van artikel 5 van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp) te verzoeken de gebieden Lijnbaan en Vogelbuurt, het wooncomplex Eisingahof en het gebied Witte de Withstraat / Maarten Harpertsz. Trompweg, voor zover het gaat om woningen van woningcorporaties, aan te wijzen voor de toepassing van selectieve woningtoewijzing in het kader van artikel 10 van de Wbmgp.

Aldus besloten in de vergadering van